II SO/Ol 39/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 maja 2015r. wniosków A. Z. z dnia 24 lutego 2014 r. i 9 grudnia 2014r. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z wniosku A. Z. o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia oddalić wnioski o przyznanie prawa pomocy. W dniu 26 listopada 2012 r. A. Z. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z wnioskiem o wymierzenie Wójtowi Gminy grzywny w trybie art. 55 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w wymiarze do jej górnej granicy, tj. w kwocie 33.995,20 zł z powodu naruszenia przez ten organ art. 54 § 2 p.p.s.a. Skarżący zarzucił, że mimo ustawowego obowiązku organ ten nie przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie w ustawowym terminie jego skargi z dnia 9 lipca 2012r. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez ten organ w zakresie podania z dnia 1 czerwca 2012r., w którym domagał się sprostowania postanowienia tego organu z dnia 14 maja 2012r. w przedmiocie uzupełnienia i sprostowania decyzji z dnia 3 kwietnia 2012r. – co do prawa wniesienia zażalenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wskazał, że skarga dotyczy postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku W. i C. Z. o ustalenie warunków zabudowy terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego (legalizacji samowoli budowlanej) na działce nr "[...]" w miejscowości Ł. Wójt podał, że w dniu 3 kwietnia 2012r. wydał pozytywną decyzję w tej sprawie. W dniu 13 czerwca 2012r. A. Z. wniósł odwołanie, które w dniu 19 czerwca 2012r. zostało przekazane do rozpatrzenia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu. Podkreślono, że A. Z. otrzymywał odpowiedzi na składane pisma. Wobec tego zarzut bezczynności jest bezzasadny. Zarządzeniem z dnia 17 grudnia 2012r., Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wezwał A. Z. do uiszczenia wpisu sądowego od wniosku w kwocie 100 złotych, stosownie do § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). W odpowiedzi wnioskodawca wystąpił na urzędowym formularzu z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 6 lutego 2013 r. tutejszy Sąd odmówił stronie przyznania wnioskowanego prawa pomocy wobec nieujawnienia źródła utrzymania siebie i źródła finansowania ponoszonych wydatków. Postanowieniem z dnia 28 marca 2013 r., sygn. akt II OZ 213/13 Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko WSA, oddalając zażalenie na to postanowienie. Na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 2 kwietnia 2013 r. wnioskodawca został ponownie wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 100 zł - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi A. Z. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2013 r. WSA w Olsztynie odmówił przyznania wnioskowanego prawa pomocy z tych samych powodów jak poprzednio. Postanowieniem z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt II OZ 794/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na to postanowienie. W związku z tym wnioskodawca został ponownie wezwany do wykonania zarządzenia o uiszczeniu wpisu od skargi w zawitym terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W wyznaczonym terminie strona złożyła na urzędowym formularzu nowy wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, tj. wpisu od wniosku. Skarżący wywiódł ponownie, że nie posiada żadnych źródeł dochodu i tym samym nie ma źródła utrzymania. Z tego też względu, nie może wykazać swoich wydatków, gdyż ich nie ponosi, może natomiast przedstawić wydatki, ponoszone przez członków jego rodziny, którzy w świetle obowiązujących przepisów, w tym przepisów p.p.s.a., nie stanowią jego rodziny, gdyż nie prowadzą ze skarżącym wspólnego gospodarstwa domowego i nie zamieszkują z nim wspólnie. Stwierdził, że przedłożył dowody potwierdzające regulowanie przez te osoby wydatków na energię elektryczną i opłat eksploatacyjnych za mieszkanie oraz podatku od nieruchomości. Podał, że nie ma możliwości przedstawienia wydatków na wyżywienie, gdyż rodzina wspomaga go w formie rzeczowej. Skarżący wyjaśnił również, że w posiadanym mieszkaniu o pow. 36 m2 zamieszkuje, budynek mieszkalny i grunt o pow. 403 m², na którym jest posadowiony ten budynek, nie nadają się do jakiegokolwiek wykorzystania, podobnie jak działka o pow. 500 m², porośnięta krzewami i drzewami, na której znajdują się ponadto pozostałości fundamentów. Odnosząc się zaś do nieruchomości rolnej o pow. 0,59 ha wyjaśnił, że wykorzystuje ją pod uprawę warzyw przeznaczonych na własny cel. Skarżący do pisma załączył m.in. kopie dowodów wpłaty za podatki od nieruchomości i podatek rolny, opłat czynszowych, wyciągi z rachunku bankowego ze stanem konta i faktycznie dostępnych środkach oraz kopie aktów notarialnych o fragmentarycznej treści. Postanowieniem z dnia 14 listopada 2013r. WSA w Olsztynie oddalił wniosek o zwolnienie od wpisu sądowego z tych samych powodów jak poprzednio. Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt II OZ 1203/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na to postanowienie. W dniu 17 lutego 2014r. A. Z. został ponownie wezwany do wykonania zarządzenia z dnia 17 grudnia 2012r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sadowego w kwocie 100 zł. W dniu 24 lutego 2014r. wnioskodawca złożył wypełniony formularz PPF, w którym domagał się zwolnienia go w całości od wymaganego wpisu od wniosku. Jednocześnie A. Z. wystąpił z wnioskiem o wyłączenie sędziów i referendarzy tutejszego Sądu od rozpoznania tego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2014r. Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów i referendarzy WSA w Olsztynie. W dniu 20 października 2014r. wpłynęło do tutejszego Sądu postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 14 maja 2014r., sygn. akt II SO/Bk 10/14 o oddaleniu wniosku A. Z. o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie sędziów i referendarzy WSA w Olsztynie. Postanowieniem z dnia 24 października 2014r., sygn. akt II SO/Ol 39/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, działając na zasadzie art. 220 § 3 w zw. z art. 55 § 1 i art. 64 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia p.p.s.a., odrzucił wniosek A. Z. o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy. W uzasadnieniu wskazano, że wniosek podlegał odrzuceniu wobec bezskutecznego upływu siedmiodniowego terminu do uiszczenia wpisu od wniosku, określonego w zarządzeniu przewodniczącego wydanym po oddaleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, którym odmówiono przyznania stronie prawa pomocy. Odpis tego postanowienia z uzasadnieniem oraz pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia zażalenia doręczono skarżącemu w dniu 10 listopada 2014r. W dniu 17 listopada 2014r. skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się stwierdzenia jego nieważności w związku z naruszeniem art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 78 Konstytucji RP w zw. z art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 141 § 4, art. 183 § 2 pkt 1 i 3, art. 220 § 3, art. 243 § 1 i art. 254 § 1 p.p.s.a. Na podstawie zarządzenia z dnia 20 listopada 2014r. skarżący wezwany został do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionego zażalenia w kwocie 100 zł. W odpowiedzi, w dniu 9 grudnia 2014r. skarżący złożył urzędowy formularz wniosku PPF o zwolnienie go od kosztów sądowych w całości. Jednocześnie skarżący zażądał wyłączenia sędziów i referendarzy sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie od orzekania w tej sprawie. Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2015r, sygn. akt II OW 4/15 Naczelny Sąd Administracyjny odmówił wyznaczenia innego wojewódzkiego sądu administracyjnego do rozpoznania pisma skarżącego dotyczącego wyłączenia sędziów i referendarzy sądowych. Wskazał, że żądanie skarżącego stanowi jedynie polemikę z prawomocnym postanowieniem WSA w Białymstoku z dnia 14 maja 2014r. i zmierza do uniemożliwienia rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny. Na podstawie zarządzenia z dnia 2 lutego 2015r. skarżący został wezwany, stosownie do art. 255 p.p.s.a., do przedłożenia oświadczeń i dokumentów źródłowych, w celu rozpatrzenia jego wniosków o przyznanie prawa pomocy z dnia 24 lutego i 9 grudnia 2014r. W odpowiedzi z dnia 2 marca 2015r. skarżący podniósł, że jego sytuacja nie uległa zmianie. Stwierdził, że żądane dokumenty przedłożył w sprawie o sygn. akt II SAB/Ol 101/12 i II SAB/Ol 57/13 oraz w innych sprawach, tym samym zbyteczne jest ich powielanie, skoro Sąd w pełni nimi dysponuje. Podał, że nie posiada źródeł dochodu. Wsparcia co do utrzymania i ponoszonych wydatków udzielają mu krewni, rodzina. Powtórzył, że posiadane nieruchomości wykorzystuje wyłącznie na indywidualne potrzeby bytowe związane z zamieszkaniem i wyżywieniem. Z tych powodów irracjonalna byłaby ich sprzedaż, skoro nieruchomości te umożliwiają mu przeżycie. Skarżący podał, że nie posiada rachunków bankowych oszczędnościowych. Jednocześnie skarżący wniósł o wyłączenie od orzekania w tej sprawie wszystkich sędziów i referendarzy. Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2015r, sygn. akt II OW 42/15 Naczelny Sąd Administracyjny odmówił wyznaczenia innego wojewódzkiego sądu administracyjnego do rozpoznania pisma skarżącego dotyczącego wyłączenia sędziów i referendarzy sądowych. Wskazał, że żądanie skarżącego stanowi jedynie polemikę z prawomocnym postanowieniem WSA w Białymstoku z dnia 14 maja 2014r. i zmierza do uniemożliwienia rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Na mocy art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W świetle tych unormowań skarżący nie może skutecznie powoływać się na dokumenty przedłożone w innych sprawach z jego skarg. Wnioski o prawo pomocy składane do poszczególnych spraw muszą być odrębnie należycie umotywowane i udokumentowane. Sąd nie ma obowiązku poszukiwać dokumentów źródłowych przedkładanych przez wnioskodawcę do innych spraw, gdyż to na stronie zainteresowanej ciąży obowiązek wykazania, że jej sytuacja materialna i rodzinna uzasadnia udzielenie jej w konkretnej sprawie tej szczególnej pomocy jaką jest prawo pomocy W niniejszej sprawie zaś skarżący po raz kolejny uchylił się od przedstawienia żądanych informacji, co uniemożliwiło obiektywną ocenę rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącego. Przez to nie zasługiwały na uwzględnienie wnioski skarżącego o przyznanie prawa pomocy, datowane 24 lutego 2014r. i 9 grudnia 2014r., w których domagał się najpierw zwolnienia go od wpisu sądowego od wniosku o wymierzenie organowi grzywny, a następnie zwolnienia go od kosztów sądowych w całości. We wnioskach tych skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku i innych świadczeń z tego tytułu. Wykazał też, że jest właścicielem mieszkania o pow. ok. 36 m², nieruchomości rolnej o pow. 0,59 ha oraz budynku mieszkalnego o pow. 111,54 m². Podał, że nieruchomości te uprawia wyłącznie na potrzeby własnego wyżywienia. Nie posiada oszczędności i przedmiotów wartościowych. Są to kolejne wnioski w sprawie, w których skarżący podaje takie same argumenty jak poprzednio, nie wyjaśniając w dalszym ciągu skąd ma środki na utrzymanie, mimo trzykrotnej prawomocnej odmowy przyznania mu prawa pomocy z powodu uniemożliwienia dokonanie oceny jak w rzeczywistości kształtuje się jego sytuacja majątkowa. Podnosząc, że jest osobą ubogą, która nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani dochodów, skarżący faktycznie nie ujawnił źródła utrzymania siebie i źródła finansowania ponoszonych wydatków, w tym związanych z posiadaniem wykazanych nieruchomości. Na podstawie art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przepis ten uzależnia możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie od zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Wynika z tego, że w postępowaniu wywołanym kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy sąd nie zajmuje się już ponowną oceną tych samych okoliczności i argumentów, co przy rozpatrywaniu pierwszego wniosku. Jego zadanie sprowadza się do porównania sytuacji zakreślonej w dwóch wnioskach, następnie oceny, czy nastąpiła istotna zmiana okoliczności, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi na to pytanie do zdecydowania, czy zmiana ta uzasadnia zmianę prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2012 r., sygn. akt II FZ 768/12 i powołane tam orzecznictwo, dostępne: CBOSA). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że A. Z., wnosząc po raz kolejny o przyznanie prawa pomocy nie wykazał okoliczności, które uzasadniałaby zmianę postanowienia Sądu z dnia 14 listopada 2013r. Treść złożonych oświadczeń nie daje podstaw do pozytywnego rozpoznania żądania skarżącego co do zwolnienia od kosztów sądowych w całości czy też w części. Wnioskodawca w dalszym ciągu faktycznie nie ujawnił źródła utrzymania siebie i źródła finansowania ponoszonych wydatków, w tym związanych z posiadaniem wykazanych nieruchomości. Wbrew uprzedniemu wezwaniu, pomimo wielokrotnego wyjaśniania wnioskodawcy potrzeby oszacowania potencjału posiadanych nieruchomości poprzez ustalenie ich położenia i wartości, skarżący w dalszym ciągu pomija te okoliczności. Wnioskodawca przedstawił tylko te dane, które uznał za stosowne. W dalszym ciągu odmawia przedłożenia pełnej treści aktów notarialnych, nie podaje kto i w jakim zakresie udziela mu wsparcia finansowego. Nie wiadomo więc skąd ma na opłacenie kosztów związanych z posiadaniem i utrzymaniem wymienionych trzech nieruchomości. Wprawdzie skarżący powołał się na posiadanie zadłużenia w kwocie 1.465,69 zł, jednak nie wykazał z jakiego jest to tytułu. W przedmiotowych wnioskach, jak i w odpowiedzi na wezwanie z dnia 3 lutego 2015r., skarżący nie uzupełnił swoich wyjaśnień pomimo wielokrotnego zwrócenia uwagi przez Sąd I jak i II instancji na potrzebę pełnego i rzetelnego zobrazowania sytuacji majątkowej, dochodowej i rodzinnej, co uniemożliwiało Sądowi dokonanie obiektywnej i wszechstronnej analizy zasadności kolejnego wniosku. Jak już wielokrotnie wyjaśniano stronie, wnioskodawca, chcąc skorzystać z prawa pomocy, powinien liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jego sytuacji materialnej oraz członków jego rodziny. Argumentacja strony sprowadza się zaś po raz kolejny jedynie do polemiki ze stanowiskiem Sądu co do oceny możliwości poniesienia przez skarżącego kosztów niniejszego postępowania, a także do bezpodstawnego kwestionowania stanowiska sądów o konieczności ujawnienia wszelkich danych obrazujących sytuację rodzinną, majątkową oraz finansową wnioskodawcy. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd postanowił, jak w sentencji.