II SA/Ol 250/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 kwietnia 2017 r. wniosku A. B. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]"., nr "[...]" w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia przywrócić termin do wniesienia skargi. Zaskarżona decyzja organu II instancji doręczona została skarżącemu w dniu 28 października 2016r. Pismem z dnia 25 listopada 2016r. (data nadania pocztowego) skarżący wystąpił za pośrednictwem organu o ustanowienie pełnomocnika do sporządzenia skargi na tę decyzję do WSA w Olsztynie. Postanowieniem z dnia 6 marca 2017r. tutejszy Sąd ustanowił dla skarżącego radcę prawnego. Pismem z dnia 14 marca 2017r. Okręgowa Izba Radców Prawnych zawiadomiła r.pr. M. S. o wyznaczeniu jako pełnomocnika dla skarżącego. W dniu 21 marca 2017r. radca prawny zapoznała się z aktami sygn. II SO/Ol 14/16 o przyznanie prawa pomocy i dołączonymi do nich aktami administracyjnymi sprawy. W dniu 28 marca 2017r. pełnomocnik skarżącego wniosła za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na przedmiotową decyzję wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu przytoczyła stan faktyczny sprawy i powołała orzeczenie NSA z dnia 26 kwietnia 2013r., sygn. akt II FSK 435/13. W odpowiedzi na skargę i wniosek, organ II instancji wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm..), dalej jako: p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1 i § 2 cytowanej ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym, wnoszący o przywrócenie terminu, jest zobowiązany uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W związku z powyższym, przywrócenie terminu do dokonania czynności sądowej uzależnione jest od dwóch przesłanek, po pierwsze: od zachowania stosownego terminu do złożenia wniosku, po drugie: od uprawdopodobnienia przez wnoszącego wniosek braku winy po jego stronie w uchybieniu terminu. Analizując spełnienie podanych warunków, uwzględnić należało, że przed upływem terminu do wniesienia skargi, skarżący wystąpił z wnioskiem o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w celu zaskarżenia wskazanej decyzji organu II instancji. Ustanowiona z urzędu pełnomocnik skarżącego niezwłocznie po wyznaczeniu zapoznała się z aktami sprawy w dniu 21 marca 2017r. Z tym dniem dowiedziała się o uchybieniu terminu do wniesienia skargi, następnie w terminie 7 dni złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wraz ze skargą. W związku z tym należało przyjąć, że zachowany został termin wskazany w art. 87 § 1 p.p.s.a. do złożenia wniosku. Zważyć należy bowiem, iż zgodnie z prezentowanym w orzecznictwie stanowiskiem, które skład orzekający podziela, w sytuacji gdy stronie zostało przyznane prawo pomocy przez ustanowienie pełnomocnika, termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu będzie liczony od chwili, gdy pełnomocnik dowiedział się o uchybieniu terminu i mógł dokonać zamierzonej czynności procesowej, natomiast dla obliczenia terminu bez znaczenia jest data, w której sama strona dowiedziała się o tym i czy mogła tej czynności dokonać (por. postanowienie NSA z dnia 27 lipca 2004 r., sygn. akt FZ 183/04, z dnia 18 listopada 2016r., sygn. akt I OZ 1278/16 oraz z dnia 13 stycznia 2017r., sygn. akt I OZ 2052/16, publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Należało również uznać, że uchybienie przez skarżącego terminowi do wniesienia skargi było przez niego niezawinione. W myśl bowiem art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego - czyli jeszcze zanim złożona zostanie skarga (tak: M. Niezgódka-Medek [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Kraków 2006, s. 549). Podmiot domagający się od sądu administracyjnego ochrony prawnej może zatem żądać, aby jego skargę sporządził profesjonalny prawnik, i w tym celu w terminie otwartym na wniesienie tej skargi zwrócić się do sądu administracyjnego o przyznanie mu prawa pomocy w tym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 13 lipca 2016r., sygn. akt I OZ 752/16 (publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl) wyjaśnił, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie będzie miało w takiej sytuacji wpływu na bieg terminu do wniesienia skargi. Co oznacza, że po ustanowieniu pełnomocnika już po upływie tego terminu konieczne będzie złożenie wraz ze skargą wniosku o jego przywrócenie (tak: A. Nędzarek, Wymogi procesowe wniosku o przywrócenie terminu w postępowaniu przed sądem administracyjnym, ZNSA 2013, nr 2, s. 78). NSA w postanowieniu tym zasadnie przyjął, że wystąpienie przez stronę skarżącą, która nie jest podmiotem wykwalifikowanym, w terminie otwartym do wniesienia skargi z wnioskiem o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w celu wniesienia skargi i reprezentowania jej przed Sądem, należy oceniać jako dołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Zgodzić należy się z NSA, że bez znaczenia jest przy tym, iż złożenie skargi nie jest objęte przymusem adwokacko – radcowskim, skoro strona w sposób wyraźny wyraziła wolę występowania w postępowaniu przy udziale profesjonalnego pełnomocnika, do czego miała prawo. W tym stanie rzeczy, należało orzec jak w postanowieniu.