I SA/Op 456/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marzena Łozowska po rozpoznaniu w dniu 29 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 31 marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu w związku z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W dniu 4 czerwca 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wpłynęła skarga L. S. (dalej skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 31 marca 2014 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu. Pismem z dnia 24 lipca 2014 r. Dyrektor Izby Celnej w Opolu przekazał do tut. Sądu wniosek sporządzony przez pełnomocnika skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, że skarga na ww. decyzję będzie rozpoznawana przez tut. Sąd w związku z czym wykonanie decyzji oraz prowadzenie egzekucji przez organ administracji publicznej jest nieuzasadnione. Dalej podniósł, iż skarżący zawodowo zajmuje się obrotem pojazdami sprowadzonymi z zagranicy a ewentualne prowadzenie postępowania egzekucyjnego może doprowadzić do zajęcia jego rachunków bankowych, co może utrudnić dalsze prowadzenie działalności gospodarczej oraz podważyć zaufanie kontrahentów, co z kolei miałoby dla skarżącego negatywne i nieodwracalne skutki. Nadto, w stosunku do strony toczy się również inne postępowanie prowadzone przed organem. W ocenie pełnomocnika, powyższe okoliczności oraz trudna sytuacja gospodarcza skarżącego (prowadzona przez stronę działalność opiera się na kredytach, a także często otrzymuje on płatności z opóźnieniem) w pełni uzasadniają udzielnie tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania decyzji. Dyrektor Izby Celnej w Opolu nie odniósł się do powyższego wniosku. Zarządzeniem z dnia 4 września 2014 r. Sąd zwrócił się do pełnomocnika skarżącego o przedłożenie dokumentów uzasadniających wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik skarżącego w odpowiedzi na ww. pismo przekazał do tut. Sądu kopie umów o kredyt na działalność gospodarczą skarżącego, kopie umów leasingu operacyjnego, kopie umowy pożyczki, wyciągi z rachunków bankowych, kopie deklaracji VAT-7, wykaz dochodów przedsiębiorcy w latach 2013-2014, zestawienie zapisów księgowych za poszczególne miesiące w roku 2013. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej jako: [p.p.s.a]., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części skarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków Przyznanie takiej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły, iż ostateczna decyzja administracyjna podlega wykonaniu. U podstaw tej regulacji legła potrzeba zagwarantowania funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Wstrzymanie wykonania aktu jest więc instytucją wyjątkową, co oznacza, iż przesłanki przewidziane w cytowanym przepisie nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. Przesłankami uzasadniającymi zastosowanie przez Sąd tej instytucji procesowej jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. post. NSA z 20.12.2004 r. sygn. akt GZ 138/04, publikowane na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl jak i pozostałe powołane poniżej orzeczenia). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. post. WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 352/06). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale o szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak m.in: postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 889/04, postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04, postanowienie z dnia 9 marca 2005 r., II OZ 52/05). Sąd w kwestii wstrzymania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to skarżący zobowiązany jest do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku, zaś w razie gdy niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w sposób niewątpliwy wynika z całości okoliczności sprawy Sąd powinien te okoliczności wziąć pod uwagę z urzędu (por. postanowienie NSA z dnia 26 marca 2008r., I OZ 181/08). Jak podkreśla się w orzecznictwie, strona skarżąca jest wręcz zobligowana do przedstawienia argumentów i uzasadniających je dokumentów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 ustawy (por. postanowienie NSA z 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09, publ. POP 2009/2/143, por. postanowienie z dnia 18.03.2010 r. II FSK 502/09). W postanowieniu z 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie, gdyż sąd powinien mieć o nich wiedzę i możliwość ich zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę skarżącą. Oceniając argumentację przedstawioną we wniosku Sąd stwierdza, że nie daje ona podstaw do uznania, że w niniejszej sprawie, w razie wykonania zaskarżonej decyzji, zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Pełnomocnik skarżącego we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podał, że jej wykonanie (zobowiązanie podatkowe wynikające z zaskarżonej decyzji opiewa na kwotę 5.998 zł, a przy uwzględnieniu opłaconego na podstawie deklaracji uproszczonej nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu podatku akcyzowego w kwocie 3.570 zł, kwota do zapłaty (różnica) wynosi 2.428 zł) spowoduje negatywne i nieodwracalne skutki dla prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej, bowiem prowadzenie postępowania egzekucyjnego utrudni prowadzenie działalności gospodarczej oraz naruszy zaufanie kontrahentów. Z analizy przedłożonych przez pełnomocnika skarżącego dokumentów nie wynika, aby wysokość wymagalnego zobowiązania podatkowego (2.428 zł) przekraczała możliwości płatnicze skarżącego, a ewentualna egzekucja tej kwoty mogła prowadzić do nieodwracalnych skutków czy powstania znacznej szkody. Jak bowiem wynika z przedłożonych deklaracji VAT-7 skarżący stale prowadzi działalność gospodarczą osiągając przychody z tytułu dostawy towarów i usług (w deklaracji VAT-7 za miesiące od stycznia do lipca 2014 r. odpowiednio: 361 288 zł, 233 870 zł, 270 984 zł, 207 273 zł, 231 250 zł, 218 467 zł, 210 531 zł ) oraz dokonuje jednocześnie nabycia towarów i usług (deklaracje VAT-7 za miesiące od stycznia do lipca 2014 r. odpowiednio: 138 065 zł, 169 491 zł, 134 034 zł, 133 937 zł, 148 101 zł, 87 699 zł, 139 140 zł). Wstrzymania wykonania decyzji nie uzasadniają również okoliczności związane z cywilnoprawnymi zobowiązaniami skarżącego, udokumentowane kopiami umów o kredyt na działalność gospodarczą skarżącego czy umów leasingu. Zaznaczyć należy, że w dniu 29 lipca 2014 r., a wiec w czasie trwania przedmiotowego postępowania, skarżącemu udzielono kredytu w wysokości 100 000 zł (vide: kopia umowy o kredyt na działalność gospodarczą, k. 53 akt sądowych), a zatem zdolność kredytowa skarżącego została pozytywnie oceniona przez instytucję finansującą, co pośrednio dowodzi, że sytuacja finansowa skarżącego pozwala również na zaspokojenie zobowiązania podatkowego w kwocie 2.428 zł. Odnośnie przedłożonych przez skarżącego wykazów dochodu osiągniętego przez przedsiębiorcę, wskazać należy, że co prawda w okresie od stycznia do lipca 2014 r. skarżący w ramach działalności gospodarczej poniósł stratę w wysokości 231 542,52 zł, jednak jednocześnie przychód za ten okres wynosił 1.833,511,43 zł, a wartość ta jest właściwa dla oceny sytuacji finansowej skarżącego i nawet wykazanie straty nie musi oznaczać utraty płynności finansowej przez przedsiębiorcę. Skarżący nie wykazał, że boryka się z groźbą niewypłacalności skoro przedłożone dokumenty świadczą o prowadzeniu działalności, z której uzyskiwane są przychody. Również wyciągi z rachunków bankowych skarżącego świadczą o tym, że w ramach prowadzonej działalności stale dysponuje on środkami pieniężnymi i na bieżąco reguluje swoje zobowiązania (płatności wynikające z faktur VAT, raty pożyczek, kredytów). Nadto, skarżący, pomimo ciążącego na nim obowiązku wykazania przesłanek wstrzymania zaskarżonej decyzji, nie przedstawił okoliczności związanych z podniesioną we wniosku okolicznością związaną z "innym postępowaniem prowadzonym (wobec skarżącego) przez organem" i nie wyjaśnił, na jakim etapie się ono znajduje i nie wskazał wysokości ewentualnych zobowiązań z tego tytułu. Nie wskazał także, jakie nieodwracalne następstwa może spowodować wykonanie zaskarżonej decyzji, a ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego utrudni skarżącemu prowadzenie działalności gospodarczej, co jednak nie stanowi przesłanki do zastosowania instytucji z art. 61 § 3 p.p.s.a. Reasumując, zdaniem Sądu, mając na uwadze poczynione powyżej rozważania, nie sposób podzielić stanowiska skarżącego, że egzekucja zobowiązania podatkowego w kwocie 2.428 zł, może doprowadzić do skutków, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zaznaczyć przy tym należy, iż niewątpliwie wykonanie decyzji orzekającej o zobowiązaniu podatkowym stanowi pewną dolegliwość finansową, nie oznacza to jednak, że można automatycznie przyjąć, iż każdorazowo wykonanie takiej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Samego faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego, nawet przy istnieniu trudnej gospodarczej skarżącego, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków, albowiem w przypadku uchylenia decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, dochodzi do zwrotu spełnionego świadczenia pieniężnego wraz z odsetkami. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009 r., I FSK 450/09). Wyjaśnić przy tym należy, iż instytucja wstrzymania wykonania aktu jest wyłącznie rozstrzygnięciem tymczasowym. Postanowienie tego rodzaju ma charakter wpadkowy, a jego byt prawny kończy się z chwilą wydania przez Sąd wyroku. Nie oznacza to natomiast, że zaległość podatkowa wynikająca z decyzji przestanie istnieć. Wskazać raz jeszcze należy, że rodzaj obowiązku objętego zaskarżoną decyzją nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro odnosi się do świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy przecież odwracalnego. W sytuacji uwzględnienia skargi istnieje bowiem możliwość zwrotu kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji. Tym samym analizując wniosek skarżącego Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania wobec skarżącego ochrony tymczasowej. Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a, orzekł, jak w sentencji postanowienia.