I SA/Op 320/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 lipca 2018 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze wniesionej do tut. Sądu decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 lipca 2018 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016 r., pełnomocnik skarżącego zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek pełnomocnik wskazał, iż skarżący z pisma organu powziął informację, że po wystawieniu tytułów wykonawczych sprawę skierowano do windykacji Naczelnika Urzędu Skarbowego. Tym samym skarżącemu grozi niepowetowana strata majątkowa, gdzie jedynym sposobem na jej uniknięcie jest wstrzymanie wykonania skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej jako: [ppsa]., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 ppsa po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przyznanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi zatem odstępstwo od ogólnej reguły, iż ostateczna decyzja administracyjna podlega wykonaniu i objęte jest zakresem uznania Sądu, iż w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania takiej ochrony. Przesłankami uzasadniającymi zastosowanie przez Sąd tej instytucji procesowej jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w przepisie art. 61 § 3 ppsa chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. post. NSA z 20.12.2004 r. sygn. akt GZ 138/04, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl., jak i pozostałe powołane poniżej orzeczenia). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. post. WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 352/06). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale o szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak m.in: postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 889/04, postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04, postanowienie z dnia 9 marca 2005 r., II OZ 52/05). Sąd w kwestii wstrzymania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to skarżący zobowiązany jest do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 ppsa W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, że dla pozytywnego rozpatrzenia wniosku niezbędne jest przedstawienie konkretnych okoliczności, które uzasadniają wstrzymanie aktu lub czynności. W postanowieniu z dnia 28 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 7/13 wskazano, że sąd orzeka o wstrzymaniu wykonania decyzji przede wszystkim na podstawie oświadczeń strony. To w jej interesie leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście przesłanek wstrzymania wykonania. Twierdzenia te winny zaś zostać poparte niezbędnym odwołaniem się do materiałów źródłowych, jak również skonkretyzowanych danych, wystarczająco obrazujących jej sytuację. Brak takiego odniesienia uniemożliwia pozytywną weryfikację ich wiarygodności, a w rezultacie – przychylenie się do zgłoszonego żądania (podobnie: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 22 marca 2011 r., II GSK 373/11, z 3 lutego 2011 r., I OZ 74/11, z 18 marca 2010 r., II FSK 502/09,; z 1 października 2009 r., I FSK 1312/08, z 30 lipca 2009 r., I OZ 754/09 i z 16 kwietnia 2009 r., II GSK 257/09). W tymże orzecznictwie akcentuje się – i jest to stanowisko ugruntowane – że to na stronie skarżącej spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Twierdzenia skarżącego powinny być też poparte dokumentami źródłowymi, które pozwalają na weryfikację okoliczności faktycznych przytoczonych przez wnioskodawcę (por. postanowienia NSA z 7 marca 2012 r., I FSK 37/2012; z 6 marca 2012 r., I OZ 116/2012; z 29 lutego 2012 r., II FZ 59/2012; z 14 marca 2014 r., II FSK 171/14). Odnosząc powyższe do stanu tej sprawy wskazać na wstępie należy, że przy rozpatrywaniu wniosku skarżącego Sąd miał na uwadze wyrażany w orzecznictwie pogląd, iż ochroną tymczasową można objąć zarówno akty wydane w pierwszej instancji, jak i np. akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli (por. P. Daniel, Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Warszawa 2013, s. 285 i n.). Oznacza to, że w ramach postępowania zainicjowanego skargą na decyzję w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania, skarżący ma prawo wnieść o wstrzymanie kwestionowanej, w trybie nadzwyczajnym, ostatecznej decyzji administracyjnej, a więc jak ma to miejsce w niniejszej sprawie – ostatecznej decyzji określającej wysokość zobowiązania pieniężnego na 2016 r. Tym samym obowiązkiem Sądu było rozstrzygnięcie, czy w sprawie spełnione zostały przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej Burmistrza Białej z 15 lutego 2016 r. Przechodząc zatem do rozpatrzenia wniosku skarżącego należy zauważyć, że pełnomocnik strony w jego uzasadnieniu ograniczył się jedynie do wskazania ogólnikowych zagrożeń, wiązanych ze skierowaniem sprawy do egzekucji z majątku skarżącego. Oceniając powyższą argumentację Sąd stwierdza, iż jest ona niewystarczająca do uznania, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Z uzasadnienia wniosku nie wynika w żadnym stopniu, czy i w jakim ewentualnie zakresie kwota zobowiązania podatkowego przekracza możliwości płatnicze skarżącego. Pełnomocnik nie wykazał bowiem, jaki jest stan majątkowy strony, jakimi środkami finansowymi ona dysponuje obecnie i w jaki sposób podjęte przez organ czynności wpłyną na jej sytuację majątkową. Skarżący nie przedłożył w istocie żadnych dokumentów, które pozwoliłyby na zobrazowanie jego aktualnej kondycji finansowej i potwierdziłyby uzasadnioną obawę, że wykonanie zobowiązania podatkowego narazi go na znaczną szkodę lub nieodwracalne skutki w rozumieniu art. 61 § 3 ppsa. Dysponowanie takim danymi jest natomiast niezbędne, aby dokonać weryfikacji tego, czy wykonanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku wnioskodawcy, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki. Obowiązek uregulowania zaległości podatkowych w każdym przypadku, niezależnie od zamożności podatnika, łączy się z obniżeniem jego dochodu. Nie oznacza to jednak automatycznie powstania szkody i to znacznych rozmiarów lub trudnych do odwrócenia skutków, albowiem w przypadku uchylenia decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, dochodzi do zwrotu spełnionego świadczenia pieniężnego wraz z odsetkami. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 grudnia 2012 r. sygn. akt II GZ 455/12, w którym wskazano, że: "postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności wydawane jest wyjątkowo, na wniosek skarżącego i nie stosuje się w odniesieniu do niego treści art. 49 ppsa. Oznacza to, że w przypadku nieuzasadnienia lub niedostatecznego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności przewodniczący nie ma obowiązku wzywania strony do jego uzupełnienia lub poprawienia, a inicjatywa dowodowa i odpowiedzialność za skuteczność złożonego wniosku spoczywa w całości na wnioskodawcy." W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ppsa, należało orzec jak w sentencji postanowienia.