II SA/Ol 629/19

WyrokWSA w Olsztynie2020-01-27

Skład orzekający: WSA Katarzyna Matczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 k.p.a. (uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania) w sytuacji, gdy organ I instancji nie przeprowadził wywiadu środowiskowego i nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego oraz dochodowego wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 k.p.a. Brak przeprowadzenia obligatoryjnego wywiadu środowiskowego przez organ I instancji oraz nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i dochodowego wnioskodawcy stanowiły naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W związku z tym, organ odwoławczy zasadnie uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, ponieważ nie mógł merytorycznie rozpoznać sprawy z powodu braków dowodowych.
Stan faktyczny
R.S. złożył wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego na opiekę nad ojcem. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na liczne uchybienia w postępowaniu wyjaśniającym, w tym brak wywiadu środowiskowego i nieprawidłowe ustalenie składu rodziny oraz dochodów. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, organ I instancji ponownie odmówił przyznania świadczenia. SKO uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na dalsze naruszenia przepisów postępowania. R.S. wniósł sprzeciw od decyzji SKO do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 27 stycznia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2020r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu R.S. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala sprzeciw. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że wnioskiem z 26.08.2018 r. R.S. (zwany dalej: "Skarżącym") wystąpił do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z wnioskiem o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego na okres zasiłkowy 2018 – 2019, w związku z opieką nad J.S. Decyzją z [...], działający z upoważnienia Wójta Gminy Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej (dalej jako: "organ I instancji"), odmówił przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W motywach uzasadnienia wskazano na niezbędność dokonania uzupełniających ustaleń co do zakresu sprawowanej opieki nad ojcem, jak też ustalenia faktycznej sytuacji rodzinnej, dochodowej i zawodowej R.S. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z [...] nr [...] organ I instancji odmówił przyznania R.S. świadczenia w formie specjalnego zasiłku opiekuńczego wnioskowanego na ojca. Od decyzji tej skarżący odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej jako: "Kolegium", "organ odwoławczy"). W treści odwołania przedstawiono inny sposób wyliczenia dochodu rodziny, według którego zostało spełnione kryterium dochodowe uprawniające do przyznania wnioskowanego świadczenia. Podkreślono, że we wszystkich dniach wskazanych przez organ, w których zdaniem organu podejmowano próby przeprowadzenia wywiadu środowiskowego nie przeprowadzono takich wywiadów, gdyż nie było u nich nikogo z GOPS-u, jak też nie było powiadomień aby takie wywiady środowiskowe miały być przeprowadzone. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] nr. [...] uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnianiu organ odwoławczy przedstawił treść przepisu art. 16a ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2220 ze zm.) dalej jako: u.ś.r., określającego warunki przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, jak też kryterium dochodowe warunkujące przyznanie świadczenia oraz przesłanki negatywne, istnienie których uniemożliwia przyznanie wnioskowanego świadczenia. Wskazano nadto, że organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę nie zastosował się do wskazań zawartych w uprzedniej decyzji Kolegium z [...], w której wyjaśniono, że istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych nie można dokumentować w formie notatki urzędowej, gdyż istotne ustalenia powinny być dokonane w oparciu o rodzinny wywiad środowiskowy, protokoły przesłuchania świadków oraz strony, oświadczenia złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Tymczasem organ I instancji próbę przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ponownie udokumentował w formie notatki służbowej. Nadto w aktach brak jest jakichkolwiek dowodów na informowanie strony o terminie zamierzonego przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Dodatkowo odwołujący się zaprzecza, aby we wskazanych w decyzji terminach pracownicy organu podejmowali próby przeprowadzenia wywiadu. Kolegium zwróciło uwagę, że podawane przez organ I instancji ustalenia nie znajdują pokrycia w przedstawionym materiale dowodowym. Przyjęto bowiem, że rodzina składa się z trzech osób, podczas gdy we wniosku o przyznanie świadczenia wskazano, że w skład rodziny wchodzi sześć osób. Ustaleń w zakresie składu rodziny organ dokonał w oparciu o notatkę służbową. Poza tym w uzasadnieniu decyzji organ powołał się na bliżej nie sprecyzowane informacje, z których wynika, że wnioskodawca nie zamieszkuje pod wskazanym adresem: [...]. Nie wiadomo jednak, skąd pochodzą te informacje oraz w jaki sposób organ wszedł w ich posiadanie. W ocenie Kolegium nie można wydać decyzji w oparciu o niezweryfikowane informacje, gdyż taka okoliczność winna być procesowo wykazana. W tym celu można przesłuchać świadków np. sąsiadów J.S. Poza tym wskazano, że w tej sprawie nie tyle istotna pozostaje okoliczność wspólnego zamieszkiwania, co wykazanie sprawowania opieki nad osobą jej wymagającą oraz zakresu takiej opieki. Kolegium zakwestionowało nadto fakt, że w decyzji nie podano sposobu wyliczenia dochodu rodziny, natomiast materiał dowodowy uniemożliwia samodzielne dokonanie ustaleń w tym zakresie. Brak jest dowodów na uzyskanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego za 2017 r. w kwocie 8500 zł, zaś odwołujący podaje, że dochód z tego tytułu wyniósł jedynie 4000 zł. Nie wiadomo, w jaki sposób organ ustalił dochód J.S. na kwotę 29952 zł. Z akt wynika, że osiągnął on dochód w wysokości 32014 zł, składka na ubezpieczenie zdrowotne wyniosła 593,92 zł, dlatego dochód po pomniejszeniu o podatek dochodowy i składkę na ubezpieczenie zdrowotne wyniósł 29358,16 zł. Nadto organ pominął okoliczność, że wnioskodawca w piśmie z 30 listopada 2018 r. wniósł o przyznanie mu świadczenia związanego z opieką nad ojcem bez kryterium dochodowego. Taki wniosek winien zatem być wyjaśniony z wnioskodawcą, którego należało poinformować o wszystkich świadczeniach, które mogą być przyznane stronie w związku ze sprawowaną opieką nad osobą niepełnosprawną oraz wyjaśnić, o które świadczenie wystąpiła strona. Takiego postępowania wyjaśniającego jednak organ we wskazanym, zakresie także nie przeprowadził. Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że mając na względzie wskazane uchybienia, które uniemożliwiają rozpoznanie sprawy z uwagi na braki materiału dowodowego oraz konieczność procesowego ustalenia aktualnej sytuacji rodzinnej i dochodowej wnioskodawcy, Kolegium nie miało możliwości merytorycznego wypowiedzenia się co do wnioskowanego świadczenia, czy spełnione zostały warunki dla jego przyznania odwołującemu się. Dopiero uzupełnienie tego materiału w kierunkach wskazanych przez organ odwoławczy umożliwi merytoryczna ocenę co do spełnienia bądź też nie przesłanek do przyznania wnioskowanego świadczenia. Skarżący decyzję tę otrzymał 10.07.2019 r. W dniu 24.07.2019 r. (data nadania przesyłki u operatora pocztowego) do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynął sprzeciw skarżącego, skierowany do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w którym wskazując na ww. decyzję wniesiono o jej uchylenie oraz decyzji ją poprzedzającej, bowiem wydane one zostały z błędami. Wniósł o przyznanie bezterminowo świadczenia pielęgnacyjnego od 21 września 2018 r. wraz ze składką ZUS i ubezpieczeniem zdrowotnym. Skarżący podał, że opiekuje się ojcem, który legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności. Podał, że w 2017 roku rodzina składała się z matki – D., ojca – J. oraz dzieci: D., A., M., R., G. i L., zaś jej dochód stanowiła kwota 30899,81 zł, co oznacza dochód na osobę w wysokości 322,80 zł Wniósł o przyznanie pomocy prawnej w osobie adwokat p. S., gdyż obecnie rodzina pozostaje bez środków do życia. Do dyspozycji na cztery osoby pozostaje kwota 901 zł. Postanowieniem WSA w Olsztynie sygn. akt II SPP/Ol 93/19 z 9 stycznia 2020 r. skarżącemu przyznano prawo pomocy w postaci adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniesiony sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 1 § 1-2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej jako: "p.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a., sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Z dniem 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935) dalej: "ustawa nowelizującą", która wprowadziła zmiany między innymi do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 9 pkt 7 ustawy nowelizującej, w dziale III ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi po rozdziale 3 dodaje się rozdział 3a o tytule "Sprzeciw od decyzji". W myśl nowowprowadzonego art. 64a od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Postępowanie w przedmiocie sprzeciwu znacznie uproszczono, organ administracji nie musi udzielać odpowiedzi na skargę (art. 64c § 4), w postępowaniu przed sądem nie biorą udziału uczestnicy, a jedynie strona skarżąca i organ, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 3), sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 64d § 1). Skróceniu uległy też terminy procesowe: sprzeciw wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji (art. 64c. § 1), organ, który wydał zaskarżoną decyzję, przekazuje sprzeciw od decyzji sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy w terminie czternastu dni od dnia jego otrzymania (art. 64c § 4), a sąd rozpoznaje sprzeciw od decyzji w terminie trzydziestu dni od dnia wpływu sprzeciwu od decyzji (art. 64d § 1). Ponieważ doręczenie zaskarżonej decyzji, jak i wniesienie sprzeciwu od decyzji nastąpiło po wejściu w życie ustawy nowelizującej - zastosowanie do niniejszej sprawy znajdują rozwiązania przewidziane ta ustawą. Według nowego brzmienia p.p.s.a. sąd, rozpoznając sprzeciw od decyzji, ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 zd. 1 p.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.). Kontrola prawidłowości zaskarżonej decyzji w ramach rozpoznania sprzeciwu oznacza konieczność dokonania oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ II instancji w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasatoryjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na decyzję kasacyjną będzie przede wszystkim ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc odstąpienie od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu I instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9.05.2017 r., sygn. akt II OSK 2219/15, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http:/orzeczenia.nsa.gov.pl). Z orzecznictwa sądów administracyjnych jednoznacznie wynika, że zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przesłanka wydania decyzji z naruszeniem przepisów postępowania wystąpi w sprawie, gdy przy rozpoznaniu sprawy organ I instancji nie ustalił okoliczności faktycznych sprawy, od których wystąpienia przepis prawa materialnego uzależnia wyprowadzenie konsekwencji prawnych jej rozstrzygnięcia przez przyznanie uprawnienia lub odmowę przyznania uprawnienia (zob. wyrok NSA z 16.10.2018 r. sygn. akt II OSK 2541/18). Należy nadto wskazać, że zgodnie z poglądem NSA wyrażonym w wyroku z 9.10.2018 r. sygn. akt I GSK 3000/18, w sytuacji gdy organ odwoławczy ma możliwość skorzystania z art. 136 k.p.a., to również braki dowodowe nie mogą co do zasady stanowić podstawy do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Dopiero, gdy wykazane zostanie, że prowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w oparciu o art. 136 k.p.a., okaże się niewystarczające, należy uchylić zaskarżoną decyzję oraz przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zatem w sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje wydanie decyzji kasacyjnej zarówno w przypadku, "gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ pierwszej instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, które z powodzeniem można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 k.p.a." (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 10.102013 r., sygn. II SA/Kr 997/13, dostępny w CBOSA). W myśl art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Reasumując, organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ I instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14.02.2017 r., sygn. II OSK 1386/15, dostępny w CBOSA). Wszystkie okoliczności, mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej muszą zostać ustalone w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją obowiązywania zasady praworządności jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Powyższe obowiązki, ciążą na organach administracji publicznej obu instancji. Organ odwoławczy ma obowiązek nie tylko dokonać kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji, ale co do zasady ma również rozpatrzyć całość sprawy i orzec merytorycznie. Na organie odwoławczym ciążą te same, co na organie I instancji obowiązki w zakresie wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do art. 136 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Jeżeli organ I instancji nie wyjaśnił części istotnych okoliczności sprawy albo zgromadził niepełny, ale obszerny materiał dowodowy, wówczas organ odwoławczy ma obowiązek te uchybienia usunąć we własnym zakresie. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, zastosowanie normy art. 138 § 2 k.p.a. do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia, uznać należy za prawidłowe. Trafna jest bowiem konkluzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie administracyjne, naruszało zasady procedowania, co mogło mieć istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji. Uprawniony jest wniosek o konieczności przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji niemal w całości zwłaszcza, że ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji miał już wiedzę co do konieczności przeprowadzenia postepowania wyjaśniającego w zakresie wskazanym przez Kolegium w decyzji z [...]. Dotyczy to zarówno treści złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie świadczenia w związku z opieką nad ojcem, z uwagi na wniosek skarżącego z 30 listopada 2018 r . (w którym zawnioskowano o przyznanie świadczenia bez kryterium dochodowego), jak i sposobu prowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego, pozbawionego elementu koniecznego w sprawie pomocowej, jakim jest rodzinny wywiad środowiskowy lub jego aktualizacja (art. 106 ust. 4 u.p.s.). Brak rodzinnego wywiadu środowiskowego, a oparcie się jedynie na notatkach urzędowych czy służbowych, uniemożliwia bowiem organowi pomocy społecznej dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji rodzinnej i majątkowej wnioskodawcy, ubiegającego się o przyznanie świadczenia. Ta obligatoryjna forma postępowania wyjaśniającego wymaga zaś od beneficjenta czynnego udziału, postępowanie o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej toczy się bowiem w jego interesie. Nie można jej zastąpić innymi środkami dowodowymi. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2017 r., sygn.akt I OSK 1308/16, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Braku tego nie mógł natomiast konwalidować organ odwoławczy w trybie art. 136 § 1 k.p.a., bowiem prowadziłoby to do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, określonej w art. 15 k.p.a., bowiem wiązałoby się to z przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego w całości przez organ odwoławczy. Nadto jak prawidłowo wskazało Kolegium nie do przyjęcia pozostaje sytuacja, gdzie istotne dla rozstrzygnięcia fakty nie są zweryfikowane w żaden sposób procesowy. Brak jest dowodów potwierdzających okoliczności przytoczone przez organ I instancji dla uzasadnienia stanowiska o odmowie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego w decyzji tego organu. Prawidłowo oceniło taką sytuację Kolegium, które w uzasadnieniu swojej decyzji wskazało, że okoliczności te muszą być wykazane dowodowo, bądź w trakcie sporządzenia wywiadu środowiskowego, bądź to poprzez oświadczenia złożone przez wnioskodawcę pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania, czy też w formie dowodu z przesłuchania świadka np. sąsiadów wnioskodawcy. Prawidłowo także organ odwoławczy wskazał, że istotna dla rozpoznania sprawy pozostaje okoliczność, czy sprawowana jest opieką przez skarżącego nad jego ojcem oraz zakres tej opieki. Dla prawidłowego toku rozpoznania merytorycznego tej sprawy należało zatem przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w pełnym zakresie. Natomiast z załączonych akt sprawy nie wynika nawet aby organ I instancji podejmował działania zmierzające do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, brak jest bowiem potwierdzenia, że stronę zawiadomiono o przeprowadzeniu tego dowodu oraz poinformowano o terminie przeprowadzenia tego wywiadu. Nadto z przekazany akt nie wynika aby organ I instancji ustalił w sposób nie budzący wątpliwości, o jakie świadczenie wystąpił skarżący, bowiem wprawdzie sam wniosek złożył na druku o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego – art. 16a ust. 1 u.ś.r., jednak w toku postępowania pismem z 30.11.2018 r. skarżący wniósł o przyznanie świadczenia pomocowego bez względu na kryterium dochodowe, a takim świadczeniem niewątpliwie jest świadczenie pielęgnacyjne – art. 17 ust. 1 u.ś.r. Biorąc to pod uwagę, wobec ustalenia, że zaskarżona decyzja nie uchybia normie art. 138 § 2 p.p.s.a., na podstawie art. 151 a § 2 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu sprzeciwu jako bezzasadnego. Na marginesie jedynie wobec wniosku skarżącego skierowanego do Sądu zawartego w sprzeciwie, aby przyznano mu świadczenie pielęgnacyjne, pozostaje wyjaśnić, że sąd administracyjny nie posiada uprawnienia do przyznania wnioskowanego świadczenia, jedynie kontroluje legalność wydanego aktu – decyzji Kolegium, pod kątem jej zgodności z przepisami prawa. Przy czym w przypadku sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej, ocena sądu sprowadza się jedynie do stwierdzenia, czy organ odwoławczy w sposób prawidłowy w realiach zaistniałej sprawy, jej stanu faktycznego i prawnego, zastosował regulację art. 138 § 2 k.p.a. Rozpoznając niniejszą sprawę pod kątem takich kompetencji Sąd stwierdził, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest prawidłowa, uzasadniona okolicznościami sprawy oraz stwierdzonymi uchybieniami w postepowaniu wyjaśniającym, które uniemożliwiały jej merytoryczne rozpoznanie na obecnym etapie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło