I SA/Op 768/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 5 września 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za wrzesień 2013 r. wskutek wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący G. K. reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 5 września 2014 r. określającą zobowiązanie w podatku akcyzowym za wrzesień 2013 r. w kwocie 175 zł. Wnioskiem z dnia 12 listopada 2014 r. skarżący zwrócił się o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że mimo wniesienia skargi organ rozpoczął egzekucję mocno wątpliwej należności podatkowej. Podkreślił, że wykonanie decyzji określających zobowiązanie w podatku akcyzowym za sierpień (26.688 zł) i wrzesień 2013 r. powoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków. Nałożenie na niego obowiązku zapłaty takiej kwoty spowoduje konieczność zlikwidowania prowadzonej działalności gospodarczej i nie jest wykluczone, że konieczne będzie przeprowadzenie egzekucji z ruchomości należących do jego majątku (sprzedanych poniżej ich wartości), gdyż nie posiada gotówki umożliwiającej zapłatę takiej kwoty. Zdaniem skarżącego, te okoliczności wskazują na powstanie niepowetowanej szkody w jego majątku i w przypadku uzyskania korzystnego dla niego rozstrzygnięcia, rozpoczęcie na nowo działalności gospodarczej będzie utrudnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej jako: [p.p.s.a]., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przyznanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi zatem odstępstwo od ogólnej reguły, iż ostateczna decyzja administracyjna podlega wykonaniu i objęte jest zakresem uznania Sądu, że w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania takiej ochrony. Przesłankami uzasadniającymi zastosowanie przez Sąd tej instytucji procesowej jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. post. NSA z 20.12.2004 r. sygn. akt GZ 138/04, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl., jak i pozostałe powołane poniżej orzeczenia). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu, nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak m.in: postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 889/04, postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04, postanowienie z dnia 9 marca 2005 r., II OZ 52/05). Sąd w kwestii wstrzymania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to wnioskujący zobowiązany jest do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku, zaś w razie gdy niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w sposób niewątpliwy wynika z całości okoliczności sprawy, Sąd powinien te okoliczności wziąć pod uwagę z urzędu (por. postanowienie NSA z dnia 26 marca 2008r., I OZ 181/08). Jak podkreśla się w orzecznictwie, strona skarżąca jest wręcz zobligowana do przedstawienia argumentów i uzasadniających je dokumentów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 ustawy (por. postanowienie NSA z 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09, z dnia 18.03.2010 r. II FSK 502/09 i z dnia 7.02.2011, II FZ 18/11). Zauważyć przy tym należy, że decyzja określająca zobowiązanie podatkowe najczęściej niesie za sobą obowiązek zapłaty określonej kwoty pieniężnej, a to niewątpliwie łączy się z uszczupleniem finansów podmiotu zobowiązanego do zapłaty. Jednak, zdaniem Sądu, nie jest to sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. post. NSA z dnia 28 stycznia 2011 r. II GSK 49/11). Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 29 maja 2009 r., I FZ 148/09, w którym stwierdził, że uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń lub okoliczności, jednakże w taki sposób, aby sąd miał możliwość dokonania kontroli ich prawdziwości. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Dlatego też argumenty skarżącego dotyczące konieczności wstrzymania wykonania zaskarżonej przez niego decyzji powinny odwoływać się do materiałów źródłowych obrazujących jego sytuację materialną. Obowiązkiem sądu nie jest poszukiwanie okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji i nie jest on uprawniony do domyślania się intencji strony wnioskującej o wstrzymanie. Oceniając argumentację przedstawioną we wniosku stwierdzić należy, iż jest ona niewystarczająca do uznania, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Uzasadnienie wniosku sprowadza się do lakonicznego wskazania, że wykonanie wydanych przez Dyrektora Izby Celnej dwóch decyzji w sprawie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków, doprowadzi do zlikwidowania prowadzonej działalności gospodarczej i nie jest wykluczone, że konieczne będzie przeprowadzenie egzekucji z ruchomości należących do jego majątku (sprzedanych poniżej ich wartości), z uwagi na brak gotówki umożliwiającej zapłatę takiej kwoty. Te okoliczności, zdaniem skarżącego, wskazują na powstanie niepowetowanej szkody w jego majątku i w przypadku uzyskania korzystnego dla niego rozstrzygnięcia, rozpoczęcie na nowo działalności gospodarczej będzie utrudnione. Podkreślić przy tym należy, że skarżący twierdzeń tych w żaden sposób nie uprawdopodobnił. Nie przedstawił żadnych danych dotyczących jego kondycji finansowej, ciążących na nim zobowiązaniach, posiadanym majątku ruchomym i nieruchomym czy wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych. Dysponowanie takim danymi jest natomiast niezbędne, aby dokonać weryfikacji tego, czy wykonanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku wnioskodawcy, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki. Obowiązek uregulowania zaległości podatkowych w każdym przypadku, niezależnie od zamożności podatnika, łączy się z obniżeniem jego dochodu. Nie oznacza to jednak automatycznie powstania szkody i to znacznych rozmiarów lub trudnych do odwrócenia skutków, albowiem w przypadku uchylenia decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, dochodzi do zwrotu spełnionego świadczenia pieniężnego wraz z odsetkami. Reasumując, w ocenie Sądu, brak danych wskazujących na posiadany majątek, na wysokość osiąganych przez skarżącego przychodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, kosztów tej działalności i w rezultacie powstałego dochodu lub straty oraz brak dokumentów obrazujących skalę prowadzonej działalności gospodarczej uniemożliwia stwierdzenie, czy w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Jak już wyżej wskazano, Sąd nie jest zobowiązany z urzędu ustalać, czy wynikająca z decyzji kwota jest wartością, której utrata stanowi dla skarżącego znaczną szkodę. Aby możliwym było podjęcie rozstrzygnięcia, którego domaga się skarżący, to musi on uprawdopodobnić podnoszone we wniosku okoliczności, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (por. postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2007 r., II FZ 338-339/07, postanowienie NSA z 18 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 502/09). Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 grudnia 2012 r. sygn. akt II GZ 455/12, w którym wskazano, że: "postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności wydawane jest wyjątkowo, na wniosek skarżącego i nie stosuje się w odniesieniu do niego treści art. 49 p.p.s.a. Oznacza to, że w przypadku nieuzasadnienia lub niedostatecznego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności przewodniczący nie ma obowiązku wzywania strony do jego uzupełnienia lub poprawienia, a inicjatywa dowodowa i odpowiedzialność za skuteczność złożonego wniosku spoczywa w całości na wnioskodawcy." W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a, należało orzec jak w sentencji postanowienia.