II SA/Ol 636/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 lutego 2011 r. wniosku A. Z. o wyłączenie sędziów WSA w Olsztynie: M. G., B. J. i H. R. od orzekania w sprawie ze skargi A. Z. na niewykonanie przez Dyrektora Aresztu Śledczego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 stycznia 2010 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Ol 74/09 postanawia oddalić wniosek. WSA/post.1 - sentencja postanowienia A. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na niewykonanie przez Dyrektora Aresztu Śledczego w "[...]" wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Ol 74/09. W dniu "[...]" wpłynął do Sądu wniosek skarżącego o wyłączenie od udziału w sprawie sygn. akt II SA/Ol 636/10 całego składu sędziowskiego wyznaczonego do rozpoznania tej sprawy. Wskazał, że podstawą wyłączenia sędziów WSA M. G., B. J. i H. R. jest art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) oraz art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. w zw. z art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Podał w uzasadnieniu, że istnieje uzasadniona wątpliwość co do bezstronności tych sędziów WSA, gdyż: sędzia H. R. rozstrzygać będzie w sprawie skarżącego o sygn. II SA/Ol 839/09, zaś sędzia M. G. i sędzia B. J. rozpatrywali wniosek skarżącego o wyłączenie składu sędziów wyznaczonego do rozpatrzenia sprawy o sygn. akt II SA/Ol 839/10. Skarżący argumentował też, że wielokrotnie występował o wyłączenie tych sędziów od rozpoznawania jego spraw. Zdaniem skarżącego powyższe dowodzi istnienia "uzasadnionej przesłanki stosunku osobistego" sędziów wobec skarżącego oraz przekonuje o małej obiektywności sędziów. Sędziowie wyznaczeni do rozpoznania sprawy o sygn. akt II SA/Ol 636/10, tj.: sędzia WSA M. G., sędzia WSA B. J. i sędzia WSA H. R. złożyli do akt sprawy oświadczenia, w których wskazali, że nie zachodzi między nimi, a żadną ze stron tego postępowania okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w rozpoznaniu tej sprawy. Ponadto oświadczyli, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żaden z powodów wyłączenia z mocy ustawy, wymienionych w art. 18 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Wniosek nie jest zasadny. Zgodnie z dyspozycją art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Wykładnia gramatyczna powołanego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że przesłanka ta ma zastosowanie wyłącznie w sprawach skarg na decyzje i postanowienia. Tymczasem w niniejszej sprawie skarga A. Z. dotyczy niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2010 r., sygn. akt II SAB/Ol 74/09, uwzględniającego skargę na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w sprawie wydania aktu w przedmiocie urlopu wypoczynkowego za 2009 r. Zauważyć również należy, że wskazana we wniosku o wyłączenie sędziów sprawa o sygn. akt II SA/Ol 839/10 dotyczy odmowy wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za "[...]", a na marginesie wskazać należy, że wskazana we wniosku sędzia H. R. w sprawie tej dotychczas nie orzekała. Jest jedynie sędzią sprawozdawcą w tej sprawie, której termin wyznaczony jest na dzień 1 marca 2011 r. Skarga na działalność organu (niewykonanie wyroku sądu) nie mieści się zatem w dyspozycji art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a., gdyż nie jest to skarga na decyzję lub postanowienie. Zatem udział sędziów, których wniosek o wyłączenie dotyczy, we wskazanych o wniosku sprawach o sygn. II SAB/Ol 74/09 i sygn. II SA/Ol 839/10 nie może być podstawą wyłączenia w niniejszej sprawie. Treść art. 18 § 1 bowiem jednoznacznie wskazuje, że zawarte w nim wyliczenie jest wyczerpujące. Z uwagi na wskazany wyżej charakter tego wyliczenia przyjmuje się, że objęte w nim przyczyny wyłączenia sędziego nie powinny być interpretowane rozszerzająco. Mając powyższe na uwadze uznać należało, że nie ma przeszkód prawnych, aby sędzia H. R., M. G. oraz sędzia B. J., uczestniczyli w rozpoznaniu skargi na niewykonanie przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2010 