I SA/Op 83/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 21 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 27 stycznia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od lutego do marca 2006 r. i od maja do grudnia 2006 r. w związku z wnioskiem strony o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej postanawia: 1. odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej, 2. zwrócić skarżącemu z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu kwotę 100,00 zł (słownie sto złotych 00/100) uiszczoną tytułem wpisu od wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 26 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę P. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z 27 stycznia 2016 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od lutego do marca 2006 r. i od maja do grudnia 2006 r. Strona skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika - doradcę podatkowego L. T., wniosła w ustawowym terminie skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia. Zarządzeniami z 4 sierpnia 2016 r. wezwano pełnomocnika strony do uiszczenia wpisu sądowego należnego od skargi kasacyjnej, jak też do uzupełnienia braku formalnego skargi przez złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Postanowieniem z 30 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę kasacyjną od powyższego wyroku z powodu nieuzupełnienia jej braku formalnego, tj. niezłożenia wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. W piśmie z 12 września 2016 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, podnosząc, że w korespondencji sądu znajdowało się tylko zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, nie zawierała ona natomiast wezwania do złożenia stosownego wniosku lub oświadczenia. Wskazując, że brak fiskalny skargi kasacyjnej został uzupełniony, pełnomocnik stwierdził, że nieracjonalne z jego strony byłoby wykonanie jednego wezwania i pominięcie drugiego, gdyby otrzymał w korespondencji sądowej oba zarządzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadą wynikającą z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej: [p.p.s.a.] jest bezskuteczność czynności podjętej w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu. Jednakże w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Warunkami skuteczności takiego wniosku jest złożenie go w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i § 2 oraz art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.) Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkować musi odmową przywrócenia terminu. Z okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika, że wniosek pełnomocnika skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej został złożony w terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. i równocześnie dokonano uchybionej czynności, wobec czego warunki formalnoprawne do rozpatrzenia złożonego wniosku zostały zachowane. Konieczne stało się zatem rozważenie, czy argumenty przedstawione we wniosku uprawdopodobniają, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Zgodnie z utrwalonymi w tej kwestii poglądami doktryny i judykatury uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te zatem muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Strona musi więc uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu była od niej niezależna. W związku z tym stwierdzić należy, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Dodatkowo, gdy stronę reprezentuje pełnomocnik profesjonalny, jak ma to miejsce w sprawie niniejszej, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika. Zgodnie bowiem z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych pełnomocnik profesjonalny podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej (postanowienie NSA z dnia 11 marca 2009 r. sygn. akt I OZ 198/09, postanowienie NSA z dnia 3 marca 2009 r. sygn. akt I OZ 155/09, postanowienie NSA z dnia 9 maja 2006 r. sygn. akt II OZ 468/06 dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dokonując oceny podniesionych we wniosku okoliczności Sąd doszedł do wniosku, że pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił w wystarczający sposób okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, a zaprezentowana argumentacja zmierza w zasadzie w ogóle do podważenia faktu doręczenia wezwania do usunięcia braków formalnych skargi. W ocenie Sądu nie ma podstaw do przyjęcia, że w przesyłce doręczonej pełnomocnikowi strony 9 sierpnia 2016 r. nie znajdował się odpis zarządzenia wzywającego do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Jak wynika bowiem ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki w kopercie znajdowały się dwa dokumenty, tj. wezwanie do uiszczenia wpisu oraz wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej (zob. k. 173 akt sądowych). Brak zatem podstaw do podważenia doręczenia wezwania. Pełnomocnik nie przedstawił żadnych dowodów na okoliczność niedoręczenia wezwania do usunięcia braków formalnych, a gołosłowne stwierdzenie pełnomocnika w tym zakresie nie mogło doprowadzić do zakwestionowania prawidłowości doręczenia wezwania do usunięcia braków skargi kasacyjnej. Zauważyć należy, że gdyby (jak twierdzi pełnomocnik) w kopercie nie było tego wezwania, to pełnomocnik powinien zauważyć powyższy brak już przy odbiorze przesyłki i przy zachowaniu minimum staranności możliwe byłoby uniknięcie negatywnych następstw z tym związanych. Jak bowiem zgodnie wskazuje się w orzecznictwie, obowiązkiem strony lub jej pełnomocnika, odbierających przesyłkę jest sprawdzenie, czy zawiera ona wszystkie dokumenty wskazane w rubryce "rodzaj przesyłki", bowiem wówczas mogą stwierdzić czy przesyłka jest kompletna (por. postanowienie NSA z dnia 14 maja 2010 r., sygn. akt II OZ 440/10). Reprezentujący zatem skarżącego profesjonalny pełnomocnik winien był przy odbiorze przesyłki zweryfikować jej zawartość i w przypadku stwierdzenia braku wezwania w kopercie podjąć działania zmierzające do wyjaśnienia rozbieżności. Zaniechanie tego obowiązku skutkuje brakiem podstaw do przyjęcia, iż pełnomocnik dochował w niniejszej sprawie należytej staranności. Nie mogły zatem wywrzeć oczekiwanego skutku argumenty pełnomocnika, że irracjonalne byłoby jego działanie, gdyby z jednej strony wykonał jedno wezwanie (do uiszczenia wpisu) i nie wykonał drugiego wezwania. Terminowe wykonanie jednego wezwania nie świadczy o tym, że pełnomocnik organu nie otrzymał innego wezwania, którego nie wykonał. Jak wskazano wyżej, doręczenie wezwania do uiszczenia wpisu od skargi i wezwania do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej zostało potwierdzone przez podpisanie zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki. W treści zwrotnego potwierdzenia odbioru wskazano jakie dokumenty znajdują się w tej przesyłce. Fakt, że pełnomocnik w terminie uiścił wpis od skargi kasacyjnej nie dowodzi, że pełnomocnik nie otrzymał wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi. Reasumując, za uzasadnione należy uznać przyjęcie, iż w sytuacji, gdyby przesyłka nie zawierała części dokumentów, pełnomocnik strony postępując racjonalnie i z należytą starannością winien zawiadomić Sąd o tym fakcie po otrzymaniu przesyłki, czego nie uczynił. Powyższe okoliczności wskazują, że kwestionowana przez pełnomocnika skarżącego przesyłka została doręczona stronie w 9 sierpnia 2016 r. zgodnie ze wskazaną na druku potwierdzenia odbioru zawartością. Mając na uwadze powyższe nie można uznać, iż wskazane przez pełnomocnika okoliczności uprawdopodabniają brak winy w uchybieniu przedmiotowego terminu. Niezależnie od powyższych okoliczności stwierdzić należy, że stosownie do treści rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 221, poz. 2193 ze zm.) wniosek taki nie jest objęty wpisem sądowym. Zatem, należy zwrócić skarżącemu z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu kwotę 100 zł uiszczoną tytułem wpisu od wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, a zarejestrowaną na rachunku tut. Sądu pod nr WB 0200175/0014/2016. W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.