I SA/Op 134/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Sędzia WSA Marzena Łozowska (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Maria Żymańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 17 grudnia 2024 r., nr 256/2024 w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2022 I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu na rzecz strony skarżącej kwotę 697,00 zł (słownie złotych: sześćset dziewięćdziesiąt siedem 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej przez M. P. (dalej jako: Skarżący, Strona, Wnioskodawca) jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i modernizacji Rolnictwa w Opolu z 17 grudnia 2024 r., którą organ ten działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572) [dalej: "kpa"], art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1199) oraz na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1775 ze zm.) [dalej w skrócie: "ustawa o płatnościach"] – utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Strzelcach Opolskich z 12 września 2024 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2022. Zaskarżone rozstrzygniecie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Wnioskiem z 25 maja 2022 r. Strona, za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus zwróciła się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Strzelcach Opolskich o przyznanie płatności obszarowych (jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dodatkowej) oraz płatności do bydła. W związku z otrzymanym zawiadomieniem o bezprawnym zajmowaniu gruntów rolnych organ ARiMR wezwał Stronę do wyjaśnienia nieścisłości związanych z posiadaniem tytułów prawnych do zgłaszanych do płatności działek ewidencyjnych. W reakcji na to wezwanie przed organem stawił się 6 lutego 2023 r. pełnomocnik Strony, przedkładając do wglądu pracownikowi organu umowy dzierżawy części zgłoszonych do płatności działek rolnych, zawarte między Stroną a B. P. i między Stroną a P. P. Ponadto pełnomocnik oświadczyła, że działki o nr a i b są użytkowane na podstawie umowy ustnej zawartej z R. L., natomiast działki c, d, e są użytkowane na podstawie umowy ustnej zawartej z J. M. W toku rozpoznania sprawy organ otrzymał kolejne zgłoszenia osób trzecich o użytkowaniu działek rolnych objętych wnioskiem o płatności bez zgody ich właścicieli, w związku z czym przeprowadził szereg czynności dowodowych w kierunku ustalenia zasadności ubiegania się przez Stronę o płatności. W tym względzie kilkukrotnie wzywał Stronę do złożenia wyjaśnień lub dokumentów, przeprowadził kontrole na miejscu w gospodarstwie Strony w zakresie kwalifikowalności powierzchni (w dniach 24.08.2023 r-08.09.2023 r.), jak i w zakresie identyfikacji i rejestracji zwierząt (w dniu 06.11.2023 r.) a także przeprowadził dowody ze źródeł osobowych (zeznań świadka: R. L.). Na podstawie poczynionych ustaleń Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Strzelcach Opolskich decyzją z 8 kwietnia 2024 r. odmówił przyznania Stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zakresie każdego z wnioskowanych schematów pomocowych. Jako przyczynę odmowy podano stworzenie przez producenta sztucznych warunków prowadzenia hodowli bydła. Decyzją z 27 czerwca 2024 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że stwierdzenie tzw. "sztucznych warunków" w odniesieniu do jednego schematu pomocowego nie powoduje, iż zasadnym staje się nieprzyznanie płatności w ramach innego składnika pomocy finansowej. Po ponownej analizie sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Strzelcach Opolskich decyzją z 12 września 2024 r. odmówił przyznania Stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zakresie płatności dla bydła. Natomiast w zakresie płatności obszarowych organ naliczył stronie JPO, płatność za zazielenienie oraz płatność redystrybucyjną w łącznej wysokości 46.743,71 zł. W decyzji dokonano także zwrotu dyscypliny finansowej w kwocie 1.414,62 zł. W uzasadnieniu wskazano, z uwagi na sztuczny podział gospodarstwa, odmówiono płatności do bydła. W przypadku płatności JPO z pomocy wykluczono działki rolne o łącznej powierzchni 0,32 ha. Areał dotyczący płatności za zazielenienie oraz płatności redystrybucyjnej wyznaczono w oparciu o powierzchnię JPO, z uwzględnieniem korekt wynikających z przepisów prawa. Płatność uzupełniającą przyznano do powierzchni 34,47 ha. Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem Strona wniosła odwołanie, zarzucając organowi I instancji wadliwe ustalenie, że w sprawie doszło do sztucznych warunków w zakresie hodowli bydła oraz brak podstaw prawnych do żądania wykazania się tytułami prawnymi do działek rolnych zgłoszonych do płatności. Zaskarżoną decyzją z 17 grudnia 2024 r. Dyrektor OR ARiMR w Opolu, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu odwołał się do treści art. 1, art. 3 ust. 1-3, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 19 ust. 1 ustawy o płatnościach, która pomimo utraty mocy obowiązującej ma zastosowanie w sprawie na mocy przepisu art. art. 167 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2023 r. poz. 429), art. 77 ust. 2, art. 74, art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1306/2013", art. 14d, art. 4, art. 28 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U. L 227 z 31.7.2014) zwanego dalej "rozporządzeniem nr 809/2014", art. 18 ust. 6 akapit pierwszy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatność oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 640/2014". Wyjaśnił, że przepisy rozporządzeń unijnych nr 640/2014, 809/2014 i 1306/2013 na dzień wydawania decyzji utraciły moc, jednakże na podstawie przepisów przejściowych mają dalej zastosowanie do wniosków o przyznanie płatności obszarowych składanych przed 1 stycznia 2023 r. Podkreślił również, że środki pomocowe przeznaczone na finansowanie płatności w ramach wspólnej polityki rolnej pochodzą z budżetu Unii Europejskiej, w związku z powyższym środki te podlegają ochronie zgodnie z ogólnymi zasadami ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich ustanowionymi w rozporządzeniu Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE L z 23 grudnia 1995 r.). Zgodnie z przepisami w/w rozporządzenia środki te muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami rzetelnego zarządzania finansami, ogólną zasadą słuszności i proporcjonalności. Prawo wspólnotowe nakłada bowiem na Komisję Europejską i kraje członkowskie obowiązek badania, czy środki z budżetu Wspólnoty są wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem. Przechodząc do istoty sprawy wskazał, że przyczyną odmowy przyznania płatności do bydła było stwierdzenie, że w sprawie wystąpiły tzw. "sztuczne warunki" (brak elementu samodzielności w prowadzeniu przez Stronę hodowli). Ponadto odmówiono przyznania pomocy finansowej do gruntów rolnych, które nie były przez niego użytkowane rolniczo. Organ odwoławczy podzielił stanowisko, że Strona stworzyła sztuczne warunki w celu uzyskania płatności. Według organu, analiza sprawy potwierdza, że hodowane przez Wnioskodawcę zwierzęta przebywają w warunkach uniemożliwiających oddzielenie produkcji zwierzęcej prowadzonej samodzielnie przez niego od gospodarstw pozostałych członków rodziny. Przedstawione przez Wnioskodawcę wyjaśnienia i dowody są niewystarczające i nie podważają tezy na temat braku samodzielności realizacji zamierzeń gospodarczych podejmowanych przez niego. W tym zakresie kluczowym dowodem jest protokół z czynności kontrolnych, który wskazuje na to, że zwierzęta przebywają w stadzie i są niejako "wymieszane" ze zwierzętami innych członków rodziny. W takich warunkach mówienie o samodzielności prowadzenia przez Wnioskodawcę działalności rolniczej w zakresie hodowli zwierząt nie znajduje oparcia w stanie faktycznym sprawy. Takiego stanu rzeczy nie zmienia fakt przywoływany przez Stronę, a mianowicie możliwość identyfikacji poszczególnych sztuk bydła dzięki posiadanym kolczykom. Decydujące znaczenie w tym kontekście ma bowiem okoliczność przebywania wszystkich sztuk bydła razem (ich wymieszanie) i korzystanie ze wspólnych urządzeń infrastrukturalnych, co w praktyce wyklucza możliwość samodzielnego prowadzenia hodowli. Organ Agencji nie negował możliwości prowadzenia trzech siedzib stad w tej samej lokalizacji, jednakże warunkiem spełnienia przesłanki samodzielnego prowadzenia hodowli w takiej sytuacji jest jednak ich infrastrukturalne rozdzielenie np. poprzez stosowanie barierek rozdzielających poszczególne stada. W niniejszej sprawie - co wynika wprost z protokołu z kontroli na miejscu - takich rozwiązań nie stosowano, gdyż wszystkie sztuki bydła tworzyły niejako jedno stado. Irracjonalne byłoby przyjęcie, że Strona przed przykładowo napojeniem zwierząt, sprawdzałaby numery indentyfikacyjne, celem zweryfikowania do jakiego gospodarstwa przynależy konkretna sztuka, w szczególności zważywszy na liczbę zwierząt w stadzie należącym do rodziny P. Organ podkreślił, że jednym z podstawowych warunków płatności jest prowadzenie we własnym imieniu i na własny rachunek między innymi hodowli zwierząt. Natomiast ustalenia w tej sprawie pozwoliły na przyjęcie, iż Strona pozornie prowadziła działalność rolniczą (prowadzenie produkcji zwierzęcej wraz z innymi członkami rodziny w sztucznie podzielonym gospodarstwie rolnym), bez zamiaru osiągnięcia celu, dla jakiego dane wsparcie finansowe zostało stworzone. Organ przeanalizował także zasadność przyznania płatności do zgłaszanych przez Stronę gruntów rolnych. Zaznaczył, że w tym aspekcie zgłaszany areał można podzielić, na dwie grupy, tj.: działki rolne, które kwalifikują się do objęcia ich systemem pomocy finansowej i obszary, które nie były użytkowane rolniczo przez Stronę (rzeczywistym użytkownikiem tych terenów był P. P.) Odnosząc się do kwestii działek rolnych, których rzeczywistym użytkownikiem był P. P., organ wskazał, że stanowią one tereny działek ewidencyjnych o numerach a i b o łącznym areale 0,32 ha, których właścicielem był R. L. Podczas przesłuchania w charakterze świadka R. L. zeznał, że użytkownikiem działek rolnych usytuowanych na tych działkach ewidencyjnych był P. P. Zdaniem organu zeznania świadka dowodzą braku elementu posiadania działek rolnych przez Wnioskodawcę i w konsekwencji niespełnienia warunku opisanego w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach. Dodatkowo organ zwrócił uwagę na zachowanie Strony w toku postępowania, która, jego zdaniem, tylko pozorowała chęć sprostania obowiązkowi z art. 3 ust 3 ustawy o płatnościach, a w rzeczywistości dążyła do maksymalnego utrudnienia organowi wyjaśnienia sprawy, o czym świadczy choćby powtarzająca się maniera odmawiania pracownikom organu zgody na wykonanie kopii składanych dokumentów, co z uwagi na terytorialny zasięg obszarów zgłaszanych do płatności, stanowiło realne utrudnienie w procedowaniu nad sprawą. W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że iż podjęte przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Strzelcach Opolskich rozstrzygnięcie w sprawie przyznania Stronie płatności ONW na rok 2022 jest zgodne z przytoczonymi w stanie prawnym przepisami prawa, a argumenty Strony przedstawione w odwołaniu nie zasługiwały na uwzględnienie. W skardze wniesionej na powyższą decyzję, Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wnosząc o jej uchylenie w całości a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, podniósł zarzuty naruszenia: 1) art. 127 § 1 kpa poprzez wyjście poza granice zaskarżenia decyzji odwołaniem, 2) art. 138 § 1 pkt 1 kpa, w związku z art. 107 § 3 kpa w związku z art. 7 i art. 7b kpa poprzez sporządzenie uzasadnienia skarżonej decyzji bez odniesienia ustaleń faktycznych do stanu prawnego oraz w braku odniesienia się do argumentacji Skarżącego zawartej w odwołaniu od decyzji, 3) art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 f Dz.Urz.UE.L Nr 347. str. 549) w związku z art. 24 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.Urz.UE.L Nr 347, str. 608) w związku z art. 79 kpa - poprzez jego bezzasadne zastosowanie w przyjęciu, iż Skarżący stworzył sztuczne warunki do uzyskania płatności w 2022 r., w tym w oparciu o zeznania świadka, który to dowód został przeprowadzony niezgodnie z procedurą administracyjną. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są uzasadnione. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej jako: [ppsa] wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogłoby ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność w przypadku określonym w art. 145 § 1 pkt 2 ppsa. Zgodnie przy tym z art. 134 § 1 ppsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia powyższych kryteriów a nadto mając na uwadze brak związania zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa) Sąd uznał, że została ona podjęta z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2022 r. Materialnoprawną podstawą przyznania płatności były m.in. przepisy ustawy z dnia z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2022 r., poz. 1775), która to ustawa pomimo utraty mocy obowiązującej ma zastosowanie w sprawie na mocy art. 167 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2023 r. poz. 429), stanowiącego, że do postępowań wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie nowej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Jak stanowi art. 7 ustawy o płatnościach, płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o te płatności, oraz; 2) łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha. Zgodnie z art. 8 ust. 1 w/w ustawy, jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa, płatności związane do powierzchni upraw i uzupełniająca płatność podstawowa, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej: 1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami"; 2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności; 3)o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha; 4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Jak natomiast stanowi art. 16 cyt. ustawy, płatności związane do zwierząt przysługują do zwierząt następujących gatunków: bydło domowe (Bos taurus), owca domowa (Ovis aries) i koza domowa (Capra hircus) (§ 1). Płatności związane do zwierząt gatunku bydło domowe są przyznawane rolnikowi w formie płatności do bydła, jeżeli: a) posiada samice lub samce tego gatunku - których wiek w dniu 15 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, nie przekracza 24 miesięcy - przez okres 30 dni od dnia złożenia wniosku o przyznanie tej płatności, b) liczba zwierząt, o których mowa w lit. a, objętych wnioskiem o przyznanie tej płatności złożonym przez tego rolnika wynosi co najmniej 3 sztuki; Rozstrzygnięcia organów ARiMR dotyczące odmowy przyznania płatności dla bydła zapadły przy zastosowaniu art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013. Zgodnie z tym przepisem, bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa. Organ odwoławczy przywołując za organem I instancji, iż w sprawie zaszły przesłanki do zastosowania ww. przepisu, gdzie jako kluczowy dowód został uznany protokół z czynności kontrolnych. Z treści protokołu wynika, iż zwierzęta Skarżącego przebywają w jednym obiekcie ze zwierzętami P.P. i B. P. i są "wymieszane" z nimi. W tym kontekście, zdaniem organu, przedstawione przez Stronę wyjaśnienia i dowody są niewystarczające i nie podważają tezy na temat braku samodzielności realizacji zamierzeń gospodarczych przez Stronę. Z takim stanowiskiem, zdaniem Sądu, nie sposób się zgodzić. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż przyczyną zastosowania art. 60 rozporządzenia 1306/2013 było stwierdzenie wystąpienia okoliczności z art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95, zgodnie z którym działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. W celu interpretacji powyższych przepisów celowym jest odwołanie się do wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o sygn. akt C-434/12 (tekst wyroku dostępny na stronie internetowej www.curia.europa.eu). Dokonano w nim wprawdzie wykładni art. 4 ust. 8 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2011 r. nr 65/2011 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE L 2011.25.8), ale jego treść odpowiada treści art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Trybunał wyjaśnił, że art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 należy interpretować w ten sposób, że przesłanki stosowania tego przepisu wymagają istnienia elementu obiektywnego i elementu subiektywnego. W ramach elementu obiektywnego należy rozważyć obiektywne okoliczności danej sprawy pozwalające na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). Z kolei w ramach elementu subiektywnego leży rozważenie dowodów pozwalających na stwierdzenie, że przez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia EFRROW ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W powyższym względzie można oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna między osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji między tymi osobami. Zwrot, że warunki zostały "sztucznie stworzone", ma niedookreślony charakter, wobec czego w każdej sprawie należy indywidualnie badać jego znaczenie na tle stanu faktycznego konkretnej sprawy. Mimo braku definicji pojęcia warunków sztucznie stworzonych przyjmuje się, że dotyczy ono takich sytuacji, w których można przyjąć na podstawie istniejących okoliczności faktycznych, że nie miałyby one miejsca, gdyby podmiot działał rozsądnie, kierując się zgodnymi z prawem motywami, innymi niż uzyskanie korzyści sprzecznej z celami systemu wsparcia (por.: wyrok o sygn. akt I GSK 563/19 - dostępny, podobnie jak przytaczane poniżej orzeczenia, na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stworzenie sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności to stworzenie takich warunków, które w określonym stanie faktycznym nie mają żadnego innego racjonalnego uzasadnienia poza uzyskaniem korzystniejszej sytuacji w zakresie płatności od tej, jaką miałby beneficjent, gdyby takich warunków nie stworzył (por.: wyrok o sygn. akt II GSK 2576/14). Omawiana klauzula ma generalny charakter. Nie dotyczy więc konkretnych sytuacji zaistniałych na gruncie konkretnej płatności, lecz całości albo istotnej części zjawiska uznawanego za sztuczne wykreowanie określonych elementów stanu faktycznego tak, aby odpowiadały one nie przepisowi prawnemu, który miałby w "normalnym" układzie rzeczy zastosowanie, ale innemu przepisowi - dla podmiotu tej manipulacji korzystniejszemu (por.: wyrok o sygn. akt I GSK 1621/18). Nie jest bowiem możliwe stworzenie skutecznej normy ogólnej, która wprost przewidywałaby zakaz wskazanego wyżej działania, prowadzącego wprost do uzyskania płatności w wysokości wyższej od tej, którą beneficjent otrzymałby w normalnym układzie rzeczy (por.: wyrok o sygn. akt I GSK 917/18 - dostępny w CBOSA). W ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że stwierdzenie, że doszło do sztucznego stworzenia przez beneficjenta warunków do uzyskania wnioskowanej pomocy unijnej możliwe jest dopiero w wyniku spójnego podsumowania zdarzeń wywołanych przede wszystkim działaniem zainteresowanej strony, ubiegającej się o tę pomoc. Konieczna jest także równoczesna wszechstronna i logiczna ocena tych wszystkich okoliczności wynikających z wniosku innego podmiotu czy podmiotów oraz ich innych działań, świadczących o zamiarze innego niż typowe w danych okolicznościach, wynikających z przepisów prawa, ukształtowania stosunków faktycznych lub prawnych, ukierunkowanych wyłącznie na to, by osiągnąć zamierzony przez beneficjenta skutek prawny w postaci uzyskania środków pomocowych. Punktem odniesienia przeprowadzanej przez organ oceny powinny być cele ustanowione przez ustawodawcę unijnego i krajowego, uzasadniające przyznanie wnioskowanej pomocy. Niewątpliwie ocena tych okoliczności jest inna w sytuacji, gdy dotyczy płatności podlegających modulacji, czy też degresji, a inna gdy w zakresie płatności obszarowych na dany rok nie obowiązywały żadne modulacyjne ograniczenia płatności (wyroki o sygn. akt: I GSK 999/18, I GSK 1229/18, I GSK 117/18, I GSK 901/18 i I GSK 1039/18). W sprawie niniejszej należało zatem ocenić ustalone w postępowaniu okoliczności faktyczne, na podstawie przytoczonych wcześniej przepisów. Oznaczało to konieczność wykazania przez organy, że po pierwsze, Skarżący stworzył (działając wraz z właścicielami pozostałych stad znajdujących się w tych samych pomieszczeniach) sztuczne warunki do uzyskania płatności i po drugie, że uzyskanie tych korzyści jest sprzeczne z celami sektorowego prawodawstwa rolnego (por.: wyrok o sygn. akt I GSK 657/18). W tak zakreślonych ramach organ powinien nie tylko ocenić, czy działania Strony nakierowane były na uzyskanie korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia, ale także, czy można je przypisać również wspomnianym wyżej osobom. Wskazać w tym miejscu należy, że postępowanie w sprawie płatności bezpośrednich jest szczególnym postępowaniem, w którym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego doznają istotnych modyfikacji. Zgodnie bowiem z art. 3 ustawy o płatnościach, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej (ust. 1). W postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 kpa nie stosuje się (ust. 2). Jak wskazano natomiast w ust. 3 powołanego artykułu, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Powyższe przepisy modyfikują zasady postępowania w sprawach dotyczących przyznania płatności, ograniczając szereg obowiązków organu. W szczególności dotyczy to obowiązku dążenia do prawdy obiektywnej i rozłożenia ciężaru dowodu. W postępowaniu w sprawie płatności, toczącym się z wniosku rolnika, organ ma ograniczony obowiązek wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Przepisy powyższe ustanawiają więc dla omawianej kategorii spraw wyjątek od zasady inkwizycyjności wyrażonej w art. 7 kpa, a rozwijanej w dalszych przepisach m. in. w art. 77 kpa. Zasada ta mówi, że organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Jednakże, zarzucając Stronie postępowania sztuczne warunki i wywodząc z tego skutki prawne, również na organie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie przyjętej tezy. Z uwagi na nałożony na niego obowiązek stania na straży praworządności organ nie jest zwolniony z wszelkich obowiązków dowodowych. W szczególności dotyczy to spraw, w których następuje pozbawienie prawa do płatności ze względu na sztuczne tworzenie warunków. W sprawach tego rodzaju ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na organie, natomiast obowiązkiem strony jest wykazanie spełnienia warunków do przyznania płatności (por.: wyrok o sygn. akt I GSK 740/18). Tym samym, to na organie spoczywał obowiązek wykazania okoliczności potwierdzających przyjmowaną przez niego tezę, że doszło do stworzenia sztucznych warunków. Organ jednak jest uprawiony do sięgnięcia po te dowody od strony, która zaś jest w tym postępowaniu obowiązana przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek (por.: wyrok o sygn. akt I GSK 2602/18). W ocenie Sądu, w celu uzasadnienia odmowy przyznania płatności Skarżącemu organy były zobowiązane do przedstawienia w uzasadnieniu decyzji bardzo szczegółowych rozważań dotyczących całego procesu tworzenia sztucznych warunków i opisu działania wszystkich podmiotów zaangażowanych w ten proces. Wbrew temu obowiązkowi organy, przyjmując stworzenie sztucznych warunków do uzyskania płatności, nie zgromadziły w sposób wystarczający materiału dowodowego i nie wykazały, aby warunki te zostały stworzone sztucznie. Argumentem mającym przemawiać za zastosowaniem art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 było zdaniem organów posiadanie przez Skarżącego oraz P. P. i B. P. takich samych adresów siedziby stada i przebywanie stad tych osób w jednym obiekcie. Zdaniem organu brak odrębności stad potwierdza wspólne przetrzymywanie zwierząt bez "infrastrukturalnego rozdzielenia", np. poprzez stosowanie barierek rozdzielających rożne stada. Okoliczność braku odrębności stad stanowiąca sztuczne warunki nie została jednak przez organ udowodniona. Dowodem na to nie może być z pewnością samo w sobie zarejestrowanie stad należących do tych osób w tej samej siedzibie. Zgodnie z definicją siedziby stada zawartą w art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, są to wszelkie budynki, zagrody, pastwiska lub miejsca na otwartej przestrzeni, w których przebywa dane stado lub stada różnych zwierząt gospodarskich. Również okoliczność przetrzymywania w jednym budynku zwierząt należących do różnych stad, nie może świadczyć o wykreowania sztucznych warunków. Organ na poparcie swej tezy wskazał tylko na protokół z kontroli i ustalenie, iż brak było np. barierek rozdzielających poszczególne stada. Jednak nie wyjaśnił, jak stada mogły być rozdzielone skoro w stadzie mogły być różne typy bydła – krowy, byki, cielęta, a które to nie mogą przebywać razem nawet w obrębie jednego stada. A na tę okoliczność słusznie zwrócił uwagę pełnomocnik Strony skarżącej podczas rozprawy. Organ w tym względzie nie poczynił jednak ustaleń. Ponadto pełnomocnik Strony podnosił, że zwierzęta są zakolczykowane indywidualnymi numerami, co pozwalało na identyfikację zwierząt wchodzących w skład jego stada. Za nieuzasadnione należy uznać również jednozdaniowe zdeprecjonowanie składanych przez skarżącego wyjaśnień i przedłożonych przez niego dowodów. Organ nie odniósł się również do argumentów Skarżącego podnoszonych w odwołaniu, że obecny sposób hodowli jest kontynuowany od 2015 r., gdy doszło do wydzielenia jego gospodarstwa i uzyskał on numer identyfikacyjny, poza tym w 2019 r. otrzymał pomoc od ARiMR na rozwój swego gospodarstwa w programie wsparcia dla młodych rolników. Jak podnosił Skarżący, okoliczności te świadczą o odrębności jego gospodarstwa, zaś na przestrzeni lat 2015-2021 organy ARiMR nie kwestionowały tej odrębności i płatności były przyznawane. Zgodzić się należy ze Skarżącym, że sporny przepis art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 posługuje się przesłanką "stworzenia" sztucznych warunków do uzyskania wsparcia, która to winna być rozpatrywana w pewnym związku czasowym z okresem, w jakim Strona ubiega się o przyznanie pomocy finansowej. Brak odniesienia się przez organ do powyższych okoliczności powoduje zatem, że nie jest wiadomym, dlaczego dopiero w 2022 r. uznał on, że stworzono sztuczne warunki w zakresie hodowli bydła. Wsparcie związane z produkcją ma formę płatności rocznej i jest przyznawane w granicach określonych limitów ilościowych oraz oparte na ustalonych obszarach lub ustalanej liczbie zwierząt (art. 52 ust. 6 rozporządzenia nr 1307/2013). Na poziomie krajowym w przytoczonym powyżej art. 16 ust. 3 i 4 ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wskazano odpowiednio, że płatności związane do bydła są przyznawane maksymalnie do 20 sztuk zwierząt, o których mowa w art. 16 ust. 2 pkt 1a tej ustawy, a do krów - maksymalnie do 20 sztuk zwierząt, o których mowa w ust. 2 pkt 2a. Organy nie przeprowadziły jednak symulacji wskazującej, jakie płatności do zwierząt Skarżący mógłby uzyskać, gdyby zdaniem organu nie stworzył sztucznych warunków w tym zakresie, a jakie uzyskałaby przy ewentualnym ich stworzeniu. Nie sposób zatem na podstawie uzasadnienia zaskarżonej decyzji stwierdzić, czy w danej sytuacji można zasadnie postawić Skarżącemu zarzut deklarowania do płatności maksymalnej możliwej liczby sztuk zwierząt i czy miało to jedynie na celu uzyskanie płatności, jakich w normalnych warunkach jedno gospodarstwo wspólnie zarządzane przez np. P. P. nie uzyskałoby. Należy podkreślić, iż to organ wywodzi skutki prawne (odmawiając płatności) z zarzutu tworzenia sztucznych warunków do otrzymania wsparcia i to na organie ciąży obowiązek wykazania tych sztucznych warunków. Ustalenia takie winny zaś w sposób niebudzący żadnych wątpliwości wynikać ze zgromadzonego, a następnie rozpatrzonego przez organy materiału dowodowego, jaki stanowi podstawę rozstrzygnięcia. W przeciwnym wypadku, ustalenia organów należy uznać za niekompletne i niewystarczające do wykazania sztucznego stworzenia przez dany podmiot warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia. Przytoczyć w tym miejscu należy wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 7 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Ol 430/23, zgodnie z którym: "przepisy ustaw o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, a także o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt nie wykluczają, by pod jednym adresem można było zgłosić kilka siedzib stad". W ww. sprawie o zbliżonym do niniejszego stanie faktycznym sprawy sąd wskazał, iż: "analiza zgromadzonych w sprawie dowodów powinna być przeprowadzona w szerszym zakresie, uwzględniającym nie tylko aspekt kosztów działalności rolniczej podmiotów, którym stawia się zarzut sztucznego tworzenia warunków, ale też osiąganych z niej dochodów i ich źródła. W aspekcie kosztów tej działalności wyjaśnienia wymagało zaś, jakie są zasady ponoszenia ich przez producentów rolnych w sytuacji wspólnego użytkowania obór, czego dotychczas nie wyjaśniono. W szczególności nie ustalono źródeł finansowania wydatków na utrzymanie zwierząt. Podkreślić należy, że "gospodarstwo rolne" oznacza wszystkie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika, znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego (art. 4 ust. 1 lit, b) rozporządzenia nr 1307/2013). Gospodarstwo rolne stanowi zatem wyodrębnioną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolniczą. Powinna posiadać odrębne środki produkcji, wyposażenie, nieruchomości, i powinna być zarządzana przez rolnika. W ocenie Sądu, wszystkie te aspekty działalności rolniczej powinny podlegać kompleksowej ocenie organów". Z argumentacją przytoczoną w powyższym orzeczeniu Sąd, rozpoznający niniejszą sprawę, w pełni się zgadza. Wskazane wyżej uchybienia stanowią o naruszeniu art. 3 ustawy o płatnościach. Z unormowań tych wynika, że organ jest zobowiązany rozpatrzyć, ale nie zbierać materiał dowodowy. Jednocześnie jednak ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Tym samym w niniejszym postępowaniu to na organie spoczywał obowiązek wykazania okoliczności potwierdzających przyjmowaną przez niego tezę, że doszło do stworzenia sztucznych warunków. W tym kontekście naruszono przepisy art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 kpa. Organy nie uzasadniły tez, które postawiły. Z kolei uchybienia w zakresie gromadzenia materiału dowodowego nie pozwalają na obecnym etapie na przesądzenie, czy naruszono art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 i pozostałe wymienione w skardze przepisy prawa materialnego. Przechodząc do oceny materiału dowodowego w zakresie wyłączenia działek gruntu nr a i b z płatności obszarowych (jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dodatkowej) wskazać należy, że organ odwoławczy zweryfikował w tym zakresie stanowisko organu I instancji, przyjmując, że podstawą faktyczną takiej oceny nie jest okoliczność użytkowania działek rolnych bez tytułu prawnego (co stanowiło podstawę rozstrzygnięcia organu I instancji) lecz fakt, że faktycznym użytkownikiem owych działek był inny rolnik, tj. P. P. Stanowisko to, jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, organ II instancji oparł wyłącznie na dowodzie z zeznań świadka – R L, będącego właścicielem działek nr a i b, który jako użytkownika tych działek wskazał P. P. i na potwierdzenie tego faktu przedłożył zawartą 6 czerwca 2022 r. między nim a P. P. umowę dzierżawy w/w gruntów rolnych. Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd stwierdza, że o ile słusznie organ II instancji przyjął (weryfikując w tym zakresie stanowisko organu I instancji), że sam brak tytułu prawnego do działek zadeklarowanych we wniosku Skarżącego na 2022 r., nie może przesądzać o wykluczeniu spornych gruntów z płatności obszarowych, o tyle za wadliwą należy uznać ocenę, że treść zeznań R. L. dowodzi braku elementu posiadania przez Skarżącego i w konsekwencji niespełnienia warunku opisanego w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach. Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem, w pełni podzielanym przez tut. Sąd, rolnik nie jest zobowiązany posiadać i przedkładać organowi umów co do wnioskowanych gruntów, dopóki nie zaistnieje ku temu potrzeba wynikająca z konieczności rozstrzygnięcia konkurencyjnych wniosków o uzyskanie płatności. Wynika to z tego, że jedną z przesłanek do uzyskania płatności jest posiadanie gruntu w dyspozycji w określonym przez państwo członkowskie dniu. Zatem fakt bezumownego korzystania z gruntu nie będzie stanowił podstawy do odmowy przyznania płatności, jeżeli rolnik posiada grunt w dyspozycji i nie został złożony konkurencyjny wniosek osoby posiadającej tytuł prawny. W sytuacji więc, gdy z wnioskiem o przyznanie płatności bezpośrednich występuje jeden rolnik posiadający numer identyfikacyjny w krajowym systemie producentów rolnych, który jest w posiadaniu na dzień 31 maja danego roku wymaganą powierzchnię kwalifikowanego obszaru, a jednocześnie deklarowane działki nie są własnością Skarbu Państwa, państwowej osoby prawnej, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządowej osoby prawnej (art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach), brak jest podstaw do odmowy przyznania tych płatności nawet wówczas, gdyby owo posiadanie było bez tytułu prawnego, czy posiadania w złej wierze (por. tezę wyroku NSA z 22 września 2022 r., sygn. akt I GSK 1235/22). Powołane przepisy wymagają by rolnik spełniał następujące warunki: posiadał grunty rolne, posiadał co do nich uprawnienia decyzyjne w zakresie ich rolniczego użytkowania, odnosił korzyści z działalności rolniczej na tych gruntach prowadzonej oraz ponosił ryzyko finansowe odnośnie prowadzonej tam działalności rolniczej. Tut. Sąd zwraca szczególną uwagę na pogląd zaprezentowany przez NSA w wyroku z 22 sierpnia 2024 r., sygn. akt I GSK 871/23, w którym wskazano: "płatności bezpośrednie stanowią jeden z instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej i mogą być przyznawane producentom rolnym spełniającym warunki określone przez prawo krajowe i unijne. Tego rodzaju forma pomocy związana jest przede wszystkim z faktem bycia rolnikiem i rolniczego użytkowania gruntu, nie zaś z prawem do gospodarstwa rolnego. Dlatego też prawodawca wspólnotowy jako tytuł uprawniający do uzyskania płatności wskazuje faktyczne prowadzenie na określonych gruntach działalności rolniczej. Takie rozumienie posiadania na gruncie przepisów o płatnościach wynika również z samej istoty płatności, których zasadniczym celem jest dofinansowanie produkcji rolnej. Posiadanie - jako warunek przyznania płatności - jest zatem stanem faktycznym, a nie wyłącznie stanem prawnym. Oznacza to, że można mieć tytuł prawny do gruntu rolnego, ale nie mieć uprawnienia do płatności oraz można posiadać grunty rolne bez tytułu prawnego, a nawet w złej wierze i z tego tytułu mieć prawo do uzyskania płatności. Dodatkowo należy wskazać, że rolnik wnioskujący o płatność nie jest zobowiązany do bezpośredniej pracy na gruntach, tzn. nie musi stosownych czynności agrotechnicznych wykonywać osobiście. Rzecz jednak w tym, by dokonywane były one w jego imieniu. W zależności od okoliczności, władanie gruntem może polegać także na zlecaniu osobom trzecim dokonania stosownych zabiegów, jednak istotne jest to, by rolnik wnioskujący o przyznanie płatności posiadał decyzyjność jak, co, gdzie i kiedy na dany grunt zasiać, komu i kiedy zlecić prace polowe. Istotą płatności jest więc to, że są one przyznawane osobie, która rzeczywiście użytkuje grunty, tzn. decyduje m.in. jakich i przy pomocy jakiego rodzaju maszyn i urządzeń rolniczych dokonywać zabiegów agrotechnicznych, podejmuje także decyzje o terminie zbioru plonów (por. także np. z wyrokami NSA: z 19 listopada 2021 r., I GSK 830/21; z 27 stycznia 2023 r., I GSK 577/22, tamże). Z tego wynika, iż pojęcie posiadania gruntów rolnych dla celów ubiegania się o pomoc ma swoisty zakres. W związku z powyższym, aby otrzymać płatności do deklarowanych działek rolnych konieczne jest, aby w okresie objętym płatnością były one w posiadaniu rolnika oraz by to on samodzielnie lub z pomocą innych osób prowadził na nich działalność rolniczą (posiadał decyzyjność w odniesieniu do związanych z gruntem prac polowych). Rolnik nie musi ich wykonywać osobiście, ale decyzyjność musi mieć charakter ciągły przez cały rok kalendarzowy. Konieczne jest więc stwierdzenie, czy posiadacz, który złożył wniosek o płatność podejmował odpowiednie starania rolne w stosunku do działek." Odnosząc powyższe rozważania do sprawy niniejszej, Sąd zauważa, że z materiału dowodowego w żaden sposób nie wynika, by wobec spornych działek miał miejsce konflikt krzyżowy (brak jest informacji, by z wnioskiem o płatności występował P. P., bądź R. L.). Skoro więc działki nr a i b nie były przedmiotem konkurencyjnych wniosków o płatności, to pozyskany przez organy dowód w postaci umowy dzierżawy zawartej 6 czerwca 2022 r. między R. L. a P. P. nie przekładał się automatycznie na ocenę, że w 2022 r. działki te faktycznie użytkował rolniczo P. P. i że brak jest po stronie wnioskodawcy (Skarżącego) uprawnienia o ubieganie się o płatność. Wbrew też stanowisku organu, podstaw do takiego wniosku nie daje analiza treści protokołu przesłuchania R. L. z 18 lipca 2023 r. Z dowodu tego wynika, że świadek potwierdził fakt dzierżawy działek rolnych nr a i b P. P. i oświadczył, że P. P. cały czas użytkuje w/w działki i użytkował je także w latach poprzednich. Zeznał też, że w 2023 r. P. P. opłacił czynsz gotówką, raz w roku 250 zł i wyjaśnił, że zawsze rozmawia osobiście z P. P. Według jednak składu orzekającego w sprawie niniejszej, na podstawie okoliczności wskazanych przez świadka nie sposób precyzyjnie ustalić, w jakim zakresie znaczeniowym świadek przypisał użytkowanie w/w działek P. P. (prawnym, czy faktycznym). Organ II instancji schematycznie, bez głębszej refleksji, stwierdził w skarżonej decyzji, że skoro R. L. zeznał podczas przesłuchania, że użytkownikiem działek rolnych usytuowanych na wspomnianych działkach ewidencyjnych był P. P. to brak jest elementu posiadania przez Skarżącego. Tymczasem z zeznań R. L. nie sposób wywieść, że to właśnie P. P. posiadał co do tych gruntów uprawnienia decyzyjne w zakresie ich rolniczego użytkowania (tj. decydował jakich zabiegów agrotechnicznych dokonywać), odnosił korzyści z działalności rolniczej na tych gruntach prowadzonej oraz ponosił ryzyko finansowe odnośnie prowadzonej tam działalności rolniczej. Przeciwnie, świadek w żadnym miejscu nie wskazuje, by P. P. podejmował jakiekolwiek starania rolne w stosunku do owych gruntów, natomiast okoliczności, na które świadek wskazywał podczas przesłuchania, tj.: że to P. P. opłacił czynsz gotówką i że zawsze z nim rozmawia - są oczywiste w kontekście łączącej świadka z P. P. umowy dzierżawy. Jednocześnie Sąd za uzasadnione uznaje zarzuty skargi, że dowód z przesłuchania R. L. został przeprowadzony niezgodnie z procedurą administracyjną. W tym miejscu przypomnieć należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Ponieważ zasady i tryb przeprowadzania dowodów z przesłuchania świadków nie zostały uregulowane w ustawie o płatnościach, zastosowanie w tym zakresie mają przepisy kpa, przewidujące, że strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem (art. 79 § 1 kpa). W rozpatrywanej sprawie bezsporny jest fakt niedochowania przez Kierownika Biura Powiatowego w Strzelcach Opolskich wymogów przewidzianych w art. 79 § 1 kpa, sporna jest natomiast kwestia skutków, jakie uchybienie to wywołało. W odpowiedzi na skargę organ podnosi bowiem, że ocena wpływu naruszenia tego przepisu na wynik sprawy powinna uwzględniać treść art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy o płatnościach, który to przepis ogranicza zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu. W ocenie Sądu stanowisko organu nie zasługuje na akceptację. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy o płatnościach, organ administracji publicznej zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie przed wydaniem decyzji, umożliwia stronom wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, przepisów art. 79a (obowiązek wskazania niespełnionych przesłanek do wydania decyzji zgodnej z żądaniem strony) oraz art. 81 (okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów) nie stosuje się. Jak już wyżej sygnalizowano, Sąd ma świadomość, że przepisy ustawy o płatnościach w istotny sposób modyfikują ogólne postępowanie administracyjne, ograniczając zasadę prawdy obiektywnej (poprzez przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne) oraz zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Niemniej jednak należy zauważyć, że żaden przepis ustawy o płatnościach nie wyłącza stosowania art. 79 kpa, a co za tym idzie, modyfikacja w/w zasad w żaden sposób nie zwalniała organu z obowiązku poinformowania Strony o zamiarze przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka. Organ pomija przy tym dość istotną w sprawie okoliczność, że z inicjatywą przeprowadzenia tego dowodu wystąpił sam organ prowadzący postępowanie. W tej sytuacji trudno zarzucać Skarżącemu, że nie wystąpił z żądaniem czynnego udziału w postępowaniu, skoro oczywistym jest, że nie miał on świadomości, iż organ ma zamiar przesłuchać świadka. Podkreślić należy, że art. 3 ust 2 pkt 4 ustawy o płatnościach nie przewiduje warunku, by chęć uczestnictwa strony w postępowaniu została zakomunikowana organowi niezwłocznie po wszczęciu tego postępowania, przeciwnie przepis ten wyraźnie wskazuje, że żądanie w tym zakresie może być zgłoszone w każdym stadium postępowania. Strona postępowania w sprawie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego ma więc prawo przystąpić do udziału w tym postępowaniu dopiero w reakcji na określone czynności dowodowe, przeprowadzone czy to z jej inicjatywy, czy to z inicjatywy organu, czego jednak w tym drugim przypadku z przyczyn oczywistych nie mogłaby uczynić, jeśli organ uchybi obowiązkowi, o którym mowa w art. 79 § 1 kpa. W rezultacie Sąd stoi na stanowisku, że jeśli to organ ARiMR we własnym zakresie podejmuje określone czynności dowodowe, dopuszczając się przy tym naruszenia obowiązku zawiadomienia strony o zamiarze przeprowadzenia danego dowodu, to ocena skutków takiego uchybienia winna być traktowana jako naruszenie wyrażonej w art. 10 § 1 kpa zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, bez względu na ograniczenie tej zasady, przewidziane w art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy o płatnościach. Przewidziany bowiem w tym przepisie wymóg formalny dotyczący wystąpienia przez stronę z żądaniem czynnego uczestnictwa w postępowaniu - skoro nie ma ona wiedzy o podejmowanych przez organ działaniach - nie może, zdaniem Sądu, prowadzić do sytuacji, że strona jest obarczana negatywnymi konsekwencjami zaniedbania organów. W ocenie Sądu odmienne stanowisko (postulowane przez organ) prowadziłoby do wypaczenia ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w szczególności zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 ust 1 kpa) oraz wskazanej wyżej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Podsumowując ten wątek sprawy Sąd stwierdza, że uniemożliwienie Skarżącemu udziału w przeprowadzeniu dowodu z zeznań R. L. stanowi naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. z art. 145 § 1 pkt 1c ppsa, co samo w sobie stanowi wystarczającą przesłankę uchylenia zaskarżonej decyzji (abstrahując nawet od przesądzonej już wyżej wadliwości oceny tego dowodu). W konsekwencji stwierdzić należy, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o nienależycie rozpatrzony i wadliwie oceniony materiał dowodowy. Dowody, na których oparł się organ, odmawiając Skarżącemu przyznania płatności obszarowych do spornych działek rolnych, tj. umowa dzierżawy z 6 czerwca 2022 r., oraz zeznania R. L. - nie zdołały bowiem wyjaśnić kluczowej w tej sprawie kwestii, a mianowicie: jaki podmiot w badanym okresie rzeczywiście owe grunty uprawiał, tzn. decydował, jakie rośliny uprawiać, dokonywał odpowiednich zabiegów agrotechnicznych, zbierał plony i utrzymywał te grunty w dobrej kulturze rolnej. Wbrew temu, co przyjął organ, niewątpliwy fakt posiadania przez P. P. statusu dzierżawcy przedmiotowych działek rolnych nie przekładał się automatycznie na ocenę, że Skarżący nie był w posiadaniu owych działek (nie był ich faktycznym użytkownikiem). Analogiczne uwagi co do niewyjaśnienia kluczowych okoliczności w sprawie należy odnieść do materiału dowodowego zebranego na potwierdzenie tezy stworzenia sztucznych warunków hodowli bydła. Organy nie wykazały w przekonujący sposób, że w przypadku wniosku o tą płatność złożonego w 2022 r. działanie Skarżącego było nakierowane jedynie na uzyskanie wsparcia sprzecznego z jego celami. Tym samym organy nie wyjaśniły okoliczności stanu faktycznego sprawy w stopniu pozwalającym na wydanie rozstrzygnięcia. W tym miejscu wskazać należy, że Sąd nie przesądza obecnie o wyniku ponownie prowadzonego postępowania i tym samym rozstrzygnięcia. Stwierdza wyłącznie, że kwestie związane z ustaleniem: czy w ramach prowadzonej przez Skarżącego hodowli bydła doszło do stworzenia sztucznych warunków oraz czy Skarżący faktycznie użytkował rolniczo sporne działki - nie zostały jednoznacznie wyjaśnione. Przy czym brak dostatecznego wyjaśnienia tych zagadnień nie oznacza jeszcze, że Skarżącemu przysługują płatności. Sąd podkreśla, że to wnioskodawca obowiązany jest dostarczyć stosowne dokumenty, jeżeli jego zdaniem mają one potwierdzać zasadność wniosku o płatności. Organ nie ma obowiązku poszukiwania dowodów w tym zakresie. Specyfika spraw w przedmiocie przyznania płatności wiąże się bowiem z tym, iż posiadaczem niezbędnych informacji oraz materiału dowodowego, które umożliwiają rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej jest przede wszystkim strona postępowania. Tut Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA w Rzeszowie z 13 lipca 2023 r., sygn. akt I SA/Rz 222/23, w którym wskazano: "To rolnik ponosi konsekwencje nieudowodnienia faktu istotnego dla złożonego wniosku. Ma to szczególne znaczenie przy istnieniu tzw. konfliktu krzyżowego. Rolą organu jest zatem przeprowadzenie wszelkich dowodów zgłoszonych przez rolnika, a także innych dowodów, o których ma wiedze i uzna je za istotne w sprawie. Jednak w postępowaniu o przyznanie płatności nie obowiązują domniemania prawdziwości złożonego wniosku, czy tłumaczenia na korzyść występujących w sprawie wątpliwości dowodowych. Jeżeli jakiś fakt nie został przez rolnika wykazany, a dla realizacji jego wniosku wykazanie tego faktu jest konieczne, to wówczas organ ma prawo odmówić mu przyznania dopłaty." Rozpoznając ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę zaprezentowaną przez Sąd ocenę prawną i ustali stan faktyczny sprawy w sposób niebudzący wątpliwości, mając na względzie stanowisko Skarżącego i przedstawiane przez niego dowody. W zależności od poczynionych ustaleń organ podejmie stosowne czynności w adekwatnym trybie. W tym stanie rzeczy Sąd, z uwagi na stwierdzone naruszenia prawa procesowego, mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ppsa orzekł jak w pkt 1 sentencji. W zakresie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa, na które złożyły się wpis od skargi w kwocie 200 zł, opłata od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w wysokości 480 zł.