II SA/Ol 349/24

WyrokWSA w Olsztynie2024-06-11

Skład orzekający: Piotr Chybicki, Marzenna Glabas, Grzegorz Klimek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie sprawującej opiekę nad niepełnosprawną siostrą, która uczestniczy w zajęciach w Środowiskowym Domu Samopomocy przez znaczną część dnia, a osoba sprawująca opiekę wcześniej łączyła opiekę z pracą zarobkową?
Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje, gdy zakres sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną obiektywnie uniemożliwia podjęcie zatrudnienia i istnieje bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy między tymi okolicznościami. Uczestnictwo osoby niepełnosprawnej w zajęciach w Środowiskowym Domu Samopomocy przez znaczną część dnia, a także wcześniejsze łączenie opieki z pracą zarobkową przez osobę sprawującą opiekę, mogą świadczyć o braku takiego związku i możliwości podjęcia zatrudnienia.
Stan faktyczny
Skarżąca B. D. wnioskowała o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym siostrą D. B. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na możliwość podjęcia przez skarżącą zatrudnienia, co zostało utrzymane w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o świadczeniach rodzinnych, kwestionując ustalenia organów dotyczące możliwości podjęcia pracy i czasu pobytu siostry w Środowiskowym Domu Samopomocy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Chybicki Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Asesor WSA Grzegorz Klimek (spr.) Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia 20 marca 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (Kolegium), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia administracyjnego (Dz. U. 2023 t. poz. 775 - k.p.a.) oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 323 – u.ś.r.) w związku z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429), po rozpatrzeniu odwołania B. D. (skarżąca, strona) od wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta Ełku (organ pierwszej instancji) decyzji z dnia 15 stycznia 2024 r. odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym siostrą D. B. - utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy w całości. Zakwestionowana decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych sprawy: W dniu 6 grudnia 2023 r. do Urzędu Miasta Ełku wpłynął złożony przez stronę wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym siostrą – D. B. Po rozpoznaniu wskazanego wyżej wniosku organ pierwszej instancji w dniu 15 stycznia 2024 r. wydał decyzję, na mocy której odmówił przyznania stronie prawa do wnioskowanego świadczenia. Organ wskazał przy tym, iż podstawą odmowy przyznania B. D. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką sprawowaną nad siostrą był fakt, że z uwagi na zakres sprawowanej nad siostrą opieki strona ma możliwość podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Od decyzji tej w ustawowym terminie odwołała się skarżąca. We wniesionym odwołaniu wyraziła ona swoje niezadowolenie z wydanego przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcia. Wskazała przy tym, iż zaskarżone rozstrzygnięcie w jej ocenie wydane zostało zarówno z naruszeniem przepisów prawa materialnego, jak również z naruszeniem przepisów postępowania. W uzasadnieniu decyzji z 20 marca 2024 r. Kolegium wskazało, że z akt sprawy wynika, iż siostra strony – D. B. (ur. 16 lipca 1969 r.) jest panną, a jej rodzice nie żyją. Na mocy wydanego przez Powiatowy Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 3 czerwca 2019 r. uznana została ona za osobę niepełnosprawną w stopniu znacznym. Z orzeczenia tego wynika ponadto, że nie da się ustalić od kiedy istnieje jej niepełnosprawność, natomiast znaczny stopień niepełnosprawności występuje u niej od dnia 16 maja 2019 r. Wymaga ona stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innych osób w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Wskazane wyżej orzeczenie wydano na stałe. W aktach sprawy znajduje się również wydane przez Komisję Lekarską do spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia z dnia 23 sierpnia 1993 r., z którego wynika, że D. B. zaliczona została na trwałe do pierwszej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia. Ze znajdującego się w aktach sprawy postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 24 marca 2021 r., sygn. akt I Ns 148/20, wynika, że D. B. została z powodu upośledzenia umysłowego ubezwłasnowolniona całkowicie. Natomiast zgodnie z wydanym przez Sąd Rejonowy zaświadczeniem z dnia 28 kwietnia 2021 r. B. D. została ustanowiona opiekunem D. B. Kolegium wskazało, że w trakcie wywiadu środowiskowego ustalono, iż od grudnia 2020 r. opiekę nad D. B. sprawuje jej siostra B. D. Z uwagi na fakt wspólnego zamieszkiwania opieka ta ma charakter stały. W ramach sprawowanej nad siostrą opieki strona między innymi: przygotowuje posiłki, pomaga przy przemieszczaniu się i poruszaniu, pomaga w utrzymaniu higieny osobistej, załatwia sprawy urzędowe, umawia wizyty lekarskie i asystuje w ich trakcie, wykonuje czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, wykupuje i podaje leki. W razie potrzeby strona pomaga siostrze również przy wykonywaniu wszelkich innych czynności związanych z codzienną egzystencją. Opieka ta w dniu powszednie sprawowana jest w godzinach od 5.00 do 7.00 oraz od 15.00 do 21.00, natomiast w soboty i niedziele od 6.00 do 21.00. Z materiałów zgromadzonych w aktach sprawy (kwestionariusz wywiadu środowiskowego, pisemne oświadczenia strony) wynika ponadto, iż od poniedziałku do piątku D. B. uczestniczy w zajęciach organizowanych w Środowiskowym Domu Samopomocy (około godziny 7.00 jest ona odbierana spod domu przez pojazd wożący ją na zajęcia, następnie po skończonych zajęciach jest przywożona do domu około godziny 15.00). Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów (świadectw pracy) wynika, że skarżąca w okresie od dnia 22 maja 2017 r. do dnia 30 listopada 2023 r. pozostawała zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy w "E." Spółka z o.o. Jej stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania za wypowiedzeniem złożonym przez pracodawcę na podstawie art. 30 § 1 pkt 2 kodeksu pracy w związku z art. 10 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Od dnia 1 grudnia 2023 r. strona nie podejmuje zatrudnienia. Kolegium stwierdziło, że na gruncie przedmiotowej sprawy nie wystąpiły określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r.) przesłanki pozwalające na przyznanie stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Z akt sprawy jednoznacznie wynika bowiem, iż D. B. od poniedziałku do piątku uczestniczy w zajęciach prowadzonych przez Środowiskowy Dom Samopomocy. Przy czym w związku z udziałem w tych zajęciach jest ona odbierana jest spod domu o godzinie 7.00, natomiast po skończonych zajęciach jest przywożona do domu około godziny 15.00. Skoro zatem siostra strony przez pięć dni w tygodniu ma zapewnioną opiekę w trakcie zajęć prowadzonych w Środowiskowym Domu Samopomocy w wymiarze 8 godzin dziennie to uznać należy, że strona ma realną możliwość podjęcia w tym czasie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Tym samym również uznać należy, iż na gruncie przedmiotowej sprawy fakt niepodejmowania przez stronę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie pozostaje w bezpośrednim związku z koniecznością sprawowania przez niego opieki nad niepełnosprawną siostrą. Okoliczność tę potwierdza dodatkowo fakt, iż strona opiekę nad siostrą sprawuje nieprzerwanie od grudnia 2020 r., a do 30 listopada 2023 r. sprawowanie opieki nad siostrą strona łączyła z pracą zarobkową (zatrudnienie w pełnym wymiarze czasu pracy). To oznacza, iż zakres sprawowanej przez stronę nad siostrą opieki nie wykluczał możliwości wykonywania przez stronę pracy zarobkowej. Przy czym z materiałów znajdujących się w aktach sprawy nie wynika, aby od grudnia 2023 r. wystąpiły jakiekolwiek okoliczności obiektywnie uniemożliwiające stronie dalsze łączenie opieki nad siostrą z aktywnością zawodową. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby w ostatnim czasie chociażby pogorszył się stan zdrowia D. B., a co za tym idzie znacząco zwiększył się zakres sprawowanej nad nią przez stronę opieki. Co więcej z materiałów zgromadzonych w aktach nie wynika również, aby stosunek pracy strony uległ rozwiązaniu z powodu sprawowania przez stronę opieki nad niepełnosprawną siostrą. Zgodnie ze znajdującym się w aktach świadectwem pracy stosunek pracy strony z dniem 30 listopada 2023 r. uległ rozwiązaniu na mocy wypowiedzenie złożonego przez pracodawcę z przyczyn niedotyczących pracowników. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na decyzję Kolegium skarżąca zarzuciła jej naruszenie: - art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie w sprawie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli poprzez arbitralne przyjęcie przez organ, że skoro strona wcześniej pracowała i opiekowała się siostrą to taki stan rzeczy istnieje w chwili zakończenia świadczenia pracy i powoduje, że nadal powinna pracować i opiekować się siostrą w sytuacji gdy zmieniła się jej sytuacja rodzinna; - art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady równego traktowania stron postępowania poprzez przyjęcie przez organ tezy, że skarżąca może pracować i zajmować się niepełnosprawną siostrą a więc przyjęcie tezy i stworzenie do niej uzasadnienia. - art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. przez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji z uwagi na pominiecie faktów, istotnych dla rozstrzygnięcia, które powodują, że organ pierwszej instancji nie miał podstaw do wydania decyzji odmownej w sytuacji gdy strona nie podejmuje zatrudnienia by opiekować się niepełnosprawną siostrą - gdyż podjęcie zatrudnienia pozostawiałoby siostrę bez opieki oraz błędne przyjęcie stanu faktycznego, w którym siostra ma przebywać w Środowiskowym Domu Pomocy