II SA/Ol 177/10

WyrokWSA w Olsztynie2010-04-20

Skład orzekający: Alicja Jaszczak-Sikora, Marzenna Glabas, Katarzyna Matczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego jest prawidłowa, gdy osoba ta została eksmitowana na podstawie prawomocnego wyroku sądu i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się?
Ratio decidendi
Wymeldowanie osoby z miejsca pobytu stałego jest zasadne, gdy spełnione są łącznie dwie przesłanki: trwałe i dobrowolne opuszczenie miejsca pobytu oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Wykonanie prawomocnego wyroku eksmisji przez komornika sądowego stanowi trwałe i dobrowolne opuszczenie lokalu, co uzasadnia decyzję o wymeldowaniu. Organy administracji nie badają praw własności do lokalu, a jedynie stan faktyczny pobytu osoby.
Stan faktyczny
M. L. został eksmitowany z lokalu mieszkalnego na podstawie prawomocnego wyroku sądu rejonowego, a eksmisję wykonał komornik sądowy w obecności Policji. M. L. nie dopełnił obowiązku wymeldowania się z lokalu, mimo że faktycznie go opuścił. Organ gminy wydał decyzję o wymeldowaniu M. L., którą ten zaskarżył, podnosząc m.in. wadę prawną aktu notarialnego i brak trwałego opuszczenia lokalu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 20 kwietnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Matczak Protokolant Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2010 roku sprawy ze skargi M. L. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę. Decyzją z dnia "[...]" wydaną z upoważnienia Burmistrza N. przez Sekretarza Miasta po rozpatrzeniu wniosku L.L. z dnia 1 lipca 2009r. orzeczono o wymeldowaniu M. L. z pobytu stałego z lokalu położonego w N. przy ulicy M. "[...]’. W uzasadnieniu organ wskazał, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że wymieniony opuścił sporny lokal w dniu 17 czerwca 2009r. w obecności Policji i Komornika Sądowego, który wykonał nakaz eksmisji (sygn. akt "[...]"). Pełne prawo do przedmiotowego lokalu posiada wyłącznie L. L., co potwierdza akt notarialny oraz postanowienie Sądu Rejonowego w N. W toku postępowania przesłuchano świadków oraz zainteresowane strony. M.L. potwierdził zeznania dotyczące czasu i okoliczności opuszczenia mieszkania i dodał, iż obecnie mieszka w hotelu przy ulicy P. w N. i tam znajduje się jego centrum życiowe. Jednakże w jego ocenie nadal jest właścicielem części przedmiotowego lokalu i złożył wniosek do sądu o przywrócenie praw do mieszkania, w związku z czym nie powinien zostać wymeldowany. Wskazano, iż wszystkie okoliczności ustalone w toku postępowania potwierdzają, że sporny lokal nie stanowi od dnia 17 czerwca 2009r. miejsca koncentracji spraw życiowych M. L., a jego opuszczenie przez wymienionego ma charakter stały. Tym samym została spełniona przesłanka określona w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którą organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Organ podkreślił przy tym, iż meldunek to tylko rejestracja miejsca pobytu stałego, która nie rodzi żadnych uprawnień do lokalu. Postępowanie o wymeldowanie ma na celu jedynie doprowadzenie do zgodności pomiędzy stanem faktycznym, a zapisami w ewidencji ludności. Wszystkie okoliczności niniejszej sprawy wskazują, iż M. L. opuścił miejsce pobytu stałego i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Bezsporne jest, iż eksmisja została wykonana zgodnie z tytułem wykonawczym – wyrokiem Sądu Rejonowego w N. z dnia "[...]", sygn. akt "[...]", zaopatrzonym w klauzulę wykonalności z dnia "[...]" co stanowi podstawę do podjęcia decyzji o wymeldowaniu M. L. ze spornego mieszkania, zaś zgromadzony materiał dowodowy poświadcza jego nieprzebywanie w przedmiotowym mieszkaniu. Zaznaczono, iż organ ewidencji ludności nie może akceptować fikcji polegającej na utrzymaniu zameldowania określonych osób w lokalu, w którym faktycznie nie zamieszkują. Byłoby to sprzeczne z celem instytucji zameldowania, a przede wszystkim z jej rejestrowym charakterem. Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. L. W uzasadnieniu podniósł, iż został wymeldowany z mieszkania zakładowego. Mimo orzeczenia obopólnej winy małżonków w wyroku rozwodowym, Sąd Okręgowy w O. orzekł jego eksmisję wbrew obowiązującym przepisom, co wynika z dołączonych do odwołania orzeczeń sądowych. M. L. podniósł, iż wymeldowanie z przedmiotowego mieszkania nie może nastąpić, gdyż akt notarialny, na podstawie którego orzeczono eksmisję posiada wadę prawną. Dopóki nie zostanie uregulowany stan prawny spornego mieszkania, wymeldowanie nie może nastąpić. Wskazał także, iż decyzję o wymeldowaniu wydaje się w stosunku do osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się, a także utraciła uprawnienia do przebywania nim. Obie te przesłanki muszą wystąpić łącznie, a opuszczenie lokalu winno mieć charakter dobrowolny i trwały. W tej sprawie nie zachodzą przesłanki wymeldowania określone w art. 15 ust. 2 powoływanej ustawy, ponieważ odwołujący nie utracił uprawnień do przebywania w lokalu. Orzeczenie eksmisji nie przesądza o przyznaniu prawa do lokalu, gdyż odwołujący nie opuścił go w sposób trwały. Przesłanka opuszczenia lokalu bez wymeldowania się nie została w sposób dokładny rozpatrzona przez organ administracyjny w oparciu o cały materiał dowodowy. Odwołujący dołączył do materiałów postępowania opłaty za czynsz mieszkaniowy za lata 2002-2004, kiedy to wnioskodawczyni dobrowolnie odeszła z mieszkania i nie interesowała się opłatami i mieszkaniem przez okres 3 lat, jednak wówczas organ nie przejawiał zbytniej nadgorliwości i nie wymeldował L. L. ze spornego mieszkania na wniosek odwołującego. Organ pierwszej instancji rozpatrujący sprawę pod względem merytorycznym ma obowiązek rozpatrzyć zgłoszone przez stronę wnioski dowodowe i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. W niniejszej sprawie organ nie rozpatrzył zeznań złożonych przez świadka, z których wynika, że wymeldowanie oraz wszystkie wcześniejsze czynności zostały przeprowadzone bezprawnie. Organ nie wskazał, z jakich powodów odmówił im wiarygodności i mocy dowodowej. Organ pominął również inne wnioski dowodowe, co stanowi naruszenie obowiązku określonego w art. 107 § 3 kpa. Decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów, które miało wpływ na wynik sprawy. Odwołanie jest zatem uzasadnione i konieczne. Decyzją z dnia "[...]" Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy zaznaczył, iż w obecnym stanie prawnym meldunek jest potwierdzeniem faktycznego pobytu w lokalu oraz służy wyłącznie celom ewidencyjnym. W niniejszej sprawie zostały spełnione obie przesłanki uzasadniające wymeldowanie M. L.: przesłanka dobrowolności oraz przesłanka trwałości opuszczenia miejsca pobytu stałego. Z ustaleń dokonanych przez organ pierwszej instancji wynika, że wyrokiem Sądu Rejonowego w N. z dnia "[...]", sygn. akt "[...]", orzeczona została eksmisja M. L. z lokalu nr "[...]" położonego przy ulicy M. "[...]" w N. Na podstawie wskazanego wyroku odwołujący utracił uprawnienie do przebywania w tym lokalu. Wykonanie prawomocnego wyroku sądowego w sprawie eksmisji odwołującego z przedmiotowego lokalu nastąpiło przez kompetentny organ, tj. komornika sądowego w dniu 17 czerwca 2009r., który dokonał czynności opróżnienia i wydania lokalu wierzycielowi – L.L. Dokonanie powyższej czynności potwierdzają dokumenty przedstawione przez L. L., świadkowie przesłuchani w toku postępowania administracyjnego, jak również przeprowadzone w dniu 28 lipca 2009r. oględziny spornego lokalu. Zatem w niniejszej sprawie bezsporny jest fakt, iż M. L. opuścił miejsce pobytu stałego 17 czerwca 2009r. w obecności komornika sądowego i Policji, zabierając część rzeczy osobistych. Pozostałe zaś przedmioty, których wymieniony nie zdołał zabrać zostały zabezpieczone przez komornika i czekają na odbiór. Nie budzi wątpliwości kwestia utraty uprawnień odwołującego, co w powiązaniu z wyprowadzeniem się z tego lokalu, potwierdza fakt opuszczenia mieszkania, a to z kolei musiało skutkować wymeldowaniem odwołującego z miejsca pobytu stałego. Jednocześnie M.L. opuścił lokal, nie dopełniając obowiązku wymeldowania. Tymczasem, jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 25 kwietnia 2003r., dla zapewnienia zgodności między stanem faktycznym a zapisami w ewidencji ludności niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły wymuszać na obywatelu pewne czynności służące rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez rozstrzygnięcia własne zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności między ewidencją a istniejącym stanem rzeczy. Organ odwoławczy zaznaczył, iż nie ingeruje w uprawnienia właścicielskie do nieruchomości. Właściwymi do rozstrzygania wszelkich sporów z tym związanych są sądy powszechne, natomiast organ odwoławczy wydając decyzję o wymeldowaniu ocenia stan faktyczny sprawy w dniu jej wydania, nie zaś okoliczności mogące mieć miejsce w odległej przyszłości. Organ wydał decyzję o wymeldowaniu M. L. z miejsca pobytu stałego po skutecznie wykonanej eksmisji. Kwestia własności spornego mieszkania nie jest istotna dla rozpatrywanej sprawy. Wskazano również, powołując się na utrwalone orzecznictwo sądowoadministracyjne, iż opuszczenie lokalu wskutek wykonania wyroku orzekającego eksmisję jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, które w konsekwencji uzasadnia orzeczenie o wymeldowaniu osoby eksmitowanej. Dodatkowo podniesiono, iż wojewoda nie jest uprawniony do oceny prawidłowości prawomocnych wyroków sądów, a co za tym idzie nie jest władny zakwestionować wyroku Sądu Rejonowego w N. o eksmisji M. L. Tylko Sąd Najwyższy ma prawo dokonać takiej weryfikacji. Jeżeli strona nie zgadza się z orzeczonym w sprawie wyrokiem to może złożyć apelację do Sądu Okręgowego o uchylenie wyroku i ponowne rozpoznanie sprawy. Wojewoda jest wyłącznie organem odwoławczym od orzeczeń wydanych przez organy gmin w zakresie realizacji obowiązku meldunkowego. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że komornik wykonał wyrok sądu powszechnego orzekający eksmisję odwołującego z przedmiotowego lokalu. Oznacza to, że została spełniona przesłanka opuszczenia lokalu, a skutecznie wykonana przez właściwy organ eksmisja jest równoznaczna z dobrowolnym opuszczeniem lokalu. Słusznie zatem organ pierwszej instancji przyjął, iż M. L. opuścił sporny lokal w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zasadne było zatem wydanie decyzji o wymeldowaniu wymienionego z przedmiotowego lokalu, gdyż stan faktyczny sprawy nie budzi żadnych wątpliwości co do opuszczenia miejsca pobytu stałego przez wymienionego, a jego dalsze zameldowanie stanowiłoby "fikcję meldunkową", tj. stan sprzeczny z rzeczywistym. Skargę na powyższą decyzję wniósł M. L., żądając uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż nie ma wpływu na wydawane przez sądy powszechne wadliwe orzeczenia i decyzje organów administracyjnych, które to instytucje powinny zgodnie z Konstytucją RP działać na podstawie i w granicach prawa, urzeczywistniając zasady sprawiedliwości społecznej. Wskazał, iż z mieszkania zakładowego, które otrzymał za długoletnią i nienaganną pracę w PKP nie można go eksmitować, orzec zniesienia współwłasności ani tym bardziej wymeldować. Mimo załączonych do złożonego odwołania od decyzji organu pierwszej instancji dowodów na tę okoliczność, organ podtrzymał wydaną decyzję. W myśl uchwał CZP 30/77 i II CZP 46/75 oraz wyroku z dnia 23 kwietnia 1997r., I CKN 78/97 nie można orzec eksmisji z mieszkania zakładowego. Ponadto eksmisja została orzeczona z powierzchni mieszkania 38,89m², a zatem nadal skarżący pozostaje najemcą 11,01m² powierzchni spornego mieszkania na podstawie umowy najmu zawartej z PKP. Nie można zatem podzielić ustaleń Wojewody, że orzeczona została eksmisja lub zniesiona współwłasność z całego lokalu i że miałyby świadczyć o tym, przedstawione przez L. L. dokumenty oraz zeznania świadków i oględziny mieszkania. Skarżący zaznaczył, iż akt notarialny posiada wadę prawną. Nie można zatem stwierdzić, iż skarżący utracił uprawnienia do zamieszkiwania w części lokalu, o powierzchni 11,01m². Oględziny, których dokonywał komornik wykazały stan faktyczny – powierzchnię 49,90m². W świetle przedstawionych wyżej orzeczeń, dowodów i przepisów skarżący nie utracił uprawnień do zamieszkiwania w części lokalu. Poważne wątpliwości budzą orzeczenia wydane przez sądy powszechne wszystkich instancji, decyzje wydawane przez organy administracji oraz egzekwowanie tychże orzeczeń przez komornika. Skarżący podniósł przy tym, iż prowadzone wcześniej postępowanie w sprawie wymeldowania z przedmiotowego lokalu L. L. zostało umorzone mimo, iż stan faktyczny sprawy uzasadniał wymeldowanie wymienionej z przedmiotowego lokalu, przede wszystkim z uwagi na fakt, iż nie zamieszkiwała w nim przez okres 7 lat. Natomiast wymuszone i bezprawne nakazanie opuszczenia miejsca pobytu przez skarżącego zostało uznane za "fikcję meldunkową". O opuszczeniu miejsca pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych można mówić wówczas, gdy osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe oraz gdy nieprzebywanie jest wynikiem woli, zamiaru tej osoby. Przejawem woli opuszczenia miejsca pobytu jest niepodejmowanie we właściwym czasie środków prawnych zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania lokalu, a takich okoliczności nie można zarzucić skarżącemu, bowiem podejmuje on stosowne czynności zmierzające do przywrócenia mieszkania, które podnosił w odwołaniu. Błędne jest zatem stanowisko Wojewody, który utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Podkreślono, iż skarżący jest głównym najemcą w związku z przydzieleniem mu mieszkania zakładowego. Jemu więc przysługują uprawnienia samoistne, a jego żonie – L.L. jedynie uprawnienia pochodne. Skarżący w dalszym ciągu pozostaje najemcą 11,01m² powierzchni spornego mieszkania na podstawie umowy najmu nr 47/2000 powołanej w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Podkreślono, iż ewidencja ludności jest instytucją służącą wyłącznie odzwierciedleniu stanu faktycznego i dostarczeniu wiedzy o miejscu pobytu osób. Miejsce pobytu stałego jest miejscem, w którym koncentrują się osobiste i majątkowe interesy, gdzie osoba zwykle nocuje, spożywa posiłki, podejmuje gości i realizuje inne funkcje życiowe. Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu 17 czerwca 2009r. kompetentny organ, tj. komornik sądowy na podstawie wyroku sądu rejonowego w N. dokonał eksmisji skarżącego ze spornego lokalu. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowoadministracyjnym skuteczne wykonanie eksmisji z lokalu równoznaczne jest z przesłanką trwałości i dobrowolności opuszczenia lokalu przez osobę eksmitowaną. Jest to też równoznaczne z brakiem obiektywnych możliwości powrotu skarżącego pod wskazany adres, tym samym powoduje spełnienie niezbędnych do wymeldowania przesłanek. Podkreślono, iż decyzja organu została oparta na prawomocnym wyroku sądu powszechnego, które organy administracji publicznej zobowiązane są respektować. Pozostałe zaś kwestie dotyczące uprawnień do lokalu, jak również zarzuty do co prawidłowości przeprowadzenia eksmisji z lokalu nie podlegają ocenie organów administracyjnych prowadzących postępowanie dotyczące obowiązku meldunkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1§1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest jedynie sprawdzenie, czy zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy jej podejmowaniu nie zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego. Należy także podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd uznał, iż wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z treści cytowanego przepisu wynika, że wymeldowanie osoby z miejsca stałego pobytu możliwe jest, gdy spełnione są łącznie dwie przesłanki, tj. opuszczenie miejsca stałego pobytu oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. O opuszczeniu stałego miejsca zamieszkania można mówić wtedy, gdy jest ono dobrowolne i ma charakter trwały. Przy czym wskazać należy, iż zgodnie z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 stycznia 2007r. (Sygn. akt II OSK 133/06, LEX 327831) opuszczenie lokalu jest to nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i założeniem w nowym ośrodku swoich osobistych i majątkowych interesów. Jednocześnie wskazać należy na stanowisko, zgodnie z którym o opuszczeniu miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych można mówić także wówczas, gdy dana osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2000r., sygn. akt V SA 1424/99, LEX nr 79243, z dnia 22 sierpnia 2000r., sygn. akt V SA 108/00, LEX nr 49954 i z dnia 12 kwietnia 2001r., sygn. akt V SA 3078/00, LEX nr 78937), a także kiedy opuszczenie lokalu jest konsekwencją wykonania wyroku orzekającego eksmisję (wyrok NSA z dnia 6 października 2006r., sygn. akt II OSK 65/05), bądź też samego wyroku orzekającego eksmisję (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1895/07). Zatem obowiązkiem organu rozpoznającego sprawę o wymeldowanie jest dokładne zbadanie w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego okoliczności opuszczenia przez skarżącego miejsca dotychczasowego pobytu i ocena jego rzeczywistych zamiarów zgodnie z zasadami wynikającymi z art.7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Należy jednakże wskazać, iż opróżnienie lokalu stanowiącego przedmiot zameldowania danej osoby na pobyt stały – w drodze czynności egzekucyjnej, znosi powinność organu ewidencyjnego w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy, badania przesłanki dobrowolności opuszczenia lokalu (wyrok WSA w Lublinie z dnia 9 października 2008r., sygn. akt III SA/Lu 225/08, LEX nr 518470). W niniejszej sprawie bezsporny jest fakt przeprowadzenia skutecznej eksmisji skarżącego na podstawie prawomocnego wyroku Sądu ze spornego mieszkania. Jak wynika bowiem z materiału dowodowego Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w N. na podstawie tytułu wykonawczego, który stanowił wyrok Sądu Rejonowego w N. z dnia "[...]", sygn. akt "[...]", zaopatrzony w klauzulę wykonalności z dnia "[...]", dokonał w dniu 17 czerwca 2009r. eksmisji dłużnika – M. L. z lokalu położonego w N.przy ul. M. "[...]" m "[...]". Jednocześnie na rozprawie przed tut. Sądem sam skarżący przyznał, iż nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Należy zatem zgodzić się ze stanowiskiem Wojewody, że w ustalonym stanie faktycznym obowiązujące przepisy prawa dostarczyły podstaw do wymeldowania skarżącego z miejsca pobytu stałego. Jednocześnie należy wyraźnie zaznaczyć, iż stosownie do art. 9 ust. 2b powołanej wyżej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i jedynie potwierdza fakt pobytu danej osoby w przedmiotowym lokalu. Zameldowanie, bądź też jego brak nie ma żadnego wpływu na stosunki cywilnoprawne dotyczące lokalu. Nie wiąże się zatem z kwestią własności tego lokalu ani prawem do dysponowania nim. Analogicznie więc jak w przypadku zameldowania, również przy wymeldowaniu źródłem ciążącej na organie administracji powinności dokonania tej czynności jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2003r., sygn. akt V SA 1398/02, LEX nr 159189). Kwestię tę rozpoznawał także Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 27 maja 2002r. (sygn. akt K 20/01, OTK-A2002/3/34) stwierdził, iż ewidencja ludności służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie rozstrzyga zatem ani o prawie do lokalu, ani o uprawnieniu do przebywania w nim. Należy podkreślić, iż sprawy administracyjne prowadzone w przedmiocie ewidencji ludności mają na celu wyłącznie potwierdzanie faktycznego miejsca pobytu stałego lub czasowego. Jedyną przesłanką warunkującą wymeldowanie z pobytu stałego jest trwałe i dobrowolne opuszczenie dotychczasowego miejsca zamieszkania. Organy ewidencyjne nie są zatem uprawnione do badania tytułów prawnych do zamieszkiwania pod danym adresem, rozstrzygania sporów o prawo własności itd. (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 2 lipca 2009r., sygn. akt III SA/Po 507/08, LEX nr 510212). Nie ma zatem żadnych obiektywnych przesłanek, które świadczyłyby, iż wymeldowanie M. L. byłoby sprzeczne z rzeczywistym stanem faktycznym. Organy administracyjne są zobowiązane do zapewnienia zgodności między stanem faktycznym a zapisami w ewidencji ludności. W tym celu niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły wymuszać na obywatelu pewne czynności służące rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez rozstrzygnięcia własne zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności pomiędzy ewidencją a istniejącym stanem rzeczy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2003r., sygn. akt V SA 3657/2002). Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał, iż organy administracji działały zgodnie z prawem i dokonały prawidłowej interpretacji przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, orzekając o wymeldowaniu skarżącego i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło