II SA/Ol 776/13

Dnia 19 września 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Janina Kosowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2013 roku sprawy ze skargi M. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego - oddala skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia "[...]" M. A. (dalej zwana skarżącą) zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego (dalej zwanego dodatkiem wychowawczym) udzielonego na N. i R. A. Decyzją z dnia "[...]" Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych, Alimentacyjnych i Dodatków Mieszkaniowych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Burmistrza Miasta, przyznał skarżącej wnioskowany dodatek w kwocie 400 zł. w okresie "[...]". W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła, że skoro wychowuje dwoje dzieci to dodatek wychowawczy powinien być przyznany na każde dziecko z osobna, a nie w wysokości tylko dla jednego dziecka. Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że wysokość dodatku wychowawczego nie jest uzależniona od liczby dzieci (urodzonych podczas jednego porodu), które pozostają pod faktyczną opieką osoby, której przysługuje uprawnienie do tego dodatku. Podniósł, że ustawodawca w art. 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie wprowadził regulacji pozwalającej na przyznanie tego rodzaju dodatku na każde dziecko (z osobna). Natomiast w art. 10 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, przewidział jedynie wydłużenie (do 36 miesięcy) okresu przysługiwania tego dodatku w sytuacji sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu. Zauważył także, że jeżeli wolą ustawodawcy było to, aby określone świadczenie przyznawane było na każde dziecko urodzone podczas jednego porodu, to dawał temu wyraz w stosownym uregulowaniu prawnym (tak jak np. przy dodatkach z tytułu urodzenia dziecka – art. 9 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, czy przy dodatkach z tytułu samotnego wychowywania dziecka – art. 11a ust. 3 tej ustawy). W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżąca przedstawiła trudną sytuację materialną swojej rodziny. Uznała, że skoro wychowuje dwoje dzieci to powinna otrzymać dwa dodatki wychowawcze. Z tych też powodów wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie tego dodatku na każde dziecko lub uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać wydanej w sprawie ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", "[...]", w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego. Niesporne w niniejszej sprawie jest, że skarżąca spełnia przesłanki do przyznania jej dodatku wychowawczego. Rozstrzygnięcia wymaga natomiast kwestia, czy dodatek ten przysługuje w jednej wysokości (400 zł. miesięcznie) bez względu na liczbę dzieci urodzonych podczas jednego porodu, czy też dodatek ten przysługuje na każde dziecko urodzone podczas jednego porodu, pozostające pod opieką osoby uprawnionej do dodatku. Podkreślenia wymaga, że kwestia ta wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądowym. Pogląd o konieczności przyznania takiego dodatku na każde dziecko został sformułowany m.in. w wyrokach WSA w Poznaniu z 24.01.2008r., sygn. akt IV SA/Po 848/07 i z dnia 21.08.2013r., sygn. akt IV SA/Po 557/13 oraz w wyroku WSA w Rzeszowie z 30.01.2013r., sygn. akt II SA/Rz 917/12. Odmienny pogląd został sformułowany m.in. w wyroku WSA w Szczecinie z 26.06.2013r., sygn. akt II SA/Sz 176/13, wyroku WSA we Wrocławiu z 18.07.2013r., sygn. akt IV SA/Wr 827/12 oraz wyroku WSA w Gdańsku z 27.06.2013r., sygn. akt III SA/Gd 390/13 – orzeczenia dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl Skład orzekający w niniejszej sprawie przychyla się jednak do drugiego z podanych poglądów, podzielając tym samym stanowisko organu odwoławczego, że wysokość dodatku wychowawczego nie jest uzależniona od liczby dzieci (urodzonych podczas jednego porodu), które pozostają pod faktyczną opieką osoby, której przysługuje uprawnienie do tego dodatku. Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U. z 2006r., Nr 139, poz. 992 ze zm. – dalej jako u.ś.r.), dodatek wychowawczy - przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego, nie dłużej jednak niż przez okres: 1) 24 miesięcy kalendarzowych; 2) 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu; 3) 72 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. Stosownie do art. 10 ust. 2 u.ś.r., dodatek przysługuje w wysokości 400,00 zł. miesięcznie. W ocenie Sądu, przepis art. 10 ust. 2 u.ś.r. w sposób jednoznaczny ustala kwotę przysługującego dodatku wychowawczego. W szczególności z przepisu tego nie wynika uzależnienie kwoty dodatku od ilości dzieci wychowywanych przez osobę uprawnioną do jego uzyskania. Gdyby zamiarem ustawodawcy było przyznanie uprawnienia do przedmiotowego dodatku na każde z dzieci urodzonych podczas jednego porodu, to dałby temu wyraz posługując się odpowiednimi zwrotami normatywnymi. Takie rozwiązanie zostało sformułowane w przepisach u.ś.r. w odniesieniu do dodatku z tytułu urodzenia więcej niż jednego dziecka w czasie jednego porodu (art. 9 ust. 4), dodatku z tytułu samotnego wychowania dziecka (art. 11 a ust. 3), dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego (art. 14 ust. 2). Natomiast w zakresie dodatku wychowawczego ustawodawca takiej możliwości nie przewidział. Z treści art. 10 ust. 1 u.ś.r. wynika natomiast, że liczba dzieci urodzonych podczas jednego porodu ma znaczenie jedynie przy ustalaniu okresu przysługiwania tego dodatku, który wówczas wynosi 36 miesięcy kalendarzowych, a nie – jak przy wychowywaniu 1 dziecka – 24 miesiące. Powyższe oznacza, że ustawodawca uznał, że w wypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu wsparcie dla takiej rodziny przybiera postać wydłużenia czasu pobierania rozważanego dodatku, a nie zwielokrotnienia jego wysokości. Dotyczy to również przypadku sprawowania opieki nad dzieckiem lub dziećmi legitymującymi się orzeczeniem o niepełnosprawności. Wsparcie w tym przypadku polega na wydłużeniu okresu pobierania dodatku do 72 miesięcy kalendarzowych, przy czym – zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy - przedmiotowy dodatek do zasiłku rodzinnego wynosi zawsze 400 zł, niezależnie od liczby dzieci poddanych pieczy rodziców. Za konstatacją taką przemawia także uzasadnienie projektu ustawy o świadczeniach rodzinnych (Sejm RP IV kadencji nr druku: 1555, dostępny pod adresem www.sejm.gov.pl), w którym odnośnie wprowadzenia dodatku wychowawczego wskazano, że "zaproponowano także jednakową wysokość świadczenia - podwyższonego w stosunku do kwoty obecnie obowiązującej (318,10 zł) - 400,00 zł miesięcznie. Należy jednak zauważyć, że przyjęcie tej kwoty oznacza obniżenie wysokości świadczenia dla osób samotnie wychowujących dziecko oraz wychowujących więcej niż dwoje dzieci (aktualnie jest to kwota 505,80 zł). Proponuje się zatem, aby osoby, które w dniu wejścia w życie nowych rozwiązań będą już uprawnione do zasiłku wychowawczego, utrzymały prawo do korzystniejszych warunków dotyczących wysokości świadczenia". Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.