I SA/Op 119/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Wójcik po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2015r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 12 listopada 2014 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zryczałtowanego podatku dochodowego od wartości niezaewidencjonowanego przychodu za 2011r. w związku z wnioskiem skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez Z. B. (dalej skarżący, strona) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 12 listopada 2014 r. w przedmiocie określenia zryczałtowanego podatku dochodowego od wartości niezaewidencjonowanego przychodu za 2011r., zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek umotywowano niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków na niekorzyść skarżącego w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w wysokiej kwocie (16.155 zł), która to decyzja, w ocenie strony, wydana została bezzasadnie. Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu w odpowiedzi na skargę nie odniósł się do przedmiotowego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie . Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej jako: [p.p.s.a]., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu, o którym mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków Przyznanie takiej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły, iż ostateczna decyzja administracyjna podlega wykonaniu. U podstaw tej regulacji legła potrzeba zagwarantowania funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Wstrzymanie wykonania aktu jest więc instytucją wyjątkową, co oznacza, iż przesłanki przewidziane w cytowanym przepisie nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. Przesłankami uzasadniającymi zastosowanie przez Sąd tej instytucji procesowej jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. post. NSA z 20.12.2004 r. sygn. akt GZ 138/04, publikowane na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl jak i pozostałe powołane poniżej orzeczenia). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. post. WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 352/06). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale o szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak m.in: postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 889/04, postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04, postanowienie z dnia 9 marca 2005 r., II OZ 52/05). Jak wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2009 r. (sygn. akt I FZ 148/09) to w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego (postanowienie NSA z dnia 12.09.2014 r. sygn. akt I FZ 268/14). Oceniając argumentację przedstawioną we wniosku Sąd stwierdza, iż jest ona niewystarczająca do uznania, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak wynika z treści wniosku, zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja została wydana bezzasadnie i powinna zostać przez Sąd uchylona. W związku z powyższym skarżący podniósł, że wykonanie zaskarżonej decyzji, określającej zobowiązanie podatkowe w wysokiej kwocie (16.155 zł), narazi go na wyrządzenie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący nie podał jednak żadnych konkretnych, popartych stosownymi dokumentami informacji, dotyczących jego sytuacji majątkowej, które pozwoliłyby ocenić zasadność twierdzeń zawartych we wniosku, a nadto nie wykazał w żaden sposób, iż kwota zobowiązania podatkowego (16.155 zł) przekracza jego możliwości płatnicze. Nie wskazał także, jakie nieodwracalne następstwa może spowodować wykonanie zaskarżonej decyzji. Nie jest rolą Sądu domniemywanie, gdzie skarżący upatruje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji. Obowiązkiem strony było sprecyzowanie we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wszystkich okoliczności wskazujących na zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., a Sąd administracyjny nie jest uprawniony do domyślania się intencji podatnika wnioskującego o wstrzymanie wykonania decyzji (vide: postanowienie NSA z dnia 07.02.2011 r., II FSK 2587/10). Nadto, nie stanowi przesłanki do zastosowania ochrony tymczasowej, powoływanie się na wadliwość wydanego aktu (decyzji czy też postanowienia), albowiem w toku postępowania o wstrzymanie wykonania Sąd nie bada merytorycznie podnoszonych w skardze zarzutów dotyczących zaskarżonej decyzji. Zaznaczyć przy tym należy, iż niewątpliwie wykonanie decyzji określającej zobowiązanie podatkowe stanowi pewną dolegliwość finansową, nie oznacza to jednak, że można automatycznie przyjąć, iż każdorazowo wykonanie takiej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Samego faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków, albowiem w przypadku uchylenia decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, dochodzi do zwrotu spełnionego świadczenia pieniężnego wraz z odsetkami. Wyjaśnić przy tym należy, iż instytucja wstrzymania wykonania aktu jest wyłącznie rozstrzygnięciem tymczasowym. Postanowienie tego rodzaju ma charakter wpadkowy, a jego byt prawny kończy się z chwilą wydania przez Sąd wyroku. Nie oznacza to natomiast, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji przestanie istnieć. Ewentualne prowadzenie egzekucji wobec skarżącego również nie stanowi podstawy zastosowania tymczasowej ochrony, zgodnie bowiem z art. 8-10 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: z 2005 r., Dz. U. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), dopuszczalność prowadzenia egzekucji ograniczona jest do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu. Także i z tego względu ewentualna egzekucja spornych zobowiązań w kontekście sytuacji materialnej skarżącego nie mogłaby doprowadzić do pozbawienia środków na pokrycie kosztów utrzymania. (por. postanowienie NSA z dnia 22 czerwca 2010 r., sygn. akt: I FZ 189/10). Wskazać raz jeszcze należy, że rodzaj obowiązku objętego zaskarżoną decyzją nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro odnosi się do świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy przecież odwracalnego. W sytuacji uwzględnienia skargi istnieje bowiem możliwość zwrotu kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji. Tym samym analizując wniosek skarżącego Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania wobec skarżącego ochrony tymczasowej. Uwzględniając zasadę, iż obowiązkiem sądu nie jest poszukiwanie okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji i nie jest on uprawniony do domyślania się intencji strony wnioskującej o wstrzymanie (zob. postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09 oraz postanowienie NSA z dnia 7.02.2011 r., sygn. akt II FZ 18/11) Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a, orzekł, jak w sentencji postanowienia.