II SAB/Ol 59/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 września 2025 r. sprawy ze skargi P.P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. w sprawie o ustalenie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej I. stwierdza, że Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. odmawia przyznania skarżącemu sumy pieniężnej; IV. zasądza od Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B na rzecz P.P. kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 10 kwietnia 2025 r., P. P. (dalej jako: "skarżący". "strona") – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza B. działającego przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. (dalej jako: "organ", "MOPS") w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt R. L. w Domu Pomocy Społecznej (dalej jako: "DPS"). W przedmiotowej skardze wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa; przyznanie mu sumy pieniężnej w wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim oraz umorzenie postępowania, ewentualnie ustalenie, że skarżący nie jest zobowiązany do ponoszenia opłat za pobyt babci R. L. do DPS. W przypadku stwierdzenia braku podstaw do wydania rozstrzygnięcia o obowiązkach skarżącego, wniósł on o zobowiązanie organu do wydania decyzji w przedmiocie obowiązku ponoszenia odpłatności za pobyt R. L. w DPS w terminie 30 dni oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. W obszernym uzasadnieniu skargi, skarżący opisał stan faktyczny sprawy i wskazał, że postępowanie toczy się od 2022 r., a niniejszej sprawy nie sposób uznać za szczególnie skomplikowaną. Zarzucił, że organ podejmował szereg czynności, które nie zmierzały do ustalenia stanu majątkowego i rodzinnego stron postępowania; notorycznie i bezzasadnie kwestionował składane zaświadczenia o zarobkach, podczas gdy ze złożonych oświadczeń jasno wynikały możliwości zarobkowe stron. Skarżący ponownie podkreślił, że chociaż jego zarobki są dobre, to musi on codziennie dojeżdżać do pracy, co generuje wysokie koszty; jest osobą młodą, która zakłada rodzinę i chce mieć dzieci, a w toku postępowania ożenił się i kupił mieszkanie. Dodał, że samo toczące się od 3 lat postępowanie jest dla niego obciążeniem czasowym, emocjonalnym, ale też finansowym – generuje koszty dojazdów i zasięgania porad prawnych, wobec czego uzasadniony jest wniosek o przyznanie stronie zadośćuczynienia. W dalszej części uzasadnienia skarżący przytoczył orzecznictwo dotyczące przewlekłości postępowania. Podniósł również, że po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego organ nie może dokonywać ustalenia opłaty w sposób czysto arytmetyczny, a winien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności życiowe strony, nie tylko te o charakterze stricte finansowym. Dodał, że w sprawie należy także wziąć pod uwagę, że decyzja odmawiająca zwolnienia skarżącego od ponoszenia opłat za pobyt babki w DPS uniemożliwia mu faktycznie posiadanie potomstwa, a R. L. nie wniosła żadnego wkładu w wychowanie i utrzymanie strony, nie sposób zatem stwierdzić, że obowiązek utrzymywania jej w DPS będzie wyprzedzać chęć posiadania przez skarżącego dzieci. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, wobec braku przesłanek do stwierdzenia przewlekłości postępowania, a także przedwczesności ustalenia, że skarżący nie jest zobowiązany do wnoszenia opłat za pobyt babci w DPS. Organ podał, że w sprawie były już wydawane decyzje administracyjne, a obecny etap postępowania trwa od 24 marca 2025 r., kiedy to organ otrzymał z Samorządowego Kolegium odwoławczego zwrócone akta sprawy. W toku postępowania dwukrotnie były wnoszone ponaglenia, skarżący ponagleń nie wnosił. Dodał, że odrębne zagadnienie stanowi wniosek skarżącego o zwolnienie z odpłatności za pobyt babki w DPS oraz, że niesłuszne byłoby rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania głównego lub ustalenie, że skarżący nie ma obowiązku wnoszenia opłaty za pobyt babci w DPS. Zarządzeniem z 23 maja 2025 r., Przewodniczącej Wydziału II, pełnomocnik skarżącego została wezwana do nadesłania dokumentu potwierdzającego złożenie ponaglenia do organu wyższego stopnia, na niezałatwienie sprawy w terminie. Przy piśmie z 9 czerwca 2025 r. pełnomocnik skarżącego przedłożyła ponaglenie z 19 kwietnia 2024 r. oraz pismo z 22 stycznia 2025 r., z którego wyraźnie wynika, że strona skarży się na przewlekłe prowadzenie postępowania i wskazuje, jakie czynności po stronie organu o niej świadczą. W piśmie tym strona wyraźnie wskazała, że jej intencją jest ponaglenie organu o szybsze załatwienie sprawy. Dnia 26 czerwca 2025 r. organ przesłał decyzję z 23 czerwca 2025 r. wydaną w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a.") odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Natomiast w myśl art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Kontrola sądu sprowadza się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a.). Ponadto - w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. - sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznaniu sumy pieniężnej (§ 7 art. 154 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala (art. 151 p.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że jak wynika z akt sprawy, w sprawie wniesiono ponaglenie, stosownie do art. 53 ust. 2b p.p.s.a.. Wyjaśnić również trzeba, że przedmiotowa skarga została przez tutejszy Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Oznacza to, że w przypadku takiej skargi, skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. W ocenie tutejszego Sądu, wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest zasadna. Podkreślić należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, s. 86). Natomiast przewlekłe prowadzenie postępowania, w świetle orzecznictwa, wystąpi z reguły wówczas, gdy w określonym przepisami terminie organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, jednakże mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności, ponieważ prowadzi postępowanie w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu lub podejmuje czynności pozorne, czy też zbędne. O przewlekłości postępowania można mówić, gdy postępowanie jest prowadzone opieszale, niesprawnie i nieskutecznie, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym (por. np. wyrok NSA z 15 kwietnia 2025 r., sygn. akt I OSK 2527/24, LEX nr 3858188 czy wyrok NSA z 5 grudnia 2024 r., sygn. akt II OSK 1861/24, LEX nr 3834537). Również sam przepis art. 37 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm., dalej jako: "k.p.a.") definiuje przewlekłość, jako sytuację, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Postępowanie administracyjne jest postępowaniem, w którym pozycja strony postępowania i organu administracji publicznej nie są równe. Dlatego też przepisy k.p.a. statuują zasady rządzące tym postępowaniem mające za zadanie wyrównać relacje między organem a stronami postępowania, w szczególności zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwowych wyrażoną w art. 8 k.p.a. Pogłębieniu zaufania obywateli do organów państwa służy zaś m.in. zasada szybkości postępowania, którą statuuje art. 12 k.p.a. Wskazane zasady ogólne postępowania administracyjnego, wraz konstytucyjnymi zasadami demokratycznego państwa prawnego i zasadą legalizmu, służą realizacji prawa obywateli do dobrej administracji. Prawo do rozpoznania sprawy administracyjnej w rozsądnym terminie, jako element prawa do dobrej administracji, jest również jednym z praw podstawowych w porządku prawnym Unii Europejskiej (zob. art. 41 ust. 1 Karty Praw Podstawowych - Dz.U.UE.C.2007.303.1). Powołany przepis Karty, uznany w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego za wiążący dla państw członkowskich jako zasada ogólna prawa unijnego, stanowi, że podstawowym prawem obywatela Unii Europejskiej jest domaganie się od organów zgodnego z prawem rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki (por. wyrok WSA w Gdańsku z 17 grudnia 2024 r., sygn. akt II SAB/Gd 154/23, LEX nr 3711841 i powołany tam wyrok NSA z 10 lutego 2016 r., sygn. akt II GSK 2294/14, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Realizacji zasady szybkości postępowania służy m.in. określenie przez ustawodawcę polskiego terminów załatwiania spraw przez organy administracji publicznej. Zgodnie z art. 35 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy rozpoznania sprawy (§ 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 285, 1860 i 2699), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5). Ponadto załatwienie sprawy w postępowaniu uproszczonym powinno nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania (§ 3a). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że prowadząc przedmiotowe postępowanie, organ naruszył obowiązujące w tym zakresie przepisy k.p.a. Tym samym, zasadnie skarżący zarzucił organowi przewlekłość postępowania w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt R. L. w DPS. Jak wynika z akt sprawy, R. L. przebywa w DPS w O. od 1 marca 2022 r. Wobec tego 12 lipca 2022 r., organ wszczął postępowanie w sprawie ustalenia kręgu osób zobowiązanych do ponoszenia odpłatności oraz ustalenia wysokości opłaty za pobyt R. L. w DPS. Dnia 21 grudnia 2022 r. do organu wpłynęło ponaglenie S. P. na niezałatwienie sprawy w terminie. Postanowieniem z 16 stycznia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej jako: "Kolegium") uznało jednak, że Burmistrz nie dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. Natomiast dopiero decyzją z [...] maja 2023 r., Burmistrz ustalił odpłatność za pobyt R. L. stronom postępowania – O. P., S. P. i P. P. Na skutek wniesienia odwołania od decyzji z [...] maja 2023 r., decyzją z [...] lipca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej. W uzasadnieniu decyzji kasacyjnej Kolegium wskazało na szereg i nieprawidłowości i rozbieżności w ustaleniach organu, dotyczących dochodów stron postępowania oraz ponoszonych przez nie wydatków. Dnia 19 kwietnia 2024 r. ponaglenie w sprawie wniósł S. P., a postanowieniem z [...] maja 2024 r. Kolegium stwierdziło prowadzenie postępowania w sprawie w sposób przewlekły. Dalej wynika z akt sprawy, że dopiero decyzją z [...] maja 2024 r. MOPS – po ponownym rozpatrzeniu sprawy – ustalił, że O. P. i P. P. są zobowiązani do ponoszenia opłaty za pobyt R. L. w DPS we wskazanych w decyzji wysokościach. Od decyzji tej odwołanie wniósł skarżący, a Kolegium decyzją z [...] lipca 2024 r., zmieniło rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w zakresie ustalenia kwoty, jaką P. P. jest zobowiązany wnosić za pobyt jego babki w DPS, począwszy od 1 czerwca 2024 r. Wyrokiem z 17 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Ol 778/24, tutejszy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz punkt 3 decyzji Burmistrza z [...] maja 2024 r., wyjaśniając, że w toku postępowania skarżący złożył wniosek o zwolnienie z przedmiotowej opłaty, co obligowało organ do jego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia w tym przedmiocie w jednej decyzji, wraz z orzeczeniem o ustaleniu wysokości opłaty za pobyt w DPS. Po zwrocie akt organowi pierwszej instancji, pismem z 27 marca 2025 r. MOPS wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego ze skarżącym, celem ustalenia jego dochodów, sytuacji rodzinnej oraz wydatków rodziny. W miejscu tym przypomnieć należy, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania została przez skarżącego wniesiona pismem z 10 kwietnia 2025 r. (data wpływu do organu 22 kwietnia 2025 r.). W dalszym toku postępowania, 29 kwietnia 2025 r. organ przeprowadził wywiad z S. P., a pismem z 19 maja 2025 r. zawiadomił strony postępowania o połączeniu postępowań w przedmiocie ustalenia kręgu osób zobowiązanych do ponoszenia odpłatności oraz wysokości opłaty za pobyt R. L. w DPS oraz w przedmiocie zwolnienia P. P. z odpłatności za pobyt babci w DPS. Wywiad środowiskowy ze skarżącym został przeprowadzony 19 maja 2025 r., do organu wpłynął 29 maja 2025 r. Wobec tego 4 czerwca 2025 r. MOPS zawiadomił strony o zebraniu materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji w spawie, a [...] czerwca 2025 r. została wydana przez organ decyzja ustalająca, że P. P. jest zobowiązany do wnoszenia opłaty za pobyt babki w DPS w określonej kwocie i odmawiająca zwolnienia P. P. z wnoszenia przedmiotowej opłaty. Uwzględniając chronologię postępowania, w ocenie tutejszego Sądu, nie budzi wątpliwości, że prowadzone przez organ postępowanie miało charakter przewlekły. Zgodnie zaś z zasadą szybkości i prostoty postępowania wyrażoną w art. 12 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). Przepisy o terminach załatwiania spraw stanowią rozwinięcie wskazanej zasady i mają na celu przeciwdziałanie odwlekaniu w czasie wydania rozstrzygnięcia sprawy. Prowadzenie postępowania w sposób długotrwały może bowiem narazić stronę na różnego rodzaju negatywne konsekwencje natury faktycznej i prawnej – na co zwracał uwagę sam skarżący, a także podważa zaufanie jednostki do państwa i prawa oraz autorytet władzy. Z przytoczonych wyżej rozważań wynika, że przewlekłość postępowania to "prowadzenie postępowania w sposób niezgodny z wymogami płynącymi z zasady szybkości postępowania. Każde