II SA/Ol 894/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 marca 2012 r. sprawy z wniosku spółki A o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 29 grudnia 2011 r. Sygn. akt II SA/Ol 894/11 w sprawie ze skargi spółki A na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie cofnięcia poświadczenia rejestracji automatu postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 29 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 894/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę spółki A na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie cofającą poświadczenia rejestrację automatu. Pełnomocnik ustanowiony w sprawie w dniu 27 lutego 2012 r. wniósł skargę kasacyjną, składając równocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. We wniosku podniósł, że w dniu 23 stycznia 2012 r., wyrok w przedmiotowej sprawie został pełnomocnikowi procesowemu Spółki doręczony w jednej przesyłce (kopercie) wraz z wyrokiem Sądu wydanym w sprawie spółki B (sygn akt. II SA/Ol 832/11). Wskutek tego wyrok w przedmiotowej sprawie został omyłkowo podpięty pod wyrok wydany w sprawie spółki B i następnie włączony do akt sprawy B. W ocenie pełnomocnika sprawa spółki B prowadzona jest przez pełnomocnika radcę prawnego W. Z., natomiast sprawa spółki A prowadzona jest przez adw. K. B., który jedynie na terminie rozprawy sądowej zastępowany był przez radcę prawnego W. Z.. Z wyjaśnień pełnomocnika wynika, że o powyższej omyłce powziął wiadomość w dniu 27 lutego 2012 r. w następstwie rozmowy telefonicznej przeprowadzonej pracownika Kancelarii z pracownikiem WSA w Olsztynie. Pełnomocnik skarżącego nadto wyjaśnił, że przeoczenie i tym samym uchybienie terminowi procesowemu do wniesienia skargi kasacyjnej spowodowane było w znacznym stopniu sposobem doręczenia orzeczenia. W ocenie pełnomocnika wyroki wydane w dwóch rożnych sprawach i dotyczące dwóch zupełnie obcych podmiotów, doręczone były w jednej przesyłce pocztowej, tym bardziej że w obu tych sprawach, mimo tożsamości adresu do doręczeń, Strony zastępowane są przez dwóch różnych pełnomocników procesowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej w dalszej części uzasadnienia: ppsa), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu i w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (na mocy art. 87 § 1 i § 2 ustawy ppsa). Równocześnie ze złożeniem wniosku strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 ppsa). Skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem (art. 177 § 1 ppsa). Odnosząc się do kwestii uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu należy wskazać, że zgodnie z poglądami wyrażonymi w orzecznictwie, jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można się domagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Natomiast przywrócenie może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z 20 maja 1998r., I S.A./Ka 1718/96, niepubl.). Tak więc osoba zainteresowana przywróceniem terminu ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić odpowiednią argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Podkreślić należy, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, pojęcie winy strony w uchybieniu terminowi w postępowaniu sądowym obejmuje także swym zakresem winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności. W przypadku występowania w procesie za pośrednictwem pełnomocnika, ryzyko negatywnych skutków zachowań pełnomocnika ponosi mocodawca (por. postanowienie NSA z dnia 29 czerwca 2011 r., sygn. akt II OZ 525/11, postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt I FZ 509/07, postanowienie NSA z dnia 18 października 2007 r., sygn. akt I FZ 421/07). W sprawie należało więc dokonać oceny, czy skarżący uchybił terminowi bez własnej winy, przy uwzględnieniu obiektywnego miernika staranności, którego można wymagać od każdej należycie dbającej o swoje interesy osoby. W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał, aby niezachowanie terminu, nastąpiło bez jego winy. Podkreślić trzeba, że pełnomocnik skarżącego otrzymał w dniu 23 stycznia 2012 r. odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Wynika to jednoznacznie z potwierdzenia odbioru odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem przez KANCELARIĘ PRAWNĄ A. Przyznać należy rację pełnomocnikowi skarżącego, że w korespondencji pochodzącej z Sądu w jednej przesyłce znajdowały się dwa wyroki dotyczące dwóch różnych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Niemniej jednak już z potwierdzenia odbioru wynika, że orzeczenia dotyczyły dwóch różnych spraw, gdyż na potwierdzeniu odbioru wpisane były dwie różne sygnatury. Na potwierdzeniu odbioru znajdowała się również informacja o doręczeniu odpisu wyroku z uzasadnieniem (x 2 szt.). Już samo potwierdzenie odbioru wskazuje, że Sąd doręczył odpisy wyroków w dwóch różnych sprawach. Ponadto wskazać należy, że z oświadczenia jakie złożył pracownik tutejszego Sądu (karta 118 akt sadowych) wysyłający odpisy orzeczeń wraz z uzasadnieniami w tych sprawach wynika, że każdy z odpisów wyroku z uzasadnieniem był poprzedzony odrębnym pismem przewodnim (w niniejszej sprawie pismo z dnia 20 stycznia 2012 r. k. 97 akt sądowych). Pismo przewodnie i odpis wyroku w niniejszej sprawie zostały trwale połączone zszywką, tak samo jak i pismo oraz odpis wyroku w sprawie o sygnaturze II SA/Ol 832/11 (sprawa dotycząca spółki B). Obie te przesyłki nie zostały ze sobą spięte. W ocenie Sądu powyższe oznacza, że przy zachowaniu minimum staranności można było się zorientować, że w jednej kopercie zostały doręczone odpisy wyroków w dwóch różnych sprawach i od momentu doręczenia orzeczeń liczyć termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Dalej oceniając wniosek w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej odnieść się należy do twierdzeń pełnomocnika dotyczących zakresu umocowania dla r. pr. W. Z.. Mianowicie we wniosku o przywrócenie terminu wskazano, że spółka B była reprezentowana przez r. pr. W. Z., zaś spółka A przez adw. K. B., który jedynie na terminie rozprawy sądowej zastępowany był przez r. pr. W. Z.. Dalej wywiedziono we wniosku o przywróceniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, że wyroki w dwóch sprawach, dotyczące dwóch różnych podmiotów gospodarczych, zastępowanych przez dwóch różnych pełnomocników doręczono w jednej przesyłce. Odnosząc się do tych twierdzeń podnieść należy, że w aktach sprawy znajduje się substytucja udzielona przez adw. K. B., który upoważnił r. pr. W. Z. do reprezentowania we wszystkich instancjach sądów administracyjnych, spółka A w sprawie zawiłej obecnie przed WSA Olsztyn, sygn. II SA/Ol 894/11 (karta 59 akt sądowych). Wskazać należy, że zakres udzielonej substytucji nie ograniczał się jedynie do zastępowania adw. K. B. na terminie rozprawy sądowej, lecz substytucja obejmowała swym zakresem reprezentowanie skarżącej spółki przed sądami administracyjnymi obu instancji. Wskazać należy, iż zgodnie z poglądami przyjętymi w doktrynie substytucja to udzielenie dalszego pełnomocnictwa przez pełnomocnika procesowego. Substytut jest samodzielnym pełnomocnikiem strony, co oznacza, że jest on upoważniony do reprezentowania strony w takim samym zakresie, co udzielający substytucji, jeżeli z jej treści nie wynika coś innego (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydanie 5, Warszawa 2112 r., str. 133). Powyższe oznacza, że pełnomocnik dalszy (substytut) nie jest pełnomocnikiem pełnomocnika, lecz samodzielnym pełnomocnikiem strony, ustanowionym jedynie przez pełnomocnika pierwotnego. Ustanowienie substytuta niesie ze sobą ten skutek, że strona ma więcej niż jednego pełnomocnika w sprawie (por. postanowienie SN z 8 sierpnia 2000r., III CKN 1127/00). Art. 76 § 3 ppsa stanowi, że jeżeli jest kilku pełnomocników jednej strony, sąd doręcza pismo tylko jednemu z nich. Powyższy przepis upoważniał Sąd do doręczenia odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem w niniejszej sprawie r. pr. W. Z.. Tym bardziej, że to ten pełnomocnik występował na rozprawie przed tut. Sądem, jak również ten pełnomocnik złożył w sprawie wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenia odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem na adres do doręczeń wskazany w skardze. Dlatego też Sąd doręczył odpis wyroku temu właśnie pełnomocnikowi. Sama okoliczność, że pełnomocnikowi doręczono w jednej kopercie także odpis wyroku innego podmiotu, który pełnomocnik ten reprezentował przed Sądem, nie może stanowić przesłanki do przywrócenia uchybionemu terminowi w niniejszej sprawie. Reasumując, podnieść należy, nawiązując do wypracowanych i utrwalonych poglądów doktryny i judykatury, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy, a jedyną możliwością jego przywrócenia jest uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że dokonanie czynności procesowej w terminie, nie było możliwe z powodu obiektywnej przeszkody, której przy zachowaniu należytej staranności nie dało się ominąć. Oznacza to, że strona mimo starań nie mogła dokonać czynności w terminie. Strona zatem musi uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna (tak też WSA w Gliwicach w post. z dnia 20.10.2004r. sygn. akt IV SA/GL 647/04). W ocenie Sadu taka sytuacja w sprawie nie wystąpiła. W tym stanie sprawy, orzeczono jak w sentencji.