II SA/Ol 433/11
WyrokWSA w Olsztynie2011-08-04
Skład orzekający: Janina Kosowska, Alicja Jaszczak-Sikora, Beata Jezielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, uwzględniając skargę w całości na podstawie art. 54 § 3 PPSA, może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, uwzględniając skargę w całości na podstawie art. 54 § 3 PPSA, może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, jeśli takie żądanie zostało zawarte w skardze. Taka decyzja nie narusza zasady trwałości decyzji ostatecznych, ponieważ art. 54 § 3 PPSA stanowi szczególną podstawę prawną umożliwiającą wzruszenie decyzji ostatecznej.Stan faktyczny
Spółka A wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza O. określającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację instalacji wytwarzania biogazu. Stowarzyszenie [...] i inni wnieśli odwołanie do SKO, podnosząc zarzuty dotyczące uciążliwości inwestycji, zagrożenia dla zdrowia i braku wymaganych informacji w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji. SKO uwzględniło skargę w całości, uchylając własną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji oraz przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na naruszenia dotyczące m.in. braku publikacji informacji o wszczęciu postępowania, potencjalnego zaliczenia do zakładu o dużym ryzyku awarii przemysłowej oraz rozbieżności w raporcie o oddziaływaniu na środowisko. Spółka A wniosła skargę do WSA, zarzucając SKO naruszenie przepisów PPSA i KPA poprzez uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, naruszenie zasady trwałości decyzji ostatecznych oraz błędne zastosowanie art. 138 § 2 KPA. WSA oddaliło skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 4 sierpnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2011 roku sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie uwzględnienia skargi dotyczącej środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia - oddala skargę.
Decyzją z dnia "[...]" Burmistrz O. po rozpatrzeniu wniosku firmy "[...]" określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, polegającego na "budowie instalacji wytwarzania biogazu do silników samochodowych w Spółce E." na działkach o numerach ewidencyjnych 4, 5, 6/1, 6/2 i 10 o łącznej powierzchni ok. 10,08ha położonych w miejscowości S., gmina O. Wskazano, że planowana inwestycja będzie polegała na budowie instalacji do produkcji oczyszczonego, odwodnionego, oddzielonego od CO2 i z siarkowodoru biometanu, zawierającego do 98% CH4 w technologii suchej w bioreaktorach beztlenowych. Jednocześnie określono warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiadujących, a także wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym. Organ podkreślił, iż planowane przedsięwzięcie nie należy do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii, jak również nie stwierdzono transgranicznego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko ani konieczności ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania, a także kompensacji przyrodniczej.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyło Stowarzyszenie "[...]" oraz B. i R. K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazano na istotne uciążliwości związane z planowaną inwestycją takie, jak emisja substancji odorowych z odpowietrzników, czy przewóz odpadów po nieutwardzonych drogach. Podkreślono, iż planowana inwestycja, polegająca na budowie instalacji wytwarzania biogazu (metanu) może stwarzać istotne zagrożenie dla zdrowia ludzi zamieszkałych, a także pracujących w obszarze oddziaływania tej instalacji. Wskazano przy tym na wątpliwości związane z przedstawionymi przez inwestora rozwiązaniami mającymi na celu ochronę mieszkańców przed niedogodnościami planowanej inwestycji. Nowatorski charakter przyjętych w projekcie rozwiązań technologicznych rodzi obawy w kwestii bezawaryjnego funkcjonowania zakładu, a ze względu na właściwości produkowanego gazu wszelkie uchybienia w tym zakresie mogą powodować realne zagrożenie dla życia ludzkiego i mienia okolicznych mieszkańców. Podniesiono także, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada treści art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, zgodnie z którym uzasadnienie decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań wymaga m.in. informacji, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz uzgodnienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz opinie inspektora sanitarnego. W ocenie odwołujących się brak tych elementów w zaskarżonej decyzji budzi poważne wątpliwości, czy organ w wystarczającym stopniu przeanalizował całokształt okoliczności przedmiotowej sprawy przed wydaniem decyzji. Nie dopełniono również wymogów informacyjnych w myśl art. 3 ust. 1 pkt 11 w zw. z art. 79 cytowanej ustawy, bowiem nie ma informacji, czy ogłoszenie o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie zostało podane do publicznej wiadomości w Urzędzie Miejskim w O. oraz w prasie.
Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniesiono, że organ pierwszej instancji określił, przeanalizował oraz dokonał, zgodnie z art. 62 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oceny, oceny bezpośredniego oraz pośredniego wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, a także wzajemne oddziaływanie między wskazanymi wyżej czynnikami oraz możliwości i sposoby zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i wymagania w zakresie monitoringu. Organ wziął pod uwagę i uwzględnił ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz uzgodnienia właściwych organów, co znajduje odzwierciedlenie w rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji. Podkreślono, iż nieruchomość, na której planowana jest inwestycja położona jest poza skupioną zabudową miejscowości S., a najbliższa zabudowa mieszkaniowa zlokalizowana jest w odległości ok. 0,325 km od terenu przewidzianego pod inwestycję. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego oddziaływania planowanej inwestycji na życie ludzi zaznaczono, iż kwestia ta była przedmiotem uzupełnienia raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko i z dokonanej w raporcie analizy wynika, iż uciążliwość projektowanej inwestycji zamyka się w granicach terenu należącego do inwestora i inwestycja ta nie będzie oddziaływała ponadnormatywnie na osoby trzecie. Dodatkową gwarancją i zabezpieczeniem prawidłowego funkcjonowania instalacji i minimalizowania jej oddziaływania na środowisko, w tym życie i zdrowie ludzi, są szczegółowo określone w decyzji warunki dotyczące fazy tworzenia projektu budowlanego oraz realizacji i eksploatacji urządzenia, które winny być dotrzymane przez inwestora. Zaznaczono, iż informacja o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jak i o wydaniu decyzji zostały podane w przepisane formie do publicznej wiadomości ze wskazaniem terminu do składania uwag i wniosków.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. wniosło Stowarzyszenie "[...]", reprezentowane przez prezesa Stowarzyszenia, J. P., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia "[...]" oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Burmistrza O. z dnia "[...]", względnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Strona skarżąca podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 79 ust. 1 w zw. z art. 30 oraz art. 5 w zw. z art. 29 i art. 30 oraz art. 33 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 11 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez niezapewnienie społeczeństwu udziału w postępowaniu dotyczącym oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko na warunkach określonych w ustawie, a także naruszenie art. 62 wskazanej ustawy poprzez dokonanie niewłaściwej, zbyt ogólnej analizy oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zdrowie i życie ludzi, dobra materialne i zabytki w fazie jego realizacji, eksploatacji i likwidacji, a także możliwości oraz sposobów zapobiegania i zmniejszania negatywnego wpływu oraz nieustalenia wymaganego zakresu monitoringu. Ponadto zarzucono naruszenie art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewłaściwe określenie stron postępowania z uwagi na większy niż wskazany w raporcie zasięg emisji z planowanego przedsięwzięcia na tereny znajdujące się we władaniu osób trzecich oraz art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 8a wskazanej wyżej ustawy poprzez dokonanie niewłaściwej analizy materiału dowodowego i nieustalenie okoliczności faktycznych istotnych dla wydania rozstrzygnięcia oraz brak weryfikacji informacji zawartych w raporcie w sytuacji, gdy budziły one uzasadnione wątpliwości. Ponadto wskazano, iż organ nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji do zarzutów skarżącego podnoszonych w toku postępowania, czym naruszył art. 85 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska .
Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. uwzględniło skargę w całości i uchyliło własną decyzję z dnia "[...]" w całości oraz decyzję wydaną przez Burmistrza O. w dniu "[...]’ w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko polegającego na budowie instalacji wytwarzania biogazu do silników samochodowych w Spółce E. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniesiono, iż po rozpatrzeniu skargi Kolegium uznało, iż decyzja wydana przez organ pierwszej instancji zawiera wady powodujące konieczność jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wskazano, iż informacja o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie wbrew art. 3 pkt 11 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko nie została ogłoszona w miejscu planowanego przedsięwzięcia, a ponadto w informacji tej wywieszonej na tablicy ogłoszeń w siedzibie urzędu oraz na stronie internetowej O. w zakładce BIP nie wskazano na jakim terenie ma być zlokalizowana inwestycja, co stanowi ważny element przedmiotu przedsięwzięcia. Ponadto wynikająca z treści raportu ilość substancji niebezpiecznych występująca w planowanym zakładzie prowadzi do wniosku, iż będzie on zaliczać się do zakładów o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. Błędnie zatem organ nie nałożył na inwestora stosownych obowiązków wynikających z treści art. 249 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska. W ocenie Kolegium rozmiar inwestycji uzasadnia, aby organ ustosunkował się do stwierdzenia raportu, iż funkcjonowanie przedsięwzięcia będzie zamykało się w granicach własności i nie wpłynie negatywnie na żadne dobra materialne, tym bardziej, że w uzasadnieniu skarżonej decyzji wskazano, że ze względu na charakter oraz skalę przedsięwzięcia jego eksploatacja wiązać się będzie z możliwością wystąpienia znaczących oddziaływań na środowisko, w tym głównie w zakresie emisji substancji złowonnych do powietrza. W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji nie zweryfikował raportu w tym zakresie. Kolegium wskazało również na liczne rozbieżności między raportem a uzasadnieniem wydanej decyzji dotyczące m.in. kwestii magazynowania materiałów poubojowych, oddziaływania inwestycji na etapie likwidacji, odległości od najbliższych zabudowań mieszkaniowych, czy też braku obowiązku monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, mimo iż ze względu na charakter oraz skalę przedsięwzięcia jego eksploatacja wiązać się będzie z możliwością wystąpienia znaczących oddziaływań na środowisko. W raporcie nie wyjaśniono także dostatecznie kwestii zaopatrzenia w wodę i odprowadzenia ścieków w trakcie budowy i eksploatacji instalacji.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł pełnomocnik "[...]" (powstałej z przekształcenia "[...]"), radca prawny A. D., wnosząc o uchylenie decyzji w całości. Pełnomocnik strony skarżącej podniósł zarzut rażącego naruszenia przepisów prawa, tj. art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 155, art. 163 i art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także art. 71 ust. 1 i 2, art. 66, art. 61 ust. 1 i 2, art. 59 ust. 1, art. 73 ust. 1, art. 74 ust. 1 pkt 1, 3, 4 i 6, art. 77 ust. 1, art. 80 ust. 1 i 2, art. 85 ust. 1, art. 79 ust. 1, art. 33 ust. 1 pkt 7, art. 33 ust. 1, art. 34, art. 35, art. 36 oraz art. 156 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 9 kwietnia 2002r. w sprawie rodzaju ilości substancji niebezpiecznych. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne oraz komentarze pełnomocnik strony skarżącej podniósł, iż orzeczenie wydane na podstawie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi powinno rozstrzygać wyłącznie o ewentualnej całkowitej zasadności bądź braku zasadności zaskarżonej decyzji i ewentualnie decyzji organu pierwszej instancji. Wydanie decyzji uchylającej zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji oznacza otwarcie nowego toku instancji w sprawie. Podkreślono przy tym, iż uprawnienie samokontroli organu sprowadza się do sprawdzania "zgodności z prawem", tymczasem w zaskarżonej decyzji organ nie stwierdził, że uchylone decyzje są niezgodne z prawem. Wszystkie działania odbyły się na podstawie przepisów prawa, zaś strony mogły zapoznać się z całym materiałem dowodowym już na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji. Zaskarżona decyzja w ocenie pełnomocnika strony skarżącej narusza dwie podstawowe zasady, a mianowicie zasadę trwałości decyzji administracyjnych i skutków związanych z tym, że stają się one decyzjami ostatecznymi. Kryteria oceny przy samokontroli organu odpowiadają kryteriom w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a zatem samokontrola polega na ocenie legalności działania tego organu. Powołując się na treść art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 163 Kodeksu postępowania administracyjnego zaznaczono, iż decyzje administracyjne ostateczne tworzą prawa nabyte dla strony. W przypadku strony skarżącej oznaczało to podjęcie wielu przedsięwzięć faktycznych i prawnych oraz wiążących się z tym bardzo dużych wydatków oraz nakładów, jak np. umowa na wykonanie prac projektowych, czy umowy wykonawcze. Strona skarżąca zarzuciła również błędne zastosowanie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, będącego podstawą wydania decyzji kasacyjnej, bowiem w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające wydanie zaskarżonej decyzji. Wbrew twierdzeniom Kolegium zasada dwuinstancyjności postępowania w niniejszej sprawie nie została zachowana. Podkreślono przy tym, iż Kolegium zaskarżoną decyzją nie umorzyło jednocześnie postępowania organu pierwszej instancji. Odnosząc się do treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, pełnomocnik strony skarżącej podniósł, iż nie wskazano, czy naruszono prawo i w jakim zakresie, nie wskazano jaki charakter ma ewentualne naruszenie prawa ani nie wykazano, czy było to naruszenie mające charakter rażącego naruszenia prawa. Wskazano, iż tylko kwestia rażącego naruszenia prawa może być uwzględniona w przypadku podstawy prawnej określonej w art. 54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Kolegium nie wskazało również organu, do którego odnoszą się podniesione zarzuty – czy do działań Burmistrza O., Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, czy też Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej narzucenie organowi przez organ drugiej instancji sposobu rozstrzygnięcia sprawy sprowadza postępowanie administracyjne faktycznie do jednej instancji i pozbawia organ stopnia podstawowego samodzielności nieodzownej w orzecznictwie administracyjnym. Pełnomocnik zarzucił również podmiotom zaskarżającym zbyt kazuistyczne postępowanie, które nie wiąże się w żaden sposób z zamierzeniami inwestycji, zaś aspekt społeczny, a mianowicie powstanie nowoczesnego zakładu, w którym zatrudnienie znalazłaby miejscowa ludność jest całkowicie pomijany. Podkreślono, iż zatrzymanie inwestycji rodzi poważne skutki dla skarżącej Spółki, wobec której wydano przecież decyzje ostateczne, a ona sama podjęła konkretne czynności, przed i po wydaniu przedmiotowych decyzji, ponosząc olbrzymie koszty. W tej sytuacji faktycznej i prawnej tylko wykazanie rażącego naruszenia prawa mogłoby prowadzić do uchylenia decyzji z dnia "[...]". Tym samym pełnomocnik strony skarżącej wniósł o "rozważenie przez Kolegium wniosku i rozpatrzenie go w ramach art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. w ramach samokontroli". Zaznaczono przy tym, iż każda zwłoka jest w rzeczywistości działaniem na szkodę Spółki i podjętej inicjatywy wytwarzania biogazu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zwarte w zaskarżonej decyzji. Kolegium odnosząc się do treści skargi podniosło, iż jedynym warunkiem zastosowania art. 54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest uwzględnienie skargi w całości. Podkreślono przy tym, iż dopuszczalne jest uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpatrzenia, jeżeli takie żądanie zostało zawarte w skardze. W niniejszej sprawie Kolegium analizując ponownie zgromadzony materiał aktowy doszło do wniosku, że decyzja organu pierwszej instancji narusza prawo i zawiera wady powodujące konieczność jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną.
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.
Przepis art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) reguluje instytucję tzw. autokontroli, która umożliwia organowi administracji publicznej weryfikację własnego działania, bądź braku działania, czy też przewlekłości działania bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę zgodności tego działania. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy.
Zarówno w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jak i w doktrynie przyjmuje się pogląd, iż skorzystanie przez organ z możliwości wydania decyzji na podstawie omawianego przepisu jest ściśle związana tym, iż organ w całości skargę uwzględnia. Nie ma tu więc miejsca na własną ocenę przez organ sprawy w takim zakresie, jak to czyni Sąd stosownie do art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a mianowicie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną przez stronę podstawą prawną. Należy również podkreślić, iż art. 54 § 3 cytowanej ustawy stanowi samodzielną podstawę postępowania prowadzonego przez organ administracji publicznej w ramach procedury samokontroli. Warunkiem skorzystania z instytucji samokontroli jest uwzględnienie przez organ administracji publicznej skargi w całości, a zatem uznanie przez organ, że zarówno zarzuty, wnioski, jak i wskazana w treści skargi podstawa prawna są uzasadnione (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2008r., sygn. akt II OSK 1575/07). Organ, respektując podstawową zasadę decyzji autokontrolnej sprowadzającą się do uwzględnienia skargi w całości, może następnie skorzystać ze wszystkich uprawnień przysługujących organowi odwoławczemu na podstawie art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, a więc również w sytuacji, kiedy zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, uchylić decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazać sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia (por. wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2009r., sygn. akt II OSK 935/07). W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę nie ma podstaw do twierdzenia, iż przepis art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zakazuje wydania rozstrzygnięcia o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Należy uznać, iż jest ono możliwe pod warunkiem, że wiąże się z uwzględnieniem skargi w całości (por. wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2008r., sygn. akt II OSK 280/07, LEX nr 491265, wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2005r., sygn. akt VII SA/Wa 373/04; R. Mikosz, Skutki prawne uwzględnienia, s.7-21; A. Kabat, Skarga, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu (2009), s. 182-183).
Jak wynika z akt sprawy skarga wniesiona przez "[...]" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia "[...]" zawierała wyraźnie sformułowany wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W wyniku przeprowadzonej w ramach art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi weryfikacji wydanego rozstrzygnięcia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia "[...]" uwzględniło skargę w całości i uchyliło własną decyzję z dnia "[...]" w całości oraz decyzję wydaną przez Burmistrza O. w dniu "[...]" w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko polegającego na budowie instalacji wytwarzania biogazu do silników samochodowych w Spółce E. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Decyzja wydana w ramach autokontroli uwzględniła zatem w całości żądanie strony zawarte w skardze. Tym samym nie można stwierdzić, iż decyzja ta narusza obowiązujące przepisy prawa.
Należy przy tym zaznaczyć, iż skoro ustawodawca umożliwił organowi uwzględnienie skargi we własnym zakresie, a tym samym uchylenie decyzji ostatecznej, to nie może być mowy o naruszeniu zasady trwałości decyzji ostatecznych. Zasada ta – określona w art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego – nie ma charakteru bezwzględnego i Kodeks dopuszcza możliwość wzruszenia takiej decyzji, jeżeli Kodeks lub ustawy szczególne tak stanowią. W tym wypadku taką ustawą szczególną jest ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem zarzut strony skarżącej w tym zakresie należy uznać za bezzasadny. Z drugiej strony należy wskazać, iż weryfikacja wydanego rozstrzygnięcia na podstawie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi uprawnienie organu, a nie jego obowiązek. W związku z tym strona skarżąca nie może domagać się zastosowania (i to po raz kolejny) trybu autokontroli, ani też Sąd nie może zobowiązywać organu – czego także domagała się strona skarżąca – do podania przyczyn niezastosowania tego trybu. Nie można także podzielić zarzutów pełnomocnika strony skarżącej dotyczących treści odpowiedzi na skargę. Odpowiedź na skargę jest jedynie pismem procesowym w rozumieniu art. 45 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które umożliwia organowi przedstawienie swojego stanowiska co do zarzutów zgłoszonych w skardze (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 stycznia 2006r., sygn. akt III SA/Wa 3207/05, LEX nr 194420). Wskazany przepis nie określa jednak w jaki sposób ma być sformułowana treść odpowiedzi na skargę. Ponadto odpowiedź na skargę nie jest pismem podlegającym zaskarżeniu.
W ocenie Sądu nie można także podzielić argumentacji strony skarżącej odnośnie braku podstaw merytorycznych do uwzględnienia skargi. Przede wszystkim należy wskazać, iż - wbrew bowiem twierdzeniom strony skarżącej - żaden przepis prawa nie uzależnia zastosowania trybu autokontroli od zaistnienia podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. Organ wydający decyzję w ramach autokontroli stosuje bowiem przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i podejmuje jedno z rozstrzygnięć, o których mowa w art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego. Słuszne jest stanowisko zaś Kolegium, iż decyzja Burmistrza O. z dnia "[...]" wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcia. Kolegium wskazało także w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a jakich względów podjęło decyzję autokontrolą i argumentację tę Sąd podziela.
Podnieść należy, iż ustawa z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199 poz. 1227 ze zm.) zawiera dość szczegółowe regulacje w zakresie postępowania w przedmiocie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Dopiero spełnienie wszystkich wymogów ustawowych pozwala na podjęcie prawidłowej decyzji w tym przedmiocie. Podnieść przy tym należy, iż powołana ustawa kładzie szczególnie istotny nacisk na udział społeczeństwa w ochronie środowiska. Znajduje to odzwierciedlenie w wielu przepisach tej ustawy, w tym między innymi w art. 79 ust. 1 stanowiącym, iż przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Realizacja tego uprawnienia jest także regulowana przepisami powołanej ustawy, który między innymi w art. 33 ust. 1 nakazuje organowi przed wydaniem decyzji podanie do publicznej wiadomości szeregu informacji, w tym dotyczących przedmiotu decyzji, która ma być wydana. Skoro zatem społeczeństwo ma zagwarantowany udział w postępowaniu, w tym prawo do informacji o przedsięwzięciu, to jego realizacja nie może być pozorna. Zatem brak wskazania - w ogłoszeniu organu dotyczącego przedmiotowego postępowania - miejsca realizacji planowanego przedsięwzięcia stanowi istotne naruszenie powyższej procedury. Ponadto przepisy regulują także sposób w jaki informacja ma być udostępniona. I tak art. 3 ust. 1 pkt 11 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko określa między innymi, iż informacja winna być ogłoszona przez obwieszczenie w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscu planowanego przedsięwzięcia. Niewątpliwie zatem brak takiego obwieszczenia narusza powołany przepis. Przy czym wskazać należy, iż w niniejszej sprawie właściwa informacja o planowanym przedsięwzięciu ma o tyle istotne znaczenie, iż z raportu o oddziaływaniu na środowisko wynika, iż wprawdzie nie dojdzie do przekroczenia dopuszczalnych emisji, ale oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko znacznie wykroczy poza granice nieruchomości, na której ma być ma być zlokalizowane.
Należy także podzielić stanowisko Kolegium odnośnie konieczności nałożenia obowiązków wynikających z art. 249 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 208r. Nr 25 poz. 150 ze zm.), a dotyczących zakładu o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. Z raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przedłożonego przez samego skarżącego wynika bowiem, iż parametry uzyskiwanego biogazu odpowiadają parametrom gazu ziemnego, a ilość produkowanej substancji będzie odpowiadała ilości przewidzianej dla zakładu o dużym ryzku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. Nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej iż sam fakt, iż produkcja dotyczy biogazu, a nie gazu ziemnego wyklucza możliwość zastosowania przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 9 kwietnia 2002r. w sprawie rodzajów i ilości substancji niebezpiecznych, których znajdowanie się w zakładzie decyduje o zaliczeniu go do zakładu o zwiększonym ryzyku albo zakładu o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (Dz.U. Nr 58 poz. 535 ze zm.). Wykładnia celowościowa zarówno przepisu art. 248 Prawa ochrony środowiska, jak i powołanego rozporządzenia wydanego w oparciu o delegację ustawową zawartą w tym przepisie prowadzi bowiem do wniosku, iż celem ustawodawcy było objęcie szczególną regulacją zakładów produkujących substancje niebezpieczne o określonych parametrach, które mogą powodować określone zagrożenia wystąpienia awarii przemysłowej, a tym samym zagrożenia dla środowiska, a także dla życia i zdrowia ludzkiego. Jeżeli zatem sami autorzy raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wskazują, iż wytwarzany biogaz ma parametry takie same jak substancja niebezpieczna wymieniona w rozporządzeniu – gaz ziemny - to nie sposób uznać, iż nie można zaliczyć przedmiotowego przedsięwzięcia do zakładu spełniającego kryteria zakładu o dużym ryzyku wystąpienia awarii przemysłowej.
Słuszne jest także stanowisko Kolegium odnośnie konieczności poczynienia ustaleń co do możliwości znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, o czym mowa jest w przedłożonym raporcie o oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W ocenie Sądu okoliczność ta jest także istotna z tego powodu, iż jak wynika z raportu nie jest możliwe matematyczne wyliczenie niektórych emisji, np. aerozolu bakteryjnego. Co więcej z wyjaśnień zawartych w uzupełnieniu do raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, iż na sąsiedniej działce znajdują się zabudowania wykorzystywane już w celach produkcyjnych. Brak jest jednak jakichkolwiek ustaleń, czy okoliczność ta została uwzględniona przez organ przy ocenie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko (pod kątem ewentualnej kumulacji emisji z obu zakładów).
Zasadne są także pozostałe wątpliwości Kolegium odnośnie zaopatrzenia planowanego przedsięwzięcia w wodę, odległości od najbliższej zabudowy mieszkaniowej, a także braku wyjaśnień co do nienałożenia obowiązku monitoringu przedsięwzięcia, a także warunków likwidacji inwestycji, a powody dla których Kolegium wskazało na potrzebę ich wyjaśnienia zostały wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Należy także wskazać, iż słuszne są zastrzeżenia Kolegium dotyczące kwestii magazynu odpadów poubojowych. Z opisu planowanego przedsięwzięcia wynika bowiem jednoznacznie, iż planowana jest budowa takiego magazynu, chociaż inwestor twierdzi iż takiego magazynowania nie planuje. Nawet jeśli jednak wynika to z błędnego, czy nieprecyzyjnego zapisu w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, to okoliczność ta wymaga jednoznacznego wyjaśnienia.
Nie można natomiast podzielić stanowiska strony skarżącej, iż wydanie postanowień przez organy, które uzgadniały warunki realizacji przedsięwzięcia uniemożliwia ponowne rozpatrzenie sprawy. Postanowienia te mają samoistny byt i nie przesądzają o treści rozstrzygnięcia organu wydającego decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Bez znaczenia jest też okoliczność, iż inwestor poczynił nakłady finansowe na przedmiotową inwestycję, gdyż okoliczność ta nie daje podstaw do żądania wydania przez organ decyzji pozytywnej dla inwestora. Podobnie nie znajduje żadnego uzasadnienia prawnego powoływanie się przez stronę skarżącą na aspekt społeczny, który upatruje w fakcie powstania nowoczesnego zakładu, dającego zatrudnienie miejscowej ludności.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm.) skargę oddalono
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło