I SA/Op 108/10
PostanowienieWSA w Opolu2012-10-08
Skład orzekający: Anna Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy radcy prawnemu ustanowionemu z urzędu, który sporządził i wniósł skargę kasacyjną, a następnie został skreślony z listy radców prawnych z powodu objęcia urzędu sędziego, przysługuje wynagrodzenie za te czynności, mimo że Naczelny Sąd Administracyjny przyznał wynagrodzenie innemu radcy prawnemu, który brał udział w rozprawie przed NSA?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu nie może zostać uwzględniony, jeśli Naczelny Sąd Administracyjny już przyznał wynagrodzenie innemu pełnomocnikowi za te same czynności. Przyznanie wynagrodzenia po raz drugi za te same czynności stanowiłoby nieuzasadnione obciążenie Skarbu Państwa. Prawo do wynagrodzenia powstaje z chwilą wyznaczenia radcy prawnego, ale wymaga spełnienia dalszych wymogów, w tym złożenia oświadczenia o nieotrzymaniu wynagrodzenia, które ma charakter materialnoprawny.Stan faktyczny
Skarżąca spółka wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Opolu. Pełnomocnik skarżącej, radca prawny A. C., ustanowiony z urzędu, sporządził i wniósł skargę kasacyjną, a następnie został skreślony z listy radców prawnych z powodu objęcia urzędu sędziego. W jego miejsce ustanowiono innego pełnomocnika, radcę prawnego P. K., który brał udział w rozprawie przed NSA. NSA oddalił skargę kasacyjną i przyznał wynagrodzenie radcy P. K. Następnie radca A. C. złożył wniosek o przyznanie mu wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. WSA w Opolu postanowieniem referendarza odmówił przyznania wynagrodzenia, a po wniesieniu sprzeciwu, Sąd rozpoznał sprawę merytorycznie.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący – sędzia WSA Anna Wójcik po rozpoznaniu w dniu 8 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" spółka z o.o. w D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 9 grudnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r. wskutek wniosku ustanowionego z urzędu pełnomocnika skarżącej o przyznanie kosztów pomocy prawnej postanawia: oddalić wniosek
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 25 czerwca 2010 r. uchylił zaskarżoną przez skarżącą "A" spółka z o.o. w D. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 9 grudnia 2009 r. w części dotyczącej odsetek za zwłokę od nieuiszczonych w terminie odsetek od zaliczek oraz oddalił skargę w pozostałej części określając, że w części uchylonej zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
W wyniku złożonego przez skarżącą wniosku o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2010 r. przyznał jej prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. Okręgowa Izba Radców Prawnych w Opolu pismem z dnia 13 września 2010 r. poinformowała Sąd o wyznaczeniu jako pełnomocnika strony radcy prawnego A. C.
Wskazany pełnomocnik wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej sporządził i wniósł skargę kasacyjną od wymienionego wyżej wyroku, w której zawarł wniosek o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu.
Pismem z dnia 21 grudnia 2010 r. A. C. powiadomiła Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu o skreśleniu jej z dniem 14 grudnia 2010 r. z listy radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w Opolu i o wygaśnięciu stosunku pełnomocnictwa łączącego ją ze skarżącą Spółką.
W związku z tym Okręgowa Izba Radców Prawnych w Opolu w piśmie z dnia 31 stycznia 2011 r. wskazała jako nowego pełnomocnika skarżącej – radcę prawnego P. K., anulując poprzednie wskazanie radcy prawnego A. C. jako pełnomocnika procesowego.
Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II FSK 2597/10 skarga kasacyjna wniesiona przez skarżącą została oddalona. W punkcie 3 tego wyroku przyznano wynagrodzenie radcy prawnemu P. K. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, powiekszone o nalezny podatek od towarów i usług.
A. C. w piśmie z dnia 18 lipca 2012 r. skierowanym do tut. Sądu wniosła o przyznanie na jej rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej przez nią, jako radcę prawnego ustanowionego z urzędu, na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) –dalej: [p.p.s.a.] oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1349 ze zm.) – dalej jako: [rozporządzenie] - za sporządzenie i wniesienie przez nią skargi kasacyjnej – w czasie gdy była pełnomocnikiem skarżącej - w wysokości 75% stawki minimalnej określonej w § 6 pkt 6 rozporządzenia. W piśmie tym zawarła oświadczenie, że nie otrzymała wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy we wskazanej sprawie w całości ani w części.
W uzasadnieniu wskazała, że NSA w powołanym wyżej wyroku przyznał wynagrodzenie wyłącznie na rzecz radcy prawnego P. K., który uczestniczył w rozprawie przed tym Sądem. Sąd ten nie rozstrzygnął natomiast o kosztach pomocy prawnej dla radcy prawnego, który sporządził i wniósł skargę kasacyjną. Wnioskodawczyni podkreśliła, że uczestniczący w rozprawie przed NSA pełnomocnik nie był jej pełnomocnikiem substytucyjnym, a tylko kolejnym pełnomocnikiem ustanowionym w ramach prawa pomocy – po tym, jak przestała ona wykonywać zawód radcy prawnego. W piśmie tym podniosła zarazem, iż jako sędzia nie ma prawnej możliwości skutecznego odprowadzenia podatku od towarów i usług.
Postanowieniem referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 8 sierpnia 2012 r. odmówiono wnioskodawczyni przyznania wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej w ramach pomocy prawnej świadczonej z urzędu z tym uzasadnieniem, że osoba składająca wniosek o przyznanie wynagrodzenia wraz z oświadczeniem o niepobranych przez nią opłatach niebędąca jednocześnie adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym bądź rzecznikiem patentowym nie może oczekiwać, iż takowe wynagrodzenie jej przysługuje. Taka wykładnia wynika jednoznacznie, zdaniem referendarza, z treści art. 250 p.p.s.a., zgodnie z którym wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych kosztów.
Na powyższe postanowienie wnioskodawczyni wniosła sprzeciw, w którym wskazała, że choć art. 250 p.p.s.a. wprost nie normuje sytuacji, w której ustanowiony w ramach prawa pomocy pełnomocnik był radcą prawnym w chwili wyznaczenia i przeprowadził czynności procesowe, a następnie przestał wykonywać ten zawód, to jednak jego hipoteza zawiera przesłanki pozwalające na rozstrzygnięcie zagadnienia przysługiwania wynagrodzenia w tego rodzaju sytuacji.
Z brzmienia tego przepisu wynika po pierwsze, że wynagrodzenie otrzymuje wyznaczony radca prawny, a zatem prawo do wynagrodzenia powstaje z chwilą wyznaczenia radcy prawnego. Tak więc za czynności dokonane w charakterze "wyznaczonego radcy", a więc w okresie od wyznaczenia do zakończenia występowania radcy w sprawie, w tym także zakończenia czynności z powodu zaprzestania wykonywania zawodu radcy prawnego, pełnomocnik ten powinien, w myśl art. 250 p.p.s.a., otrzymać wynagrodzenie.