r., sygn. akt II SAB/Ol 74/09. Z tych samych powodów brak jest uzasadnienia dla wyłączenia sędziów M. G. i B. J., którzy brali udział w rozpatrzeniu wniosku skarżącego dotyczącego wyłączenia sędzi H. R., zgłoszonego w postępowaniu w sprawie II SA/Ol 839/10. Ponadto Sąd, po zapoznaniu się z oświadczeniami tych sędziów, nie stwierdził zaistnienia innych przesłanek, które by skutkowały wyłączeniem ich od rozpoznania niniejszej sprawy. Przypomnieć należy, że instytucja wyłączenia sędziego jest istotną gwarancją procesową prawidłowego rozpoznania sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych związków z rozpoznawana sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się bowiem do eliminowania wszelkich przyczyn, mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt SK 19/02, OTK-A z 2004 r., nr 7, poz. 67). Z tych też względów wyłączenie sędziego następuje także, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., na żądanie sędziego lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 19 p.p.s.a.). Przede wszystkim podnieść należy, że wskazani we wniosku sędziowie orzekający w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie złożyli oświadczenie o braku podstaw do wyłączenia z orzekania w przedmiotowej sprawie wobec braku pomiędzy nimi, a którąkolwiek ze stron tego postępowania tego rodzaju okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności z niniejszej sprawie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego istnieje natomiast ugruntowany pogląd, że skoro sędzia, którego dotyczy wniosek złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w niniejszej sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (por. np. postanowienie NSA z dnia 19 listopada 2010 r., sygn. I OZ 864/10). Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (por. postanowienie z 25 sierpnia 1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Skarżący nie wskazał i nie udowodnił żadnych okoliczności dyskredytujących prawdziwość złożonych oświadczeń sędziów. Natomiast zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Wskazać bowiem należy, że wniosek strony o wyłączenie sędziego musi odpowiadać określonym w ustawie rygorom formalnym i zgodnie z art. 20 p.p.s.a., powinien zawierać uzasadnienie uprawdopodobniające przyczyny wyłączenia. Skarżący zgłaszając wniosek o wyłączenie sędziów WSA wskazał tylko na fakt, iż sędziowie orzekali już w jego sprawach, i że wnioskował już o ich wyłączenie od rozpoznawania jego spraw. Podkreślenia wymaga, że ustawodawca użył w art. 19 p.p.s.a. pojęcia "uzasadniona wątpliwość", zatem chodzi tu o wątpliwość co do bezstronności sędziego uzasadnioną obiektywnymi powodami, czyli takimi, które pozostają w związku przyczynowym między ich wystąpieniem, a powstaniem oceny, że prawdopodobne jest, iż w tych okolicznościach sędzia może okazać się nieobiektywny (por. J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, str. 82). Wobec tego, okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest więc wystarczające gołosłowne poddawanie w wątpliwość przez skarżącego bezstronności sędziów w tej sprawie przez zarzucanie "małej obiektywności". Niezbędne jest bowiem wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania co do bezstronności sędziów. Również okoliczność, że sędziowie orzekali już w innych sprawach skarżącego nie uzasadnia zarzutu braku obiektywizmu i wyłączenia sędziów. Instytucja wyłączenia sędziego służy bowiem wyłącznie zapewnieniu bezstronności orzekania, a nie kontroli jego merytorycznej prawidłowości. Dodać należy, że niezadowolenie strony ze sposobu prowadzenia postępowania sądowego nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziów, gdyż zarzuty takie strona może podnosić w środkach zaskarżenia, w ramach kontroli instancyjnej (v: Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 5 października 2008 r., sygn. akt I OZ 665/08 i z dnia 19 listopada 2010 r., sygn. akt. II FZ 539/10). Mając na uwadze powyższe rozważania, na mocy art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.