II SA/Ol 1441/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Spółki Sp. z o.o. w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Spółki Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Spółka Sp. z o.o. w W., reprezentowana przez radcę prawnego D. S. w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...] nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w E. z dnia [...] w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł z tytułu urządzania gier na automacie [...] poza kasynem gry, tj. w barze "[...]" , [...] D., zawarła m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu tegoż wniosku wskazano, że nie budzi wątpliwości okoliczność, iż decyzja o wymierzeniu kary pieniężnej jest decyzją podlegającą wykonaniu. W sprawie tej nie zachodzą przesłanki negatywne do rozpoznania wniosku, gdyż skarżona decyzja jest decyzją ostateczną i w związku z tym wykonalną, a nie istnieje jakikolwiek przepis prawa powszechnie obowiązującego wyłączający wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji. Wobec fakultatywnego charakteru instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji strona uzasadniła swój wniosek okolicznościami wskazanymi w treści skargi, w szczególności wskazując na brak jednolitego stanowiska w łonie Służby Celnej co do charakteru gier na urządzeniu oraz różną praktykę organu I instancji w zakresie uzależnienia wydania decyzji od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Przytoczono wyroki sądów administracyjnych, w których orzeczono o zasadności skargi i uchyleniu zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającej jej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. Ponadto wskazano, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Podano, że na dzień 31 października 2015r. Spółka zapłaciła kary pieniężne w łącznej wysokości [...] zł. Zaznaczono, że obecnie toczy się szereg postępowań w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej. W związku z niebagatelną kwotą już uiszczoną przez Spółkę jest ona zmuszona podtrzymać wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż grozi jej utrata płynności finansowej, a w konsekwencji upadłość, której nie da się już odwrócić nawet w przypadku wygrania sporu i zwrotu wyegzekwowanych uprzednio środków. Podniesiono, że Spółka nie tylko ponosi duże straty finansowe, nie osiągając planowanych zysków wskutek zatrzymania urządzeń do gier przez urzędy celne, ale także uiszczenie kar pieniężnych na obecnym etapie, kiedy dokonanie czynu z art. 107 Kodeksu karnego skarbowego nie jest udowodnione żadnym prawomocnym orzeczeniem dodatkowo pogorszy sytuację Spółki. W związku z tym wskazano, że Spółka zasługuje na ochronę tymczasową do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny o losie przepisów będących podstawą do wymierzenia kary pieniężnej. Podniesiono także, że szkoda, o jakiej mowa w art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to nie tylko szkoda grożąca skarżącemu, ale także Skarbowi Państwa w związku z wypłatą pobranych kar w razie przegrania sporu w sądzie. Powołano się na orzeczenia innych sądów administracyjnych odnośnie wniosku o wstrzymanie zaskarżonych decyzji. Z przekazanych akt sprawy wynika, że Dyrektor Izby Celnej w O. postanowieniem z dnia "[...]" odmówił wstrzymania wykonania własnej decyzji z dnia [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Nie jest dopuszczalne w ramach tych przesłanek dokonywanie merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się bowiem oceny zasadności zarzutów, jak również legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W związku z tym strona skarżąca, dążąc do wstrzymania wykonania decyzji, musi złożyć stosowny wniosek i uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych i wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia (por. postanowienie NSA z dnia 14 maja 2014r., sygn. akt I OZ 363/14, LEX nr 1464732). Dokonując oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, Sąd musi oprzeć się na materiale dowodowym, pozwalającym zająć stanowisko. W konsekwencji to składająca wniosek - w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. - strona jest zobowiązana nie tylko do wskazania przedmiotowych przesłanek, ale i do wykazania, że warunki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w rzeczywistości zachodzą (tak w postanowieniu NSA z dnia 23 kwietnia 2014r., sygn. akt II FZ 464/14, LEX nr 1452662). Przy czym nie wystarczy jedynie wykazać, że na skutek wykonania decyzji dojdzie do egzekucji znacznej kwoty pieniędzy. Skoro skarżący dąży do wykazania, że w jego przypadku dojdzie do wyrządzenia znacznej szkody, to dla oceny, czy rzeczywiście w stanie faktycznym sprawy może dojść do szkody majątkowej, konieczne jest odniesienie tej kwoty do stanu majątkowego skarżącego (tak w postanowieniu NSA z dnia 26 września 2013r., sygn. akt II FZ 718/13, LEX nr 1401299). Poza tym, nie jest wystarczające samo przekonanie skarżącego, iż wykonanie decyzji wywoła szczególnie niekorzystne konsekwencje. Bez dokładnego przedstawienia sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy nie jest możliwa ocena, czy wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia Spółce znacznej szkody, bądź trudne do odwrócenia skutki. Przy czym do wykazania, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający sam wywód strony. Uzasadnienie wniosku powinno się bowiem odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Twierdzenia strony powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jej sytuacji finansowej. Natomiast brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia NSA: z dnia 30 listopada 2004r., sygn. GZ 120/04 i z dnia 18 maja 2004r., sygn. FZ 65/04, dostępne w CBOSA). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy podkreślić należy, że strona skarżąca częściowo uzasadniła swój wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując na brak jednolitego stanowiska w łonie Służby Celnej co do charakteru gier na urządzeniu oraz różną praktykę organu I instancji w zakresie uzależnienia wydania decyzji od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Te okoliczności w żadnym razie nie mogą być uznane za stanowiące o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Bez wpływu na ocenę wniosku skarżącej Spółki o zastosowanie ochrony tymczasowej pozostają także podnoszone przez nią kwestie związane z losami ustawy o grach hazardowych. Przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie można bowiem utożsamiać z oceną legalności wydanej decyzji. Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd (por. np. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2014r., sygn. akt II OZ 250/14, LEX nr 1447295). Podnieść jednak należy, że w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Spółka wskazała także na wysokość już uiszczonych kar pieniężnych w kwocie [...] zł, groźbę utraty płynności finansowej, a nawet upadłości Spółki, co spowodowałoby nieodwracalne skutki. Jednak Spółka nie przedstawiła dokumentów źródłowych dotyczących swojej aktualnej sytuacji finansowej, np. sprawozdań finansowych. Wprawdzie w spisie dokumentów dołączonych do skargi został wymieniony rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia 2013r. do 31 grudnia 2013r., a także oświadczenie Prezesa Spółki co do wysokości uiszczonych kar, ale dokumenty te nie zostały faktycznie do skargi dołączone. Poza tym dokumenty finansowe winny obrazować sytuację Spółki w chwili składania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a nie dotyczyć okresu sprzed blisko 3 lat. W tej sytuacji Spółka nie wykazała, że zapłata kary spowoduje zaistnienie zdarzeń uzasadniających uwzględnienie wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej, w tym utratę płynności finansowej, a zatem, że wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Należy przy tym zauważyć, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość, rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji skarżąca może otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (por. postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2013r., sygn. akt II GZ 640/13, LEX nr 1474019). Odnosząc się z kolei do podniesionej przez Spółkę okoliczności, że w przypadku konieczności zwrotu pobranych kar pieniężnych szkodę poniesie także Skarb Państwa, wyjaśnić należy, że rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jedynie sytuację skarżącego pod kątem przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W związku z tym nie jest uprawniony do badania kwestii wyrządzenia ewentualnej szkody innemu podmiotowi, w tym, jak chce tego skarżąca, Skarbowi Państwa. Co więcej Sąd bada wyłącznie skutki wykonania zaskarżonej decyzji przed wydaniem wyroku przez Sąd, a nie skutki ewentualnego uchylenia zaskarżonej decyzji. Zatem argumentacja skarżącej dotycząca szkody grożącej Skarbowi Państwa nie uzasadnia uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.