II SA/Ol 1295/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K.M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie kary z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. K. M., reprezentowany przez adwokata M. K. w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia "[...]", nr "[...]", utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w E. z dnia "[...]" w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 36.000 zł z tytułu urządzania gier na automatach: Hot Spot, Bonus Jackpot i typu Kiosk, bez nazwy i numeru, poza kasynem gry, tj. w lokalu o nazwie "[...]" przy ul. O. "[...]" w B., zawarł m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż pociąga ona za sobą prawdopodobieństwo wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków dla skarżącego. W uzasadnieniu tegoż wniosku wskazano, że w obecnej chwili wobec skarżącego toczy się kilkadziesiąt postępowań w sprawach o wymierzenie kary pieniężnej. Wniesiono już 50 skargi na decyzje wymierzające kary pieniężne, a wydawane są dalsze decyzje. Podniesiono, że do czasu rozpoznania skarg przez Sąd wykonanie przedmiotowej decyzji negatywnie wpłynie na kondycję prowadzonej działalności gospodarczej. Sama tylko utrata płynności finansowej, poprzez egzekwowanie wykonalnych decyzji, w istocie skutkuje niemożnością prowadzenia działalności gospodarczej, co w efekcie grozi jej upadłością. Podkreślono przy tym, iż mając na uwadze powszechne i jednolite orzecznictwo sądów administracyjnych w analogicznych postępowaniach, wysoce prawdopodobne jest, że zaskarżona decyzja zostanie uchylona. W zaistniałych okolicznościach niniejszej sprawy można zatem stwierdzić, że wykonanie skarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki lub znaczną szkodę. Zaznaczono przy tym, że wykonanie przedmiotowej decyzji będzie skutkowało zakończeniem prowadzonej działalności gospodarczej, a w konsekwencji utratą przez stronę jedynego źródła utrzymania dla niej i jej rodziny. W obliczu nakładania kolejnych kar przez organy celne realizacja przedmiotowej nałożonej kary rażąco krzywdzi interes skarżącego, bowiem nawet późniejsze uwzględnienie skargi bez uprzedniego wstrzymania wykonania decyzji spowoduje, że nie będzie można naprawić zaistniałej szkody ani odwrócić jej skutków. Jak wynika z przekazanych akt tej sprawy Dyrektor Izby Celnej w O. postanowieniem z dnia "[...]" odmówił wstrzymania wykonania własnej decyzji z dnia "[...]". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu, Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Nie jest dopuszczalne w ramach tych przesłanek dokonywanie merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się bowiem oceny zasadności zarzutów, jak również legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA") Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w przypadku gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swoich właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (tak w postanowieniu WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, dostępne w CBOSA). W związku z tym, strona skarżąca, dążąc do wstrzymania wykonania decyzji, musi złożyć stosowny wniosek i uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych i wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia (por. postanowienie NSA z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt I OZ 363/14, LEX nr 1464732). Dokonując oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, Sąd musi oprzeć się na materiale dowodowym, pozwalającym zająć stanowisko. W konsekwencji to składająca wniosek - w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. - strona jest zobowiązana nie tylko do wskazania przedmiotowych przesłanek, ale i do wykazania, że warunki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w rzeczywistości zachodzą (tak w postanowieniu NSA z dnia 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FZ 464/14, LEX nr 1452662). Przy czym nie wystarczy jedynie wykazać, że na skutek wykonania decyzji dojdzie do egzekucji znacznej kwoty pieniędzy. Skoro skarżący dąży do wykazania, że w jego przypadku dojdzie do wyrządzenia znacznej szkody, to dla oceny, czy rzeczywiście w stanie faktycznym sprawy może dojść do szkody majątkowej, konieczne jest odniesienie tej kwoty do stanu majątkowego skarżącego (por. postanowienie NSA z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt II FZ 718/13, LEX nr 1401299). Poza tym, nie jest wystarczające samo przekonanie skarżącego, iż wykonanie decyzji wywoła szczególnie niekorzystne konsekwencje. Bez dokładnego przedstawienia sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy nie jest możliwa ocena, czy wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie skarżącej znacznej szkody, bądź trudne do odwrócenia skutki. Przy czym do wykazania, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający sam wywód strony. Uzasadnienie wniosku powinno się bowiem odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Twierdzenia strony powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jej sytuacji finansowej. Natomiast brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia NSA: z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. GZ 120/04 i z dnia 18 maja 2004 r., sygn. FZ 65/04, dostępne w CBOSA). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy podkreślić należy, że skarżący częściowo uzasadnił swój wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując na wysokie prawdopodobieństwo, że Sąd zaskarżone decyzje uchyli z uwagi na coraz bardziej powszechne i jednolite orzecznictwo. Te okoliczności (co do powszechności i jednolitości orzecznictwa tylko w ocenie strony) w żadnym razie nie mogą być uznane za stanowiące o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Bez wpływu na ocenę wniosku skarżącego o zastosowanie ochrony tymczasowej pozostaje podnoszona przez niego kwestia prowadzenia przez Urzędy Celne licznych postepowań w sprawie wymierzenia kary pieniężnej. Przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie można nadto utożsamiać z oceną legalności wydanej decyzji. Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd (por. np. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt II OZ 250/14, CBOSA). Podnieść jednak należy, że w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący poza wskazaniem, że do chwili obecnej wniósł 50 skarg na decyzje wymierzające mu karę pieniężną, co grozi utratą płynności finansowej, a nawet upadłością podmiotu, co spowodowałoby nieodwracalne skutki, nie przedstawił w żaden sposób sytuacji materialnej prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Nie przytoczył żadnych danych dotyczących prowadzonej działalności gospodarczej, wysokości osiąganych obrotów, uiszczanych należności podatkowych, które to dane pozwoliłyby na dokonanie pełnej oceny, czy faktycznie wykonanie zaskarżonej decyzji może skutkować niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie sposób zatem uznać, że zapłata kary spowoduje zaistnienie zdarzeń uzasadniających uwzględnienie wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej, w tym utratę płynności finansowej, a zatem, że wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Należy przy tym wskazać, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość, rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji skarżąca może otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (por. postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt II GZ 640/13, CBOSA). Skoro zaś skarżący twierdzi, że wyegzekwowanie kwoty określonej w zaskarżonej decyzji może doprowadzić nawet do jego upadłości, to winien tę okoliczność co najmniej uprawdopodobnić, czego z wyżej wskazanych względów strona nie uczyniła. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.