przez 8 godzin kiedy sytuacja taka nie ma miejsca - w miejscu zaś zamieszkania nie ma innej osoby, która mogłaby wyprawić siostrę na zajęcia i z nich odebrać i opiekować się w czasie jak przebywa w domu po zakończonych zajęciach; - art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez uznanie, iż fakt uczęszczania przez D. B. na zajęcia w Środowiskowym Domu Pomocy przez 8 godzin powoduje realną możliwość podjęcia przeze stronę zatrudnienia podczas gdy przepis do uzyskania świadczenia stanowi jedynie o przesłance nie podejmowania przeze mnie zatrudnienia lub rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, co jest ewidentnym naruszeniem przez organy obu instancji wskazanego przepisu. Wskazując na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniosła, że organ błędnie przyjął, że dokładnie od 07:00 do 15:00 siostra przebywa w ośrodku - co nie jest zgodne ze stanem faktycznym. Nie mam nikogo kto mógłby ją na tą godzinę tam zawieźć i dokładnie o tej godzinie ją odebrać, pomijając fakt, że nigdy nie przebywa tam pełne 8 godzin bo transporty nie są zorganizowane w ten sposób. Sam fakt uczestnictwa D. B. w warsztatach terapii zajęciowej nie wyklucza, że sprawowana opieka jest opieką stałą. Biorąc pod uwagę stan zdrowia siostry uznać należało, że udział w zajęciach nie dezaktualizuje potrzeby pomocy jej w codziennej egzystencji, potwierdzonej stosownym orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ dokonał zatem błędnej oceny materiału dowodowego wydając decyzję naruszającą zarówno przepisy prawa materialnego (art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r.) jak i przepisy postępowania administracyjnego (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.). Uchybienie organu polega przede wszystkim na niewłaściwej ocenie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przeze mnie zatrudnienia a opieką sprawowaną nad siostrą. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 - p.p.s.a.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., nie stwierdził naruszeń prawa dających podstawę do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Kwestionowana decyzja w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wydana została zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych, z poszanowaniem zasad unormowanych w k.p.a. Na wstępie podkreślić należy, że od 1 stycznia 2024 r. obowiązują nowe przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych regulujące warunki przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego, które wprowadziła ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym. W związku ze wskazaną zmianą przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, wprowadzoną ww. ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429 - u.ś.w.), opiekunowie osób niepełnosprawnych, które ukończyły 18. rok życia zostali pozbawieni możliwości ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Możliwe natomiast stało się ubieganie się przez samą osobę niepełnosprawną o przyznanie świadczenia wspierającego na warunkach określonych w ustawie o świadczeniu wspierającym. Dodać należy, że z uzasadnienia projektu ustawy o świadczeniu wspierającym wynika, że nowe warunki przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2024 r. i dotyczyć będą wszystkich osób składających wnioski po raz pierwszy po tej dacie. Stanowi o tym art. 63 ust. 1 u.ś.w. w świetle, którego w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Skoro zatem skarżąca z wnioskiem o przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wystąpiła przed dniem 1 stycznia 2024 r., to słusznie Kolegium oceny przesłanek dokonało w oparciu o przepisy u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. Ocenie poddać należało stanowisko dotyczące braku związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i sprawowaniem przez skarżącą opieki nad niepełnosprawną siostrą. Stosownie bowiem do treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r.), świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: matce albo ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Jak wynika z art. 17 ust. 1 u.ś.r. istotną cechą osób będących adresatami zawartej tam normy prawnej, określającej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jest sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i związana z tym rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Celem świadczenia pielęgnacyjnego jest pomoc finansowa Państwa rodzinom dotkniętym niepełnosprawnością, które z powodu konieczności sprawowania faktycznej opieki przez jej członka nad osobą niepełnosprawną pozbawione są przez to źródła dochodu. Określony w art. 17 ust. 1 u.ś.r. warunek "niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki" należy łączyć z wymogiem sprawowania stałej lub długotrwałej i osobiście świadczonej opieki. Opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zaznaczyć trzeba, że zgodnie z brzmieniem art. 17 ust. 1 u.ś.r. na równi z rezygnacją z zatrudnienia należy traktować niepodejmowanie pracy z powodu konieczności sprawowania opieki. Przyjmuje się, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie bezrobotnej, która była zatrudniona lub wykonywała pracę zarobkową w formach określonych w art. 3 pkt 22 u.ś.r. i zrezygnowała z niej, bądź też mając możliwość podjęcia zatrudnienia lub wykonywania pracy zarobkowej, z możliwości tej nie korzysta w celu sprawowania opieki. Dla ustalenia niepodejmowania zatrudnienia w celu sprawowania opieki wystarczające jest stwierdzenie, że wnioskodawca jest osobą bezrobotną, nie ma przeszkód faktycznych ani prawnych do podjęcia przez niego zatrudnienia i sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym wymagającym stałej lub długotrwałej pomocy w zakresie obiektywnie uniemożliwiającym podjęcie zatrudnienia. W orzecznictwie powszechne jest stanowisko, zgodnie z którym przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres sprawowanej opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (tak np: Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 13 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2820/13; z 5 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 2454/11; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyrokach z 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Ol 231/18, z 7 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 265/19, dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA). W ocenie Sądu organy orzekające prawidłowo uznały, że zakres sprawowanej przez skarżącą opieki nie uzasadnia przyjęcia, że uniemożliwia ona skarżącej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Z ustaleń faktycznych poczynionych w toku postępowania administracyjnego wynika, że skarżąca zamieszkuje wspólnie z mężem, synem i siostrą. Niewątpliwie, z uwagi na znaczny stopień niepełnosprawności siostra skarżącej jest osobą wymagającą uwagi, opieki i wsparcia. Na czynności opiekuna, poza normalnymi, zwykłymi pracami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa domowego, składają się czynności dotyczące przygotowania posiłków, pomoc przy przemieszczaniu się i poruszaniu, pomoc w utrzymaniu higieny osobistej, załatwianie spraw urzędowych, umawianie wizyt lekarskich i asysta w ich trakcie, podawanie leków. Są to więc czynności, które odpowiednio zaplanowane i zorganizowane nie uniemożliwiają podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, o czym świadczy ich charakter i intensywność. Jak sama skarżąca wskazuje większość czynności związanych jest z normalnym codziennym prowadzeniem gospodarstwa domowego. W realiach rozpatrywanej sprawy należy podkreślić, że w dni powszednie przez znaczną część dnia skarżąca pozostaje zwolniona z bieżącej, doraźnej opieki nad siostrą, gdyż w godzinach od 7:00 do 14:00, uczestniczy ona, bez udziału skarżącej, w zajęciach organizowanych przez Środowiskowy Dom Samopomocy . Siostra skarżącej odbierana jest spod domu przez pojazd wożący ją na zajęcia, następnie po skończonych zajęciach jest przywożona do domu. Skarżąca nie jest obecna na zajęciach, gdyż jej siostra pozostaje pod opieką pracowników ośrodka. W czasie pobytu na zajęciach opiekę nad siostrą skarżącej realizuje instytucja publiczna, co uzasadnia uznanie, że na skarżącej nie spoczywają wówczas stałe czynności opiekuńcze. Nie kwestionując złego stanu zdrowia D. B. i konieczności wsparcia siostry przez skarżącą, należy podkreślić za organami, że sama konieczność sprawowania opieki nie stanowi w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r. samodzielnej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. System świadczeń rodzinnych został tak skonstruowany, aby rekompensować utratę dochodów z powodu konieczności pielęgnacji członka rodziny wymuszającej rezygnację lub niepodejmowanie zatrudnienia. Wnioskujący musi zatem sprawować stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną i być jej niezbędny w takim wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowo - skutkowy. W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy był w pełni wystarczający dla stwierdzenia, że zakres sprawowanej przez skarżącą opieki nad siostrą nie ma takiego charakteru i w związku z tym nie uzasadnia przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. W orzecznictwie przyjmuje się jednoznacznie, że przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 2454/11, CBOSA). Reasumując należy uznać, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na prawidłowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który pozwolił na wyczerpujące ustalenie istotnych okoliczności sprawy, to jest zakresu i rozmiaru sprawowanej przez skarżącą opieki nad siostrą. Ustalenia poczynione w tym zakresie znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zaskarżona decyzja zawiera wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne, które w ocenie Sądu w całości odpowiada prawu. W tym stanie sprawy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło