II SA/Ol 946/15
WyrokWSA w Olsztynie2016-04-21
Skład orzekający: Marzenna Glabas, Katarzyna Matczak, Piotr Chybicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia może zostać uznana za nieważną z powodu naruszeń proceduralnych, takich jak brak odpowiednich uzgodnień lub wadliwe zawiadomienia społeczeństwa, jeśli te naruszenia nie mają charakteru rażącego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że naruszenia przepisów postępowania, w tym brak wymaganych uzgodnień czy wadliwe zawiadomienia społeczeństwa, nie stanowią podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, jeśli nie mają charakteru rażącego. Tryb stwierdzenia nieważności jest odrębny od trybu wznowienia postępowania, a wady proceduralne mogą być podstawą do wznowienia, ale niekoniecznie do stwierdzenia nieważności. Sąd podkreślił, że ocena rażącego naruszenia prawa musi być jednoznaczna i oczywista, a nie każde naruszenie przepisów prawa ma taki charakter.Stan faktyczny
Stowarzyszenie A wniosło o stwierdzenie nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowych. Stowarzyszenie zarzuciło m.in. brak poinformowania lokalnej społeczności, nierzetelną analizę raportu oddziaływania na środowisko, naruszenie prawa miejscowego oraz naruszenie przepisów dotyczących ochrony przyrody i zabytków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) początkowo stwierdziło nieważność decyzji w części dotyczącej jednej z działek z powodu braku uzgodnień, jednak następnie uchyliło własną decyzję i odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji, uznając, że wskazane wady nie miały charakteru rażącego. Stowarzyszenie wniosło skargę do WSA, zarzucając SKO naruszenie przepisów k.p.a. i p.o.ś.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia A.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia – stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Decyzją z dnia [...], znak [...], wydaną z upoważnienia Wójta Gminy przez Sekretarza Gminy, ustalono środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych wraz z towarzyszącą infrastrukturą w rejonie miejscowości K., gmina K., na działkach nr: [...] obręb Z., [...] obręb K., [...] obręb P., [...] obręb N. oraz [...] obręb Z. W uzasadnieniu decyzji określono rodzaj i miejsce realizacji inwestycji, warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych, zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, określono wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym oraz wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczanych do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii.
W dniu 17 marca 2014r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynął wniosek Stowarzyszenia A (zwane dalej: Stowarzyszeniem), o stwierdzenie nieważności ww. decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Stowarzyszenie zarzuciło, że:
1. Wójt Gminy nie poinformował o wydaniu decyzji stron lokalnej społeczności, tym samym w rażący sposób naruszył:
- art. 1 w zw. z art. 7-8 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) dalej jako: u.d.i.p., poprzez brak umieszczenia decyzji z dnia [...] w Biuletynie Informacji Publicznej;
- art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) dalej jako: ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku, w zw. z art. 49 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej jako: k.p.a., poprzez brak publicznego ogłoszenia decyzji z dnia [...], tj. decyzja nie została ogłoszona w sołectwach objętych inwestycją,
2. Wójt Gminy wydając decyzję naruszył art. 66 ust. 1 pkt 7 lit.a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, gdyż nie dokonał rzetelnej analizy raportu,
tj. nie odniósł się w żaden sposób do okoliczności czy i w jakim zakresie proponowany
wariant planowanego przedsięwzięcia będzie oddziaływał na krajobraz;
3. Wójt Gminy wydając decyzję naruszył art. 66 ust. 1 pkt 7 lit. d, e ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, bowiem nie dokonał rzetelnej analizy raportu oddziaływania na środowisko, tj. nie odniósł się w żaden sposób do okoliczności czy i w jakim zakresie proponowany wariant planowanego przedsięwzięcia będzie oddziaływał na zabytki i krajobraz kulturowy, objęte istniejącą dokumentacją, w szczególności rejestrem lub ewidencją zabytków oraz nie odniósł się do wzajemnego oddziaływania między elementami, o których mowa w lit. a-d;
4. Wójt Gminy wydając decyzję naruszył prawo miejscowe, tj. uchwałę nr
[...] Rady Gminy w K. z dnia [...] w sprawie określenia zasad i trybu przeprowadzenia konsultacji społecznych, gdyż zgodnie z ww. uchwałą Wójt Gminy podejmując decyzję w sprawach ważnych dla gminy zobowiązany był do przeprowadzenia konsultacji społecznych, czego nie uczynił;
5. Wójt Gminy wydając decyzję naruszył w sposób rażący art. 5 pkt 9 w zw. z art. 49 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz.U. Nr 92, poz. 880 ze zm.) oraz § 6 pkt 4, 11, 13 rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska z dnia 28 września 2004r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną (Dz.U.
Nr 220, poz. 2237) poprzez wyrażenie zgody na przeprowadzenie inwestycji budowy elektrowni wiatrowych w miejscu występowania nietoperzy, czyli gatunku ściśle chronionego.
W dniu 8 kwietnia 2014r. Stowarzyszenie uzupełniło wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji wskazując, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa gdyż:
- przed wydaniem decyzji Wójt Gminy nie uzyskał pozytywnej opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w zakresie wymagań sanitarno-higienicznych i zdrowotnych, jak również nie uzyskał postanowienia Starosty w przedmiocie uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia i określenia warunków co do działki nr [...] położonej w K., a zatem decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia została wydana z rażącym naruszeniem art. 48 ust. 2 pkt 1 i 1a oraz art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2008r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) dalej jako: p.o.ś.;
- Wójt Gminy wydając decyzję nie wystąpił z wnioskiem do Wojewódzkiego
Urzędu Ochrony Zabytków o wydanie pozwolenia na prowadzenie prac
budowlanych w sąsiedztwie zabytków oraz nie wydano żadnych warunków konserwatorskich do lokalizacji farm wiatrowych pomimo, że inwestycja będzie zlokalizowana w bliskiej odległości od obiektów wpisanych do rejestru zabytków, tym samym organ w sposób rażący naruszył art. 36 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.);
-. Wójt Gminy wydając decyzję nie wszczął postępowania w sprawie działki nr [...]
położonej w K., a tym samym nie ogłosił tej informacji społeczności lokalnej;
- Wójt Gminy dokonując czynności związanych z wydaniem ww. decyzji rażąco
naruszył art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 97 § 2 k.p.a. ponieważ uznał brak
przyczyn do wznowienia postępowania w sytuacji, gdy był zobligowany do zawieszenia
postępowania na etapie sporządzenia raportu i uzyskania zagadnień wstępnych od innych organów, a następnie do podjęcia postępowania w sprawie.
W dniu 18 czerwca 2014r. do organu wpłynął wniosek S.M. o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji, który został cofnięty pismem z dnia 25 czerwca 2014r. Do organu wpłynął także wniosek K.C. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, w którym postawiono zarzuty odpowiadające zarzutom zgłoszonym przez Stowarzyszenie w pkt: 1, 4 i 5 wniosku Stowarzyszenia oraz 1 pisma uzupełniającego Stowarzyszenia.
Postanowieniem z [...] wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji oraz dopuszczono do udziału w nim Stowarzyszenie A, a następnie decyzją z dnia [...] Samorządowego Kolegium Odwoławcze, działając w trybie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a., stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy z dnia [...] w części dotyczącej ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na budowie elektrowni wiatrowych wraz z towarzyszącą infrastrukturą w rejonie miejscowości K., gmina K., na działce nr [...] obręb K. (pkt 1), odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] w pozostałej części (pkt 2) oraz umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] w stosunku do S.M.
W uzasadnieniu wskazano, że organ wydając decyzję dokonał wymaganych uzgodnień i uzyskał postanowienie PPIS z dnia [...], oraz postanowienie Starosty z dnia [...]. Postanowieniem tym Starosta uzgodnił realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych wraz z towarzyszącą infrastrukturą drogową w rejonie miejscowości K., gmina K. na działkach nr: [...] obręb Z., [...] obręb K., [...] obręb P., [...] obręb N., [...] obręb Z., gmina K. Z akt wynika, że inwestor w dniu 16 czerwca 2009r. dokonał zmiany wniosku i organ I instancji wydał decyzję środowiskową dla planowanego przedsięwzięcia na działkach nr: [...] obręb Z., [...] obręb K., [...] obręb P., [...] obręb N., [...] obręb Z. Zatem organ nie dokonał wymaganego prawem uzgodnienia inwestycji w części dotyczącej jej realizacji na działce oznaczonej nr [...], obręb K., czym rażąco naruszył art. 48 ust. 2 w zw. z art. 378 ust. 1 p.o.ś. Nadto, organ nie uzyskał także w tym zakresie uzgodnienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Tym samym organ I instancji rażąco naruszył art. 48 ust. 2 w zw. z art. 57 ust. 1 p.o.ś. w części dotyczącej działki nr [...], obręb K.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyło Stowarzyszenie zarzucając powyższej decyzji naruszenie:
- art. 11, art. 32 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i art. 53 p.o.ś. obowiązującej na dzień wszczęcia postępowania w sprawie, tj. 15 października 2008r. poprzez utrzymanie w mocy decyzji, która "posiada nieważność z mocy prawa";
- art. 46a ust. 5 p.o.ś. poprzez brak zastosowania w postępowaniu art. 49 k.p.a. oraz art. 47 ust. 3, art. 49 ust. 1a p.o.ś. z uwagi na braki w raporcie środowiskowym tj. nieprzeprowadzenie badań związanych z oddziaływaniem inwestycji na nietoperze.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła również Spółka A, ograniczając zakres wniosku do rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 1 tej decyzji, tj. do rozstrzygnięcia o stwierdzeniu nieważności decyzji w części. Spółka wniosła o uchylenie decyzji w tej części i odmówienie stwierdzenia nieważności decyzji.
Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości własną decyzję z dnia [...] (pkt 1), odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] oraz umorzyło postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] w stosunku do S.M.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium podkreśliło, że nie badało sprawy merytorycznie, lecz ustalało, czy kwestionowana decyzja była dotknięta kwalifikowaną wadą prawną. Organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji wpłynął do organu I instancji w dniu 15 października 2008r., zaś w dniu 7 listopada 2008r. weszła w życie ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Zgodnie z brzmieniem art. 153 ust. 1 tej ustawy, postępowanie w sprawie prowadzone było w oparciu o przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Po przeprowadzeniu analizy przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Kolegium stwierdziło, że zaskarżona decyzja nie była dotknięta żadną z wad wymienionych w tym przepisie. Organ wyjaśnił również, że nie podziela stanowiska wyrażonego w decyzji z dnia [...], iż brak - jak przyjęto - wymaganych przepisami uzgodnień stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, wobec rażącego naruszenia art. 48 ust. 2 p.o.ś. Kolegium przyznało, że inwestor w złożonym wniosku o ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia określił, iż ma być ona realizowana na działkach nr: [...] obręb Z., [...] obręb K., [...] obręb P., [...] obręb N., [...] obręb Z., gmina K. Pismem z 16 czerwca 2009r. doprecyzował żądanie, określając miejsce realizacji inwestycji (wskazał konkretne numery działek geodezyjnych) dla poszczególnych (opisanych trzech) wariantów realizacji inwestycji. W aktach sprawy znajduje się postanowienie datowane na [...] wydane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, uzgadniające warunki realizacji przedsięwzięcia, przy czym zestawienie sentencji wydanej w sprawie decyzji z dnia [...] oraz tego postanowienia, prowadzi do wniosku, iż w rozstrzygnięciach tych inaczej zostało określone miejsce realizacji inwestycji (w tym m.in. w postanowieniu brak jest wskazania działki nr [...] w obrębie K.). Stąd można wywodzić, iż decyzja została wydana dla przedsięwzięcia realizowanego w wariancie III, postanowienie zaś odnosiło się do pierwotnego wniosku inwestora, tj. wariantu I. W aktach sprawy brak jest jednocześnie kolejnego uzgodnienia Starosty. Na tej podstawie Kolegium w I instancji stwierdziło rażące naruszenie art. 48 ust. 2 p.o.ś., przyjmując, iż warunki realizacji inwestycji z przyjętym wariancie III nie zostały uzgodnione przez właściwe organy. Jednakże zdaniem składu orzekającego Kolegium w II instancji, brak wymaganych przepisami prawa uzgodnień nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, skoro ta wada postępowania (a nie decyzji), została wskazana jako podstawa wznowienia postępowania w art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. Żadna z przesłanek wznowienia postępowania określonych w k.p.a. nie może jednocześnie skutkować nieważnością decyzji administracyjnej. W tej sytuacji uznano, że wskazana w decyzji z [...] przyczyna stwierdzenia nieważności decyzji nie może się ostać i uznano konieczność zmiany rozstrzygnięcia w tej części.
Kolegium w odpowiedzi na zarzuty Stowarzyszenia wyjaśniło również, że z akt sprawy wynika, iż Wójt obwieścił, tj. podał do publicznej wiadomości, o wszczęciu postępowania i jego przedmiocie oraz możliwości zapoznania się z materiałami sprawy, jak również wyznaczył 21-dniowy termin na składanie zastrzeżeń, uwag i wniosków. Obwieszczenie to zostało podane do publicznej wiadomości na tablicy ogłoszeń Urzędu oraz na tablicach ogłoszeń w poszczególnych sołectwach. Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wynika, iż stosowne obwieszczenia przekazywano do wywieszenia sołtysom, a oni wywieszali je na właściwych tablicach. W ocenie organu, Wójt podał do publicznej wiadomości informację o wszczęciu postępowania, jego przedmiocie oraz możliwości składania wniosków i zastrzeżeń, a zatem zapewnił udział społeczeństwa w postępowaniu. Nawet jeśli taka informacja nie została zamieszczona na stronie internetowej (co po upływie 6 lat może rodzić problemy dowodowe), to jednak uchybienie takie nie może być kwalifikowane jako rażąco naruszające przepisy o udziale społeczeństwa w postępowaniu, skoro poprzez obwieszczenia udział taki został zapewniony.
Na tę decyzję Stowarzyszenie wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
- art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. w zw. z art. 11, art. 31 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 53 p.o.ś., obowiązującej na dzień wszczęcia postępowania w sprawie, tj. 15 października 2008r., poprzez uznanie, że decyzja Wójta Gminy (dalej: Wójta) z dnia [...] nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa;
- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 46a ust. 5 p.o.ś., obowiązującej na dzień wszczęcia postępowania w sprawie, poprzez uznanie, że decyzja Wójta z [...] nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, pomimo braku zastosowania art. 49 k.p.a.;
- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 47 ust. 3, art. 49 ust. 1a p.o.ś., obowiązującej na dzień wszczęcia postępowania w sprawie, poprzez uznanie, że decyzja Wójta z [...] nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, pomimo braków w raporcie środowiskowym, tj. nieprzeprowadzenia badań związanych z oddziaływaniem inwestycji na nietoperze;
- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 48 ust. 2, art. 378 ust. 1 p.o.ś., obowiązującej na dzień wszczęcia postępowania w sprawie, poprzez uznanie, że decyzja Wójta z dnia [...] nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, pomimo braku wymaganego prawem uzgodnienia inwestycji w części dotyczącej jej realizacji na działce nr [...], obręb K.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ wydając decyzję z [...] naruszył szereg przepisów p.o.ś., w tym m.in. art. 53 tej ustawy, który wymaga udziału społeczeństwa w prowadzonym postępowaniu. Urząd Gminy K. prowadzi stronę internetową od 13 grudnia 2002r. Na tej stronie nie były zamieszczane informacje związane z postępowaniem dotyczącym decyzji z dnia [...], chociaż organ był do tego zobowiązany. Również z akt sprawy nie wynika, aby informacje te były udostępnione w witrynie internetowej. Nie ma dowodu, że organ podał do publicznej wiadomości informację o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie danych o wniosku w wymagany sposób, tj. w pobliżu miejsca planowanego przedsięwzięcia, jak i w sołectwach objętych inwestycją. Organ tylko wywiesił ogłoszenie na tablicy ogłoszeń w Urzędzie. Zdaniem strony skarżącej, wskazanie w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania jedynie informacji, że dokument został wywieszony w sołectwach bez dowodu nadania tego dokumentu oraz wyjaśnienie, że zgodnie z art. 39 k.p.a. organ może dokonać doręczenia w inny sposób, niż za pośrednictwem operatora pocztowego, nie stanowi wystarczającego dowodu na zgodnie z przepisami p.o.ś. podanie do publicznej wiadomości informacji o wszczęciu postępowania. Podniesiono również, że wadliwy był sposób zawiadomienia o wszczęciu postępowania zakończonego decyzją z dnia [...]. Zawiadomienie zostało wydane na podstawie art. 46a ust. 5 p.o.ś., czyli zostało skierowane do stron postępowania, tymczasem podstawą prawną był art. 32 ust. 1 pkt 1 p.o.ś. odnoszący się do udziału społeczeństwa w postępowaniu. W ocenie skarżącej, organ powinien był zapewnić udział społeczeństwa w prowadzonym postępowaniu, natomiast forma, w jakiej dokonał czynności odpowiada wyłącznie wymogom udziału stron w postępowaniu.
Zdaniem Stowarzyszenia doszło również do rażącego naruszenia art. 46a ust. 5 p.o.ś., gdyż wydając decyzję środowiskową organ połączył ze sobą prawo do uczestnictwa strony w postępowaniu z prawem do udziału społeczeństwa w tym postępowaniu. Są to jednak dwa niezależne od siebie uprawnienia. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania skierowane do społeczeństwa zostało wadliwie sporządzone. Organ powinien był również zawiadomić o wydaniu raportu środowiskowego i o decyzji środowiskowej. W aktach znajduje się tylko obwieszczenie o wydaniu decyzji środowiskowej, czyli dokument adresowany do stron postępowania, a nie do ogółu społeczeństwa.
Stowarzyszenie wskazało, że raport oddziaływania na środowisko sporządzony na potrzeby tej decyzji nie obejmuje nietoperzy. Zwrócono uwagę, że w Londynie 4 grudnia 1991r. zostało podpisane porozumienie o ochronie nietoperzy w Europie, jego celem jest ochrona nietoperzy w Europie. Porozumienie w stosunku do Polski weszło w życie w dniu 10 maja 1996r. W związku z brakiem rozpoznania w Polsce tras migracyjnych nietoperzy, zgodnie z zasadą ostrożności należy przyjmować, że wszędzie istnieje potencjalna możliwość powstania zagrożeń dla walorów przyrodniczych - elektrownie wiatrowe usytuowane na takiej trasie mogą powodować poważne straty w populacji nietoperzy. W raportach oddziaływania na środowisko farm wiatrowych należy bezwzględnie brać pod uwagę oddziaływanie tych inwestycji na nietoperze. Ze sporządzonego raportu wynika, że nie wykonano żadnych badań odnośnie nietoperzy. Stowarzyszenie wskazało, że Starosta wydał postanowienie uzgadniające w oparciu o treść pierwotnego wniosku inwestora, we wniosku tym nie wskazano działki nr [...], obręb K. Zatem Kolegium błędnie zweryfikowało decyzję własną z dnia [...].
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2016r. pełnomocnik strony skarżącej podniósł, że organy nie uwzględniały w toku postępowania działki nr [...], gdyż nie została ona wskazana w pierwotnym wniosku inwestora. Z tego powodu również mieszkańcy nie wiedzieli, że działka ta jest objęta inwestycją. Poza tym Starosta wskazał, że monitoring był prowadzony przez rok, a faktycznie był tylko przez 10 miesięcy, pomijał okresy zimowe. Pełnomocnik organu wskazał, że do akt sprawy zostały złożone obwieszczenia i informacje o ich ogłoszeniu, organ nie miał podstaw by je kwestionować. Raport i jego aneks odnosiły się do działki nr [...]. Z kolei pełnomocnik uczestnika postępowania – Spółki A wniósł o oddalenie skargi stwierdzając, że treść dokumentów, których publikacji domaga się strona skarżąca, nie podlega rygorom ustawy o dostępie do informacji publicznej, a zatem nie było podstaw do umieszczania ich w BIP-ie. Raport i karta informacyjna przedsięwzięcia powinny być łącznie brane pod uwagę przez organ. Analizuje się obszar, a nie numery działek, a działka nr [...] zawierała się w analizowanym obszarze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2014r. poz. 1647) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu
(art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej: ppsa.
Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 ww. ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podnieść należy, że warunkiem stwierdzenia nieważności decyzji jest wystąpienie co najmniej jednej z przesłanek określonych w art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013r. poz. 267, ze zm) dalej: k.p.a.. Przy czym jak słusznie wskazało Kolegium w uzasadnieniu skarżonej decyzji - powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, w tym wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2006r. sygn. II OSK 843/05 - żadna z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1 - 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, czyli podstaw wznowieniowych, nie może jednocześnie skutkować nieważnością decyzji administracyjnej, gdyż tryb wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności są trybami odrębnymi i niekonkurencyjnymi.
W rzeczonej sprawie, wobec wniosków o ponowne rozpoznanie sprawy, Kolegium dokonało szczegółowej analizy kwestionowanej przez skarżące Stowarzyszenie decyzji w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych wraz z towarzyszącą infrastrukturą w rejonie miejscowości K., gmina K., na działkach nr: [...] obręb Z., [...] obręb K., [...] obręb P., [...] obręb N. oraz [...] obręb Z. oraz własnej decyzji z dnia [...] nr [...], którą stwierdzono nieważność decyzji środowiskowej z [...] w części dot. działki nr [...], obręb K. i nie stwierdziło podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej w pozostałym zakresie. W ocenie Sądu analiza przesłanek nieważnościowych z art. 156 § 1 k.p.a. została dokonana prawidłowo i nie nasuwa żadnych wątpliwości.
