I SA/Op 344/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Spółki z o.o. w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 21 czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu wierzytelności wskutek wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia postanawia: odmówić wstrzymania wykonania. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z 21 czerwca 2016 r. w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu wierzytelności A Sp. z o.o. w [...] (dalej jako Spółka, skarżąca) zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji. Uzasadniając wniosek wskazała, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i wykonanie przez organ egzekucyjny postanowienia o zajęciu wierzytelności wpłynie znacząco na jej byt, który zostanie całkowicie zaburzony, w rezultacie skarżąca znajdzie się na drodze do ogłoszenia upadłości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z zasadą przyjętą w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) - dalej jako: [ppsa], wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 ppsa, po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części skarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przyznanie takiej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły, iż ostateczna decyzja administracyjna podlega wykonaniu. U podstaw tej regulacji legła potrzeba zagwarantowania funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Wstrzymanie wykonania aktu jest więc instytucją wyjątkową, co oznacza, iż przesłanki przewidziane w cytowanym przepisie nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej . Z treści art. 61 § 3 ppsa wynika obowiązek wykazania przez wnioskującego okoliczności uprawdopodobniających zaistnienie wskazanych przesłanek, przy czym uprawdopodobnienie to nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione, czyli że na skutek wykonania decyzji grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku jej realizacji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Wnioskodawca musi zatem wykazać istnienie realnego niebezpieczeństwa, iż wykonanie zaskarżonego aktu przed zbadaniem jego prawidłowości przez sąd administracyjny, wywoła nieodwracalne pogorszenie jego sytuacji, którą trudno będzie naprawić nawet po ewentualnym wyeliminowaniu zaskarżonego aktu. Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku, przy rozważeniu całości okoliczności sprawy. Jak podkreśla się w orzecznictwie, strona skarżąca jest wręcz zobligowana do przedstawienia argumentów i uzasadniających je dokumentów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 ustawy (por. postanowienia NSA: z 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09 i z 18 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 502/09, dostępne, podobnie jak dalsze przytaczane w tym uzasadnieniu orzeczenia, na stronie internetowej NSA www.orzecznictwo.nsa.gov.pl). Stanowisko powyższe jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. W postanowieniu z 29 maja 2009 r. o sygn. akt I FZ 148/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 ppsa oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie, gdyż sąd powinien mieć o nich wiedzę i możliwość ich zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża wnioskodawcę. Jeśli chodzi o wykładnię użytych w art. 61 § 3 ppsa nieostrych pojęć (niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków), w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w przepisie tym chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienia NSA: z 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/04; z 26 lutego 2013 r" II FSK 1064/12, ). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA z 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06; postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10 i z dnia 28 stycznia 2015 r., II FZ 2080/14). Przechodząc do oceny opisanego powyżej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu z punktu widzenia nakreślonej powyżej wykładni przesłanek zawartych w art. 61 § 3 ppsa oraz obciążającego stronę ciężaru ich wykazania, Sąd nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Okoliczności w nim podniesione, po skonfrontowaniu z wyłaniającymi się z akt sprawy ustaleniami, nie dostarczyły bowiem dostatecznych przesłanek do uznania, że skarżąca zasługuje na szczególną ochronę prawną przed negatywnymi konsekwencjami, jakie dla niej może spowodować wykonanie zaskarżonego postanowienia. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że podnoszona w skardze argumentacja, mająca przemawiać za uwzględnieniem wniosku – a sprowadzająca się do stwierdzenia, że wykonanie zaskarżonego postanowienia wpłynie znacząco na byt Spółki, który zostanie całkowicie zaburzony, w rezultacie znajdzie się ona na drodze do ogłoszenia upadłości – nie została przez skarżącą poparta stosowną dokumentacją dotyczącą jej kondycji finansowej. Niemniej jednak Sąd uwzględnił przedłożone dokumenty źródłowe i okoliczności podniesione w ramach wpadkowego postępowania dotyczącego przyznania stronie prawa pomocy, w ramach którego zbadano stan majątku i dochodów Spółki. Z przekazanych w toku tego postępowania dokumentów wynikało, że przychody z prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej w 2015 r. wyniosły 3.576.124,12 zł, przy kosztach ich uzyskania w wysokości 6.761.451,82 zł. Z kolei dane z przedłożonego rachunku zysku i strat za okres 01.01.2016 r. – 31.08.2016 r. informują, że skarżąca w okresie tym osiągnęła m.in. przychody ze sprzedaży produktów w wysokości 1.710.346,57 zł oraz przychody operacyjne w wysokości 21.392,36 zł, ponosząc koszty działalności operacyjnej w wysokości 2.685.454,80 zł i koszty pozostałe w kwocie 24.602,24 zł. Przedłożone natomiast za miesiące styczeń, luty, lipiec i sierpień 2016 r. deklaracje VAT-7 wskazywały, że w tym okresie uzyskała ona obrót w wysokości 2.342.759 zł, przy kosztach zakupu towarów i usług w kwocie 2.574.527 zł. Powyższe informacje wskazują, że skarżąca prowadzi działalność znacznych rozmiarów, w ramach której osiąga pokaźne obroty. Wprawdzie skarżąca ponosi przy tym koszty przekraczające wysokość przychodu, czego wynikiem jest zanotowana w 2015r. strata w wysokości 3.185.327,70 zł, jednakże nie jest to okoliczność przesądzająca automatycznie za spełnieniem przesłanek z art. 61 § 3 ppsa. Strata podatkowa, jak to wskazał NSA w postanowieniu z dnia 15 grudnia 2014 r., II FZ 1741/14, jest bowiem nadwyżką kosztów nad przychodami w danym roku podatkowym i nie skutkuje utratą płynności finansowej ani też nie oznacza braku środków finansowych (także postanowienie NSA z dnia 1 sierpnia 2013 r., I FZ 327/13). W ocenie Sądu, kondycja finansowa spółki pozwala na zaspokojenie wierzytelności wierzyciela podatkowego z jej majątku. Należy podkreślić, że spór zainicjowany przez skarżącą dotyczy postanowienia w sprawie określenia wysokości nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu wierzytelności w kwocie 87.695,49 zł. Zdaniem Sądu, zestawienie tej kwoty z wartością osiąganych przez skarżącą obrotów nie potwierdza podnoszonych we wniosku twierdzeń, by wykonanie zaskarżonego postanowienia groziło całkowitym zaburzeniem bytu Spółki, czy spowodowało niebezpieczeństwo jej likwidacji. Zaznaczyć przy tym należy, iż choć istotnie przymusowa realizacja nałożonych obowiązków w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego, to jednak wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy bowiem zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, ale jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienia NSA: z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I FSK 450/09; z dnia 6 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FSK 2247/14; z dnia 15 grudnia 2014 r., II FZ 1741/14). Zatem sam fakt egzekwowania obowiązku pieniężnego, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie może być automatycznie utożsamiany z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Mając zatem na uwadze przedstawione wyżej dane o rozmiarach prowadzonej przez skarżącą działalności i skali osiąganych obrotów, Sąd nie znalazł podstaw do przyjęcia, że spełnienie obowiązku określonego zaskarżonym postanowieniem zagrozi bytowi Spółki i doprowadzi do jej upadłości. Na inne okoliczności, powodujące trudne do odwrócenia skutki, strona skarżąca nie wskazała. W związku z powyższym należało uznać, że w sprawie nie zaistniały podstawy do udzielenia skarżącej ochrony tymczasowej. Wobec tego, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ppsa, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.