I SA/Op 403/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 30 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. i P. T., U. i W. B. na uchwałę Rady Miejskiej w Brzegu z dnia 19 grudnia 2012 r. Nr XXXV/211/12 w przedmiocie uchwalenia budżetu na rok 2013 wskutek wniosku skarżących o przywrócenie terminu do wniesienia skargi postanawia : odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) - /dalej p.p.s.a/ odrzucił skargę W. i P. T. oraz U. i W. B. na uchwałę Rady Miejskiej w Brzegu z dnia 19 grudnia 2012 r. Nr XXXV/211/12 w przedmiocie uchwalenia budżetu na rok 2013. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż w świetle treści art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) i uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r. o sygn. akt II OPS 2/07, skargę, o której mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, należy wnieść za pośrednictwem organu gminy do sądu administracyjnego w terminie trzydziestu dni od dnia otrzymania odpowiedzi tego organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Sąd wskazał, iż w rozpoznawanej sprawie wezwania skarżących do usunięcia naruszenia prawa dotyczące zaskarżonej uchwały wpłynęły do organu w dniu 24 stycznia 2013 r., natomiast odpowiedź organu została doręczona stronom już po upływie określonego w art. 53 § 2 p.p.s.a. terminu sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania (w dniach 29 marca 2013 r. i 2 kwietnia 2013 r.). W tej sytuacji termin do wniesienia skargi upływał w sześćdziesiątym dniu liczonym od dnia wniesienia tego pisma (24 stycznia 2013 r.), tj. w dniu 25 marca 2013 r. Tymczasem wniesienie skargi przez skarżących do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu za pośrednictwem organu nastąpiło w dniu 24 kwietnia 2013 r. Pismem nadanym w dniu 29 września 2013 r. W. i P. T. złożyli wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W tej samej dacie tożsamy wniosek złożyli U. i W. B. W motywach uzasadnienia obu pism skarżący wskazali, że kierując się brzmieniem art. 101 § 3 ustawy o samorządzie gminnym uznali, iż w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Dlatego też skarżący byli przekonani, iż w przypadku braku reakcji na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, dopuszczalne jest złożenie skargi w terminie trzydziestu dni do dnia w którym upłynął maksymalny 2-miesięczny termin przewidziany w art. 35 § 3 K.p.a. dla załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. Skarżący wskazali, iż przyjmując takie założenie, działali w oparciu o zasadę zaufania obywatela do prawa, zasadę, iż przepisu brzmiącego jasno nie należy interpretować oraz zasadę wynikającą z art. 87 Konstytucji, iż źródłami powszechnie obowiązującego prawa są Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Stąd, wedle ich wiedzy wynikającej z art. 101 u.s.g., skarżący działali w przekonaniu, iż składając skargę do tut. Sądu w dniu 24 kwietnia 2013 r. uczynili to w terminie. O tym, iż skarga została przez nich złożona z uchybieniem terminu, skarżący dowiedzieli się dopiero po otrzymaniu postanowienia tut. Sądu o jej odrzuceniu, gdzie wskazano, że dla dokonania tej czynności właściwy był sześćdziesięciodniowy termin wynikający z art. 53 § 2 p.p.s.a., o czym przesądziła uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 2 kwietnia 2007 r. II OPS 2/07. Skarżący podnieśli, iż w tej sytuacji, nie można ich działania uznać za zawinione, gdyż działali samodzielnie, bez profesjonalnego pełnomocnika, nie mając wykształcenia prawniczego, nigdy nie byli przez jakikolwiek podmiot pouczeni o terminie do wniesienia przedmiotowej skargi, nie mieli także świadomości istnienia ww. uchwały NSA i nie mieli do niej dostępu. Zdaniem skarżących, dochowali oni także należytej staranności ustalając termin do wniesienia skargi, gdyż jak wynika z treści uzasadnienia ww. uchwały nawet sądy administracyjne przyjmowały, iż termin należy liczyć tak jak uczynili to skarżący. W odczuciu skarżących zostali oni pozbawieni konstytucyjnego prawa do sądu, gdyż nie ze swej winy nie wiedzieli, że w zakresie obliczania terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego decydujące znaczenie ma uchwała 7 sędziów NSA z dnia 2 kwietnia 2007 r. II OPS 2/07. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadą wynikającą z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) -/dalej p.p.s.a./ jest bezskuteczność czynności podjętej w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu. Jednakże w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 83 § 1 p.p.s.a.). Warunkami skuteczności takiego wniosku jest złożenie go w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i § 2 oraz art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.) Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkować musi odmową przywrócenia terminu. Z okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika, że skarżący dochowali siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, który należy liczyć od dnia, w którym dowiedzieli się, iż ich skarga została wniesiona po terminie. Termin ten w niniejszej sprawie należy liczyć od dnia doręczenia postanowienia Sądu z dnia 19 sierpnia 2013 r. o odrzuceniu skargi, co nastąpiło w dniu 27.08.2013 r. wobec małżonków T. i w dniu 23.08.2013 r. wobec małżonków B. Nie ulega też wątpliwości, że skarżący dokonali uchybionej czynności tj. wniesienia skargi. Konieczne stało się zatem rozważenie, czy argumenty przedstawione przez skarżących uprawdopodobniają, że uchybienie terminu do uiszczenia wpisu nastąpiło bez ich winy. Zgodnie z utrwalonymi w tej kwestii poglądami doktryny i judykatury uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te zatem muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Strona musi więc uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu była od niej niezależna. Rozważając okoliczności wskazywane przez skarżących we wniosku o przywrócenie terminu Sąd uznał, iż nie mogły one stanowić podstawy do jego uwzględnienia. W ocenie Sądu w złożonych wnioskach nie sposób dopatrzyć się obiektywnych i niezależnych od skarżących przeszkód w prawidłowym i terminowym wniesieniu skargi do Sądu. Podnoszona przez nich okoliczność nieznajomości procedury wniesienia skargi na uchwałę rady gminy do sądu administracyjnego, nie stanowi okoliczności uniemożliwiającej skarżącym wniesienie skargi w terminie. W orzecznictwie istnieje bowiem ugruntowany pogląd, który Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę w pełni podziela, że nieznajomość przepisów prawa nie stanowi przesłanki uzasadniającej brak winy w dochowaniu terminu (postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt I OZ 771/11; wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 885/11; postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt II OZ 712/08, dostępnie na stronie dostępne na stronie internetowej - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu, strona skarżąca należycie dbająca o swoje interesy i zmierzająca do wniesienia skargi do sądu administracyjnego winna była podjąć odpowiednie działania zmierzające zapoznania się z brzmieniem obowiązujących przepisów regulujących kwestie postępowania przed sądami administracyjnymi oraz z aktualnym orzecznictwem sądów administracyjnych. Podkreślić przy tym należy, iż obecnie orzecznictwo sądowoadministracyjne m.in. na tle mającego zastosowanie w sprawie niniejszej przepisu art. 53 § 2 p.p.s.a., w tym również wskazana uchwała o sygn. II OPS 2/07 dostępne jest na powołanej powyżej stronie internetowej NSA. Zatem dostęp do tej bazy wiedzy jest stosunkowo łatwy i twierdzenia skarżących o braku dostępu do omawianej uchwały nie mogą wywrzeć oczekiwanego skutku. Jednocześnie zdaniem Sądu, łatwy internetowy dostęp do orzecznictwa powoduje, iż nawet osoby działające bez pełnomocnika i niemające wykształcenia prawniczego, są w stanie powziąć informacje co do sposobu i terminu zaskarżenia uchwały. Nadto, w razie jakichkolwiek wątpliwości co do zastosowania obowiązujących przepisów strony mogły również zasięgnąć stosownej opinii prawnej. Tymczasem skarżący nie uprawdopodobnili w żaden sposób, iż podjęcie takich działań było z ich strony niemożliwe. Oceny tej nie zmienia podnoszona przez skarżących okoliczność, iż nie zostali w żaden sposób pouczeni o terminach złożenia skargi. Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, iż skarga na uchwałę rady gminy wnoszona w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie jest poprzedzona jakimkolwiek rozstrzygnięciem podejmowanym w trybie postępowania administracyjnego. Zgodnie z powołanym przepisem skarga taka musi być jedynie poprzedzona wniesieniem wezwania do usunięcia naruszenia prawa, które nie jest załatwiane w postępowaniu administracyjnym. Jego wniesienie ma jednak ten skutek, iż od tego momentu biegnie termin do złożenia skargi do sądu, który w przypadku udzielenia przez organ odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wynosi 30 dni od doręczenia odpowiedzi, a w przypadku braku takiej odpowiedzi – 60 dni od dnia wniesienia wezwania (art. 53 § 2 p.p.s.a.). Skoro zaś nie toczy się postępowanie administracyjne, to ani rada gminy jako organ stanowiący, ani wójt, burmistrz, prezydent jak organ wykonawczy nie mają obowiązku pouczania strony skarżącej o terminie do wniesienia skargi. W takiej sytuacji nie obowiązują bowiem zasady określone w Kodeksie postępowania administracyjnego, w tym zawarta w art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego zasada czuwania przez organy, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i udzielania im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Zatem skarżący nie mogą w tej sytuacji przerzucać na organ winy za niepouczenie ich o terminie wniesienia skargi, gdyż to oni powinni podjąć działania celem uzyskania stosownych informacji w tym zakresie. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 lutego 2013r. (sygn. akt I OZ 121/13, dostępne w Internecie). Mając na względzie przedstawione powyżej rozważania, Sąd nie dopatrzył się braku winy w działaniu skarżących, gdyż można im przypisać co najmniej niedbalstwo, wyrażające się w niestarannym prowadzeniu własnych spraw. Powyższe wyklucza możliwość przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Z powyższych przyczyn, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.