II SA/Ol 505/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2020 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za rok 2018 uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z "[...]" r., nr "[...]", Komendant Miejski Policji (dalej jako: "organ I instancji"), po rozpatrzeniu wniosku W. K. (dalej jako: "skarżący") z 17 stycznia 2020 r., odmówił przyznania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za rok 2018. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 192) - ustalenia uprawnień policjanta do otrzymywania równoważnika pieniężnego oraz liczby norm zaludnienia przysługujących zamieszkałym z nim członkom rodziny dokonuje się według stanu na 1 stycznia danego roku kalendarzowego na podstawie corocznie składanego przez niego oświadczenia mieszkaniowego. Stwierdził, że skarżący nie dopełnił wymogu złożenia oświadczenia mieszkaniowego w roku kalendarzowym 2018, przez co nie został spełniony warunek wynikający z treści § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia. Wskazał, że przepisy ustawy o Policji i rozporządzenia nie wskazują wprost terminu składania przez policjantów oświadczeń mieszkaniowych do ustalenia uprawnień do równoważnika za remont lokalu mieszkalnego, jednak kluczowe w określeniu tego terminu jest wyrażenie corocznie zawarte w § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia. W oparciu o wykładnię językową stwierdzić należy, iż słowo corocznie oznacza powtarzający się co roku, raz do roku. Zatem termin do składania przedmiotowego oświadczenia mieszkaniowego upływa z dniem 31 grudnia danego roku kalendarzowego. Wniosek może być złożony w każdym czasie, ale zawsze będzie się odnosił do sytuacji na przyszłość. Decyzja administracyjna o przyznaniu prawa do równoważnika ma charakter konstytutywny, co oznacza, że prawo to nie może powstać za okres wsteczny. Reasumując, organ I instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie teoretycznie na dzień 1 stycznia 2018 r. spełnione były przesłanki do otrzymywania przez stronę równoważnika za remont lokalu mieszkalnego, ale niezłożenie w terminie właściwego oświadczenia mieszkaniowego spowodowało, że odpowiednia decyzja nie mogła być wydana. Z uwagi na powyższe nie można mówić o roszczeniu w sytuacji, gdy policjant składając oświadczenie mieszkaniowe o przyznanie przedmiotowego równoważnika pieniężnego domaga się jego wypłaty za okres sprzed złożenia wniosku. Organ I instancji nadmienił, że okoliczności, z powodu których policjant nie składa wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie przyznania równoważnika pieniężnego, mimo że spełnia ustawowe przesłanki do jego otrzymania, nie mają prawnego znaczenia w sprawie i pozostają poza rozważaniami. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił organowi I instancji błędną wykładnię § 3 ust. 2 cytowanego rozporządzenia. Podniósł, że literalnie nie wskazano w rozporządzeniu terminu składania oświadczenia mieszkaniowego. Uczyniono to w art. 107 ustawy o Policji. W wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z "[...]" r., nr "[...]", Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia podał, że prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego uregulowane zostało w przepisie art. 91 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjantowi, przysługuje równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Na podstawie upoważnienia z art. 91 ust. 2 tej ustawy wydane zostało ww. rozporządzenie, które § 1 ust. 1 i ust. 2 reguluje przesłanki przedmiotowe przyznania równoważnika pieniężnego. Równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantowi, który zajmuje: 1) lokal mieszkalny przydzielony na podstawie decyzji administracyjnej, 2) spółdzielczy lokal mieszkalny, w tym lokatorski lub własnościowy, oraz spółdzielczy lokal mieszkalny zajmowany na podstawie umowy najmu, 3) lokal mieszkalny zajmowany na podstawie umowy najmu, stanowiący mieszkaniowy zasób gminy lub innych jednostek samorządu terytorialnego, lokal stanowiący własność Skarbu Państwa lub państwowych osób prawnych albo pozostających w zasobach towarzystw budownictwa społecznego, 4) lokal mieszkalny zajmowany na podstawie umowy najmu inny niż wymieniony w pkt 3, dla którego stawka czynszu za 1 m2 powierzchni użytkowej lokalu nie jest wyższa od stawki ustalonej przez gminę, 5) dom jednorodzinny, dom mieszkalno-pensjonatowy lub lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, będący przedmiotem własności lub współwłasności policjanta lub członków jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, 6) tymczasową kwaterę, z wyjątkiem przypadku o którym mowa w ust. 2 pkt 1 i 2. Organ odwoławczy przytoczył też treść § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia. Podniósł, że na dzień 1 stycznia 2018 r. skarżący był funkcjonariuszem Komendy Miejskiej Policji. Za bezsporny uznał fakt, że skarżący nie zajmował na dzień 1 stycznia 2018 r. domu w W. Wskazał, że w oświadczeniu mieszkaniowym skarżący podał, że dom zajmuje dopiero od dnia 07 września 2018 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący wniósł o uchylenie powyższej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. Zarzucił naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nieustalenie wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie. Wyjaśnił, że w oświadczeniu mieszkaniowym wpisał datę 07 września 2018 r., ale jest to data sformalizowania jego pobytu stałego, natomiast zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Od 5 lutego 1998 r. jego głównym ośrodkiem osobistych i majątkowych interesów życiowych jest miejscowość W. Na potwierdzenie tego faktu dołączył zaświadczenie wydane przez Burmistrza Miasta z dnia 01 czerwca 2020 r. o pobytach stałych i czasowych. Stwierdził, że organy orzekające z urzędu wiedziały o tym stanie rzeczy z uwagi na fakt, iż jego adres zamieszkania jest wskazany w systemie kadrowym, jak również w instrukcji alarmowania Komendy Miejskiej Policji. Na potwierdzenie faktu, że Komendant Wojewódzki znał jego adres zamieszkania dołączył PIT - 11 z roku 2017 i 2018, wystawiony przez Wydział Finansowy KWP. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że skarżący nie zajmował na dzień 1 stycznia 2018 r. domu w W. Potwierdzeniem powyższego jest oświadczenie mieszkaniowe, w którym skarżący stwierdza, że dom zajmuje dopiero od 7 września 2018 r. Ponadto w przedłożonym przez skarżącego zaświadczeniu do 7 września 2018 r. skarżący był zameldowany na pobyt stały w N., natomiast w W. dopiero na pobyt stały zameldował się z dniem 7 września 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm..) oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej jako: "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 § 1 tej ustawy stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 161). Zgodnie z jego brzmieniem policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Szczegółowe zasady dotyczące tego równoważnika reguluje cytowane rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. Zgodnie z treścią § 3 ust. 2 tego rozporządzenia ustalenia uprawnień policjanta do otrzymania wnioskowanego równoważnika pieniężnego oraz jego wysokości dokonuje się na podstawie oświadczenia mieszkaniowego składanego corocznie według stanu na dzień 1 stycznia danego roku kalendarzowego. Z przepisu tego wynika, że równoważnik za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego przysługuje policjantowi corocznie. Przy czym postępowanie w sprawie przyznania równoważnika wszczynane jest na wniosek, po złożeniu przez funkcjonariusza oświadczenia mieszkaniowego na dany rok, organ nie może zatem przyznać takiego równoważnika działając z urzędu. Przyznanie równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego następuje w formie decyzji (§ 9 ust. 1 rozporządzenia). Decyzja w sprawie przyznania równoważnika pieniężnego wydana na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy ma charakter deklaratoryjny, potwierdza jedynie prawo do równoważnika w okresie, w którym funkcjonariusz spełniał przesłanki do jego przyznania. Kwestia charakteru (konstytutywnego bądź deklaratoryjnego) decyzji wydawanej na podstawie ww. przepisu była wielokrotnie przedmiotem analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego. Aktualna linia orzecznicza wskazuje jednolicie na deklaratoryjny charakter takiej decyzji, a zatem dla zakresu jej oddziaływania znaczenie ma data spełnienia przez adresata decyzji przesłanek uzasadniających możliwość konkretyzacji jego praw, a nie data wydania decyzji (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 10 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1294/14; 21 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 1132/16; 8 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2206/16; 30 października 2018 r., sygn. akt I OSK 1217/18; 31 stycznia 2019 r., sygn. akt 2046/18; 1 sierpnia 2019 r., sygn. akt I OSK 3175/18, 24 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OSK 3285/19 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych, na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"). Uwzględnić należy, że art. 91 ust. 1 ustawy znajduje się w rozdziale 8. zatytułowanym "Mieszkania funkcjonariuszy Policji". Z przyjętych w tym rozdziale rozwiązań wynika, że ustawodawca gwarantuje funkcjonariuszom Policji w służbie stałej pomoc w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych. Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Potrzeby mieszkaniowe funkcjonariusza w pierwszej kolejności powinny być więc zaspokojone poprzez przyznanie lokalu mieszkalnego spełniającego wskazane w przepisach prawa wymogi (odpowiednie położenie lokalu i powierzchnia mieszkalna). W przypadku, gdy ww. uprawnienie nie zostanie zrealizowane, funkcjonariusz może ubiegać się m.in. o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (art. 92 ust. 1 ustawy). Jeżeli policjant otrzymuje równoważnik pieniężny za brak przysługującego mu odpowiedniego lokalu mieszkalnego, nie przysługuje mu równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (§ 2 pkt 2 ww. rozporządzenia). Posłużenie się przez ustawodawcę w art. 91 ust. 1 ustawy pojęciem "przysługuje" oznacza kategoryczne określenie jednego z uprawnień związanych z pełnieniem służby w Policji. Dlatego ocenę czy funkcjonariuszowi przysługuje uprawnienie do równoważnika należy przeprowadzić bezpośrednio w oparciu o ten przepis z uwzględnieniem zakresu delegacji ustawowej z art. 91 ust. 2 ustawy. Z art. 91 ust. 1 ustawy wynika, że prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu należy łączyć jedynie z faktem pełnienia służby (tak: NSA w wyroku z 24 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OSK 3285/19). Zakres delegacji z art. 91 ust. 2 ustawy o Policji upoważniał właściwego Ministra do określenia m.in. szczegółowych zasad przyznawania przedmiotowego równoważnika pieniężnego. W związku z tym, nie można z przepisów rozporządzenia wyprowadzać dodatkowych pozaustawowych przesłanek w drodze zabiegów interpretacyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2008 r., sygn. akt I OSK 1923/07 i z dnia 18 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 210/09, publ. w CBOSA).W wyroku z 24 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OSK 3285/19 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że zakres delegacji z art. 91 ust. 2 ustawy o Policji nie upoważniał właściwego Ministra do powtórnego ukształtowania prawa do równoważnika za remont lokalu mieszkalnego policjanta, w sposób odmienny od przyjętych rozwiązań ustawowych. Stąd też § 3 ust. 2 rozporządzenia w brzmieniu: "Ustalenia uprawnień policjanta do otrzymania równoważnika pieniężnego, o którym mowa w ust. 1, oraz do liczby norm zaludnienia przysługujących zamieszkałym z nim członkom rodziny dokonuje się według stanu na dzień 1 stycznia danego roku kalendarzowego na podstawie corocznie składanego przez niego oświadczenia mieszkaniowego" nie może stanowić podstawy prawnej do łączenia ustawowych przesłanek powstania uprawnienia do równoważnika z datą złożenia "oświadczenia mieszkaniowego". Dokument ten ma przede wszystkim znaczenie dowodowe i inicjuje postępowanie administracyjne, którego przedmiotem jest ustalenie i skonkretyzowanie uprawnień funkcjonariusza do równoważnika na podstawie przepisów ustawy o Policji. W judykaturze na kanwie przepisów określających prawo policjantów do równoważników pieniężnych za brak lokalu mieszkalnego (art. 92 ust. 1 ustawy) albo za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (art. 91 ust. 1 ustawy), które zostały podobnie usystematyzowane, przyjmuje się, że uprawnienie do równoważnika ma charakter obiektywny, a o tym czy policjantowi w drodze decyzji zostanie on przyznany, decyduje jedynie udokumentowanie spełnienia przesłanek uprawniających do tego świadczenia. Niewystąpienie przez policjanta z wnioskiem o wypłatę równoważnika powoduje, że równoważnik taki nie jest wypłacany. Nie oznacza to jednak, że policjant traci prawo do tego dodatku z tytułu zgodnego z rzeczywistym stanem rzeczy, tj. za okres, w którym spełniał przesłanki do jego przyznania. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 1132/16 (publ. w CBOSA), w którym wyjaśnił ponadto, że jedynym ograniczeniem są tu przepisy o przedawnieniu, a w szczególności przepis art. 107 § 1 ustawy o Policji. Przepis ten zamieszczony został wprawdzie w rozdziale 9 "Uposażenie i inne świadczenia pieniężne policjantów", ale ma on zastosowanie do wszelkich świadczeń pieniężnych wynikających z ustawy. Zgodnie z tą regulacją roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, a zatem jej zakres obejmuje "inne świadczenia" związane ze służbą w Policji, w tym także świadczenia wynikające z przepisów niezamieszczonych w rozdziale 9 ustawy o Policji. Pod tym względem świadczenie to podobne jest do innych dodatków płacowych, które niewątpliwie ulegają przedawnieniu. A zatem funkcjonariusz spełniający ustawowe warunki przewidziane w art. 91 ust. 1 ustawy o Policji, może żądać przyznania mu równoważnika za cały przysługujący mu okres, dopóki nie nastąpi przedawnienie takiego roszczenia. Zgodnie z art. 107 ust. 3 pkt 1 ustawy bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia. Złożenie przez funkcjonariusza Policji oświadczenia mieszkaniowego w celu ubiegania się o wypłatę wnioskowanego równoważnika pieniężnego stanowi czynność, o której mowa w ww. przepisie, zatem przerywa ona bieg przedawnienia. W myśl § 1 ust. 1 cytowanego rozporządzenia policjantowi przyznaje się równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, jeżeli on lub członek jego rodziny posiada do niego odpowiedni tytuł prawny. Z akt administracyjnych sprawy wynika (k. 1- karta mieszkania funkcjonariusza ), że skarżący będąc policjantem zgłosił pracodawcy, że zamieszkuje w domu w W., gm. O., który stanowił najpierw własność jego teściów, a od 5 października 2004 r., na podstawie aktu notarialnego darowizny, jest własnością jego żony. Od tego czasu skarżący zaprzestał pobierania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Skarżący nie zgłaszał pracodawcy zmiany miejsca zamieszkania. Organ I instancji nie miał wątpliwości, że skarżący na dzień 1 stycznia 2018 r. spełniał przesłanki do przyznania równoważnika za remont zajmowanego domu w W. Uznał tylko, że wniosek jest spóźniony. Stanowiska tego, jak wnioskować można, nie podzielił organ II instancji, chociaż tego w ogóle nie wyjaśnił. Organ II instancji uzasadniał odmowę jedynie tym, że w oświadczeniu mieszkaniowym skarżący podał, że zajmuje wskazany dom od 7 września 2018 r. Oceniając tę kwestię wskazać należy, że oświadczenie mieszkaniowe ma znaczenie dowodowe. W związku z tym powinno być oceniane wespół z innymi dokumentami znajdującymi się w posiadaniu organu, które podlegają swobodnej ocenie, zgodnie z art. 80 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że w okresie objętym wnioskiem skarżący zamieszkiwał pod wskazanym adresem. Potwierdzają to też dokumenty załączone przez skarżącego do skargi. W wyroku z 20 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 992/07 (publ. w CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że fakt braku meldunku nie ma znaczenia przy ocenie rzeczywistego zajmowania lokalu w rozumieniu stosowanych przepisów. Uwzględnić należy, że zameldowanie jest czynnością materialno-techniczną wymaganą dla celów ewidencji ludności. Fakt zameldowania może stanowić jeden z elementów oceny stanu faktycznego, jednak nie przesądza rzeczywistego miejsca zamieszkania, z którym należy utożsamiać użyty w art. 91 ust. 1 ustawy o Policji zwrot "zajmowanego lokalu mieszkalnego". Art. 25 Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740) przez miejsce zamieszkania osoby fizycznej nakazuje rozumieć miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że na prawną konstrukcję miejsca zamieszkania składają się dwa elementy: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). O stałości pobytu na określonym terytorium decyduje przede wszystkim takie przebywanie, które ma na celu założenie tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów, chodzi zatem o aktualne centrum życiowe działalności danej osoby, bez względu na adres jej zameldowania. Wyrażenie zamiaru stałego pobytu nie wymaga złożenia oświadczenia woli. Wystarczy więc, że zamiar taki wynika z zachowania danej osoby, a mianowicie koncentracji aktywności życiowej w określonej miejscowości. Przy ustalaniu miejsca zamieszkania decydującego znaczenia nie może mieć zatem samo zameldowanie. Zameldowanie nie dowodzi jeszcze zamieszkiwania w danej miejscowości, a tym samym adres zameldowania nie przesądza jeszcze o miejscu zamieszkania osoby fizycznej. Miejscem zamieszkania jest zatem miejscowość, w której koncentrują się czynności życiowe danej osoby, bez względu na adres jej zameldowania. (por. postanowienie NSA z 11 sierpnia 2020, sygn. akt I OW 282/19, publ. w CBOSA). Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą zobowiązane uwzględnić wyrażoną przez Sąd ocenę prawną, w myśl art. 153 p.p.s.a., a także ustalić na podstawie pełnego materiału dowodowego, czy skarżący na dzień 1 stycznia 2018 r. zajmował dom w W. Sąd nie orzekł o wnioskowanym przez skarżącego zwrocie kosztów postępowania sądowego, gdyż skarżący nie wykazał poniesienia takich kosztów. Sprawa podlegała ustawowemu zwolnieniu od kosztów sądowych zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. d p.p.s.a.