niezgodne z prawem niezałatwienie sprawy w terminie jest oczywiście jednocześnie przewlekłością postępowania" (Z. R. Kmiecik, M. Kotulska, Jeszcze o rodzajach opieszałości organów administracji publicznej w ogólnym postępowaniu administracyjnym, "Samorząd Terytorialny" 2017, nr 1-2, s. 107). W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że przedmiotowe postępowanie nie ma charakteru skomplikowanego, a mimo to organ nie załatwił go w ustawowym terminie, wielokrotnie przekładając termin załatwienia sprawy. Postępowanie dowodowe ograniczało się w sprawie do wielokrotnych wywiadów środowiskowych oraz żądania zaświadczeń o zarobkach, nawet w sytuacjach, gdy strony postępowania oświadczały, że nie zmieniła się ich sytuacja rodzinna i finansowa. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie orzekł, jak w pkt I. sentencji wyroku. Stosownie do obowiązku wynikającego z art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził nadto, że organ dopuścił się przewlekłości postępowania, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt II. sentencji wyroku). Dokonując oceny, czy naruszenie prawa jest rażące, należy wziąć pod uwagę nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. W orzecznictwie podnosi się, że "naruszenie kwalifikowane jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia" (wyrok NSA z 19 grudnia 2019 r., I OSK 199/19, LEX nr 2799470). Mając na uwadze ww. kryteria, w ocenie tutejszego Sądu, przewlekłość prowadzonego przez MOPS postępowania nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Postępowanie toczy się od 12 lipca 2022 r., a pierwsza decyzja w sprawie została wydana przez organ pierwszej instancji po blisko roku – [...] maja 2023 r. Po uchyleniu jej przez Kolegium decyzją z [...] lipca 2023 r. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, organ ponownie orzekł o odpłatności za pobyt R. L. dopiero decyzją z [...] maja 2024 r., a więc znów po prawie roku prowadzonego postępowania. W sytuacji zaś, kiedy sprawa zostaje przekazana organowi do ponownego rozpatrzenia, w ocenie Sądu, ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ powinno nastąpić niezwłocznie i w pierwszej kolejności. Tymczasem, MOPS nie załatwił przedmiotowej sprawy ani w pierwszej kolejności, jak i nawet w najdłuższym terminie przewidzianym przez przepisy prawa, a sprawa toczyła się już od 2022 r. Nadmienić również należy, że na skutek sądowej kontroli, zarówno decyzja z [...] maja 2024 r., jak i decyzja Kolegium z [...] lipca 2024 r., zmieniająca w części decyzję organu pierwszej instancji, zostały uchylone przez tutejszy Sąd wyrokiem z 17 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Ol 778/24. Szybsze podejmowanie czynności przez organ "wymusiła" niejako dopiero skarga wniesiona do tutejszego Sądu na przewlekłość postępowania, wniesiona przez skarżącego. Wszystko to, zdaniem tutejszego Sądu, świadczy o tym, że przewlekłość organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, albowiem niewątpliwie godzi to w przewidzianą w art. 12 k.p.a. zasadę szybkości postępowania administracyjnego. W pkt. III. sentencji wyroku, tutejszy Sąd oddalił wniosek skarżącego o przyznanie od organu sumy pieniężnej, uznając, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające uwzględnienie tego wniosku. Jak wynika bowiem z treści art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość sąd może wymierzyć organowi grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim. Zasądzenie na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. sumy pieniężnej od organu – podobnie, jak i nałożenie na organ grzywny – jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu (por. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 1695/16, CBOSA). O ile jednak grzywna pełni przede wszystkim funkcję represyjną i prewencyjną (dyscyplinującą), o tyle w przypadku sumy pieniężnej na plan pierwszy wysuwa się funkcja kompensacyjna. Chodzi mianowicie o zrekompensowanie, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbku (krzywdy, straty, itd.), jakiego doznał skarżący na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji. W realiach rozpoznawanej sprawy Sąd nie dopatrzył się, by przewlekle prowadzenie postępowania wywołało dla skarżącego jakiekolwiek uszczerbek. O kosztach postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c w związku z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.).