Po drugie, dla wykładni rozważanej tu normy prawnej istotne jest zastrzeżenie, iż radca otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych. Przepisy materialne stanowiące ,,zasady" zawarte są w § 15 pkt 1 w związku z rozdziałem 3 i 4 oraz w § 15 pkt 2 rozporządzenia. Z zasad tych nie wynika, aby otrzymanie wynagrodzenia za czynności dokonane w okresie "wyznaczenia" było uzależnione od wykonywania przez wyznaczonego pełnomocnika zawodu radcy prawnego w chwili składania wniosku bądź w chwili rozstrzygania wniosku o przyznanie wynagrodzenia. Przepisy § 14 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia przewidują natomiast sytuacje, gdy wyznaczony radca prawny wykonywał tylko niektóre czynności procesowe i określają wysokość stawek minimalnych wynagrodzenia radcy prawnego za dokonanie tych poszczególnych czynności. Prowadzi to do jednoznacznego wniosku, iż w przepisach omawianego rozporządzenia brak jest regulacji pozbawiającej radcę prawnego wynagrodzenia z powodu zakończenia wykonywania zawodu w trakcie postępowania, czy też po prawomocnym zakończeniu postępowania, a przed złożeniem wniosku o przyznanie wynagrodzenia. Jeśli np. radca prawny sporządził i wniósł skargę kasacyjną, to należy mu się wynagrodzenie określone w § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia, niezależnie od tego, z jakich przyczyn nie brał udziału w rozprawie, co uprawniałoby go do otrzymania wynagrodzenia określonego w § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) rozporządzenia. Przytoczone regulacje prawne zawarte w ustawie oraz w rozporządzeniu nie dają więc, zdaniem wnoszącej sprzeciw, podstaw do wnioskowania, iż warunkiem otrzymania wynagrodzenia jest wykonywanie zawodu radcy prawnego w chwili złożenia wniosku o przyznanie wynagrodzenia. Niezależnie od powyższego pominięto w zaskarżonym postanowieniu, iż wniosek o przyznanie wynagrodzenia złożony został w skardze kasacyjnej, a więc w czasie, gdy wnioskodawczyni wykonywała zawód radcy prawnego.
Ponadto w jej ocenie podstawy do odmowy nie stanowi także powołany w zaskarżonym postanowieniu przepis § 16 rozporządzenia. Jest to norma proceduralna, która nie mieści się w "zasadach", o których mowa w art. 250 p.p.s.a., a nadto z przepisu tego nie wynika treść odczytana w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Podstawą odmowy nie mogą być także trudności związane z podatkiem VAT od tego rodzaju dochodu w przypadku osoby, która nie jest już radcą prawnym. Trudności te nie mogą nawet przesądzać o odmowie przyznania pełnomocnikowi kwoty odpowiadającej wysokości podatku VAT, na co wskazał NSA w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. I OZ 95/12, CBOSA. Nie ma więc podstaw do pozbawiania wynagrodzenia z tego powodu osoby, która wcześniej takie prawo nabyła – co nastąpiło po wyznaczeniu radcy prawnego i dokonaniu przezeń czynności przewidzianej w rozporządzeniu. Taki też pogląd wyraził Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 24 maja 2005 r. sygn. akt I K/P 15/05, OSNKW 2005/7-8/60.
Wnosząca sprzeciw zwróciła uwagę na znaczny nakład pracy przy sporządzaniu skargi kasacyjnej – tak w aspekcie prawa materialnego jak i procesowego - oraz na spełnienie wymogu złożenia oświadczenia o nieopłaceniu pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Zaakcentowała też konieczność uwzględnienia, poza gramatyczną, reguł wykładni celowościowej i systemowej, a zwłaszcza przepisu art. 22 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 10, poz. 65 ze zm.) oraz stanowiącego jego konsekwencję art. 250 p.p.s.a., których celem jest realizacja prawa pełnomocnika do wynagrodzenia za świadczoną pomoc prawną. Gwarancja prawa strony do sądu polegająca na świadczeniu pomocy prawnej z urzędu nie może odbywać się kosztem podmiotów innych, niż Skarb Państwa. Przyjęcie koncepcji zaprezentowanej w zaskarżonym postanowieniu byłoby zaś tożsame z akceptacją sytuacji, w której koszty takiej pomocy prawnej ponosiłby wyznaczony pełnomocnik. Byłoby to sprzeczne z art. 250 p.p.s.a. w związku z § 15 rozporządzenia, jak i z art. 22 ustawy o radcach prawnych.
Końcowo podkreślono, że zawarte w art. 250 p.p.s.a. stwierdzenie, iż wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie jest jednym z przypadków polskiego systemu prawnego, w których wynagrodzenie przysługuje mimo ustania stosunku prawnego będącego podstawą prawa do wynagrodzenia, czego przykładem są np. zasady wynagrodzenia biegłego sądowego - § 11 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych (Dz. U. Nr 15. poz. 133).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek nie mógł zostać uwzględniony.
Stosownie do art. 260 p.p.s.a., wobec wniesienia sprzeciwu w terminie, postanowienie referendarza z dnia 8 sierpnia 2012 r. utraciło moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym.
Rozpoznając zatem wniosek A. C. o przyznanie jej kosztów pomocy prawnej ustanowionej z urzędu stwierdzić należy, co następuje:
W sprawie nie budzi wątpliwości, że sporządziła ona i wniosła, jako wyznaczony przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w Opolu pełnomocnik skarżącej Spółki, skargę kasacyjną od wyroku tut. Sądu z dnia 25 czerwca 2010 r. w sprawie I SA/Op 108/10. Niesporne jest także, że w dacie sporządzenia i wniesienia tej skargi wykonywała zawód radcy prawnego, jak też i to, że w toku postępowania międzyinstancyjnego została skreślona z listy radców prawnych z uwagi na objęcie urzędu sędziego, a w jej miejsce Okręgowa Izba Radców Prawnych w Opolu wskazała innego pełnomocnika w osobie P. K., który wziął udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Zdaniem Sądu fakt, że po sporządzeniu i wniesieniu skargi kasacyjnej wnioskodawczyni została skreślona z listy radców prawnych, nie przekreśla – co do zasady – jej uprawnień do uzyskania wynagrodzenia. Jak słusznie podniesiono w sprzeciwie, przepis art. 250 p.p.s.a. nie daje podstaw do takiej wykładni, jaką zaprezentowano w zaskarżonym postanowieniu referendarza. Podzielając powyższe stanowisko autorki sprzeciwu nie można jednak zgodzić się z twierdzeniem, że wyznaczony z urzędu pełnomocnik nabywa prawo do wynagrodzenia z chwilą ustanowienia go tym pełnomocnikiem; konieczne jest bowiem spełnienie dalszych wymogów, takich jak np. rzeczywiste wykonanie czynności, składających się na pojęcie "udzielonej pomocy prawnej", czy też złożenie wniosku o przyznanie wynagrodzenia zawierającego – jako niezbędny element tego wniosku – oświadczenie o niezapłaceniu tego wynagrodzenia w całości lub w części. Sąd nie podziela też stanowiska, iż § 16 rozporządzenia nakładający na pełnomocnika obowiązek złożenia takiego oświadczenia, ma charakter wymogu formalnego. Sprzeciwia się temu przeważający kierunek wykładni tego przepisu, który Sąd aprobuje, a w którym wskazuje się, że oświadczenie to stanowi element konstrukcyjny wniosku o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu, przez co brak jest podstaw do stosowania trybu uzupełniania wniosku na podstawie art. 49 p.p.s.a.; niezłożenie oświadczenia jest podstawą odmowy przyznania wynagrodzenia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2006 r. sygn. akt II FSK 862/05, Lex nr 242945, postanowienie NSA z dnia 18 października 2005 r., sygn. akt II FZ 625/05, niepublikowane oraz postanowienie NSA z 18 czerwca 2008 r. sygn. akt. I OZ 390/08, Lex nr 493827, post. Z dnia 25.03.2011 r., II SA/Lu 505/10. Oświadczenie to jest niezbędnym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów, stanowi bowiem przesłankę do przyjęcia, że za świadczoną pomoc prawną pełnomocnik nie otrzymał wynagrodzenia, a co się z tym wiąże, iż zachodzi podstawa do poniesienia tych kosztów przez Skarb Państwa (por. postanowienie SN z dnia 14 października 1998 r., sygn. akt. II CKN 687/98, OSNC 1999/3/63). Tym samym brak oświadczenia pełnomocnika, o jakim mowa w § 16 rozporządzenia, wywołuje skutki materialnoprawne polegające na utracie prawa do wynagrodzenia.
Kwestia powyższa nie ma jednak istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, gdyż we wniosku z dnia 18 lipca 2012 r. o przyznanie wynagrodzenia takie oświadczenie zostało złożone. Zdaniem Sądu przedmiotowy wniosek podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny pomimo rozstrzygnięcia o wynagrodzeniu dla pełnomocnika z urzędu zawartego w wyroku NSA z dnia 5 lipca 2012 r. w sprawie II FSK 2597/10. W tamtej sprawie Sąd drugiej instancji orzekł o przyznaniu takiego wynagrodzenia innemu pełnomocnikowi, będącemu drugim z kolei pełnomocnikiem wyznaczonym przez OIRA w Opolu, po skreśleniu wnioskodawczyni z listy radców prawnych. Jak wskazuje się w orzecznictwie i w piśmiennictwie, sprawa o przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu w ramach przyznanego prawa pomocy jest sprawą pomiędzy tymże pełnomocnikiem a Sądem, który przyznaje należne wynagrodzenie ze Skarbu Państwa (por. wyroki NSA: z dnia 14.01.2009 r. I OZ 957/08, LEX nr 551911 i z dnia 20.11.2007 r. I GSK 144/07, LEX nr 365811, także: M.Niezgódka-Medek w: Komentarz LEX 2011 do art. 250 p.p.s.a.), natomiast przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu następuje przez wydanie odrębnego postanowienia przez wojewódzki sąd administracyjny (art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. (tak NSA w wyroku z dnia 9.02.2005 r. GSK 1412/04), z zastrzeżeniem uprawnień NSA do kontroli instancyjnej takich orzeczeń.
Przechodząc zatem do merytorycznej oceny zasadności złożonego wniosku i biorąc pod uwagę zaistniałe w niniejszej sprawie okoliczności faktyczne stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do przyznania wnioskowanego wynagrodzenia za udzieloną pomoc prawną. Nie oznacza to, aby Sąd kwestionował poniesienie przez pełnomocnika strony (tutaj: wnioskodawczynię) określonego nakładu pracy przy sporządzaniu skargi kasacyjnej, gdyż ta okoliczność jawi się jako bezsporna. Niemniej jednak wniosek nie mógł zostać uwzględniony.
Zgodnie z art. 250 p.p.s.a. wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów radców prawnych, doradców podatkowych i rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zasady te zostały określone w powołanym wyżej rozporządzeniu. Zgodnie z jego § 15 zamieszczonym w rozdziale 5 "Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, ponoszone przez Skarb Państwa", koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 i 4, oraz 2) niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego. Pojęcie opłat nie zostało zdefiniowane w powołanym rozporządzeniu, jednak z jego § 2 ust. 2 wynika, iż podstawę zasądzenia opłaty, o której mowa w ust. 1, stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3-4. Zawarty w rozdziale 3 rozporządzenia przepis § 14 ust. 2 pkt 2) normuje zaś różne przypadki związane z wynagrodzeniem pełnomocnika za udział w postępowaniu drugoinstancyjnym, różnicując je w zależności od rodzaju czynności wykonanych przez pełnomocnika i określając te stawki w wielkościach procentowych w stosunku do stawek minimalnych. Zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 2) lit a), za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stawka wynosi 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1), a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam radca prawny – 100% tej stawki (...). Natomiast w myśl § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c), za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stawka wynosi 50% stawki minimalnej, a jeżeli nie prowadził sprawy w drugiej instancji ten sam radca prawny – 75% tej stawki (...).
Jak wynika z przebiegu postępowania w tej sprawie, wyrokiem z dnia 5 lipca 2012 r. w sprawie sygn. akt II FSK 2597/10 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez stronę skarżącą. W punkcie 3 tego wyroku Sąd ten przyznał uczestniczącemu w rozprawie radcy prawnemu P. K. , wyznaczonemu w miejsce wnioskodawczyni, od Skarbu Państwa – z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu – kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset) złotych zwiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W uzasadnieniu tego wyroku, w części dotyczącej rozstrzygnięcia o przyznaniu wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu NSA powołał, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia, przepis art. 250 p.p.s.a., bez przytoczenia przepisów rozporządzenia.
Z akt sprawy wynika jednakże, że wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie zainicjowanej wniesioną skargą kasacyjną wynosiła 103.860 zł. W przypadku tak określonej wartości przedmiotu sprawy stawka minimalna określona w § 6 pkt 6 rozporządzenia wynosiła 3.600 zł. Oznacza to, że NSA przyznał dla radcy prawnego występującego na rozprawie wynagrodzenie wynoszące 100% stawki minimalnej określonej w § 6 pkt 6 tego rozporządzenia. Taką możliwość przewiduje jedynie przytoczony wyżej przepis § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) rozporządzenia, albowiem to tylko na jego podstawie istnieje możliwość przyznania w postępowaniu drugoinstancyjnym wynagrodzenia w wysokości 100% stawki minimalnej, która w tym przypadku – ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia - wynosi 3.600,00 zł. Zgodnie z powołanym przepisem tak określona stawka minimalna w postępowaniu przed sądem administracyjnym w drugiej instancji przysługuje za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym – jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam radca prawny. W przypadku przyznania wynagrodzenia za sam udział w rozprawie wysokość tego wynagrodzenia wynosiłaby 2.700,00 zł (§ 14 ust. 2 pkt 2) lit. c – 75% liczone od stawki minimalnej 3.600,00 zł).
Podkreślić należy, że w żadnej z pozostałych sytuacji wymienionych w § 14 ust. 2 pkt 2) lit. b) i c) rozporządzenia stawka 100% stawki minimalnej nie jest przewidziana, a wysokość przyznanego wynagrodzenia nie może też z oczywistych względów być wynikiem zastosowania § 2 ust. 2 zdanie drugie rozporządzenia (wielokrotność stawki minimalnej).
Jak z powyższego wynika, Naczelny Sąd Administracyjny przyznając na rzecz uczestniczącego w rozprawie radcy prawnego (kolejnego wyznaczonego pełnomocnika z urzędu) wynagrodzenie na podstawie art. 250 p.p.s.a. objął tym rozstrzygnięciem stawkę minimalną przysługującą za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz za uczestnictwo w rozprawie przed tym Sądem. W niniejszej sprawie istotne jest bowiem to, że wynagrodzenie dla pełnomocnika wyznaczonego z urzędu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej zostało już przyznane. Tym samym, w ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotowy wniosek, brak jest podstaw do przyznania innemu pełnomocnikowi kolejnego wynagrodzenia za te same czynności. Nie może bowiem ulegać wątpliwości, że przyznane wynagrodzenie obciąża Skarb Państwa, a Sąd dysponując w tym zakresie środkami publicznymi odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania (por. B. Dauter [w]: S. Babiarz i inni: Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowo administracyjnych", Wyd. LexisNexis 2007, s. 317). Mimo bowiem literalnego brzmienia art. 250 p.p.s.a., przepis ten nie nakłada na Sąd obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika wyznaczonego w ramach pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Przy przyznawaniu wynagrodzenia należy bowiem uwzględnić wszystkie okoliczności konkretnego przypadku, w tym także i te, jakie wystąpiły w niniejszej sprawie, a zatem – że wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej zostało już przyznane innemu pełnomocnikowi i nie może być przyznane ponownie. Przyznanie po raz wtóry wynagrodzenia za te same czynności stanowiłoby nieuzasadnione i nadmierne obciążenie Skarbu Państwa.
Dopóki zatem w obrocie prawnym istnieje prawomocne orzeczenie, którym przyznano wynagrodzenie innemu radcy prawnemu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, dopóty brak jest podstaw do przyznania po raz wtóry wynagrodzenia za te same czynności. Choć bowiem istotnie przepis § 14 ust. 2 pkt 2) rozporządzenia, jak słusznie zauważyła wnioskodawczyni, przewiduje przyznanie wynagrodzenia za wykonanie poszczególnych czynności w postępowaniu drugoinstancyjnym, to jednak nie ma podstaw do dwukrotnego przyznania wynagrodzenia za te same czynności – a tak stałoby się w przypadku uwzględnienia wniosku.
W przedstawionych okolicznościach faktycznych i na podstawie przepisów powołanych w treści uzasadnienia Sąd wniosek oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło