II SO/Ol 12/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P. K. o wymierzenie Szpitalowi Powiatowemu w [...] Sp. z o.o. grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia 1. wymierzyć Szpitalowi Powiatowemu w [...] Sp. z o.o. grzywnę w wysokości 500 zł (pięćset złotych) 2. zasądzić od Szpitala Powiatowego w [...] Sp. z o.o. na rzecz P. K. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Pismem z 14 sierpnia 2025 r. P. K. (dalej jako: wnioskodawca lub skarżący), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpił z wnioskiem o wymierzenie grzywny Szpitalowi Powiatowemu w [...] Sp. z o.o. (dalej jako: organ lub Spółka) za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie w terminie wymaganym prawem skargi wniesionej przez wnioskodawcę 12 lipca 2025 r. na bezczynność organu w przedmiocie jego wniosku z 24 czerwca 2025 r. sprecyzowanego w dniu 26 czerwca 2025 r. w sprawie udostępnienia informacji publicznej oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wnioskodawca podniósł, że przesłanką wymierzenia grzywny jest nieprzekazanie skargi sądowi administracyjnemu pomimo upływu ustawowego terminu. W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o umorzenie postępowania i oddalenie wniosku o zasądzenie kosztów postępowania. Podniósł, że brak przekazania skargi do sądu administracyjnego w terminie nie wynikał z umyślnego działania ani zlekceważenia obowiązków, lecz z przyczyn o charakterze organizacyjnym i faktycznym. Wyjaśniono, że w strukturze organizacyjnej organu nie funkcjonuje odrębne stanowisko pracy dedykowane wyłącznie realizacji obowiązków z zakresu dostępu do informacji publicznej oraz obsługi postępowań sądowoadministracyjnych, a zadania te wykonywane są przez pracownika sekretariatu. Podkreślono, że opóźnienie miało charakter nieumyślny i wynikało z wyjątkowego nagromadzenia obowiązków oraz ograniczeń kadrowo-finansowych, a nie z celowego uchylania się od wykonania obowiązków procesowych. Ponadto wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej został rozstrzygnięty, a zatem Spółka wypełniła obowiązki wynikające z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wskazano, że grzywna przewidziana w art. 55 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi znajduje zastosowanie wyłącznie w przypadkach całkowitego niewykonania przez organ obowiązku przekazania skargi sądowi administracyjnemu, a samo przekroczenie terminu nie stanowi wystarczającej przesłanki do zastosowania sankcji, jeżeli obowiązek ten został ostatecznie wykonany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Wskazać należy, że zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a. organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w postaci papierowej lub elektronicznej w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Jednakże zgodnie z art. 21 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902 ze zm.) przekazanie akt i odpowiedzi na skargę w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W razie niezastosowania się przez organ do obowiązku przekazania w terminie skargi sąd, na wniosek skarżącego, może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (art. 55 § 1 p.p.s.a.). Z przytoczonych przepisów wynika, że przesłankami uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia grzywny organowi jest stosowny wniosek oraz nieprzekazanie skargi sądowi w ustawowym terminie, bez względu na przyczyny takiego stanu rzeczy. Przyczyny, które spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi w zakreślonym przez prawo terminie oraz okres uchybienia mogą natomiast rzutować na wysokość wymierzonej grzywny (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 oraz postanowienia NSA: z 23 września 2014 r., sygn. akt I OZ 759/14; z 22 lipca 2014 r., sygn. akt I OZ 489/14; z 6 czerwca 2013 r., sygn. akt I OZ 429/13; z 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt OZ 278/13, dostępne w CBOSA). Przy czym wymierzenie grzywny może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku przekazania akt sprawy wraz ze skargą nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny (por. postanowienie NSA z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 232/13, dostępne w CBOSA). Sfomułowanie "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny", użyte w art. 55 § 1 p.p.s.a. wskazuje, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i kwestia ta pozostawiona jest uznaniu sądu, który wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przesłania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie. Podnieść przy tym należy, że grzywna wymierzana w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny. Ukaranie organu służy zatem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (por. uchwała NSA z 3 listopada 2009r., sygn. akt II GPS 3/09; postanowienie NSA z 30 stycznia 2013 r., sygn. akt I OZ 45/13, dostępne w CBOSA). W ten sposób organ ponosi odpowiedzialność za uniemożliwienie albo utrudnienie realizacji prawa do sądu. W niniejszej sprawie bezsporną jest okoliczność, że organ naruszył przepisy prawa przez nieprzekazanie tutejszemu Sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w ustawowym terminie. Jak wynika z akt sprawy skarga na bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej wpłynęła do organu 15 lipca 2025 r. Z uwagi na fakt, że skarga ta dotyczyła bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej, organ był zobowiązany przekazać ją Sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 15 dni od jej otrzymania, czyli najpóźniej do 30 lipca 2025 r. Tymczasem skarga na bezczynność organu z dnia 12 lipca 2025 r. wraz z odpowiedzią na wniosek o wymierzenie grzywny z dnia 3 listopada 2025 r. została przesłana Sądowi dopiero 5 listopada 2025 r. (pismo przewodnie, akta sądowe, k. – 30). Przy czym organ uczynił to dopiero po dwukrotnym wezwaniu przez Sąd do złożenia odpowiedzi na wniosek o ukaranie grzywną (wezwania z 6 października 2025 r. oraz 29 października 2025 r.). Natomiast z akt sądowych w sprawie skargi skarżącego na bezczynność – II SAB/Ol 145/25 wynika, że oryginały dokumentów: 4 skarg na bezczynność organu z 12 lipca 2025 r. (w tym przedmiotowej skargi) oraz 4 skarg na nieprzekazanie do Sądu z 14 sierpnia zostały - po uprzednim wezwaniu przez Sąd - przekazane w dniu 14 listopada 2025 r. (akta sądowe sprawy o sygn. II SAB/Ol 145/25, k . – 12). Nie ulega zatem wątpliwości, że organ ostatecznie przekazał Sądowi skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi, jednak z naruszeniem przepisów określających termin na wykonanie tych czynności. W związku z tym zaistniały podstawy do uwzględnienia wniosku o wymierzenie grzywny. Wyjaśnić przy tym należy, że dla oceny zasadności wniosku o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi w ustawowym terminie nie mają znaczenia podnoszone przez organ okoliczności dotyczące spiętrzenia się obowiązków pracownika sekretariatu. W postępowaniu dotyczącym grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami Sąd nie ocenia także zasadności samej skargi. Ponadto wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi, wbrew twierdzeniu organu, może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązku, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. nastąpiło przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Przesłanką do wymierzenia grzywny jest bowiem sam fakt nieprzekazania skargi sądowi w ustawowym terminie, bez względu na przyczyny takiego stanu rzeczy. W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę na mieszany charakter omawianej grzywny: dyscyplinujący, represyjny i prewencyjny (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, CBOSA). Wymierzenie grzywny służy nie tylko zmuszeniu organu do przekazania skargi wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy, lecz również ma na celu wywarcie na organie represji za niedopełnienie tej czynności w przepisanym terminie oraz zapobieganie naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukaranego jak i przez inne organy. Dlatego dopełnienie obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. przed rozpatrzeniem wniosku przez sąd oraz przyczyny nieprzekazania skargi sądowi w określonym prawem terminie pozostają bez znaczenia dla samej możliwości wymierzenia grzywny, mogą mieć natomiast wpływ na jej wysokość (por. postanowienie NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 232/13 oraz z dnia 20 lutego 2025 r., sygn. akt I OZ 83/25, dostępne w CBOSA). Odnosząc się natomiast do wysokości wymierzonej grzywny wskazać należy, że w ocenie Sądu jest ona współmierna do stwierdzonego przez Sąd uchybienia i mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 p.p.s.a. Ustalenie wysokości wymierzonej grzywny pozostawione zostało miarkowaniu Sądu, a jedynie jej górną granicę określono do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Sąd uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy wymierzona grzywna w kwocie 500 zł będzie stanowić adekwatną dolegliwość za niewykonanie ustawowego obowiązku przekazania skargi, a także wpłynie na prawidłowe działanie organu w przyszłości. W odniesieniu do wysokości grzywny zauważyć należy, że opieszałość organu w sprawie nie wynikała z umyślności, ale u jej podstaw leżały trudności organizacyjne po stronie organu, nagromadzenie obowiązków oraz pewne ograniczenia kadrowe. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2 sentencji postanowienia, stosownie do treści art. 200 i art. 205 § 2 w zw. art. 64 § 3 p.p.s.a. uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu od skargi, opłatę za udzielenie pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem, ustalonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r. poz. 1964).