I SA/Op 66/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy WSA Anna Komorowska- Kaczkowska po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi N. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 15 listopada 2024 r. nr 1601-IOV-2.601.4.2024 w przedmiocie odmowy uchylenia w całości decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 r. postanawia: I. odrzucić skargę II. zwrócić skarżącemu N. M. kwotę 200 złotych (słownie: dwieście złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi, którą wypłacić z sum budżetowych Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Skargą wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu N. M. (dalej skarżący) – reprezentowany przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika- zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z 15 listopada 2024 r. nr 1601-IOV-2.601.4.2024 w przedmiocie odmowy uchylenia w całości decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 r. Ponieważ skarga zawierała braki formalne, zarządzeniem Kierownika Sekcji Finansowej Wydziału I z 28 stycznia 2025 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do usunięcia w terminie dni 7 braków formalnych skargi przez: - podpisanie skargi lub nadesłanie podpisanego egzemplarza - określenia naruszenia prawa bądź interesu prawnego art. 57 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935] – dalej jako: "p.p.s.a."). , - złożenie do akt sprawy pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącego w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. . W wezwaniu wskazano skutki nieusunięcia braków formalnych skargi w postaci odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Ponadto w wykonaniu odrębnego zarządzenia Kierownika Sekcji Finansowej Wydziału I z tej samej daty wydanego na podstawie art. 220 § 1 i 3 ppsa, wezwano także pełnomocnika skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł., również zawierając w wezwaniu pouczenie o wysokości, trybie i terminie uiszczenia wpisu, a nadto wskazano skutki niedopełnienia tego obowiązku w postaci odrzucenia skargi. Powyższe wezwania zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego 6 lutego 2025 r., co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 25 akt sądowych). Zatem 7-dniowy termin do uzupełnienia braku fiskalnego skargi rozpoczął bieg 7 lutego 2025 r., a zakończył się 13 lutego 2025 r. W wyznaczonym terminie uiszczono wymagany wpis (k.19 akt sądowych). Pełnomocnik skarżącego w terminie otwartym, tj. 12 lutego 2025 r. (data stempla pocztowego) w korespondencji skierowanej do Dyrektora Izby Administracji nadesłał podpisany odpisy skargi wraz z pełnomocnictwem. Korespondencja ta wpłynęła do organu 14 lutego 2025 r. (piątek). Organ administracji publicznej 17 lutego 2025 r. (data stempla pocztowego) przesłał korespondencję zgodnie z właściwością do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Badanie merytorycznej strony skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności pod względem formalnym. Dlatego też sąd zobligowany jest do zbadania, czy skarga nie zawiera braków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 1-6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) - dalej jako [ppsa]. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5) oraz niedopuszczalność z innych przyczyn (pkt 6). Jak stanowi art. 58 § 1 pkt 3 ppsa, sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Jednym z wymogów formalnych skargi jako pisma procesowego, na podstawie przepisu art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., jest obowiązek jej podpisania przez stronę lub jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Z kolei obowiązek wskazania nr PESEL wprowadza art. 46 § 2 pkt 1 p.p.s.a., w którym wymieniono enumeratywnie elementy pierwszego pisma wnoszonego do sądu (w tym skargi), wśród których znalazł się numer PESEL strony skarżącej będącej osobą fizyczną (art. 46 § 2 pkt 1 lit. b ppsa.). Nadto obowiązkiem pełnomocnika ustanowionego w sprawie jest wykazanie się stosownym pełnomocnictwem uzyskanym od mocodawcy. Co prawda w myśl art. 83 § 3 p.p.s.a. oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu, ale odnosi się do wyłącznie do pism skierowanych (adresowanych) do sądu. W sytuacji wniesienia pisma procesowego, które powinno być skierowane bezpośrednio do Sądu, a w istocie złożone zostało za pośrednictwem organu, najwcześniejszą datą jaką można przyjąć za datę złożenia tego pisma jest data przesłania tego pisma przez organ do Sądu (por. postanowienie NSA z 14 kwietnia 2014 r., I OSK 889/15). W rozpoznawanej sprawie za datę złożenia odpisów skargi przez pełnomocnika skarżącego stanowiącym wykonanie wezwania Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi należało uznać datę przekazani wymaganych odpisów przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu, co nastąpiło w dniu 17 lutego 2025 r. (poniedziałek0. Tym samym braki formalne skargi zostały uzupełnione z uchybieniem zakreślonego przez Sąd terminu, który upłynął w dniu 13 lutego 2025 r.. Podkreślić trzeba, że uzupełnienie braków skargi po terminie jest równoznaczne z ich nieuzupełnieniem (por. postanowienia NSA z: 14 lutego 2017 r., sygn. akt II OZ 104/17 i 15 grudnia 2021 r., sygn. akt II OZ 891/21). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje stanowisko, że skierowanie przez stronę skarżącą przesyłki zawierającej odpisy skargi na adres organu nie stanowi prawidłowego uzupełnienia braku skargi w rozumieniu przepisu art. 49 p.p.s.a. Złożenie tego dokumentu powinno bowiem nastąpić na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W toku postępowania sądowoadministracyjnego zasadą jest prowadzenie korespondencji bezpośrednio z sądem, przed którym toczy się postępowanie. Z całokształtu unormowań p.p.s.a. wynika, że tryb pośredni wnoszenia pism stanowi ściśle określony w ustawie wyjątek, który wiąże się z koniecznością dokonania dodatkowych czynności bądź realizacji określonych uprawnień przez organ pośredniczący w przekazaniu pisma. Należy podkreślić, iż tryb pośredni stanowi odstępstwo od zasady bezpośredniego kierowania pism do sądu i nie może tym samym znajdować zastosowania w sytuacjach nieprzewidzianych przez ustawodawcę. Brak również jakichkolwiek innych powodów, które uzasadniałyby pośrednictwo organu w przekazywaniu pism stanowiących uzupełnienie braków formalnych skargi. Przeciwnie, rozwiązanie takie należałoby uznać za zupełnie niecelowe z punktu widzenia ekonomii postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż prowadziłoby do niczym nieuzasadnionego i zbędnego wydłużania czynności podejmowanych przez stronę i ich dodatkowego skomplikowania (por. postanowienie NSA z 30 maja 2017 r., sygn. akt II FZ 191/17, postanowienie NSA z 19 czerwca 2024 r., sygn. akt III OZ 245/24, postanowienie WSA w Warszawie z 9 lutego 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 2984/23). Należy przy tym podkreślić, że przepisy p.p.s.a. regulujące kwestię uzupełniania braków formalnych skargi, nie przewidują trybu pośredniego dla tego rodzaju czynności. Tryb ten dotyczy jedynie wniesienia skargi, o czym stanowi art. 54 § 1 p.p.s.a. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 października 2009 r. (sygn. akt II FSK 1285/08), powołany przepis nie odnosi się do uzupełnienia braków formalnych skargi, nawet jeśli ich usunięcie polega na przesłaniu odpisu prawidłowo podpisanego środka zaskarżenia. Pośredni tryb wnoszenia skargi nie oznacza, że tak samo uzupełnia się jej braki (zob. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2014 r. sygn. akr II FSK 1267/14). Wobec powyższego, w przypadku nadania przez stronę pisma stanowiącego uzupełnienie braków formalnych skargi na adres organu, dla oceny czy został zachowany termin określony w wezwaniu miarodajna będzie data przekazania tego pisma do sądu, nie zaś data jego nadania na adres organu. W konsekwencji, w rozpoznawanej sprawie za datę nadania przez skarżącego podpisanej skargi oraz uzupełnienie pozostałych braków należało uznać datę nadania przesyłki przez organ w placówce pocztowej tj. dzień 17 lutego 2025 r. W świetle wyżej poczynionych ustaleń oznacza to, że braki formalne skargi zostały uzupełnione po terminie Należy podkreślić, że sformułowanie wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi było jasne i mimo że nie wskazano w nim wprost, że pismo uzupełniające brak formalny należy wnieść bezpośrednio do sądu, to całokształt jego treści wskazywał na to w sposób oczywisty. W piśmie (k. 16 akt sądowych) zawierającym wezwanie sądu (a nie organu), w nagłówku, w lewej części pisma, podano adres WSA w Opolu, wskazano także sygnaturę akt sprawy. W piśmie tym nigdzie nie wskazano, że pismo zawierające uzupełnienie braków formalnych skargi należy wnieść do sądu za pośrednictwem organu, nigdzie nie podano adresu organu. Mając powyższe na uwadze powyższe, Sąd na mocy art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę (pkt I sentencji). O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi postanowiono w pkt II sentencji w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.