II SA/Ol 673/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie sędzia WSA Adam Matuszak sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant referent stażysta Milena Małyszko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2016 r. sprawy ze skargi R. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami oddala skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że pismem z dnia 9 grudnia 2014r. działający z upoważnienia Komendanta Wojewódzkiego Policji Ekspert Wydziału Ruchu Drogowego KWP wystąpił do Starosty o skierowanie R. O. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii prawa jazdy. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że wymieniony w okresie od 9 marca 2013r. do 19 lutego 2014r. dopuścił się wielokrotnego naruszenia przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego, za które otrzymał łącznie 30 punktów. Decyzją z dnia "[...]" S. P. skierował R. O. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B prawa jazdy, z powodu przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego (łączna liczba punktów: 30). Od powyższej decyzji R. O. wniósł odwołanie, podnosząc, że nie wiedział, że zostało mu przypisane tyle punktów. Nadmienił, że jest kierowcą od ponad 20 lat i do obecnej chwili nie miał żadnych kolizji, wypadków, ani drobnych stłuczek. Ponadto auta, na które nałożono punkty są autami służbowymi i były prowadzone przez różne osoby, zaś punkty zostały przypisane ich właścicielowi. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium podniosło, że na dzień popełnienia przez stronę naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów obowiązywał art. 114 ust.1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012, poz.1137 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Z powyższego przepisu wynika jednoznacznie, że wprowadza on kategoryczny obowiązek skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w przypadku stwierdzenia, że na skutek dokonanych naruszeń przepisów ruchu drogowego, suma przypisanych za te naruszenia punktów karnych w prowadzonej przez Policję ewidencji przekroczyła 24. Organ właściwy w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, w przypadku stwierdzenia przekroczenia przez kierowcę liczby 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, zobowiązany jest skierować osobę uprawnioną do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Decyzja starosty o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami, w przypadku wystąpienia przesłanek, o których stanowi art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy ma bowiem w istocie charakter decyzji związanej, co oznacza, że sposób rozstrzygnięcia sprawy nie został pozostawiony uznaniu organu, ale jest determinowany przepisami prawa. W opisanej sytuacji organ w sposób prawidłowy dokonał oceny przesłanek obligujących do skierowania R. O. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdem, bowiem w okresie jednego roku dopuścił się wielokrotnego naruszenia przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego, za które otrzymał łącznie 30 punktów, a do organu pierwszej instancji wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji inicjujący niniejsze postępowanie. Skargę na ww. decyzję wywiódł R. O., wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: - art. 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa polegające na niedostatecznym zebraniu materiału dowodowego w sprawie, - art. 9 kpa polegające na niepoinformowaniu skarżącego o możliwości odbycia szkolenia prowadzonego przez Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego, które to szkolenie skutkuje zredukowaniem punktów za wykroczenie drogowe oraz braku przekazania informacji skarżącemu o terminie, podstawie oraz wysokości nałożonych na niego punktów karnych, - art. 96 § 3 Kodeksu wykroczeń polegające na nałożeniu punktów karnych za przekroczenie prędkości w związku ze zrobieniem zdjęcia przez urządzenie służące do rejestrowania przekroczenia dopuszczalnej prędkości, pomimo, ze powyższy przepis nakłada kare grzywny, a nie punkty za niewskazanie przez właściciela osoby kierującej pojazdem, która dopuściła się wykroczenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. W piśmie procesowym z dnia 27 czerwca 2016r. R. O. podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowane w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej: p.p.s.a) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art.134 § 1 p.p.s.a) Dokonując tak rozumianej kontroli uznać należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialno-prawną podstawę kwestionowanych rozstrzygnięć stanowił art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012, poz.1137 ze zm.), stanowiący, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Na gruncie niniejszej sprawy należy stwierdzić, że bezsporny jest fakt, że w okresie jednego roku skarżący R. O. dopuścił się wielokrotnego naruszenia przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego, za które otrzymał łącznie 30 punktów, a do organu pierwszej instancji wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji inicjujący niniejsze postępowanie. Natomiast zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 488) komendant wojewódzki Policji występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii praw jazdy, w razie przekroczenia przez niego 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Przepis ten w kontekście całości unormowań przedmiotowego rozporządzenia wraz z art. 130 ust. 1 prawa o ruchu drogowym jednoznacznie wskazuje, że ewidencja, o której mowa, jest urządzeniem szczególnym, oddanym w całości do wyłącznej kompetencji wskazanego organu Policji. Oznacza to m.in., że to w gestii Policji leży także usuwanie punktów przyznanych na podstawie wpisu ostatecznego. Czynności te nie mogą być zatem dokonane przez starostę, nie jest on także uprawniony do kwestionowania prawidłowości wynikających z ewidencji wpisów. Dopóki bowiem takiego usunięcia nie dokona Policja jako organ prowadzący ewidencję, dopóty Starosta jest związany wskazaną przez Policję liczbą punktów, przypisaną mu zgodnie z ewidencją z racji naruszeń, których się dopuścił (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Kielcach z dnia 25 listopada 2010r., sygn. akt II SA/Ke 691/10 - opubl. na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl., zwanej dalej CBOSA). W konsekwencji nie sposób zaakceptować możliwości samodzielnej oceny przez starostę prowadzącego postępowanie w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, na podstawie przepisu art. 76 § 3 k.p.a., prawidłowości zapisów w przedmiotowej ewidencji. W przeciwnym wypadku doszłoby do naruszenia art. 130 ust. 3 prawa o ruchu drogowym w zw. z § 6 rozporządzenia przez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że starosta, będący organem niewłaściwym rzeczowo w sprawie prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i dokonywania w niej wpisów oraz ich wykreślania, może bez uprzedniej czynności materialno-technicznej właściwego organu (tj. Komendanta Wojewódzkiego Policji), polegającej na usunięciu w trybie § 8 ust. 4 rozporządzenia w zw. z art. 130 ust. 3 ustawy punktów przyznanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, oceniać samodzielnie, czy takie punkty powinny być usunięte oraz rozstrzygać o ich usunięciu. Dlatego też starosta orzekający w trybie art. 114 § 1 pkt 1 lit. b prawa o ruchu drogowym nie może sam określać ilość punktów przypisanych skarżącemu kierowcy, z pominięciem zapisów ewidencyjnych, prowadzonych przez właściwy organ Policji. Przeciwne stanowisko opierałoby się na błędnej wykładni przepisu art. 76 § 3 k.p.a., w myśl którego możliwa byłaby weryfikacja dokumentu urzędowego w postaci wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji z "[...]" o sprawdzenie kwalifikacji skarżącego do kierowania pojazdami mechanicznymi, nie tylko pod względem jego zgodności z zapisami w ewidencji, ale również do dokonania samodzielnej ingerencji przez organ nieuprawniony do prowadzenia tej ewidencji, przy okazji rozpoznawania sprawy o skierowanie na egzamin sprawdzający kwalifikacje, w treść jej zapisów. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że - zgodnie z jednolitym orzecznictwem sądowoadministracyjnym (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 127/13, z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1203/11 i I OSK 1306/11, z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 413/11, z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 73/11, z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt 1721/10, z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1456/09, z dnia 7 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1451/09 i postanowienie z dnia 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1413/11) - wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji stanowi czynność materialnoprawną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a zatem przysługuje od niej prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 sierpnia 2011 r., I OSK 1413/11 ). W przypadkach spornych więc, tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do wspomnianej wyżej ewidencji. Inny organ administracyjny, w toku prowadzonego przez siebie postępowania, takich kompetencji nie posiada i jest związany treścią danych zawartych w ewidencji. Uzasadnionym zatem jest pogląd, że ani starosta, ani samorządowe kolegium odwoławcze, prowadząc postępowania w sprawie dotyczącej skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Organy te - po myśli art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym - wiąże wniosek komendanta wojewódzkiego Policji o skierowanie danego kierowcy na egzamin sprawdzający jego kwalifikacje, który to wniosek jest składany, gdy w ewidencji wykazane zostało, że kierowca ten przekroczył limit 24 punktów karnych. Nie jest możliwe przyjęcie poglądu odmiennego, jaki reprezentuje skarżący. Stanowisko takie mogłoby bowiem skutkować tym, że po pierwsze, nie było by żadnej pewności, ile punktów karnych zostało danemu kierowcy przyznane. Inna ich ilość wynikałaby z wpisów zawartych w ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji, a inna - byłaby przyjmowana jako fakt w prowadzonym przez dany organ postępowaniu administracyjnym. Po drugie, taki stan rzeczy prowadziłby praktycznie do obejścia przepisów prawa, gdyż organ niebędący komendantem wojewódzkim Policji, prowadząc własne postępowanie dowodowe na okoliczność ilości naliczonych kierowcy punktów karnych, w ten sposób w rzeczywistości decydowałby o ich ilości. W rezultacie ewidencja policyjna stawałaby się całkowicie zbędną. Po trzecie, w ten sposób inny organ administracyjny, uznając, że stan faktyczny jest odmienny, niż wynika to z zapisów istniejących w ewidencji, niejako "poprawiałby" zawarte w niej dane. Taka zaś sytuacja powodowałaby, że to nie sąd administracyjny sprawowałby kontrolę administracji publicznej, a kontrolę tę sprawowałby de facto inny organ administracyjny, choć takich uprawnień nie posiada. Skoro zatem jedynie komendant wojewódzki Policji jest organem, który dokonuje wpisów do ww. ewidencji, a więc w drodze czynności materialno-technicznych ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń, a zainteresowany kierowca może zaskarżyć do sądu administracyjnego powyższe czynności, to kwestia prawidłowości takich wpisów, a co za tym idzie, ilości punktów karnych przyznanych danemu kierowcy, może być jedynie rozważana w sprawie ze skargi na taką czynność. Powyższe czyni więc automatycznie niezasadnym zarzut skargi zarzucający obrazę przepisu art. 96 § 3 Kodeksu wykroczeń polegający na nałożeniu punktów karnych za przekroczenie prędkości w związku ze zrobieniem zdjęcia przez urządzenie służące do rejestrowania przekroczenia dopuszczalnej prędkości. W tym postępowaniu organy nie badały – bo nie były władne – prawidłowości naliczania skarżącemu punktów karnych. Z tego samego powodu niezasadne są argumenty strony skarżącej wskazujące, że samochody, które były używane przy przekraczaniu prędkości są samochodami służbowymi, a w okresie, w którym mandaty zostały nałożone korzystali z nich pracownicy firmy. W ocenie Sądu zebrany przez organy materiał dowodowy jest kompletny i spójny. Nie pozostawia on żadnych wątpliwości co zasadności podjętego rozstrzygnięcia przez organy administracji. Wobec bezsprzecznie ustalonych okoliczności organy nie mogły podjąć innych rozstrzygnięć niż te, które powzięły w niniejszej sprawie. Dlatego też za gołosłowne i pozbawione argumentacji prawnej należy uznać zarzuty strony odnoszące się do naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego. Zwrócić należy również uwagę skarżącemu, że nie było rolą organów w niniejszym postępowaniu, informowanie strony o możliwości odbycia szkolenia prowadzonego przez Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego, które to szkolenie skutkuje zredukowaniem punktów za wykroczenie drogowe, jak również informowanie o terminie, podstawie oraz wysokości nałożonych na niego punktów karnych. Tak więc zarzuty sformułowane w tym zakresie należy również uznać za bezzasadne. Zważywszy na wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa w stopniu mogącym uzasadniać jego uchylenie i dlatego działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.