Uzasadnione jest także stanowisko organu odwoławczego, że podnoszona przez skarżącą okoliczność co do braku - w jej ocenie - dokonania obwieszczeń o wszczęciu postępowania i wydaniu przedmiotowej decyzji, co - jak twierdzi skarżąca - uniemożliwiło jej wzięcie udziału w postępowaniu, może być badane jedynie w kontekście podstawy wznowieniowej.
Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco wymienione w art. 156 § 1 k.p.a., a jedną z nich jest m.in. wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Zestawienie przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. stanowi katalog zamknięty. Redakcja przepisu oraz nadzwyczajny charakter tej instytucji nie pozwalają na stosowanie wykładni rozszerzającej i dlatego działanie organu w trybie stwierdzenia nieważności wymaga innego podejścia do sprawy i zasadniczo różni się od postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Przedmiotem postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji jest wyłącznie zbadanie, czy w danej sprawie wystąpiła przesłanka określona w art. 156 § 1 k.p.a. Rozstrzygnięcie kończące takie postępowanie może polegać na stwierdzeniu nieważności decyzji lub odmowie stwierdzenia nieważności (art. 158 § 1 k.p.a.) albo na stwierdzeniu, że wydanie decyzji nastąpiło z naruszeniem prawa (art. 158 § 2 k.p.a.). Nie jest dopuszczalna w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ocena innych zagadnień, a w szczególności organ nadzorczy nie może rozstrzygać co do meritum zagadnień będących przedmiotem postępowania w trybie zwykłym. Tryb kontroli sądowoadministracyjnej decyzji wydanej w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest zawężony i odbywa się w oparciu o przepisy prawa obowiązujące w dniu wydania decyzji, której postępowanie dotyczy.
Wobec tego należy stwierdzić, że prawidłowo Kolegium uznało, iż wobec treści art. 153 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) dalej jako: ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku, do spraw wszczętych, na podstawie art. 144, przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczna stosuje się, z zastrzeżeniem art. 154 ust. 1, przepisy dotychczasowe, z tym że dotychczasowe kompetencje: ministra właściwego do spraw środowiska przejmuje Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska; wojewodów, marszałków województw i dyrektorów urzędów morskich przejmują regionalni dyrektorzy ochrony środowiska. Zatem w tej spawie decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach prawidłowo wydana została w trybie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (tj. Dz. U. z 2008r. Nr 25, poz. 150, ze zm) dalej: p.o.ś.
Prawidłowo także organ nadzoru w skarżonej decyzji wyjaśnił, iż decyzja Wójta Gminy z [...] nie zawiera wady wynikającej z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. dotyczącej wydania decyzji bez podstawy prawnej, skoro podstawą do jej wydania były przepisy art. 46 ust. 1, ust. 2, art. 46a ust. 1 i ust. 7 oraz art. 56 p.o.ś.
Odnośnie kolejnej przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. dotyczącej rażącego naruszenia prawa wskazać należy, że Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera legalnej definicji tego pojęcia. Treść pojęcia "rażące naruszenie prawa" ukształtowana została przez orzecznictwo i doktrynę. W orzecznictwie podkreśla się, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, iż decyzja taka nie może być akceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa (patrz: B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H. BECK, Warszawa 2006 str. 743). Rozstrzygające dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności z powodu rażącego naruszenia jest stan prawny z dnia wydania decyzji. Na taką ocenę nie może mieć wpływu ani późniejsza zmiana prawa, ani tym bardziej zmiana interpretacji prawa. Analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 czerwca 2007r., sygn. akt I OSK 996/06 (wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdzając, że przy ustalaniu cech rażącego naruszenia prawa należy uwzględniać zasadę trwałości decyzji administracyjnej oraz istotę sankcji nieważności decyzji administracyjnej, której zastosowanie powoduje pozbawienie mocy prawnej decyzji ze skutkiem ex tunc. Nie każde zatem naruszenie przepisów prawa jest naruszeniem rażącym. Rażące naruszenie prawa to bowiem naruszenie normy prawnej niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych, a przekroczenie prawa musi być jasne i niedwuznaczne. Rażące naruszenie prawa jest więc wyrazem ewidentnego oczywistego błędu w interpretacji prawa i ma miejsce wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznego rozstrzygnięcia organu administracji. Dostrzec również należy ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, który podziela skład orzekający w tej sprawie, iż decyzja administracyjna może zostać uznana za wydaną "z rażącym naruszeniem prawa" tylko wówczas, gdy w odniesieniu do niej spełnią się kumulatywnie następujące przesłanki. Po pierwsze konieczna jest oczywistość naruszenia prawa polegająca na widocznej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Po drugie - przepis, który został naruszony nie wymaga przy jego stosowaniu wykładni prawa, a po trzecie - skutki, które wywołuje decyzja, są nie do pogodzenia z wymaganiami praworządności, które należy chronić nawet kosztem obalenia tej decyzji (por. wyroki WSA: w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2014r., sygn. V SA/Wa 2594/13, z dnia 26 marca 2013r., sygn. VII SA/Wa 2113/12; w Olsztynie z dnia 5 marca 2013r., sygn. II SA/Ol 71/13; w Poznaniu z dnia 20 lutego 2013r., sygn. IV SA/Po 1242/12 i inne).
Odnosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, sąd w składzie orzekającym doszedł do przekonania, że w sprawie nie zaistniała przesłanka nieważności, o której stanowi art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
Prawidłowa jest przy tym ocena Kolegium, że podnoszone przez stronę skarżącą okoliczności, polegające na naruszeniu przepisów postępowania nie stanowią podstawy do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 46 ust. 5 p.o.ś., jeżeli liczba stron postępowania o wydanie środowiskowych uwarunkowań przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 Kodeksu postepowania administracyjnego. Stosownie zaś do treści art. 49 k.p.a. strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. W rzeczonej sprawie w sposób prawidłowy Kolegium oceniło, iż Wójt obwieścił tj. podał do publicznej wiadomości, o wszczęciu postepowania i jego przedmiocie oraz możliwości zapoznania się z materiałami sprawy, jak również wyznaczył 21-dniowy termin na składanie zastrzeżeń, uwag i wniosków. Z nadesłanych akt wynika, że obwieszczenie zostało podane do publicznej wiadomości na tablicy ogłoszeń Urzędu oraz na tablicach ogłoszeń w poszczególnych sołectwach. Stosowne obwieszczenia przekazano do wywieszenia sołtysom, a oni wywieszali je na właściwych tablicach. Nie jest uzasadnione twierdzenie strony skarżącej, że doręczenia sołtysom obwieszczeń celem ich wywieszenia na tablicy ogłoszeń musi zostać dokonane za zwrotnym potwierdzeniem odbioru pisma. Taki wymóg nie wynika z powołanego przepisu ustawy Prawo ochrony środowiska. Z kolei z przepisów k.p.a. wynika, że tryb doręczania pism określony w art. 42-46 tej ustawy dotyczy doręczeń pism dla stron postępowania lub ich przedstawicieli. Nie ulega zaś wątpliwości, że sołtys nie jest stroną postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Stosownie do art. 39 k.p.a, obowiązującego w dacie wydania decyzji środowiskowej, organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Co więcej art. 49 k.p.a. regulujący kwestię doręczania pism za pomocą obwieszczeń także odnosi się do stron postępowania, stanowiąc że strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi. Przy czym należy wskazać, że w takim wypadku przyjmuje się tzw. fikcję doręczenia, gdyż skuteczność doręczenia przez obwieszczenie nie jest warunkowana faktycznym dotarciem ogłaszanej treści do adresata. Zatem ten tryb doręczenia nie ma żadnego związku z doręczaniem pism za potwierdzeniem odbioru. W związku z tym twierdzenie skarżącej o rażącym naruszeniu prawa procesowego jest niezasadne. Zresztą nawet strona skarżąca nie wskazała przepisu, który regulowałby wprost kwestie trybu doręczeń obwieszczeń celem ich wywieszenia, odwołując się jedynie do zasad logiki i generalnej zasady doręczania pism. W realiach niniejszej sprawy nie sposób zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, że brak zwrotnych potwierdzeń odbioru pism zawierających obwieszczenia do sołtysów poszczególnych sołectw stanowi dowód tego, że wymaganych informacji nie podano do publicznej wiadomości. W sprawie istotne było aby organ udokumentował fakt podania do publicznej wiadomości obwieszczenia. Natomiast okoliczności tej nie sposób zwalczać załączonymi do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy oświadczeniami mieszkańców poszczególnych sołectw, z których wynika, że o planowanej inwestycji energetyki wiatrowej dowiedzieli się dopiero na etapie pozwolenia na budowę, a nie wiedzieli nic o raporcie oddziaływania na środowisko, czy decyzji środowiskowej.
Nadto należy podnieść, że nawet nieprawidłowe doręczenia pism dokonywanych bezpośrednio stronom postępowania, w trybie art. 42-46 k.p.a., a nawet brak takiego doręczenia stronie, skutkujący brakiem udziału strony w postępowaniu, nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, a jednie daje podstawę do żądania wznowienia postępowania. Tym bardziej nie można przyjąć, że odmiennie należy potraktować ewentualne nieprawidłowości przy dokonywaniu obwieszczeń.
Nie zasługuje na uwzględnienie kolejny zarzut dotyczący stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej z uwagi na treść art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. w związku z art. 11, art. 31 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i art. 53 p.o.ś. poprzez uznanie, że wydana decyzja zawiera wady powodujące jej nieważność z mocy prawa. Na wstępie pozostaje wyjaśnić, że przepis art. 31 p.o.s. nie zawiera jednostek redakcyjnych powołanych w skardze, jednakże Sąd przyjął, że stronie chodziło zapewne o przepis art. 32 tej ustawy. Wbrew podniesionym zarzutom, organ wydający decyzję środowiskową nie naruszył przepisów dotyczących udziału społeczeństwa w prowadzonym postępowaniu w sposób rażący upoważniający do zastosowania regulacji wynikającej z art. 11 p.o.ś. Z akt sprawy wynika, że Wójt obwieścił tj. podał do publicznej wiadomości o wszczęciu postępowania i jego przedmiocie oraz możliwości zapoznania się z materiałami sprawy, jak również wyznaczył 21 - dniowy termin na składanie zastrzeżeń, uwag i wniosków. Obwieszczenie to zostało podane do publicznej wiadomości na tablicy ogłoszeń Urzędu oraz na tablicach ogłoszeń w poszczególnych sołectwach. Jak skazano w uzasadnieniu skarżonej decyzji stosownie do treści art. 32 ust. 3 p.o.ś., w przypadkach, określonych w ust. 1 pkt 1 i ust. 2, podanie do publicznej wiadomości powinno nastąpić także poprzez zamieszczenie informacji na stronie internetowej organu właściwego do wydania decyzji, jeśli organ ten prowadzi taką stronę. Z treści przepisu wynika potrzeba podania takich informacji jedynie wówczas, gdy organ prowadzi taką stronę internetową, a contrario, jeśli takiej strony nie prowadzi, wówczas organ nie ma obowiązku podania w tej formie informacji dotyczących postępowania środowiskowego. Przepis ten ma zatem charakter warunkowy, nie zaś bezwzględnie wiążący. Skarżąca podnosi, że strona internetowa Urzędu funkcjonuje od 13 grudnia 2002r., jednak na niej nie były zamieszczane informacje dotyczące postępowania zakończonego decyzją środowiskową z [...]. Należy przyjąć, że faktycznie w aktach sprawy brak jest wykazania przez organ, iż taka informacja na jego stronie internetowej została zamieszczona, jednak słusznie podnosi Kolegium, że po upływie 6 lat mogą wystąpić problemy dowodowe z wykazaniem, że taka informacja została tam zamieszczona. Jednakże naruszenie tego przepisu w żadnym wypadku nie może być interpretowane i postrzegane jako rażące naruszenie przepisów postępowania o udziale społeczeństwa w tym zakresie. Słusznie podkreślono, że z uwagi na treść art. 11 p.o.ś. przepis ten budził sporo wątpliwości interpretacyjnych co do ustalenia przypadków, w których może mieć on zastosowanie. W licznych orzeczeniach (por. NSA z dnia 23 października 2012r. sygn. akt II OSK 1128/11, NSA z dnia 25 sierpnia 2011r. sygn. II OSK 1049/11) wypowiedziano stanowisko, które podziela sąd w składzie rozpoznającym tę sprawę, że art. 11 p.o.ś nie może być interpretowany w oderwaniu od postanowień art. 156 k.p.a., określającego podstawy nieważności decyzji, tym samym naruszenie przepisów dotyczących ochrony środowiska będzie powodowało nieważność postępowania tylko wówczas, gdy naruszenie to będzie miało charakter rażący. W okolicznościach tej sprawy ewentualne naruszenie art. 31 ust. 3 p.o.ś. nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa. Przepisu art. 11 p.o.ś nie można bowiem uznać za uprawniający do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z jakimkolwiek naruszeniem przepisów ustawy, bez względu na jego wagę, czy też wpływ na wynik sprawy. Reasumując należało podzielić ocenę Kolegium, że Wójt Gminy podał do publicznej wiadomości informacje o wszczęciu postępowania, jego przedmiocie oraz możliwości składania wniosków i zastrzeżeń zapewniając udział społeczeństwa w postępowaniu, natomiast braku zamieszczenia informacji na stronie internetowej Urzędu nie można postrzegać w kategorii rażącego naruszenia prawa, a tylko takie naruszenie w kontekście art. 11 p.o.ś dawałoby podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. Wada taka mogłaby zostać wyeliminowana ale na etapie postępowania odwoławczego, nie zaś postępowania nadzwyczajnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności, o czym była mowa już wyżej.
Kolejny zarzut dotyczący rażącego naruszenia prawa to naruszenie art. 47 ust. 3, art. 49 ust. 1a p.o.ś poprzez brak w raporcie środowiskowym informacji dotyczącej populacji nietoperzy - brak oddziaływania inwestycji na nietoperze oraz zbyt krótki okresu monitoringu, który prowadzony był przez okres 10 miesięcy a nie jednego roku. Stosownie do art. 47 p.o.ś. (brak w tym przepisie ustępu 3, a jedynie zawiera pkt 3) wynika, że w postepowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia wymagany zakres monitoringu, zaś z art. 49 ust. 1a p.o.ś wynika, że jeżeli przedsięwzięcie, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1, może transgranicznie oddziaływać na środowisko, wnioskodawca przed złożeniem wniosku o wydanie środowiskowych uwarunkowań jest obowiązany zwrócić się z zapytaniem do organu właściwego do wydania decyzji o określenie zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W żadnej z przytoczonych norm prawa nie wynika, aby bezwzględnym elementem oceny oddziaływania na środowisko zawartym w raporcie było wskazanie oddziaływania inwestycji na nietoperze. Sąd nie kwestionuje faktu, iż porozumienie o ochronie nietoperzy w Europie (EUROBATS) zawarte w ramach Konwencji Bońskiej, do którego to porozumienia Rzeczypospolita Polska przystąpiła w dniu 10 maja 1996r. wymaga ochrony nietoperzy, zaś procedura oddziaływania na środowisko powinna być zgodna z prawem krajowym oraz dyrektywą Rady 85/337/EWC z dnia 27 czerwca 1985r. w sprawie oceny wpływu wywieranego przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko. Prawdą jest także, że niektóre inwestycje obowiązkowo wymagają przeprowadzenia raportu oddziaływania na środowisko, a inne mogą wymagać raportu z uwagi na fakt mogącego wystąpić znaczącego oddziaływania na środowisko, które to inwestycje wskazano w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573). Decydujące znaczenie dla określenia czy inwestycje, które nie wymagają obligatoryjnie sporządzenia takiego raportu w konkretnej sprawie będą go wymagać pozostawione zostało do uznania organu wydającego decyzję o środowiskowych uwarunkowań, który to organ na podstawie art. 48 ust. 1 i 1a p.o.ś oraz art. 57 ust. 1 p.o.ś występuje do organów właściwych o opinię, a następnie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, ust. 2 oraz art. 52 ust. 1a p.o.ś nakłada obowiązek sporządzenia raportu dla planowanego przedsięwzięcia oraz jego zakres.
Taka sytuacja miała miejsce w sprawie, gdyż Wójt Gminy postanowieniem z dnia [...] nałożył na Spółkę obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania inwestycji w zakresie określonym w art. 52 ust. 1 i ust. 3 p.o.ś. Przepis ten określa szczegółowo zakres raportu, jednak w jego treści nie sposób odnaleźć konkretnej normy wskazującej, że okres przeprowadzonego monitoringu w zakresie oddziaływania na środowisko musi dotyczyć pełnego roku, jak również brak jest wskazania, że musi on dotyczyć także obserwacji nietoperzy celem ewentualnego odkrycia ich trasy migracyjnej. Zatem brak jest podstaw do stwierdzenia, że przedstawienie w raporcie informacji na temat przeprowadzonego monitoringu ptaków z okresu tylko 10 miesięcy a nie jednego roku stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej, czy też brak monitoringu w stosunku do nietoperzy odnosi taki skutek. Zapewne na etapie postepowania zwykłego takie argumenty mogły być podnoszone, jednak w tej sprawie postępowanie dotyczy nadzwyczajnego trybu postępowania i wyeliminowanie decyzji środowiskowej może mieć miejsce tylko w przypadku kwalifikowanych wad decyzji środowiskowej.
Odnośnie ostatniego z zarzutów dotyczących braku wymaganego prawem uzgodnienia inwestycji w części dotyczącej realizacji inwestycji na działce nr [...] obręb K. pod względem oddziaływania inwestycji na środowisko należy wskazać, że także ten zarzut nie zasługuje na uwzględnienie. Z treści art. 48 ust. 2 p.o.ś. wynika obowiązek uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia z wymienionymi tam organami przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Z akt sprawy wynika, że w pierwotnym wniosku o wydanie decyzji środowiskowej działka nr [...] obręb K. nie została wskazana przez inwestora, gdyż w obrębie K. wskazane zostały działki o nr [...], na których planowano lokalizację masztów farmy wiatrowej, jednak na etapie sporządzania raportu w tej sprawie zespół autorski w wariancie II -zalecanym inwestorowi- uwzględniając środowiskowe uwarunkowania przedstawił w odniesieniu do obrębu K., potrzebę innej lokalizacji masztów tj. zrezygnowanie z lokalizacji masztów na działkach [...], natomiast umieszczenie po jednym maszcie na działkach [...]. W odniesieniu do tego też II wariantu był sporządzany wskazany raport. Po jego złożeniu Wójt przekazał dokument do uzgodnienia właściwym organom. Starosta postanowieniem z [...] uzgodnił realizację przedsięwzięcia określonego we wniosku i przedłożonym raporcie, jak również Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny postanowieniem z [...] uzgodnił przedłożoną dokumentację wraz z raportem, z którego wynikała realizacja inwestycji w wariancie II obejmującym działkę nr [...] obręb K., chociaż w sentencji postanowienia wymienione zostały numery działek wynikające z pierwotnego wniosku inwestora. Następnie Spółka przedłożyła Wójtowi aneks do raportu, w którym jednoznacznie określono zakres i lokalizację poszczególnych masztów elektrowni wiatrowej. W tym celu przesłany został dokument wraz z wnioskiem ponownie do organów uzgadniających pismem z dnia 22 maja 2009r. PPIS postanowieniem z dnia [...], sprostowanym następnie postanowieniem z dnia [...] (karta 239 akt adm.) co do daty jego wydania jako [...] oraz wyjaśnienia, że jego treścią objęto także działkę nr [...] obręb K., uzgodnił przedłożoną dokumentację, zaś z postanowienia Starosty z dnia [...] (karta 240 akt adm.), wydanego w trybie art. 113 k.p.a., wynika, że postanowieniem tego organu z dnia [...] objęto również działkę nr [...] obręb K. w zakresie realizacji inwestycji polegającej na budowę zespołu elektrowni wiatrowych wraz z infrastrukturą w rejonie miejscowości K., gm. K. W tym stanie sprawy nie sposób przyjąć za Stowarzyszeniem, że dokonane przed wydaniem decyzji środowiskowej uzgodnienia nie obejmowały działki nr [...]. Należy wyjaśnić, że jak słusznie podniósł na rozprawie pełnomocnik inwestora, procedurze uzgadniającej przez właściwe organy nie podlegał sam wniosek inwestora ale także raport oraz karta informacyjna przedsięwzięcia, które to dokumenty nie są wobec siebie konkurencyjne i są brane pod rozwagę łącznie. Poza tym przed ponownym uzgodnieniem przez PPIS pismem z dnia 19 czerwca 2009r. inwestor jednoznacznie potwierdził realizację inwestycji na wskazanej działce nr [...]. Zatem w oparciu o dokonane ustalenia nie sposób przyjąć, że nastąpił brak uzgodnienia w stosunku do działki nr [...] przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i naruszenie to ma charakter rażącego naruszenia prawa. Nadto, jak już wskazano wcześniej słuszny jest pogląd wyrażony w skarżonej decyzji Kolegium, że żadna z przesłanek wznowienia postępowania wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1 - 8 k.p.a. nie może jednocześnie skutkować nieważnością decyzji administracyjnej z art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja Kolegium nie narusza prawa. W związku z tym, na mocy art. 151 ustawy p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło