II SA/Ol 591/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Brzuzy po rozpoznaniu w dniu 6 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Burmistrza na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 20 sierpnia 2025 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: 1. odrzucić sprzeciw, 2. zwrócić wnoszącemu sprzeciw kwotę 100,00 zł (słownie: sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Burmistrz (dalej jako: "Burmistrz", "organ I instancji") wniósł sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z 20 sierpnia 2025 r. (dalej jako: "Kolegium", "organ II instancji") w przedmiocie warunków zabudowy. Zaskarżoną decyzją Kolegium, działając na podstawie art. 138 §2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 769, ze zm.), dalej jako: "k.p.a.", uchyliło w całości decyzję Burmistrza z 5 czerwca 2025 r. i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Sprzeciw wniesiony przez organ I instancji podlegał odrzuceniu jako niedopuszczalny. Zgodnie z treścią art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", od decyzji, o której mowa w art. 138 §2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od decyzji". Stosownie do art. 64b §1 p.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi/sprzeciwu zatem sąd administracyjny zawsze bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi/sprzeciwu, tzn. czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia, wymienionych w art. 58 §1 p.p.s.a. Przy czym niedopuszczalność skargi/sprzeciwu będzie miała miejsce zarówno z przyczyn przedmiotowych, jak i podmiotowych. Na gruncie art. 64a p.p.s.a. sprzeciw od decyzji wydanej na podstawie art. 138 §2 k.p.a. przysługuje tylko stronie postępowania administracyjnego, jeżeli jest ona niezadowolona z treści takiego rozstrzygnięcia. Chodzi tu o stronę w rozumieniu k.p.a. (zob. postanowienie z 19 listopada 2020 r., sygn. akt II GSK 1092/20). Stosownie zaś do art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Podmiotowego zakresu korzystania ze sprzeciwu od decyzji nie zmienia treść art. 64b §1 p.p.s.a., który nakazuje odpowiednie stosowanie do sprzeciwu przepisów o skardze, zatem nie zmienia tego zakresu treść art. 50 §1 p.p.s.a., który stanowi, że uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny czy treść art. 50 §2 p.p.s.a. stanowiącego, że uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Wobec tego przyjąć należy, że podmiotem uprawnionym do wniesienia sprzeciwu jest jedynie strona w rozumieniu k.p.a., niezadowolona z treści decyzji. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy sąd stwierdził, że Burmistrz nie był stroną postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z 5 czerwca 2025 r. W postępowaniu tym Burmistrz występował natomiast w charakterze organu wyposażonego w kompetencje do władczego rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej i wydał decyzję administracyjną w pierwszej instancji. Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych i piśmiennictwie powszechnie wskazuje się, że organ, który w pierwszej instancji wydał rozstrzygnięcie w sprawie nie jest uprawniony do wniesienia w tej sprawie skargi do sądu administracyjnego, chociażby sprawa dotyczyła jego interesu prawnego lub reprezentowanego przez niego podmiotu. W jednym postępowaniu nie może mieć bowiem miejsce łączenie funkcji procesowych organu prowadzącego postępowanie i strony tego postępowania, gdyż niedopuszczalne jest, aby ten sam podmiot działał jako organ administracji publicznej, a następnie składał skargę na akt organu odwoławczego o odmiennej treści (por. wyrok NSA z 3 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 824/05, akceptowany przez J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010 r., str. 102; T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2009 r., s. 273; wyrok NSA z 1 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 386/05; postanowienie NSA z 2 marca 2005 r., sygn. akt II GSK 387/05; wyrok NSA z 3 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 931/07; postanowienie NSA z 24 stycznia 1997 r., sygn. akt IV SA 802/95; uchwała składu 7 sędziów NSA z 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03, postanowienie NSA z 4 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1085/11). Powyższe na zasadzie art. 64b §1 p.p.s.a. odnosi się również do sprzeciwu od decyzji. Jak ponadto wynika z uzasadnienia uchwały Sądu Najwyższego z 22 października 1984 r., sygn. akt III AZP 5/84 zarówno gdy organ wydawał decyzję, jak i wnosił skargę nie był i nie będzie stroną postępowania, ponieważ korzysta z uprawnień władczych. Dopuszczenie do złożenia skargi przez organ pierwszej instancji doprowadziłoby do sytuacji, w której stronami postępowania sądowego byłyby dwa organy administracji publicznej orzekające w sprawie (OSNC 1985/7/86 z aprobującą glosą J. Borkowskiego – OSP 1986/2/26). Zatem w niniejszej sprawie sprzeciw wniósł Burmistrz, który nie jest uprawniony do wniesienia sprzeciwu od decyzji Kolegium. Decyzja organu II instancji została wydana w wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji Burmistrza będącego organem pierwszej instancji, co spowodowało, że Burmistrz nie może być stroną tego postępowania i skutecznie kwestionować decyzji organu II instancji. W związku z powyższym sąd na podstawie art. 58 §1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 64b §1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1. sentencji. Z przepisów tych wynika bowiem, że sąd odrzuca sprzeciw, jeżeli jego wniesienie było niedopuszczalne. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 100,00 zł orzeczono w pkt 2. na podstawie art. 232 §1 pkt 1 p.p.s.a. Przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.