II SA/Ol 440/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędzia WSA Ewa Osipuk Asesor WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 lipca 2022 r. sprawy ze skargi P. C. na postanowienie Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę. Postanowieniem z dnia 9 maja 2020 r. Wojewoda Warmińsko – Mazurski (Wojewoda), działając na podstawie art. 10 ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2022 r., poz. 690) oraz art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: k.p.a.), w związku z odwołaniem od decyzji Prezydenta Olsztyna z dnia 22 lutego 2022 r. w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem 28 lipca 2021 r., wniesionym przez P. C. - stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zakwestionowane postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych sprawy. Decyzją z dnia 22 lutego 2022 r. Starosta Olsztyński orzekł o uchyleniu decyzji ostatecznej z dnia 21 września 2020 r. w sprawie utraty przez P. C. statusu osoby bezrobotnej z dniem 17 września 2020 r. i orzekł o utracie przez P. C. statusu osoby bezrobotnej z dniem 28 lipca 2020 r. Doręczenie zastępcze decyzji nastąpiło 16 marca 2022 r. Zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji, prawo wniesienia odwołania przysługiwało w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zatem do 30 marca 2022 r. Termin ten nie został dochowany, bowiem odwołanie P. C. wniósł w dniu 11 kwietnia 2022 r., czyli po ustawowym 14 - dniowym terminie. Powyższe odwołanie do Wojewody wpłynęło w dniu 15 kwietnia 2022 r. Pismem z dnia 20 kwietnia 2022 r. Wojewoda zawiadomił P. C. o uchybieniu terminu do złożenia odwołania, wyznaczając jednocześnie termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 15 zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.). W dniu 26 kwietnia 2022 r. P. C. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jednakże Wojewoda postanowieniem z dnia 6 maja 2022 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a następnie postanowieniem z dnia 9 maja 2022 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W skardze wywiedzionej do tut. Sądu na postanowienie Wojewody z dnia 9 maja 2022 r. skarżący wskazał, że przyczyną uchybienia terminu do wniesienia odwołania była jego choroba, schizofrenia paranoidalna. Podał, że choroba jest niezależną od niego przeszkodą w normalnym funkcjonowaniu. Jest to choroba w zaawansowanym stadium, a radzenie sobie z nią i łączenie życia zawodowego jest wystarczającym wyzwaniem. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozstrzygnięcia organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej jako: p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Po dokonaniu, według wskazanych wyżej reguł, oceny legalności zaskarżonego postanowienia, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skargi na takie postanowienie organu administracji publicznej w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił art. 134 k.p.a., według którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z kolei według art. 129 § 1 i § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. W sprawie niniejszej nie jest sporna kwestia daty doręczenia decyzji z dnia 22 lutego 2022 r. Starosty Olsztyńskiego. Nie budzi wątpliwości, że nastąpiło ono 16 marca 2022 r. Nie jest także kwestionowane, że złożenie przez skarżącego odwołania 11 kwietnia 2022 r. nastąpiło z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Zasadniczą kwestią w sprawie jest kwestia dopuszczalności stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania po uprzedniej, ostatecznej, ale nieprawomocnej odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Sąd dostrzegł, że rozbieżność w orzecznictwie budzi sytuacja, gdy organ uprzednio odmówił przywrócenia terminu do wniesienia środka zaskarżenia (art. 59 § 2 k.p.a.). Według pierwszego poglądu odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie zwalnia organu z obowiązku wydania następnie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu (por. wyrok NSA z 24 stycznia 2006 r., II OSK 50/05, LEX nr 220815, postanowienie NSA z 5 marca 2013 r., II OZ 141/13, LEX nr 1305582, wyrok NSA z 24 kwietnia 2013 r., II GSK 151/12, LEX nr 1337094). Według drugiego poglądu postanowienie o odmowie przywrócenia terminu zawiera samo w sobie stwierdzenie, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu (por. wyrok NSA z 29 września 2010 r., I OSK 478/10, LEX nr 745245, wyrok NSA z 24 września 2008 r., I OSK 1490/07, LEX nr 500040). Zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę niniejszą stwierdzenie uchybienia terminu wymaga jednoznacznego rozstrzygnięcia w formie postanowienia, o czym stanowi art. 134 k.p.a. Dzieje się tak dlatego, że wydanie postanowienia na podstawie art. 58 i art. 59 k.p.a. w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania załatwia tylko sprawę wniosku o przywrócenie terminu. W postanowieniu tym organ odwoławczy nie wypowiada się natomiast co do czynności, jaką jest wniesienie odwołania. Wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku uprzedniego przywrócenia terminu do dokonania danej czynności, gdyż w takim przypadku ustają okoliczności obligujące organ do wydania postanowienia, zgodnie z art. 134 k.p.a. Odmowa przywrócenia terminu do wniesienia środka zaskarżenia otwiera natomiast drogę do wydania postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu, w którym organ wypowiada się co do czynności wniesienia środka odwoławczego - zażalenia bądź odwołania. Nie można zatem przyjąć, że w razie wydania przez organ odwoławczy postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wykluczone jest wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie tego terminu (por. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2021, art. 134 – teza 15; wyrok NSA z 4 lipca 2013 r., II OSK 588/12, wyrok NSA z 19 grudnia 2018 r., I OSK 1832/18, opubl. CBOSA). Z powyższego wynika więc, że w sprawie niniejszej wydanie ostatecznego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania umożliwiało organowi odwoławczemu wydanie postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, bez względu na otwarty termin do złożenia skargi do sądu administracyjnego na postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Analiza art. 58 i art. 134 k.p.a. prowadzi bowiem do utrwalonego w orzecznictwie sądów administracyjnych wniosku, że odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania otwiera organowi drogę do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Brak jest natomiast wymogu, aby postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania mogło zostać wydane dopiero po nieskutecznym upływie terminu do wniesienia skargi na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do dokonania tej czynności, bądź po wydaniu orzeczenia w tej sprawie przez sąd administracyjny. Takich przesłanek nie można zrekonstruować na podstawie treści art. 134 k.p.a. Zasady ekonomiki procesowej wynikające z art. 12 k.p.a. dopuszczają zatem wydanie tych postanowień jednocześnie, a nawet ich połączenie (por. wyrok NSA z 10 grudnia 2020 r., I OSK 1565/20, opubl. CBOSA). Z powyższego wynika więc, że w przypadku złożenia odwołania po terminie obowiązkiem organu było wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wskazuje na to wprost art. 134 k.p.a. Ponadto, Sąd zauważa i to, że na potrzeby postępowania o stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania ocenie podlega jedynie kwestia prawidłowości doręczenia decyzji oraz zachowanie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie organu stwierdzające uchybienie terminowi do złożenia odwołania wiążąco przesądza więc, kiedy doszło do skutecznego doręczenia decyzji organu I instancji, a w następstwie tego, od kiedy należy liczyć ustawowy, czternastodniowy termin na złożenie od niej odwołania oraz że odwołanie zostało złożone już po upływie terminu wyznaczonego przez ustawodawcę, a więc jest spóźnione. Trzeba również pamiętać, że postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania oznacza, że została spełniona jedna z przesłanek przywrócenia terminu do dokonania tej czynności w postępowaniu administracyjnym. Stosownie bowiem do art. 58 § 1 k.p.a. przywrócenie terminu, co do zasady, może znaleźć zastosowanie wyłącznie w przypadku, gdy doszło do jego uchybienia. Można powiedzieć, że stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania otwiera stronie drogę do ubiegania się o przywrócenie uchybionego terminu. Reasumując, stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania rozstrzyga tylko kwestię skuteczności doręczenia decyzji oraz terminowości wniesienia odwołania. W zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy nie wypowiadał się co do zasadności wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Kwestia ta, wykraczająca poza ramy niniejszego postępowania, będzie podlegała badaniu w odrębnym postępowaniu sądowym. Dlatego też wszelka argumentacja skargi nie mogła odnieść skutku w niniejszym postępowaniu. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.