II SA/Ol 415/11
WyrokWSA w Olsztynie2011-08-02
Skład orzekający: Janina Kosowska, Włodzimierz Kędzierski, Zofia Skrzynecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo umorzyły postępowanie w sprawie samowoli budowlanej, uznając, że inwestorzy wybudowali zbiorniki na gnojówkę zgodnie ze zgłoszeniem, mimo że pierwotny projekt zakładał budowę połączonych zbiorników o łącznej pojemności znacznie przekraczającej dopuszczalny limit?Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego nieprawidłowo umorzyły postępowanie w sprawie samowoli budowlanej, ponieważ nie zbadały pierwotnego zamiaru inwestorów ani nie oceniły, czy budowa połączonych zbiorników o łącznej pojemności przekraczającej 25 m³ była zgodna z przepisami Prawa budowlanego, co naruszało wcześniejsze wytyczne sądu administracyjnego. Działania inwestorów polegające na przeróbce zbiorników po wyrokach sądowych nie stanowią przewidzianej prawem formy legalizacji samowoli budowlanej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła budowy pięciu zbiorników na gnojówkę i płyty gnojowej przez inwestorów. Organy nadzoru budowlanego początkowo nakazały rozbiórkę, następnie umorzyły postępowanie, uznając, że budowa była zgodna ze zgłoszeniem. Po uchyleniach przez sądy administracyjne, organy ponownie umorzyły postępowanie, stwierdzając, że inwestorzy po wyrokach sądu przerobili zbiorniki tak, aby spełniały wymogi zgłoszenia. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i brak oceny rzeczywistego zamiaru inwestorów.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 2 sierpnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Janina Kosowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Kędzierski Sędzia WSA Zofia Skrzynecka Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2011 roku sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie samowoli budowlanej 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2/ zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego M. K. kwotę 740 złotych (słownie: siedemset czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że A. i R.G. w dniu 17 maja 2007 r. zgłosili Staroście N. zamiar budowy pięciu zbiorników na gnojówkę (o pojemności 25 m³ każdy) oraz płyty gnojowej (o pow. użytkowej 150 m²), na działkach "[...]".
Postanowieniem dnia 24 lipca 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N., działając na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.), wstrzymał prowadzenie robót budowlanych na działce nr "[...]", nakazał inwestorom zabezpieczyć wykop pod trzecią komorę zbiornika i zobowiązał ich do przedstawienia, do dnia 31 sierpnia 2007 r., wymienionych w sentencji tego postanowienia dokumentów. Organ nadzoru budowlanego ustalił bowiem, że realizowana inwestycja wymagała pozwolenia na budowę, gdyż inwestorzy wybudowali jeden dwukomorowy zbiornik o pojemności ok. 40 m³ i wymiarach: 13 m x 4,5 m x 1,65 m, przedzielony wewnątrz ścianką o grubości 0,2 m, zaś według zgłoszenia każdy ze zbiorników powinien być oddzielony ścianą 0,4 m i mieć wymiary 6,5 m x 4,5 m x 1,65 m o pojemności 24 m³. Organ pierwszej instancji stwierdził również, że ta budowa nie powodowała zmiany funkcji zagospodarowania terenu i nie naruszała przepisów w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie tego obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Następnie, decyzją z dnia 13 września 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. nakazał inwestorom rozbiórkę zbiornika na gnojowicę, gdyż w wyznaczonym terminie nie wykonali oni nałożonych postanowieniem obowiązków.
Po rozpatrzeniu odwołania A. i R.G., W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 17 października 2007 r. uchylił powyższą decyzję w całości, uchylił postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 24 lipca 2007 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi administracji. Organ odwoławczy zarzucił bowiem, że materiał dowodowy nie odzwierciedlał stanu faktycznego sprawy i nie pozwalał na prawidłowe ustalenie stron postępowania, a w postanowieniu nie sprecyzowano trybu wszczętego postępowania, co naruszało art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071, ze zm., dalej jako K.p.a.). Podkreślił ponadto, że inwestorzy skutecznie złożyli zawiadomienie o zamiarze budowy pięciu zbiorników na gnojówkę i płyty gnojowej. Powyższe wyłączyło możliwość prowadzenia postępowania w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Wskazał ponadto, że prowadzone postępowanie powinno dotyczyć całego przedsięwzięcia, a nie jego poszczególnych elementów.
Decyzją z dnia 19 września 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie administracyjne w sprawie budowy zbiornika wielokomorowego na gnojówkę. Wyjaśnił w uzasadnieniu, że inwestorzy zgłosili zamiar budowy przedmiotowego obiektu budowlanego, a Starosta N. nie wniósł sprzeciwu. Ponieważ kontynuowali oni budowę zgodnie ze zgłoszeniem, brak było znamion samowoli budowlanej, co wykluczyło prowadzenie postępowania w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Prowadzone postępowanie stało się więc bezprzedmiotowe, wobec czego należało je umorzyć na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.
Po rozpoznaniu odwołania M.K., organ odwoławczy, decyzją z dnia 29 stycznia 2008 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdził, że skoro inwestorzy skutecznie zgłosili właściwemu organowi administracji budowę spornych obiektów budowlanych, to nie popełnili samowoli budowlanej, w konsekwencji czego brak było również podstaw do prowadzenia postępowania w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Zaznaczył, że pomiar powykonawczy płyty obornikowej i zbiornika potwierdził wybudowanie tych obiektów zgodnie z zatwierdzoną lokalizacją. Dodatkowo organ odwoławczy podał, że Wojewoda W. nie dopatrzył się naruszenia prawa w przyjęciu przez Starostę N. zgłoszenia inwestorów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 3 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 975/09, po rozpoznaniu skargi M.K., uchylił zaskarżoną decyzję z dnia 29 stycznia 2008 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu i zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego od organu administracji. Sąd zauważył, że pomiar powykonawczy nie mógł stanowić dowodu na okoliczność wybudowania przez inwestorów obiektów budowlanych zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Zarzucił, że nie wyjaśniono, czy zgłoszona do Starosty N. inwestycja jest tożsama z tą, której dotyczył przedłożony organowi pierwszej instancji projekt architektoniczno - budowlany. Ponadto organy administracji nie oceniły, czy sporny obiekt faktycznie spełniał wymogi przewidziane w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo budowlane, co uprawniałoby inwestora do dokonania zgłoszenia. Sąd wywiódł, że brak sprzeciwu właściwego organu administracji w trybie art. 30 ust. 6 tej ustawy, nie wyklucza możliwości zastosowania instytucji przewidzianych w art. 50 - art. 51 ustawy Prawo budowlane. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy wskazał na konieczność zweryfikowania parametrów technicznych spornych zbiorników i przeanalizowania czy wybudowane obiekty budowlane wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, czy też prawidłowe było dokonanie zgłoszenia.
Decyzją z dnia 26 czerwca 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego
w N., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy Prawo budowlane, odstąpił od nałożenia na inwestorów obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych przy budowie spornych zbiorników w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Ustalił bowiem, że zbiorniki te mają parametry odpowiadające danym zawartym w zgłoszeniu i zostały wybudowane zgodnie ze sztuką budowlaną, ponadto nie stanową zagrożenia dla ludzi i zwierząt i mogą być użytkowane zgodnie z przeznaczeniem.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 25 sierpnia 2009 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie tego organu w sprawie samowoli budowlanej. W uzasadnieniu stwierdził, że inwestorzy skutecznie złożyli zawiadomienie o zamiarze budowy pięciu zbiorników na gnojówkę oraz płyty gnojowej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie miał, zdaniem organu odwoławczego, legitymacji do badania przyjętego przez organ administracji - architektonicznej zgłoszenia. Wojewoda W. pismem z dnia 1 sierpnia 2007r. poinformował, że zamierzenia inwestora są zgodne z art. 29 ust. 1 pkt. 1 lit. b i c ustawy Prawo budowlane. Ponadto Wojewoda powołał się na pismo Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody z dnia 1 lipca 2007 r., w którym stwierdzono, że realizacja przedmiotowej inwestycji nie wpłynie negatywnie na Obszar Chronionego Krajobrazu. Organ odwoławczy stwierdził, że w tej sytuacji zasadnie odstąpiono od nakazania wykonania określonych obowiązków. Skoro w sprawie brak było znamion samowoli budowlanej, należało umorzyć postępowanie organu pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 3 grudnia 2009r., sygn. akt II SA/Ol 947/09, odrzucił skargę M.K. na decyzję organu odwoławczego z dnia 25 sierpnia 2009 r. Powyższe orzeczenie Sądu zostało uchylone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2010r., sygn. akt II OSK 373/10.
Wyrokiem z dnia 27 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 200/10, WSA w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję z dnia 25 sierpnia 2009 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu i zasądził od organu administracji na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego. Sąd wywiódł bowiem, że organy nadzoru budowlanego błędnie przyjęły, że inwestorzy wybudowali na podstawie zgłoszenia baterię pięciu zbiorników na gnojowicę, gdyż nie wzięły pod uwagę rur łączących komory zbiornika. W sprawie było zaś niekwestionowane, że tylko jeden zbiornik nie został połączony z pozostałymi komorami. Pozostałe komory zostały połączone ze sobą rurami Ø 15 cm, znajdującymi się w ścianach, co umożliwiało przelewanie się zawartości pomiędzy poszczególnymi komorami. Tylko dwie środkowe komory miały bezpośrednie połączenie z oborą. Powyższe przesądziło, w ocenie Sądu, że przedmiotem sprawy były dwa zbiorniki: jeden o pojemności 24 m³ i drugi zbiornik czterokomorowy o łącznej pojemności 96 m³. Skoro zrealizowana inwestycja stanowiła dwa zbiorniki, w tym jeden znacznie przewyższający pojemność 25 m³, to naruszała ona art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo budowlane. W tej sytuacji Sąd zobligował organ nadzoru budowanego do ustalenia, z uwzględnieniem oceny zamiaru inwestorów, czy sporny zbiornik wybudowany został w warunkach samowoli budowlanej.
Decyzją z dnia 18 lutego 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie samowoli budowlanej w sprawie budowy obiektu budowlanego – zbiornika wielokomorowego na gnojówkę na działce "[...]". W uzasadnieniu podał, że w toku kontroli przeprowadzonej w dniu 9 listopada 2010 r. ustalił, iż inwestor w dniach 29 października – 9 listopada 2010 r. zlikwidował połączenia przelewowe pomiędzy czterokomorową baterią zbiorników i połączył każdy zbiornik z oborą za pomocą rur PCV. W ocenie inwestora, roboty te miały na celu wykonanie wyroku Sądu z dnia 27 maja 2010 r. Organ pierwszej instancji stwierdził, że w wyniku tych działań powstało pięć wolnostojących jednokomorowych zbiorników, o pojemności każdego nieprzekraczającej 25 m³, które mogą funkcjonować samodzielnie. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane wybudowanie tych obiektów budowlanych wymagało zgłoszenia robót budowlanych właściwemu organowi administracji architektoniczno – budowlanej. Organ pierwszej instancji zaznaczył, że parametry techniczne opisanych zbiorników są zgodne z danymi zawartymi w zgłoszeniu z dnia 16 maja 2007 r., a ponadto wybudowane zostały na działce siedliskowej. Zaznaczył również, że inwestorzy przed dniem 17 maja 2007 r. nie występowali o wydanie pozwolenia na budowę i nie zgłaszali zamiaru budowy takich obiektów. W tej sytuacji uznał, że inwestorzy nie wybudowali spornych zbiorników w warunkach samowoli budowlanej, co uzasadniało umorzenie postępowania w sprawie.
W złożonym odwołaniu M.K. zarzucił, że organ pierwszej instancji naruszeniem art. 10 § 1 K.p.a. nie zawiadomił go o planowanej kontroli budowy zbiorników na gnojówkę. Wywiódł również, że wbrew art. 153 i art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaniechano oceny rzeczywistego zamiaru inwestora w chwili składania zgłoszenia i ustalenia, czy zgłoszony obiekt budowlany wybudowany został w warunkach samowoli budowlanej. W ocenie odwołującego się, działania inwestorów wskazywały na zamiar obejścia przepisów prawa i uniknięcie obowiązku ubiegania się o wydanie pozwolenia na budowę.
W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 14 kwietnia 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu, że zgodnie z art. 29 ust.1 pkt 1 lit. c oraz art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane budowa w ramach działki siedliskowej szczelnych zbiorników na gnojowicę o pojemności do 25 m³, nie wymagała pozwolenia na budowę, lecz zgłoszenia właściwemu organowi. Inwestorzy zgłoszeniem z dnia 16 maja 2007 r. zawiadomili skutecznie Starostę N. o zamiarze budowy pięciu zbiorników na gnojówkę o pojemności 24m³ każdy i płyty gnojowej o powierzchni użytkowej 150m². Organ odwoławczy zaznaczył, że zostały zachowanie odległości wymagane przy lokalizacji płyt obornikowych i zbiorników, a realizacja przedmiotowej inwestycji nie wpłynie negatywnie na Obszar Chronionego Krajobrazu. Wskazał również, że po wyroku Sądu z dnia 27 maja 2010 r., organ pierwszej instancji wystąpił do Wójta Gminy J. i Starosty N. o udzielenie informacji odnośnie do zamiaru inwestorów dotyczącego budowy spornej inwestycji. Organ drugiej instancji podniósł ponadto, że odwołujący się pismem z dnia 5 listopada 2010 r. zawiadomił organ pierwszej instancji o wykonywanych przez inwestorów odkrywkach wokół zbiorników na gnojówkę, układaniu rur i zaślepianiu ubytków po poprzednich rurach w zbiornikach. W piśmie tym wniósł o niezwłoczną kontrolę budowy, którą organ pierwszej instancji przeprowadził w dniu 9 listopada 2010 r. W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, powyższe roboty budowlane spowodowały, że inwestorzy wykonali zbiorniki zgodnie z dokonanym zgłoszeniem. Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że z uwagi na istniejący konflikt sąsiedzki, przeprowadzenie kontroli w obecności odwołującego się nie byłoby możliwe. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, po przeprowadzeniu kontroli, umożliwił odwołującemu się zapoznanie się z jej wynikami, a przed wydaniem decyzji zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. Zdaniem organu odwoławczego, zebrany materiał dowodowy potwierdził, że budowa zbiorników wymagała zgłoszenia właściwemu organowi, które zostało dokonane, co uzasadniało umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie.
W złożonej skardze M.K. powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu, dotyczącą naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. przez zaniechanie zawiadomienia skarżącego o planowanej kontroli budowy zbiorników i braku działań w celu wykonania zaleceń zawartych w wyroku WSA w Olsztynie z dnia 27 maja 2010 r. Zarzucił ponadto, że wbrew art. 10 § 3 K.p.a. organ administracji nie wyjaśnił przyczyn, dla których odstąpił od zasady określonej w art. 10 § 1 K.p.a. Wskazał też na naruszenie art. 77 i art. 78 K.p.a., gdyż organ nie ustosunkował się do treści załączonego do odwołania pisma Wójta Gminy J. Skarżący stwierdził, że niezależnie od wykonanych przez inwestora robót budowlanych, w sprawie konieczne było wyjaśnienie kwestii obejścia prawa. Wywiódł, że inwestor zamierzał wybudować jeden zbiornik, a łatwość przeróbki uprawdopodabnia przypuszczenie, iż w przyszłości może on przywrócić inwestycji pierwotny kształt. Wskazując na powyższe, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N., przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł
o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Z taką zaś sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Niniejsza sprawa była już dwukrotnie przedmiotem orzekania w tutejszym Sądzie. Stosownie zaś do art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd nie mógł więc dokonać jej oceny
z pominięciem oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych
w zapadłych w sprawie wyrokach.
Przypomnieć należy, że w wyroku z dnia 3 lutego 2009 r. Sąd nakazał zbadać parametry techniczne spornych obiektów budowlanych oraz przeanalizować czy wybudowane obiekty budowlane wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, czy też zgłoszenia zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo budowlane. W wyroku z dnia 27 maja 2010 r., Sąd zarzucił, że błędnie w sprawie przyjęto, że inwestorzy wybudowali na podstawie zgłoszenia baterię pięciu zbiorników, gdyż przedmiotem prowadzonego postępowania były dwa zbiorniki: jeden o pojemności 24 m³ i drugi czterokomorowy,
o łącznej pojemności 96 m³. Naruszono więc art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo budowlane, gdyż wybudowany zbiornik wymagał pozwolenia na budowę, skoro miał pojemność znacznie przekraczającą 25 m³. Sąd zauważył, że brak sprzeciwu właściwego organu wyłącza, co do zasady możliwość oceny, iż zgłoszony obiekt został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, oczywiście przy założeniu, że chodzi o inwestycje podlegające tej formie reglamentacji, a nie pozwolenia na budowę. Ważnym też jest czy rzeczywistym zamiarem inwestora było wykonanie robót budowlanych istotnie odbiegających od robót objętych zgłoszeniem. Zatem Sąd zobligował organ nadzoru budowanego do ustalenia czy wielokomorowy zbiornik wybudowany został w warunkach samowoli budowlanej, z uwzględnieniem zamiaru inwestorów.
Zgromadzone w aktach administracyjnych dokumenty pozwalają na wniosek, że organy administracji nie przeprowadziły jednak postępowania administracyjnego zgodnie z powyższymi wskazaniami Sądu. Organ pierwszej instancji wystąpił w dniu 12 sierpnia 2010r. do Wójta Gminy J. o udzielnie informacji o złożonych lub wycofanych przez inwestora przed dniem 26 września 2008r. wnioskach o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zbiorników (zbiornika) na gnojówkę na działce "[...]" oraz o ewentualnym wydaniu przed dniem 16 czerwca 2009r. decyzji o warunkach zabudowy dla opisanej inwestycji i jej prawomocności. Zwrócił się również do Starosty N., pismem z dnia 20 sierpnia 2010 r., z prośbą o udzielenie informacji dotyczących złożonych przez inwestora wniosków o udzielenie pozwolenia na budowę inwestycji polegającej na budowie zbiorników (zbiornika) na gnojówkę na przedmiotowej działce lub zgłoszenia takiej inwestycji oraz wycofanych wnioskach o udzielenie pozwolenia na budowę lub cofniętych zgłoszeniach. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dokonał jednak analizy otrzymanych od tych organów administracji dokumentów i ograniczył się do stwierdzenia, że inwestorzy nie zgłaszali przed dniem 17 maja 2007 r. zamiaru budowy przedmiotowych obiektów i nie występowali o pozwolenie na ich budowę, a ponadto w wyniku robót budowlanych podjętych przez inwestora po wyroku Sądu, "inwestor powrócił do zamierzenia inwestycyjnego, o którym mowa w zgłoszeniu z dnia 16 maja 2007r.". Stanowisko to zaakceptował organ drugiej instancji, który również w żaden sposób nie odniósł się do kwestii pierwotnego zamiaru inwestora. Wbrew zatem wyraźnym wskazaniom Sądu, organy obu instancji nie ustaliły, jakie były intencje inwestorów, tj. czy zamierzenie inwestycyjne było realizowane przez inwestorów w sposób, który pozwolił im na uniknięcie uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę zbiorników na gnojówkę o łącznej pojemności większej niż przewidziana w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo budowlane. Powołany przepis przewiduje bowiem, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej - szczelnych zbiorników na gnojówkę lub gnojowicę o pojemności do 25 m3.
Ponadto, Sąd zarzucił organom administracji brak oceny czy przedmiotowy obiekt spełnia wymogi przewidziane we wskazanym wyżej przepisie, gdyż tylko taka sytuacja uprawniałaby inwestora do dokonania zgłoszenia. W projekcie zaś załączonym do zgłoszenia z dnia 16 maja 2007 r. przewidziano, że inwestycja obejmować będzie budowę m.in. pięciu połączonych ze sobą zbiorników o pojemności 120 m³, czyli w rzeczywistości jednego zbiornika wielokomorowego, tak, jak określił to w sentencji swojej decyzji organ pierwszej instancji. Zatem mając na uwadze treść art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo budowlane, organy winne były szczegółowo przeanalizować i ocenić, czy przepis ten nie wyklucza możliwości budowy takiego zbiornika wielokomorowego z połączonymi komorami przekraczającymi łącznie pojemność 25 m³ na podstawie zgłoszenia. Skoro w dokumentacji zgłoszeniowej z dnia 16 maja 2007 r. przewidziane było połączenie 5 zbiorników o łącznej pojemności 120m³, to okoliczność tę organ nadzoru budowlanego powinien był uwzględnić przy rozpoznawaniu sprawy. Nie można też było pominąć faktu, że w toku kontroli z dnia 23 lipca 2007 r. ustalono, że inwestor wybudował jeden zbiornik o wymiarach 13,00m x 4,5m x 1,65m, przedzielony wewnętrzną ścianką o grubości 20 cm, zamiast zbiorników o wymiarach 6,5m x 4,5m x 1,65m, oddzielonych od siebie 40 cm ścianą jak przewidziano w dokonanym zgłoszeniu.
Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 marca 2008 r., sygn. II GSK 452/07 (LEX nr 469740), niewypełnienie wskazań co do dalszego postępowania zawartych w prawomocnym wyroku sądowym jest uchybieniem procesowym mającym wpływ na wynik sprawy i zawsze uzasadnia uchylenie decyzji wydanych w takim wadliwie prowadzonym postępowaniu. Zatem zarzut skargi w niniejszej sprawie wskazujący na naruszenie przez organy art. 153 ppsa należało uznać za zasadny. Przy czym podkreślić też należy, że stosownie do art. 170 ppsa wskazane orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjne w Olsztynie wydane w tej sprawie wiążą ten Sąd orzekający w niniejszym składzie, bowiem orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony lecz również sąd, który je wydał.
Z wykonania zaleceń Sądu nie zwolnił organów administracji fakt, że inwestorzy w toku postępowania dokonali przeróbki przedmiotowych obiektów budowlanych. Należy zauważyć, że w pierwotnym kształcie zbiorniki te bezspornie były połączone i funkcjonalnie tworzyły jeden zbiornik, którego pojemność znacznie przekraczała 25 m³. Tym samym należało prowadząc postępowanie w tej sprawie jednoznacznie ocenić czy inwestycja ta naruszała art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo budowlane, i czy do jej realizacji niezbędne było uprzednie uzyskanie prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę. W efekcie należało też wziąć pod uwagę, że zgłoszenie dotyczyło pięciu odrębnych zbiorników o pojemności do 24 m³, ale jak wskazują załączone do zgłoszenia dokumenty, zbiorniki te miały być ze sobą połączone, a zatem, w takiej sytuacji miałyby stanowić jeden zbiornik o pojemności 120 m³, czyli taki, wobec którego istniał obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Należy zauważyć, że ustawodawca przewidział w art. 48 – art. 51 ustawy Prawo budowlane tryby, w których możliwe jest, w zależności od stwierdzonego naruszenia prawa, doprowadzenie samowoli budowlanej do stanu zgodnego z prawem. Faktyczne zaś działania inwestora, podjęte w wyniku wyroków sądu administracyjnego nie stanowią przewidzianej prawem formy legalizacji samowoli budowlanej.
Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji, uwzględni powyższe rozważania Sądu oraz zalecenia zawarte w zapadłych w sprawie wyrokach i zbada pierwotny zamiar inwestorów, a także dokładnie oceni, czy treść art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo budowlane dopuszcza budowę w ramach działki siedliskowej kilku zbiorników o łącznej pojemności znacznie przekraczającej pojemność wskazaną w powołanym wyżej przepisie.
Reasumując, Sąd rozpoznając niniejszą sprawę uznał, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W dalszym postępowaniu przed organami, należy także mieć na uwadze wymogi określone w art. 10 kpa.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonego aktu podjęto stosownie do art. 152 powołanej ustawy. O kosztach postępowania orzeczono w myśl art. 200 wskazanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło