II SA/Ol 496/18
WyrokWSA w Olsztynie2018-09-28
Skład orzekający: Bogusław Jażdżyk, Beata Jezielska, Tadeusz Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków polegająca na wpisaniu budynku do wojewódzkiej ewidencji zabytków może być stwierdzona jako bezskuteczna z powodu braku należytego uzasadnienia i dokumentacji potwierdzającej cechy zabytku?Ratio decidendi
Wojewódzki Konserwator Zabytków może włączyć obiekt do wojewódzkiej ewidencji zabytków tylko wtedy, gdy obiekt ten posiada cechy uzasadniające objęcie go ochroną ze względu na wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Włączenie do ewidencji musi być poparte odpowiednimi ustaleniami i dokumentacją, które potwierdzają te cechy. W przypadku braku takich ustaleń i niewystarczającej dokumentacji, czynność wpisania obiektu do ewidencji jest bezskuteczna.Stan faktyczny
Skarżąca J.K. zaskarżyła czynność Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków polegającą na wpisaniu jej budynku położonego w miejscowości B., gmina G., do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Wcześniej WSA w Olsztynie stwierdził nieważność zarządzenia wójta dotyczącego wpisu tego budynku do gminnej ewidencji zabytków. Wojewódzki Konserwator odmówił wyłączenia budynku z ewidencji, wskazując na jego wartości historyczne i artystyczne, jednak karta ewidencyjna nie zawierała wyczerpujących danych i uzasadnienia wpisu. Skarżąca zarzuciła błędną wykładnię pojęcia zabytku i niewłaściwe zastosowanie przepisów.Rozstrzygnięcie
Stwierdził bezskuteczność czynności Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków polegającej na sporządzeniu karty zabytku i wpisaniu budynku do wojewódzkiej ewidencji zabytków; zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2018 r. sprawy ze skargi J.K. na czynność Konserwatora Zabytków w przedmiocie wpisania budynku do wojewódzkiej ewidencji zabytków 1) stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; 2) zasądza od Konserwatora Zabytków na rzecz skarżącej J. K. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zarządzeniem Wójta Gminy G. nr "[...]" z dnia "[...]", na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 9 i art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 446 ze zm.,) oraz art. 22 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, założono Gminną Ewidencję Zabytków Gminy G. w formie zbioru kart adresowych zabytków nieruchomych z terenu gminy G., a wykaz zabytków nieruchomych ujęto w załączniku do tego zarządzenia.
Na powyższe zarządzenie skargę do tut. Sądu wniosła J. K., po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, wnosząc o stwierdzenie jego nieważności w części dotyczącej wpisu do gminnej ewidencji zabytków nieruchomości położonej w miejscowości B., gmina G., nr budynku "[...]".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 19 września 2017 r., sygn. II SA/Ol 516/17 stwierdził nieważność ww. zarządzenia. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził m.in., że wpis przedmiotowego obiektu do gminnej ewidencji zabytków nastąpił wyłącznie na podstawie zarządzenia wójta. Brak jest jednak w aktach jakichkolwiek dokumentów wskazujących na przesłanki, którymi kierował się organ ujmując przedmiotowy obiekt w ewidencji zabytków.
Po uprawomocnieniu przedmiotowego wyroku, pismem z dnia 11 grudnia 2017 r. Wójt Gminy G. wystąpił do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków z prośbą o wydanie opinii w przedmiocie wyłączenia karty adresowej spornej nieruchomości z Gminnej Ewidencji Zabytków Gminy. W odpowiedzi na ww. pismo Wojewódzki Konserwator Zabytków nie zgodził się na wyłączenie ww. nieruchomości z GEZ.
Wójt Gminy G. zarządzeniem nr "[...]" z dnia "[...]" wykreślił budynek mieszkalny położony w miejscowości B. Nr "[...]" i wyłączył jego kartę adresową z Gminnej Ewidencji Zabytków.
Natomiast Wojewódzki Konserwator Zabytków włączył (karta ewidencyjna z dnia 9 lutego 2018 r.) ww. obiekt do wojewódzkiej ewidencji zabytków na podstawie art. 22 ust 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami z 23 lipca 2003 r. oraz § 15 Rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem.
Pismem z dnia 12 lutego 2018 r. Wojewódzki Konserwator Zabytków powiadomił Wójta Gminy o włączeniu do wojewódzkiej ewidencji zabytków karty ewidencyjnej domu nr "[...]" w miejscowości B. gmina G., przesyłając jednocześnie załącznik w postaci karty ewidencyjnej.
W dniu 13 kwietnia 2018 r. skarżąca za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika wezwała Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków do usunięcia naruszenia prawa poprzez wyłączenie karty ewidencyjnej budynku położonego w miejscowości B., gmina G. nr budynku "[...]", dla której to nieruchomości Sąd Rejonowy w Olsztynie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę o nr "[...]" z wojewódzkiej ewidencji zabytków. Organowi zarzucono naruszenie art. 22 ust. 2 w zw. art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz § 11 i 15 Rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. poprzez błędną wykładnię pojęcia zabytku i w konsekwencji ujęcie w wojewódzkiej ewidencji zabytków przedmiotowej nieruchomości skarżących, położonej w miejscowości B. nr "[...]", która nie ma cech zabytku, o których mowa w art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków..., jak też włączenie nieruchomości do wojewódzkiej ewidencji zabytków na podstawie karty ewidencyjnej, która nie spełnia wymogów stawianych przez ww. rozporządzenie.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, pismem z dnia 7 maja 2018 r. Wojewódzki Konserwator Zabytków odmówił wyłączenia budynku nr "[...]" w B. z wojewódzkiej ewidencji zabytków, wskazując, iż w jego ocenie przedmiotową nieruchomość cechują wartości artystyczne, historyczne i naukowe, pozwalające na uznanie go za zabytek. Organ podniósł między innymi, że w jego ocenie karta ewidencyjna założona dla nieruchomości skarżącej została opracowana zgodnie z wzorem określonym w przepisach ww. rozporządzenia. W ocenie organu w ww. wzorze dokumentu nie przewidziano miejsca na przedstawienie charakterystyki, historii i wartości zabytkowych obiektu oraz powodów jego włączenia. Odnosząc się do samego budynku stanowiącego własność skarżącej - organ wskazał, iż: "stanowi on wartościowy przykład architektury Warmii i Mazur z okresu industrializacji tych terenów w XIX w. a zarazem rozwijającego się intensywnie Cesarstwa Niemieckiego po zakończonej w 1871 r. wojnie francusko - pruskiej".W ocenie organu budynek powstał niedługo po uruchomieniu budowanej w latach 1870-1874 linii kolejowej Królewiec-Berlin.
Skargę na ww. decyzję wywiodła J. K., wnosząc o stwierdzenie bezskuteczności ww. czynności Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, polegającej na wpisaniu budynku położonego w miejscowości B., gminie G. nr budynku "[...]", dla której to do Wojewódzkiej Ewidencji Zabytków i założeniu dla obiektu nieruchomego niewpisanego do rejestru zabytków karty ewidencyjnej, ewentualnie o uchylenie ww. czynności Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.
Organowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.:
1) art. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez błędną wykładnię pojęcia zabytku i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 22 ust. 2 ustawy poprzez ujęcie w wojewódzkiej ewidencji zabytków przedmiotowej nieruchomości skarżącej, położonej w miejscowości B. nr "[...]", która nie ma cech zabytku, o których mowa w art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków, a zatem nie powinna być ujęta w ewidencji, co skutkuje ograniczeniem praw właścicielskich skarżącej (art. 140 k.c.),
2) art. 22 ust. 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w zw. z § 10 i 15
rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem, poprzez niewłaściwe zastosowanie ww. przepisów polegające na włączeniu nieruchomości skarżącej do wojewódzkiej ewidencji zabytków na podstawie karty ewidencyjnej, która nie spełnia wymogów stawianych przez w ww. rozporządzenie.
Ponadto skarżąca wniosła:
na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów:
dokumentacji fotograficznej przedstawiającej nieruchomość skarżącej, położonej w miejscowości Bi., gminie G. nr budynku "[...]", na okoliczność braku historycznych i artystycznych cech obiektu, które uzasadniałyby konieczność jego zachowania w stanie niezmienionym i umieszczenia w wojewódzkiej ewidencji zabytków;
dokumentacji fotograficznej przedstawiającej nieruchomość położonej w miejscowości B., gminie G. nr budynku "[...]" na okoliczność bliźniaczego wręcz podobieństwa (jak sprostowano na rozprawie przed tut. Sądem, prot. rozprawy, akta sądowe, k. – 47) do nieruchomości skarżącej (nr budynku "[...]"), a mimo czego nieruchomość ta nie została umieszczona w wojewódzkiej ewidencji zabytków;
pisma Wójta Gminy z dnia 11 grudnia 2017 r. kierowanego do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków na okoliczność wiedzy WUOZ, że w sytuacji analogicznej do tej będącej przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie, WSA w Olsztynie stwierdził, iż umieszczenie budynku w ewidencji zabytków na podstawie karty adresowej zawierającej jedynie zdjęcie budynku oraz informację co do daty jego powstania, nie dowodzi wartości zabytkowej obiektu, co uzasadniałoby umieszczenie nieruchomości w ewidencji zabytków.
załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26.05.2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem - na okoliczność, iż
prawidłowo sporządzona karta ewidencyjna powinna mieć 12 punktów, w sytuacji kiedy w karcie ewidencyjnej sporządzonej dla budynku położonego w miejscowości B., gminie G. nr budynku "[...]", uzupełniono jedynie 9 punktów załącznika i pominięto w niej informacje o istniejących zagrożenia, najpilniejszych postulatach konserwatorskich (pkt 10), adnotacje o inspekcjach, informacje o zmianach (pkt 11) oraz informacje dotyczącą tego kto właściwie opracował konkretną kartę ewidencyjną (pkt 12).
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w kontrolowanej sprawie brak dokonania przez organ ustaleń wskazujących na potrzebę ujęcia budynku w ewidencji zabytków sprawia, że czynność ta nie podlega jakiejkolwiek weryfikacji. Nie
dokonano w tym względzie żadnych analiz czy badań. Na organie administracji spoczywał obowiązek sformułowania oceny wartości zabytkowej obiektu, jego cech, które charakteryzują obiekt i uzasadniają objęcie go szczególną ochroną. Z treści karty, bądź dołączonych dokumentów powinno wynikać uzasadnienie właściwego organu, z jakich powodów merytorycznych obejmuje obiekt kartą, jako zabytek spełniający wymogi art. 3 ust 1-2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami,
w szczególności, jakie są przyczyny i zakres ochrony konserwatorskiej. Podkreślono również, że z analizy treści karty ewidencyjnej obiektu nie wynika, z jakich powodów została założona karta ewidencyjna zabytku. Opracowanie karty ewidencyjnej zawiera braki. Nie wiadomo, kto jest jej autorem oraz jaka jest dokładna data opracowania. Karta ewidencyjna pomimo istniejącej rubryki nie została przez nikogo podpisana. Dane zawarte w karcie ewidencyjnej w żaden sposób nie odzwierciedlają stanu faktycznego budynku, ani nie uzasadniają jego ewentualnego zabytkowego charakteru. Wskazano również na sprzeczne twierdzenia organu co do daty powstania spornego budynku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że w świetle art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017r. poz. 2188 j.t.) sąd administracyjny ma obowiązek badania zaskarżonych aktów prawnych wyłącznie w zakresie ich legalności, a więc z punktu widzenia ich zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Przy czym stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302, j.t., dalej jako: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje, z mocy art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest czynność Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w przedmiocie wpisania budynku nr "[...]" w B. do wojewódzkiej ewidencji zabytków.
Na wstępie wymaga podkreślenia, że zaskarżona czynność Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w przedmiocie sporządzenia karty ewidencyjnej zabytku (w skrócie "karty zabytku") i umieszczenia nieruchomości obejmującej budynek nr "[...]" w B., stanowiący własność skarżącej J. K. w wojewódzkiej ewidencji zabytków, stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Posiada bowiem cechy, które ją do grona tych "innych aktów i czynności" pozwalają zakwalifikować. Mianowicie: jest czynnością inną niż decyzje i postanowienia, należy do zakresu administracji publicznej oraz dotyczy uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa. Należy również zwrócić uwagę, że w orzecznictwie wprost przyjmuje się, iż czynność polegająca na włączeniu do wojewódzkiej ewidencji zabytków nieruchomych stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, która z mocy art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. objęta została kognicją sądów administracyjnych. (tak: postanowienie NSA z dnia 18 czerwca 2014 r. sygn. akt II OSK 1521/14). Tym samym jest to czynność, na którą przysługuje skarga do wojewódzkiego sadu administracyjnego.
Dalej wskazać należy, że włączenie karty zabytku do wojewódzkiej ewidencji musi wynikać ze stwierdzenia przez organ, iż obiekt charakteryzuje się cechami, które uzasadniają objęcie go szczególną formą ochrony ze względu na posiadaną przez niego wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Tylko taki obiekt, który spełnia definicję zabytku może zostać ujęty w ewidencji. Zgodnie bowiem z definicją zawartą w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2017 r., poz. 2187), zabytek to nieruchomość lub rzecz ruchoma, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Tym samym o zabytku możemy mówić wówczas, gdy wartości historyczne, naukowe lub artystyczne danej rzeczy ruchomej lub nieruchomej są wyższe niż przeciętne. Przy czym stwierdzenie, że dany obiekt ma charakter zabytku wymaga poczynienia ustaleń w tym zakresie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 19 września 2017 r., sygn. II SA/Ol 516/17; dostępne w CBOSA).
Z definicji legalnej zabytku wynika, że jest to pojęcie niedookreślone, bowiem odwołuje się do wartości mających charakter oceny i uznaniowy. Nie oznacza to jednak, że zakwalifikowanie budynku do kategorii zabytków, objęcie go ochroną, jako dzieła budownictwa oraz, w konsekwencji, założenie dla niego karty ewidencyjnej i objęcie wojewódzką ewidencją zabytków, może odbywać się bez analizy przyczyn uzasadniających dokonanie wymienionych czynności, jak też udokumentowania ich w należyty sposób. Włączenie do wojewódzkiej ewidencji zabytków musi bowiem wynikać ze stwierdzenia przez organ, że obiekt charakteryzuje się cechami, które - z uwagi na niebudzące wątpliwości okoliczności sprawy - uzasadniają objęcie go szczególną ochroną ze względu na posiadaną przez niego unikalną i z tego powodu wymagającą ochrony, wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Jedynie zatem taki obiekt, który spełnia definicję zabytku, może zostać ujęty w wojewódzkiej ewidencji zabytków (tak wyrok NSA w Warszawie z 9 listopada 2016 r. sygn. akt II OSK 254/15, dostępne w CBOSA).
Prawidłowość zastosowania normy prawa materialnego uzależniona jest w bezpośredni sposób od stwierdzenia, że okoliczności faktyczne odpowiadały hipotezie tejże normy. Nie jest natomiast konieczne, aby na okoliczność potwierdzenia walorów zabytkowych organ zlecał sporządzenie opinii przez właściwego biegłego, albowiem wojewódzki konserwator zabytków jest wyspecjalizowanym organem dysponującym wykwalifikowaną kadrą kompetentną do badania wartości zabytkowych obiektów na obszarze województwa (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2016 r., sygn. II OSK 96/15; z dnia 20 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 2926/16, dostępne w CBOSA).
Wojewódzki Konserwator Zabytków wskazał w swoim piśmie z dnia 7 maja 2018r., będącym odpowiedzią na wezwanie skarżącej do usunięcia naruszenia prawa, że przedmiotową nieruchomość cechują wartości artystyczne, historyczne i naukowe pozwalające na uznanie go za zabytek. Organ podniósł między innymi, że w jego ocenie karta ewidencyjna założona dla nieruchomości skarżącej została opracowana zgodnie z wzorem określonym w przepisach rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 26 maja 2011r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (Dz. U. z 2011 r., Nr 113, poz. 661), dalej rozporządzenie. W ocenie organu w ww. wzorze dokumentu nie przewidziano miejsca na przedstawienie charakterystyki, historii i wartości zabytkowych obiektu oraz powodów jego włączenia. Odnosząc się do samego budynku stanowiącego własność skarżącej - organ wskazał, iż: "stanowi on wartościowy przykład architektury Warmii i Mazur z okresu industrializacji tych terenów w XIX w. a zarazem rozwijającego się intensywnie Cesarstwa Niemieckiego po zakończonej w 1871r. wojnie francusko - pruskiej". W ocenie organu budynek powstał niedługo po uruchomieniu budowanej w latach 1870-1874 linii kolejowej Królewiec-Berlin.
Odnosząc się w tym miejscu do karty zabytku należy wskazać, że zgodnie z § 10 rozporządzenia, karta ewidencyjna zabytku nieruchomego niewpisanego do rejestru zawiera następujące rubryki: nazwa; czas powstania; miejscowość; adres; przynależność administracyjna; współrzędne geograficzne; użytkowanie obecne; stan zachowania; materiały graficzne; istniejące zagrożenia, najpilniejsze postulaty konserwatorskie; adnotacje o inspekcjach, informacje o zmianach; opracowanie karty ewidencyjnej. Wzór takiej karty określa załącznik nr 3 do ww. rozporządzenia.
Tymczasem, w kontrolowanej sprawie organ zakładając i wypełniając kartę ewidencyjną nie przedstawił praktycznie żadnych okoliczności mających przemawiać za walorami pozwalającymi uznać przedmiotowy budynek za zabytek, ani też nie utrwalił ich w karcie odpowiedni sposób. Za wyczerpujące udokumentowanie nie mogą bowiem zostać uznane fotografie przedmiotowego budynku oraz skrótowe informacje dotyczące położenia nieruchomości zawarte w karcie zabytku. Ponadto w karcie wskazano, że budynek jest w bardzo dobrym stanie zachowania. Stolarka okienna oraz główne drzwi wejściowe są prawdopodobnie oryginalne, drewniane. Odnotowano również, że należałoby odnowić elewację wraz ze stolarką.
W tym kontekście należy zwrócić uwagę, że jak stanowi § 14 ust. 1 rozporządzenia: "wojewódzki konserwator zabytków włącza kartę ewidencyjną zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków po sprawdzeniu, czy dane zawarte w karcie ewidencyjnej zabytku są wyczerpujące i zgodne ze stanem faktycznym, a także czy dokumentacja fotograficzna zabytku umożliwia jego identyfikację". Natomiast karta zabytku należącego do skarżącej budynku nie zawierała wyczerpujących danych. Ponadto nie wynikają z niej walory wskazane przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w jego piśmie z dnia 7 maja 2018r., będącym odpowiedzią na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Mało tego w dokumencie tym posłużono się takim określeniem jak "prawdopodobnie", co wskazuje, iż organ nie jest pewny oryginalności stolarki okiennej oraz głównych drzwi wejściowych. Zwrócić należy również uwagę na rozbieżności dotyczące ustalenia daty powstania przedmiotowego budynku. Z karty zabytku wynika, że czas powstania to 1927 rok. Natomiast według skarżącej obiekt ten powstał w 1926 r. Z kolei ze wspomnianego pisma organu z dnia 7 maja 2018 r. wynika, że budynek powstał niedługo po uruchomieniu budowanej w latach 1870-1874 linii kolejowej Królewiec-Berlin. Jest to niewyjaśniona i istotna rozbieżność, ponieważ z okresem powstania tego obiektu (koniec XIX wieku) organ wiąże właśnie jego walory historyczne jako zabytku.
Zgodzić się należy ze skarżącą, że z treści karty, bądź dołączonych dokumentów powinno wynikać uzasadnienie właściwego organu, z jakich powodów merytorycznych obejmuje obiekt kartą, jako zabytek spełniający wymogi art. 3 ust 1-2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w szczególności, jakie są przyczyny ochrony konserwatorskiej. Tymczasem dane zawarte w karcie ewidencyjnej zabytku rzeczywiście nie uzasadniają jego ewentualnego zabytkowego charakteru, ani też nie potwierdzają argumentów zaprezentowanych w tym zakresie przez organ w piśmie z dnia 7 maja 2018 r., będącym odpowiedzią na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Mając na względzie powyższe argumenty, Sąd działając na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. w pkt 1 stwierdził bezskuteczność czynności Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, polegającej na sporządzeniu karty zabytku i umieszczeniu należącej do skarżącej nieruchomości w postaci budynku położonego w B. Nr "[...]", w wojewódzkiej ewidencji zabytków.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 na podstawie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z zasadą zwrotu stronie skarżącej kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw i celowej obrony, ustalając je na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło