II SA/Ol 350/17

WyrokWSA w Olsztynie2017-06-22

Skład orzekający: Beata Jezielska, Ewa Osipuk, Piotr Chybicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wymeldowanie administracyjne jest zasadne, gdy osoba opuściła lokal mieszkalny w wyniku wyroku eksmisyjnego, a następnie nie podjęła skutecznych kroków prawnych w celu powrotu do lokalu, mimo twierdzeń o braku dobrowolności opuszczenia?
Ratio decidendi
Wymeldowanie administracyjne jest zasadne, gdy osoba opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Nawet jeśli opuszczenie lokalu nastąpiło w wyniku wyroku eksmisyjnego, a osoba twierdzi, że nie było ono dobrowolne, brak podjęcia przez nią skutecznych kroków prawnych w celu powrotu do lokalu (np. na drodze sądowej) pozwala uznać opuszczenie za dobrowolne i trwałe, co uzasadnia wydanie decyzji o wymeldowaniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję o wymeldowaniu I. R. z lokalu mieszkalnego. Organ pierwszej instancji ustalił, że I. R. opuściła lokal dobrowolnie i trwale, nie realizując tam swoich podstawowych funkcji życiowych. Odwołująca się zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. i brak wyjaśnienia przyczyn opuszczenia lokalu, wskazując, że nastąpiło to wbrew jej woli. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, argumentując, że brak podjęcia przez I. R. kroków prawnych w celu powrotu do lokalu po wyroku eksmisyjnym świadczy o dobrowolności i trwałości opuszczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi I. R. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Decyzją z dnia "[...]" r. Burmistrz Miasta O - na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2016, poz. 722 ze zm. – tekst obowiązujący w dacie wydania decyzji - dalej jako ustawa o ewidencji) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016, poz. 23 z ze zm., dalej jako: k.p.a.) – orzekł o wymeldowaniu I R z lokalu mieszkalnego nr "[...]" w budynku przy ul. S w O. W uzasadnieniu podano, że zgodnie z art. 35 ustawy o ewidencji organ gminy właściwy ze względu na miejsce położenia nieruchomości, w której zameldowana jest dana osoba, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lokalu lub podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Ustalono, że zostały spełnione przesłanki określone w tym przepisie. I R nie mieszka bowiem w przedmiotowym lokalu, a stałość i dobrowolność jego opuszczenia przez stronę potwierdziły zeznania świadków powołanych z urzędu, które były logiczne i wzajemnie się potwierdzające, a także dokumenty zebrane przez organ. Podniesiono, że w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego strona nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów świadczących o tym, iż wyraża wolę powrotu i zamieszkania w przedmiotowym lokalu. Lokal mieszkalny od kilku lat nie stanowi dla niej stałego miejsca pobytu i koncentracji życiowych. Wyjaśniono, że strona została zameldowana w lokalu w dniu "[...]"r. Umowa najmu lokalu została podpisana przez Państwa L, którzy utracili prawo do przedmiotowego lokalu wraz z osobami wspólnie zamieszkałymi zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w Ostródzie z dnia 22 września 2004r., w którym wyroku przyznano im także uprawnienie do lokalu socjalnego. Podniesiono, że wszyscy świadkowie zeznający w sprawie, a także administrator budynku oświadczyli, że I R bezsprzecznie od stycznia "[...]"r. nie mieszka w spornym lokalu, lecz u syna w L, a fakt ten nie został podważony przez stronę postępowania. Wskazano, że miejsce pobytu stałego jest to miejsce, w którym dana osoba realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, w szczególności mieszka, spożywa posiłki, wypoczywa, przyjmuje wizyty członków rodziny, a I R żadnej z tych funkcji nie realizuje w spornym lokalu. Odnośnie pozostawienia w miejscu zameldowania rzeczy do niej należących wyjaśniono, że nawet pozostawienie rzeczy osobistych nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w danym lokalu. W związku z tym uznano, że sporny lokal nie jest centrum spraw życiowych strony i opuszczenie przez nią mieszkania należy uznać za dobrowolne, a z uwagi na upływ kilku lat - również trwałe. Wskazano, że dane dotyczące miejsca pobytu mieszkańców powinny odzwierciedlać stan faktyczny, a nie tworzyć fikcję meldunkową i na organach gmin spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich działań prawnych w celu zapewnienia zgodności zapisów tej ewidencji z faktycznym miejscem pobytu osób, na których ciąży obowiązek zameldowania lub wymeldowania się. W ustalonym stanie faktycznym strona zgodnie z wyrokiem nakazane miała opuszczenie mieszkanie i przyznanie lokalu mieszkalnego. Orzeczenie Sądu w tym zakresie zastępuje zgodę strony na opuszczenie lokalu. Od dnia zasądzonego wyroku strona przebywała wraz z córką i jej rodziną w mieszkaniu bezumownie. Następnie opuściła miejsce pobytu stałego bez wymeldowania. Z mocy wyroku strona sądowego strona utraciła prawo do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu i nie zainicjowała postępowania zmierzającego do przywrócenia utraconego posiadania lokalu. Zatem organ zobowiązany był do wydania przedmiotowej decyzji. Od decyzji tej odwołała się I R – reprezentowana przez adw. S. P - zarzucając naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia przyczyn i okoliczności opuszczenia przez stronę przedmiotowego lokalu, a zwłaszcza czy opuszczenie to miało charakter trwały i wynikało z jej autonomicznej woli oraz naruszenie art. 8 k.p.a. Wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu odwołania wskazano, że okoliczności opuszczenia przedmiotowego lokalu wskazują, że nastąpiło ono wbrew woli odwołującej się, a zatem nie została spełniona przesłanka dobrowolności opuszczenia lokalu. Wyjaśniono, że odwołująca się jest osobą starszą i ma problemy z poruszaniem się, a w związku z tym jej powrót przedmiotowego lokalu nie zależał wyłącznie od jej woli, lecz od pomocy innych ludzi, którzy skłonni byli pomóc jej w powrocie do lokalu. Jednakże przez cały czas przebywania u syna w L o przedmiotowym lokalu mówiła "dom" i wyrażała chęć niezwłocznego powrotu do mieszkania. Podano, że z pomocą syna strona dostała się do budynku, w którym znajduje się przedmiotowy lokal, jednakże nie mogła się dostać do mieszkania ze względu na zmianę zamków. Zatem wymiana zamków wbrew woli odwołującej się świadczy o tym, że opuszczenie przez nią lokalu nie nastąpiło w sposób dobrowolny. Zarzucono niewłaściwy sposób przeprowadzenia postępowania dowodowego, które skupiło się przede wszystkim na czasie opuszczenia lokalu mieszkalnego, a nie na wyjaśnieniu przyczyn i okoliczności opuszczenia tego lokalu. Wydanie decyzji o wymeldowaniu pomimo niespełnienia kumulatywnego przesłanek wymaganych przez prawo jest nieuprawnione. Decyzją z dnia "[...]"r. Wojewoda W utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano, że przepisy o zameldowaniu służą celom ewidencyjnym, mają za zadanie potwierdzać rzeczywisty pobyt w lokalu oraz przeciwdziałać utrzymywaniu fikcji pobytu w lokalu osoby, która tam rzeczywiście nie przebywa. Aby wymeldowanie z punktu widzenia obowiązujących regulacji było możliwe koniecznym jest ustalenie, że strona w sposób trwały i dobrowolny opuściła miejsce swojego zamieszkania bez dopełnienia obowiązku zgłoszenia tego faktu organowi gminy. Wymeldowanie w trybie administracyjnym jest zasadne, gdy osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem jej woli. Przy czym za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności orzecznictwo uznaje nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana nie jest dopuszczona do korzystania z lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Jeżeli zatem strona twierdzi, że została usunięta albo niedopuszczona do korzystania z dotychczasowego miejsca pobytu stałego w drodze przymusu fizycznego lub psychicznego, a nie wystąpiła na drogę sądową o ochronę swoich uprawnień, to taka sytuacja daje podstawy do przyjęcia, iż dotychczasowe miejsce pobytu stałego opuściła dobrowolnie. Wskazano, że właścicielem spornego lokalu jest Gmina O, a jego najemcami byli M i M L. Z uwagi na zaległości czynszowe gmina wypowiedziała umowę najmu przedmiotowego lokalu i skierowała sprawę na drogę sądową w celu eksmisji zamieszkałych w nim osób. Prawomocnym wyrokiem z dnia 22 września 2004 r. (sygn. akt I C 125/04) Sąd Rejonowy w Ostródzie nakazał pozwanym, w tym I R, aby opróżnili i wydali powodowi przedmiotowy lokal. W wyroku tym sąd przyznał pozwanym prawo do lokalu socjalnego, jednocześnie nakazując wstrzymanie eksmisji do czasu złożenia przez gminę O oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Do dnia "[...]" r., tj. daty zadania protokołem zdawczo-odbiorczym spornego lokalu, nieruchomość znajdowała się w faktycznym władaniu poprzednich najemców, którzy w rzeczywistości już w nim nie zamieszkiwali. Natomiast I R zamieszkiwała w miejscu pobytu stałego od "[...]"r., bezumownie korzystając z nieruchomości, w której pozostawiła także część swoich rzeczy. Następnie została zabrana pod opiekę syna do miejscowości L. Pozostawione przez nią w lokalu ruchomości zostały wydane przez pracownika M w O wnuczce wymeldowywanej. W tych okolicznościach sprawy należy przyjąć, iż opuszczenie lokalu przez stronę miało charakter dobrowolny i trwały. Strona została bowiem zabrana pod opiekę syna, który w oświadczeniu z "[...]"r. wskazał, iż w lokalu obecnie nikt nie zamieszkuje, a jego matka będzie pod jego opieką. Działanie to było świadome, gdyż w związku ze złożonym zgłoszeniem o niezamieszkiwaniu strony w lokalu, nie była ona obciążana czynszem. Podano, że strona nie podejmowała prób powrotu do lokalu w celu stałego przebywania, gdyż jak wynika z zeznań świadków, jest osobą starszą, mająca trudności w poruszaniu się, a zatem i niezdolną do samodzielnej egzystencji i dlatego w ocenie organu trudno jest uwierzyć w zamiar jej powrotu do miejsca pobytu stałego zważywszy, że w lokalu w którym obecnie zamieszkuje, ma zapewnioną opiekę syna. Nie przebywa w spornym lokalu od około 3 lat i z uwagi na zdanie przedmiotowego lokalu przez głównych najemców i orzeczoną eksmisję nie posiada obiektywnych możliwości powrotu do lokalu, tym bardziej iż został on oddany już do użytku nowym najemcom. Podniesiono, że opuszczenie spornego lokalu nastąpiło jeszcze przed faktycznym uniemożliwieniem dostępu do lokalu przez zarządcę poprzez wymianę zamka. Wskazano, że w przypadku gdy przyczyną opuszczenia spornego lokalu jest uniemożliwienie dostępu do lokalu przez osoby trzecie strona powinna podjąć odpowiednie kroki na drodze sądowej, tzn. wystąpić z powództwem cywilnym o przywrócenie posiadania, a takich działań strona nie podjęła. Zatem jej twierdzenia o braku dobrowolności nie mogą być przyjęte za wiarygodne. Wskazano, że główni najemcy lokalu przekazali lokal gminie O, tym samym dobrowolnie i świadomie wykonując orzeczenie sądu w sprawie eksmisji. Czym innym jest natomiast fakt, iż strona nadal może dochodzić swoich praw o przyznanie lokalu socjalnego z zasobów gminy na podstawie orzeczenia sądu w sprawie eksmisji. Wskazano, że organ próbował przesłuchać stronę postępowania, lecz odmówiła składania zeznań, co daje podstawy do uznania, że wymeldowywana jest mało zainteresowana toczącym się postępowaniem i jego wynikiem. Wskazano, że strona utraciła tytuł prawny do zajmowania przedmiotowego lokalu, lecz odbyło się to na podstawie innych przepisów prawa i w związku z nieuiszczaniem stosownych opłat za lokal, a więc działaniem zawinionym przez stronę, a nie z powodu działań innych osób. Orzeczona przez sąd eksmisja potwierdziła jedynie brak tytułu prawnego do zajmowania lokalu, a nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym jest działaniem gminy dążącym do uzyskania spłaty zaległych opłat za lokal, który pozostawał we władaniu poprzednich najemców. Podniesiono, że w niniejszej sprawie nowi najemcy lokalu powinni być także stronami niniejszego postępowania, ale z uwagi na to, że postępowanie może być wznowione wyłącznie na wniosek strony, która nie brała udziału w postępowaniu nie znaleziono podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, zwłaszcza że rozstrzygnięcie w sprawie jest na ich korzyść. Wskazano także, że wprawdzie strona wnosiła o zawieszenie postępowania, a organ nie wydał w tej sprawie postanowienia, to jednak uchybienie to nie miało istotnego znaczenia w sprawie, albowiem nie było podstaw do zawieszenia przedmiotowego postępowania, a na odmowę zawieszenia zażalenie nie przysługuje. Skargę na powyższą decyzję wniosła I R - reprezentowana przez adw. S. P - zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. poprzez błędną i dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i wyciągnięcie z niego niewłaściwych wniosków polegającą na braku wszechstronnej analizy całokształtu materiału dowodowego oraz niepodjęcie przez organ niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i okoliczności budzących wątpliwości, na które wskazywała skarżąca. Skutkowało to błędnym ustaleniem, iż skarżąca w sposób dobrowolny i trwały opuściła lokal, podczas gdy z prawidłowej, wszechstronnej oceny materiału dowodowego wynika, że wolą skarżącej było opuszczenie przedmiotowego lokalu jedynie na okres Świąt Bożego Narodzenia oraz przeczekania okresu zimowego, zaś powrót do domu okazał się niemożliwy z uwagi na zamknięcie drzwi do mieszkania na zamek, do którego skarżąca nie posiadała klucza. Zarzuciła także naruszenie art. 35 ustawy o ewidencji poprzez błędne jej zastosowanie i uznanie, że zachodzą okoliczności uzasadniające wymeldowanie administracyjne. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Podniesiono, że dowolne jest twierdzenia organu, iż przesłanki dobrowolnego i trwałego opuszczenia lokalu znajdują potwierdzenie w zeznaniach świadków, w sytuacji gdy zeznania te nie są spójne, wzajemnie ze sobą nie korelują i nie są w pełni zbieżne z pozostałym materiałem dowodowym sprawy w postaci dokumentów. Oparcie ustaleń faktycznych na zeznaniach świadków, którzy nie znali skarżącej lub znali ją bardzo pobieżnie i którzy nigdy nie rozmawiali ze stroną i nie byli obecni podczas opuszczenia przez nią jej domu, uznać należy jako błędne. Natomiast nie dano wiary zeznaniom syna strony, który podał że przyczyną zabrania matki do swego miejsca zamieszkania był wyłącznie okres świąt Bożego Narodzenia i konieczność przeczekania okresu chłodu, a także wskazywał na pragnienie powrotu matki do jej domu. Okoliczność tymczasowego jedynie opuszczenia mieszkania przez skarżącą potwierdzają również zeznania innego świadka. Zarzucono także, że organ nie odniósł się do kwestii wymiany zamków. Wskazano, że skarżąca jest osobą starszą, schorowaną, ma problemy z poruszaniem się oraz komunikowaniem się, a w związku z tym podjęcie przez nią samodzielnych prób powrotu do przedmiotowego lokalu było także uzależnione nie tyle od jej woli, lecz od pomocy innych osób, które skłonne były jej pomóc, ale z uwagi na brak kluczy do mieszkania okazało się to niemożliwe. Skarżąca wskazywała na swą wolę powrotu do przedmiotowego mieszkania swojemu synowi. O braku cechy trwałości opuszczenia przedmiotowego lokalu świadczy fakt, iż w tymże mieszkaniu pozostały wszystkie rzeczy osobiste, pamiątki, meble należące do skarżącej. Zarzucono, że zarządca, ani M L nie poinformował skarżącej o fakcie opróżnienia lokalu z rzeczy do niej należących, a tym bardziej o dacie podjęcia tychże działań i do chwili obecnej skarżąca nie posiada wiedzy, co stało się tymi przedmiotami i gdzie się one znajdują. Podniesiono, że oprócz syna skarżącej i jego rodziny, pozostali członkowie rodziny, w tym Państwo L, nie są zainteresowani losem skarżącej, a tym bardziej opieką nad nią, z uwagi na istniejący konflikt. W odpowiedzi na skargę Wojewoda W wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazano, że skoro syn skarżącej przejawiał wolę i chęć pomocy matce i wspólnego zamieszkiwania z nią w miejscu pobytu, to do czasu przejęcia lokalu przez zarządcę nieruchomości posiadał faktyczne możliwości, aby urzeczywistnić powrót skarżącej do miejsca zamieszkania. Jednak z akt sprawy wynika, iż nie podjął on w tym celu żadnych kroków i podjął się opieki nad matką, lecz w swoim domu położonym w miejscowości L. Zdaniem organu wskazuje to, że deklaracje syna dotyczące chęci pomocy matce w realizacji jej woli powrotu do miejsca pobytu stałego są niewiarygodne i nie mogą być podstawą do odmowy jej wymeldowania ze spornego lokalu. Podano, że co prawda opuszczając lokal skarżąca nie miała zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego, o czym świadczy chociażby fakt pozostawienia w lokalu swoich rzeczy i pamiątek, ale pozostając poza miejscem stałego zameldowania przez tak długi okres i nie czyniąc starań umożliwiających jej powrót do lokalu dała wyraz rezygnacji z pobytu stałego w przedmiotowym lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną - art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 35 ustawy o ewidencji organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Warunkiem orzeczenia o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego jest zaistnienie przesłanek zawartych w art. 35 ustawy o ewidencji, a więc przesłanki opuszczenia miejsca pobytu stałego oraz przesłanki niedopełnienia obowiązku wymeldowania się. Wskazać przy tym należy, że pobytem stałym, zgodnie z treścią art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji, jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zatem miejscem pobytu stałego osoby jest miejsce (lokal), w którym znajduje się jej centrum życiowe. Zamieszkiwanie w danym lokalu polega zaś na stałym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu w nim, spędzaniu wolnego czasu oraz zaspokajaniu swoich funkcji życiowych i potrzeb socjalnych. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, który tutejszy Sąd w pełni podziela, że przesłanka opuszczenia lokalu jest spełniona wówczas, gdy dana osoba fizyczne nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby koncentracji spraw życiowych w innym miejscu. Jednakże przez zamiar opuszczenia miejsca pobytu należy pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale także wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dlatego też przy ustalaniu zamiaru nie można poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby, lecz należy zbadać czy okoliczności istniejące w sprawie, które potwierdzają wolę wewnętrzną osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim w sensie fizycznym), a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim (por.: wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001r., sygn. akt V SA 3169/00, wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005r., sygn. akt II OSK 302/05, wyrok WSA z dnia 18 grudnia 2001r. sygn. akt II SA/Ka 613/00, dostępne w Internecie). Podnieść ponadto należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmowany jest pogląd, iż wyrok eksmisyjny zwykle związany jest z brakiem dobrowolności opuszczenia lokalu. Dlatego w takim wypadku nieistotne jest badanie woli, czy zamiaru osoby opuszczającej lokal, skoro osoba ta nie ma uprawnień do przebywania w lokalu i w nim nie przebywa - wykonując prawomocny wyrok sądu. Nieprzebywanie bowiem w miejscu stałego zameldowania w związku z utratą uprawnień do przebywania w lokalu jest aktem równoznacznym z ustaniem pobytu w lokalu (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 18 listopada 2010r. sygn. akt II SA/Ke 406/10, wyrok WSA w Łodzi z dnia 11 września 2008r. sygn. akt III SA/Łd 827/07 dostępne w Internecie). Jednocześnie wskazać należy, że jako równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać również sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu bądź przymuszona do opuszczenia tego lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne (por. wyrok NSA z dnia 25 października 2005r., sygn. II OSK 127/05, wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2000r., sygn. akt SA 1424/99, wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001r., sygn. akt SA 3078/00, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 czerwca 2014r., sygn. akt II SA/Gl 346/14, oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 31 stycznia 2012r., II SA/Ol 674/11, dostępne w Internecie). Z akt niniejszej sprawy wynika, że zostały spełnione przesłanki do orzeczenia o wymeldowaniu. Przede wszystkim wskazać należy, że wyrokiem Sądu Rejonowego w Ostródzie z dnia 22 września 2004r. (sygn. akt I C 125/04) wobec skarżącej orzeczono nakaz opuszczenia przedmiotowego lokalu. Wprawdzie w wyroku tym nakazano wstrzymanie eksmisji do czasu złożenia przez gminę oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, jednakże nie pozbawia to strony zobowiązanej możliwości dobrowolnego wykonania wyroku. W związku z tym wskazać należy, że w dniu "[...]"r. przedmiotowy lokal został przekazany gminie przez jego dotychczasowego najemcę – M L, na okoliczność czego sporządzono protokół zdawczo-odbiorczy (k. 10 akt administracyjnych). Z ustaleń organu wynika, że w tej dacie skarżąca nie zamieszkiwała już w przedmiotowym lokalu. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżąca – z uwagi na jej stan zdrowia - została zabrana przez syna do jego domu w "[...]"r. O fakcie tym syn skarżącej zawiadomił zarządcę w dniu "[...]"r., wskazując jednocześnie że w związku z tym nie będzie uiszczany czynsz (k. 9 akt administracyjnych). Wprawdzie z zeznań świadków wynika, że w "[...]"r. skarżąca została przywieziona do miejsca zameldowania przez syna, ale z uwagi na wymienione zamki nie mogła do niego wejść. Pomimo jednak podnoszonej w skardze okoliczności, że uniemożliwiono skarżącej powrót do lokalu, nie podjęła ona żadnych środków prawnych w tym zakresie. Za takie nie mogą być bowiem uznane pisma kierowane do organu, czy też do innych osób publicznych, gdyż jedyne skuteczne działania mogły być podjęte na drodze sądowej. W tej sytuacji twierdzenia skarżącej, ze nie opuściła dobrowolnie miejsca pobytu nie znajdują uzasadnienia. Nie można przy tym podzielić zarzutu skargi, że organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy, gdyż przeprowadzone postępowanie jest wszechstronne i wyczerpujące. Wyjaśnić przy tym należy, że osoby przesłuchane w sprawie to zarówno członkowie rodziny skarżącej, jak i jej sąsiedzi z dotychczasowego miejsca pobytu. Organ umożliwił także przesłuchanie samej skarżącej, która jednak odmówiła składania zeznań. Ponadto w uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, jakie fakty uznał za udowodnione, wskazał dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz wyjaśnił podstawy prawne decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zatem spełnione zostały wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że - jak wskazano wyżej - oceniając kwestię opuszczenia lokalu organ uwzględnia nie tylko wolę wyrażaną przez osobę wymeldowywaną, ale także obiektywne okoliczności, które w niniejszej sprawie jednoznacznie wskazują na trwałe i dobrowolne opuszczenie lokalu. Wyjaśnić przy tym należy, że zeznania świadków co do kwestii opuszczenia lokalu przez skarżącą są zbieżne. Natomiast odnosząc się do twierdzeń syna skarżącej, że zabrał ją do siebie jedynie na okres zimowy i że wyrażała ona wolę powrotu do lokalu wyjaśnić należy, że skarżąca opuściła lokal ponad 2 lata przed datą wszczęcia postępowania w sprawie wymeldowania, a przez ten cały czas nie interesowała się sprawami związanymi z lokalem, np. kwestią opłacania czynszu. Co więcej próba powrotu do lokalu miała miejsce – jak podał syn skarżącej – we wrześniu "[...]"r., a zatem już po wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie. W świetle tych okoliczności fakt, iż skarżąca werbalnie wyrażała wolę powrotu do lokalu nie ma znaczenia dla oceny, że de facto opuściła trwale i dobrowolnie miejsce dotychczasowego pobytu. Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z art. 28 ust. 4 ustawy o ewidencji zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Zatem zameldowanie jest jedynie rejestracją miejsca faktycznego pobytu i nie rodzi żadnych uprawnień do lokalu, a jedyną przesłanką wydania decyzji o wymeldowaniu jest ustalenie przez organ faktu opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu. Biorąc powyższe pod uwagę, na mocy art. 151 p.p.s.a., skargę jako bezzasadną należało oddalić

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło