I SA/Op 655/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A spółka cywilna w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 19 października 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty z tytułu nieterminowego zwrotu kwoty różnicy podatku od towarów i usług za styczeń 2000 r. postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić A spółce cywilnej w W. cały uiszczony wpis w kwocie 17 575,00 (siedemnaście tysięcy pięćset siedemdziesiąt pięć) złotych. Pismem z dnia 19 listopada 2010 r., doradca podatkowy A. J., działający w imieniu A spółka cywilna, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 19 października 2010 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia 23 czerwca 2010 r., nr [...], o odmowie zwrotu nadpłaty z tytułu nieterminowego zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za styczeń 2000 r. wraz z oprocentowaniem. W wykonaniu zarządzeń Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, z dnia 23 grudnia 2010 r., A. J. – jako pełnomocnik strony skarżącej – wezwany został do uzupełnienia braków formalnych skargi, poprzez nadesłanie dokumentów upoważniających do reprezentowania Spółki i złożenie do akt sądowych pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi lub jego uwierzytelnionego odpisu, jak również do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 17575 zł, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania doręczone zostały na adres wskazany w skardze przez A. J. jako adres do doręczeń, w dniu 29 grudnia 2010 r., do rąk osoby uprawnionej do odbioru przesyłki – J. F., co potwierdza zwrotne pocztowe poświadczenia odbioru przesyłki. Dnia 4 stycznia 2011 r. na rachunek Sądu uiszczony został wpis od skargi w wymaganej wysokości. W wyznaczonym terminie tj. do dnia 5 stycznia 2011 r., A. J. nie uzupełnił jednak braków formalnych skargi, co potwierdza zapisek w aktach sądowych sprawy, z dnia 18 stycznia 2011 r. (karta akt 62). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Przepis art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – zwanej P.p.s.a., określa wymogi formalne przewidziane dla skargi. Stanowi on, że skarga – poza spełnieniem wymogów przewidzianych dla pism w postępowaniu sądowym – winna również zawierać: wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności; oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy oraz określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Ogólne warunki, którym powinno odpowiadać każde pismo strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, określone zostały w art. 46 P.p.s.a. Zgodnie zatem z art. 46 § 3 P.p.s.a. jeżeli skargę wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa, do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo. Obowiązek pełnomocnika w tym zakresie przewidziany został w art. 37 § 1 P.p.s.a, zgodnie z którym pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, doradca podatkowy i rzecznik patentowy mogą przy tym sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny pojęcie pełnomocnictwa, o którym mowa w art. 37 § 1 P.p.s.a należy rozumieć całościowo, jako komplet dokumentów niezbędnych dla wykazania umocowania pełnomocnika do działania za mocodawcę. Przyjąć ponadto należy, że pod uprawnieniem dotyczącym uwierzytelniania odpisu udzielonego doradcy podatkowemu pełnomocnictwa należy rozumieć również możność uwierzytelniania odpisów (w tym kserokopii) dokumentów będących elementem pełnomocnictwa. W sytuacji, w której stroną w postępowaniu jest osoba prawna, właściwą formą wykazania przez zgłaszającego się w jej imieniu pełnomocnika procesowego umocowania organu udzielającego pełnomocnictwa dokumentem jest odpis z Krajowego Rejestru Sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt I FSK 916/10, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W przypadku natomiast spółki cywilnej dokument upoważniający do jej reprezentowania stanowić może umowa spółki. Spółka cywilna nie jest wszak podmiotem prawnym odrębnym od wspólników, lecz jest wielostronnym stosunkiem zobowiązaniowym łączącym wspólników (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2003 r., sygn. akt I CK 201/02, LEX nr 151608). Według zaś przepisów Kodeksu cywilnego o ile osoba prawna działa przez swoje organy (art. 38 K.c.), o tyle spółka cywilna, która osobą prawną nie jest, może być reprezentowana przez każdego wspólnika, chyba że umowa spółki lub uchwała wspólników stanowi inaczej (art. 866 K.c.). Podkreślić trzeba, że od obowiązku przedłożenia pełnomocnictwa w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie zwalnia ani fakt, że pełnomocnictwo przedłożono w postępowaniu administracyjnym, ani złożenie tegoż dokumentu do innej sprawy sądowoadaministracyjnej z upoważnieniem do występowania we wszystkich sprawach przed sądami administracyjnymi (por. powołane powyżej orzeczenie NSA i postanowienie WSA w Warszawie z dnia 29 grudnia 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 2256/10). Niedołączenie do skargi pełnomocnictwa stanowi jej brak formalny, który uniemożliwia nadanie jej dalszego biegu. W przypadku jego niezachowania zastosowanie znajduje art. 49 § 1 P.p.s.a., na mocy którego przewodniczący wzywa skarżącego do uzupełnienia braków skargi w wyznaczonym terminie. Zgodzić się należy przy tym z pogląd, że w przypadku gdy wnoszącym skargę jest pełnomocnik, który nie złożył pełnomocnictwa, wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi, w postaci przedłożenia pełnomocnictwa, należy skierować do wnoszącego pismo pełnomocnika (por. postanowienie WSA w Opolu dnia 5 kwietnia 2004 r., sygn. akt II SA/Wr 1225/01, LEX nr 133608 oraz postanowienie NSA z dnia 3 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GSK 1001/06, LEX nr 323471). W razie natomiast nieuzupełnienia braków formalnych skargi, bądź uzupełnienia ich po upływie wyznaczonego terminu, Sąd odrzuca skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie w imieniu A spółka cywilna, przez doradcę podatkowego A. J., nie spełniała wymogów formalnych określonych w art. 46 § 3 P.p.s.a, co skutkowało wezwaniem pełnomocnika do uzupełnienia jej braków w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Jednocześnie też, należało wezwać pełnomocnika do uiszczenia wpisu od skargi. W myśl bowiem art. 230 § 1 i 2 P.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, a do takich pism należy skarga, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Według przepisu § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i dla kwoty 1757481 zł wynosi 17575 zł. Wpis ten, stosownie do art. 220 § 1 P.p.s.a. winien zostać uiszczony w terminie 7 dni od doręczenia wezwania. Jego nieuiszczenie w wyznaczonym terminie, zgodnie z art. 220 § 3 P.p.s.a, skutkuje zaś odrzuceniem skargi. Zarówno wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi jak i uiszczenia wpisu, w podanej powyżej wysokości doręczone zostało A. J. skutecznie w dniu 29 grudnia 2010 r. Doręczenie wezwania osobie uprawnionej do odbioru korespondencji pod adresem wskazanym w skardze jako adres do doręczeń odpowiadało wymogom art. 67 P.p.s.a. Termin do wykonania wskazanych w wezwaniach obowiązków upłynął zatem z dniem 5 stycznia 2011 r. W wyznaczonym terminie tj. dnia 4 stycznia 2011 r. uiszczony został wymagany wpis od skargi. Pomimo prawidłowego wezwania i pouczenia o skutkach nieuzupełnienia braków, do czasu upływu zakreślonego terminu braki formalne skargi nie zostały jednak przez A. J. uzupełnione. Uznać tym samym należało, że w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka odrzucenia skargi, o której mowa w art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Ponadto, odnotować można, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do wezwania skarżącego do podpisania skargi. W tej kwestii podzielić należy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w postanowieniu z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt I FSK 916/10 stwierdził, że art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w sposób jednoznaczny przewiduje obowiązek sądu odrzucenia skargi ("Sąd odrzuca skargę") w przypadku nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Oznacza to, iż Sąd nie ma kompetencji do uznania, że nieuzupełniony istotny brak formalny skargi (jakim jest brak pełnomocnictwa dla sporządzającego skargę doradcy podatkowego) może stać się innego rodzaju brakiem formalnym (brakiem podpisu strony pod skargą), który w dalszym ciągu podlegałby uzupełnieniu. Nieuzupełnienie braku formalnego skargi, w sytuacji gdy brak był istotny, a wezwanie precyzyjne i prawidłowo doręczone obliguje wojewódzki sąd administracyjny do odrzucenia skargi, nie dając sądowi żadnego w tym względzie wyboru – art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Stwierdzić też trzeba, że wezwanie strony do podpisania skargi, w przypadku nieuzupełnienia braku przez pełnomocnika, prowadziłaby do uprzywilejowania stron korzystających z usług pełnomocników profesjonalnych względem stron, które z takiej możliwości z różnych względów nie korzystają. Jednocześnie zaakcentować należy, że skutkowałoby to naruszeniem art. 32 Konstytucji RP, a więc zasady równości wobec prawa. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż w przypadku stron, które występują przed sądem administracyjnym bez pełnomocnika profesjonalnego, skarga, której brak formalny (np. w postaci braku podpisu pod skargą) nie zostanie uzupełniony w wyznaczonym terminie, zostanie odrzucona w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. bez ponownego wezwania. Strona korzystająca z usług profesjonalnego pełnomocnika nie powinna zatem korzystać z dodatkowych przywilejów – a przywilejem takim byłoby nieodrzucenie skargi mimo zajścia po temu przesłanek i wzywanie strony do uzupełnienia braków, mimo tego iż zdecydowała się ona na działanie za pomocą pełnomocnika. Posiadanie profesjonalnego pełnomocnika ma być dla strony korzyścią ze względu na posiadaną przez tego pełnomocnika wiedzę i doświadczenie zawodowe, a nie dlatego, że stwarza dla sądu dodatkowe obowiązki względem obowiązków wobec stron, które takiego pełnomocnika nie mają. Stąd też Sąd w niniejszej sprawie nie wzywał strony do podpisania skargi. Zasadność wystosowanie takiego wezwania, w ocenie Sądu, można by rozważać jedynie w przypadku zaistnienia wątpliwości co do tego, czy osoba występująca w imieniu strony skarżącej może ją reprezentować w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wątpliwości takiej nie ma natomiast w przypadku doradcy podatkowego, który zgodnie z art. 35 § 1 P.p.s.a., może być pełnomocnikiem strony w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. orzeczono, jak w pkt 1 sentencji. W pkt 2 – o zwrocie uiszczonego wpisu – orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.