I SA/Op 830/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Judecki Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 maja 2025 r. sprawy ze skargi T. w O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 2 stycznia 2024 r., nr SKO.40.4235.2023.oś w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez T. w O. (zwane dalej też: stroną, skarżącym lub Stowarzyszeniem) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 2 stycznia 2024 r., nr SKO.40.4235.2023.oś, odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Opola (dalej także Prezydent Miasta) z dnia 19 lipca 2023 r., nr OŚR.6220.69.2022.MKb, orzekającej w sprawie określenia Z. Sp. z o.o. w O. (zwanej dalej też: Z., Spółką) środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia pn. "[...]", w wariancie inwestycyjnym, proponowanym przez wnioskodawcę, na terenie działek nr: a oraz części działki b, a.m. [...] w O. obręb [...] G., będących własnością wnioskodawcy (zwanego dalej: planowanym przedsięwzięciem). Skarga wniesiona została w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z dnia 26 września 2022 r. Spółka wystąpiła do Prezydenta Miasta o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. planowanego przedsięwzięcia. Pismem z dnia 20 marca 2023 r. Stowarzyszenie zwróciło się o dopuszczenie do udziału w prowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2022 r., poz. 1029 ze zm.) zwanej dalej ustawą oraz art. 31 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), zwanej dalej Kpa. W uzasadnieniu wniosku Stowarzyszenie wskazało na swoje cele statutowe. Pismem z dnia 23 marca 2023 r. Prezydent Miasta poinformował Stowarzyszenie o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu. W tym samym dniu, tj. 23 marca 2023 r. Stowarzyszenie złożyło pismo, w którym przedstawiło swoje stanowisko i zastrzeżenia wobec planowanej inwestycji. Pismo to Prezydent Miasta przekazał Spółce przy piśmie z dnia 6 kwietnia 2023 r. wraz z innymi pismami wyrażającymi zastrzeżenia i sprzeciw wobec planowanej inwestycji wzywając jednocześnie Spółkę do udzielenia wyjaśnień i odpowiedzi co do kwestii podniesionych w tych pismach. Spółka udzieliła odpowiedzi na powyższe w piśmie z 24 kwietnia 2023 r. i odpowiedź tę Prezydent Miasta przesłał Stowarzyszeniu przy piśmie z dnia 4 maja 2023 r. (data doręczenia na adres ePUAP strony skarżącego 5 maja 2023 r.). Zawiadomieniem z dnia 31 maja 2023 r. Prezydent Miasta poinformował strony o zakończeniu postępowania wyjaśniającego, o dotychczas wytworzonych i zgromadzonych dokumentach, a także o uprawnieniach procesowych stron. Organ dokonał tego zawiadomienia w formie obwieszczenia na podstawie art. 49 § ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) zwanej dalej k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3 ustawy. Następnie, zawiadomieniem z dnia 27 czerwca 2023 r. dokonanym w tym samym trybie Prezydent Miasta poinformował strony, że sprawa nie może być załatwiona w ustawowym terminie i decyzja zostanie wydana do dnia 20 lipca 2023 r. W piśmie z dnia 10 lipca 2023 r. Stowarzyszenie ponownie przedstawiło w sprawie swoje stanowisko i uwagi. W dniu 19 lipca 2023 r. Prezydent Miasta wydał decyzję, nr OŚR.ć220.69.2022.MKb, w przedmiocie określenia Spółce środowiskowych uwarunkowali dla realizacji planowanego przedsięwzięcia, którą – działając na podstawie art. 85 ust. 3 ustawy – w dniu 19 lipca 2023 r. podał do publicznej wiadomości (w Biuletynie Informacji Publicznej i na tablicy ogłoszeń Urzędu, a także na tablicy ogłoszeń w miejscu realizacji inwestycji). Zawarł w niej informacje o wydaniu decyzji i o możliwościach zapoznania się z jej treścią oraz z dokumentacją sprawy a także wskazał, że treść tej decyzji udostępnił w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie urzędu miasta. Ponadto w dniu 19 lipca 2023 r. poinformował o decyzji strony postępowania w drodze obwieszczenia - dokonanego na podstawie art. 49 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3 ustawy, w którym zawarł pouczenie o prawie do odwołania od decyzji w terminie do dnia 16 sierpnia 2023 r., tj. wyznaczonego od daty niniejszego zawiadomienia. W dniu 25 września 2023 r. za pośrednictwem ePUAP do Urzędu Miasta Opola wpłynęło pełnomocnictwo udzielone tego dnia przez Stowarzyszenie dla M. S. do zapoznania się z aktami sprawy, pozyskania ich wersji elektronicznej i wykonania kopii. Wnioskiem z dnia 27 listopada 2023 r. (złożonym tego dnia za pośrednictwem platformy ePUAP) Stowarzyszenie wystąpiło o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. Powołując się na brak wiedzy o wydaniu decyzji wyjaśniło, że oczekiwało na ustosunkowanie się Spółki do uwag zgłoszonych w piśmie z 10 lipca 2023 r. oraz rozpoznanie sformułowanego w tym piśmie wniosku o wyłączenie Prezydenta Miasta od prowadzenia sprawy. Wiedzę o wydaniu decyzji powzięło natomiast w dniu 20 listopada 2023 r. podczas rozmowy telefonicznej jego pełnomocnika z pracownikiem Urzędu Miasta Opola. Osobnym pismem złożonym również za pośrednictwem ePUAP w dniu 27 listopada 2023 r. Stowarzyszenie wniosło też odwołanie od decyzji. Przy piśmie z dnia 21 grudnia 2023 r. Stowarzyszenie przedłożyło wydruk z Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Miasta Opola i podniosło, że obwieszczenie o decyzji nie zostało prawidłowo zamieszczone w strukturze BIP przez co było niedostępne dla stron, a tym samym Stowarzyszenie uchybiło terminowi do wniesienia odwołania bez własnej winy. Argumentowało, że obwieszczenie o wydaniu decyzji zostało zamieszczone w zakładce "System informacji o środowisku", a nie w zakładce "Obwieszczenia: - bardziej pasującej do zamieszczania tam informacji o wydanych decyzjach środowiskowych. Tym samym nie można uznać skutecznego doręczenia, a uchybienie organu usprawiedliwia wniosek o przywrócenie terminu. Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 2 stycznia 2024 r., nr SKO.40.4235.2023.oś, Kolegium odmówiło skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 19 lipca 2023 r., nr OŚR.6220.69.2022.MKb. W uzasadnieniu, powołując regulacje art. 58 § 1 k.p.a. oraz art. 74 ust. 3 i ust. 3a ustawy, Kolegium wyjaśniło, że liczba stron przedmiotowego postępowania przekracza 10, przez co zastosowanie w sprawie ma art. 74 ust. 3 ustawy w związku z art. 49 k.p.a. Zaznaczyło, że przepis art. 49 § 1 k.p.a. stanowi, iż jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej. Zgodnie zaś z art. 49 § 2 k.p.a. dzień, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej wskazuje się w treści tego obwieszczenia, ogłoszenia lub w Biuletynie Informacji Publicznej. Zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej. Postępowanie o wydanie decyzji środowiskowej, ze względu na swój potencjalnie szeroki zasięg jeżeli chodzi o strony postępowania, jest postępowaniem szczególnym, w którym ustawodawca przewidział możliwość skorzystania z instytucji uregulowanej w art. 49 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że obwieszczenie o wydaniu decyzji Prezydenta Miasta z 19 lipca 2023 r., nr OŚR.6220.69.2022.MKb, zostało wywieszone dnia 19 lipca 2023 r. na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta Opola, w miejscu realizacji ww. przedsięwzięcia oraz opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miasta Opola. Stosownie do tego Kolegium stwierdziło, że zamieszczanie obwieszczeń w BIP urzędu w dziale "System Informacji o Środowisku" ("Decyzje środowiskowe"/"Podanie do publicznej wiadomości informacji"), a nie - jak oczekiwałoby Stowarzyszenie – w dziale "Obwieszczenia", nie narusza prawa ani nie stanowi podstawy do uznania braku winy w uchybieniu terminu. Normy nie określają bowiem w jakiej zakładce powinny być publikowane tego typu dokumenty. Z okoliczności sprawy nie wynika natomiast, aby przez sposób dokonywania obwieszczeń w BIP doszło do uszczuplenia czyichkolwiek praw procesowych - zwłaszcza, że przedmiotowa sprawa jest ogólnie znana mieszkańcom Opola i szeroko opisywana w mediach, a udział w niej zgłosiło szereg różnorodnych podmiotów. Dalej Kolegium dostrzegło, że obwieszczenia były zamieszczane zarówno na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Miasta Opola jak i na tablicy ogłoszeń tego urzędu, a także w miejscu realizacji inwestycji. Zdaniem SKO Prezydent Miasta wypełnił obowiązek informacyjny w pełni, tj. korzystając z wszelkich dostępnych źródeł dotarcia z informacją do społeczeństwa, mimo że nie miał obowiązku korzystania z wszystkich form zawiadamiania, określonych w art. 49 § 1 k.p.a. Kolegium podzieliło pogląd wyrażony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że o ile art. 3 ust. 1 pkt 11 lit. c ustawy przewiduje, jako sposób podania informacji do publicznej wiadomości, w odniesieniu do projektu dokumentu wymagającego ogłoszenia informacji w prasie o odpowiednim do rodzaju dokumentu zasięgu, to nie można uznać, że jest to wymóg bezwzględny, którego niespełnienie w każdym wypadku musi automatycznie skutkować uznaniem, że społeczeństwo nie zostało należycie poinformowane o toku postępowania wymagającego jego udziału. Jeżeli w sprawie, w której udział społeczeństwa w toku postępowania jest niezbędny, organy administracji publicznej zastosowały pozostałe formy podania informacji związanych z przebiegiem tego postępowania do publicznej wiadomości, nawet zaniechanie realizacji sposobu informowania społeczeństwa przewidzianego w art. 3 ust. 1 pkt 11 lit. c ustawy nie oznacza, że nie został spełniony obowiązek zapewnienia udziału społeczeństwa w tym postępowaniu. Tym samym, zdaniem Kolegium, nie sposób twierdzić, że ponad trzymiesięczne uchybienie terminu nastąpiło bez winy Stowarzyszenia. W szczególności braku winy w uchybieniu terminu nie można upatrywać w złożeniu wniosku o wyłączenie organu i oczekiwaniu na jego rozpatrzenie. W konsekwencji Kolegium uznało, że nie została spełniona przesłanka uprawdopodobnienia braku winy - konieczna do pozytywnego rozpatrzenia wniosku i przywrócenia terminu. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skarżący zarzucił naruszenie art. 58 § 1 k.p.a. w zw. z art. 49 ust. 1 k.p.a. i z art. 74 ust. 3 ustawy i w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902) zwanej dalej jako u.d.i.p. poprzez odmowę przywrócenia terminu pomimo opublikowania obwieszczenia o decyzji z pomocą zakładki "System Informacji o Środowisku", a nie w zakładce "Obwieszczenia" strony BIP - co wywołało błąd u skarżącego, przez co uchybienie terminowi należy uznać za niezawinione. Wnosząc na tej podstawie o uchylenie zaskarżonego postanowienia skarżący wywodził, że Biuletyn Informacji Publicznej ma służyć temu, aby społeczeństwo bez trudu i komplikacji mogło mieć do tej informacji dostąp. W realiach niniejszej sprawy stanowisko Kolegium nie dostrzegło dość oczywistej różnicy pomiędzy wypełnieniem dyspozycji art. 49 ust. 1 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3 k.p.a. polegającej na doręczeniu pism i samej decyzji, a wypełnieniu obowiązku podawania informacji do publicznej wiadomości zgodnie z art. 33 ust. 1 w zw. z art. 3 ust 1 pkt 11 ustawy. Oczywistym jest, że obwieszczenia w trybie art. 49 ust. 1 k.p.a. należy się spodziewać w zakładce "Obwieszczenia", natomiast informacji podawanej do publicznej wiadomości w ramach każdej OOŚ w zakładce "System Informacji o Środowisku". Organ nie może sobie natomiast dowolnie wybierać miejsca w strukturze BIP gdzie będzie publikował odpowiednie dokumenty. To prowadzi do chaosu i jest rażąco sprzeczne z zasadą wyrażoną w art. 8 § 1 k.p.a. Stąd też nie można doszukać się winy Stowarzyszenia w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania. Skarżący podniósł, że samo umieszczenie pliku na stronie BIP nie jest wystarczające do uznania opublikowania danego dokumentu. Dopiero właściwa nazwa i odpowiednie miejsce w strukturze, które dają szansę na intuicyjne odnalezienie pożądanej informacji na stronie BIP, pozwalają na uznanie danych informacji za udostępnione w trybie art. 8 u.d.i.p. Należy ponadto zauważyć, że w dużych jednostkach samorządu terytorialnego, łączących w sobie funkcje gminy i powiatu, ilość informacji udostępniana w BIP każdego dnia jest tak duża, że bez stosowania konsekwentnie i logicznie określonej struktury zakładek, wyszukiwanie informacji byłoby sprzeczne z ratio legls tej ustawy. Nie mieści się ono bowiem w pojęciu udostępniania. Dostępna informacja, to taka która jest rzeczywiście osiągalna dla adresata. Dalej skarżący wskazał tez, że organ sam wyraźnie wskazał, w instrukcji BIP zamieszczonej na stronie Menu przedmiotowe zawiera odnośniki do dokumentów pogrupowanych według indywidualnych kryteriów wystawcy dokumentów, np. według struktury organizacyjnej podzielone na działy, na które składają się kolejne pozycje menu. Pozycje menu prowadzą bezpośrednio do treści strony biuletynu lub też do kolejnego podmenu zawierającego szereg stron z Informacjami. Zdaniem Stowarzyszenia skoro urząd obsługujący organ stworzył zakładkę "Obwieszczenia" to tym samym stworzył indywidualne kryterium, zgodnie z którym obwieszczenia powinny być udostępniane właśnie w tej zakładce, a nie w żadnym innym miejscu w BIP. Dlatego – jak wyjaśnił autor skargi – skarżący ograniczając się do regularnego sprawdzania tego miejsca w strukturze BIP dochował należytej staranności, wymaganej od strony postępowania i nie można przypisywać mu winy w uchybieniu terminowi, skoro obwieszczenia o wydaniu decyzji w tej zakładce nie było. Ponadto, jako zupełnie chybiony skarżący wskazał argument Kolegium, że obwieszczenie było zamieszczone na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta oraz w miejscu planowanej inwestycji. Dla skarżącego, jako organizacji społecznej z miejscowości oddalonej o ok. [...] km, nie miało to żadnego znaczenia. T. działało w zaufaniu do Prezydenta Miasta Opola i tego, że ten będzie swoje czynności realizował w sposób wzbudzający to zaufanie, a więc konsekwentnie posługując się pojęciami prawnymi. Skoro organ miał opublikować obwieszczenie, to skarżący mógł się go spodziewać w zakładce "Obwieszczenia". Nie można natomiast wymogiem staranności obejmować obowiązku strony do przeszukiwania całej struktury BIP na wypadek gdyby organ zamieścił obwieszczenie w innej zakładce niż ta oczywiście do tego przeznaczona. Jako błędne skarżący wskazał odwołanie się przez Kolegium do art. 3 ust. 1 pkt 11 lit. c ustawy podnosząc, że przepis ten nie dotyczy publicznego obwieszczenia w trybie art. 74 ust. 3 ustawy, albowiem doręczanie przez publiczne obwieszczenie w postępowaniach środowiskowych o liczbie stron przekraczającej 10, wyraźnie wymaga zawiadomienia równocześnie w dwóch miejscach: w formie publicznego obwieszczenia w siedzibie organu właściwego w sprawie oraz przez udostępnienie pisma w BIP na stronie podmiotowej tego organu. Art. 74 ust. 3 in fine ustawy jest wyjątkiem od zasady wyboru formy obwieszczenia określonej w art. 49 § 1 k.p.a. dlatego należy ten przepis wykładać restrykcyjnie. Skoro w przedmiotowej sprawie drugi warunek nie został spełniony, to nie można uznać doręczenia za skuteczne, a tym bardziej przypisywać winy skarżącemu, w tym że o obwieszczeniu nie wiedział i przez to uchybił terminowi do złożenia odwołania. Skarżący zaznaczył, że przesłanki oceny winy w zakresie uchybienia terminowi nie są jednoznaczne. Należy brać pod uwagę okoliczności danej sprawy i możliwe do wymagania od strony przejawy staranności. Nie można przy tym tracić z pola widzenia nielogicznego lub niekonsekwentnego działania organu. W niniejszej sprawie Kolegium nie zastanawia się natomiast nad standardami staranności postępowania organu oraz jej skutkami. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o oddalenie skargi. Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Op 281/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę Stowarzyszenia z uwagi na brak uiszczenie wpisu od skargi. Od postanowienia tego skarżący wniósł zażalenie i w wyniku jego rozpoznania zostało ono uchylone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 września 2024 r., sygn. akt III OZ 330/24. Następnie, sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność działania organu administracji publicznej, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. W sytuacji, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, stosownie do art. 119 pkt 3 oraz art. 120 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na tej właśnie podstawie w trybie uproszczonym została rozpoznana skarga wniesiona w niniejszej sprawie - na postanowienie odmawiające przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania. Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych kryteriów, kontrola legalności wykazała natomiast, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa w jakimkolwiek stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i podjęcie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa procesowego, tj. znajdujących w niniejszej sprawie zastosowanie przepisów art. 58 i art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) zwanej nadal k.p.a. Na tej podstawie uznał, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uwzględniając okoliczności faktyczne sprawy w pierwszej kolejności podkreślić trzeba, że skarżący niewątpliwie uchybił, określonemu w art. 129 § 2 k.p.a., terminowi do wniesienia odwołania o przywrócenie którego wnioskował, co prawidłowo skutkowało rozpoznaniem jego wniosku o przywrócenie tego terminu. Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie, które na podstawie art. 129 § 2 k.p.a. wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. W kontrolowanej sprawie decyzja organu pierwszej instancji, co do której skarżący wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wydana została w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia. Skarżący niewątpliwie był stroną tego postępowania, a materialną podstawę prawną rozstrzygnięcia wydanego w tym przedmiocie stanowiły przepisy wielokrotnie przytaczanej powyżej ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, zwanej nadal: ustawą. Uwzględniając, że liczba stron przedmiotowego postępowania przekraczała 10 prawidłowo organ pierwszej instancji przyjął określony w art. 74 ust. 3 ustawy sposób doręczenia wydanej decyzji. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli liczba stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub innego postępowania dotyczącego tej decyzji przekracza 10, do zawiadomienia stron innych niż podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia stosuje się przepisy art. 49 k.p.a., z tym że zawiadomienie to następuje w formie publicznego obwieszczenia w siedzibie organu właściwego w sprawie oraz przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej tego organu. Zaznaczenia wymaga, że zgodnie z art. 49 § 1 k.p.a. jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej. Stosownie zaś art. 49 § 2 k.p.a. do dzień, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej wskazuje się w treści tego obwieszczenia, ogłoszenia lub w Biuletynie Informacji Publicznej. Zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej. Wyjaśnić także należy, że art. 74 ust. 3 ustawy jest przepisem szczególnym, który w przypadku, gdy liczba stron postępowania przekracza 10, umożliwia organowi doręczanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w trybie publicznego ogłoszenia poprzez obwieszczenie w siedzibie organu właściwego w sprawie oraz przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej tego organu. Wówczas też, na podstawie art. 49 § 2 k.p.a. przyjąć należy, że doręczenie decyzji jest dokonane po upływie 14 dni od dnia takiego publicznego ogłoszenia. Zastosowanie w niniejszej sprawie powyższego trybu obwieszczenia o wydaniu decyzji organu pierwszej instancji – dokonanego dnia 19 lipca 2023 r., poprzez udostępnienie w BIP organu (tu: Urzędu Miasta Opola) skutkowało tym, że wobec skarżącego doręczenie decyzji uznać należało za dokonane po upływie 14 dni od dnia publicznego ogłoszenia, tj. jako dokonane dnia 2 sierpnia 2023 r. Od tego też dnia należało liczyć 14-dniowy termin do wniesienia odwołania, który jak słusznie wskazano w obwieszczeniu, upływał dnia 16 sierpnia 2023 r. W tych okolicznościach odwołanie skarżącego z dnia 27 listopada 2023 r. niewątpliwie złożone zostało z uchybieniem terminu. W ocenie Sądu niezasadny w tym zakresie jest zarzut skarżącego podważający skuteczność doręczenia decyzji i jednocześnie – w sposób logicznie sprzeczny - wskazujący na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania (brak skutecznego doręczenia wyłącza uchybienie terminu), podnosząc nieprawidłowe zamieszczenie obwieszczenia w strukturze BIP, tj. w zakładce "System informacji o środowisku" a nie w zakładce "Obwieszczenia". Nie sposób bowiem uznać, że publikacja obwieszczenia w BIP naruszała jakiekolwiek wymogi prawne. Zauważyć przyjdzie, że przepis art. 49 k.p.a. wprowadza fikcję doręczenia, regulując możliwość zawiadamiania o decyzjach w drodze publicznych obwieszczeń lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli stanowi tak przepis szczególny (tj. w tym przypadku art. 74 ust. 3 ustawy). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że w ramach tzw. fikcji skuteczności doręczenia w świetle art. 49 k.p.a., sam upływ czternastu dni, w ciągu których obwieszczenie było dostępne publicznie, oznacza że czynność doręczenia uważa się za dokonaną ze skutkiem prawnym. Publiczne obwieszczenie jest zatem zdarzeniem, od którego należy obliczać wskazany termin czternastu dni. Tym samym w stosunku do wszystkich podmiotów, do których znajduje zastosowanie tryb doręczenia decyzji w drodze publicznego obwieszczenia, obowiązuje data końcowa, którą przyjmuje się jako datę doręczenia decyzji, niezależnie od tego w jakim terminie rzeczywiście strony zawiadamiane na podstawie k.p.a. o decyzji się dowiedziały czy też się z decyzją zapoznały (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 27 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 465/24 i powołane tam orzecznictwo). Wyjaśniając kwestię przywrócenia terminu wskazać przyjdzie, że zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. termin - w razie jego uchybienia - należy przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie do art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2, w myśl art. 58 § 3 k.p.a., jest niedopuszczalne, a na podstawie art. 59 § 2 k.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Na podstawie wskazanych regulacji przyjąć należy, że przywrócenie uchybionego terminu uzależnione jest od łącznego spełnienia czterech przesłanek. Po pierwsze od wniesienia przez zainteresowanego prośby o przywrócenie terminu. Po drugie od zachowania 7-dniowego terminu do złożenia prośby, który biegnie od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Po trzecie, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zainteresowany zobowiązany jest dokonać czynności, dla której ustanowiony był termin objęty wnioskiem. Wreszcie po czwarte, zainteresowany zobowiązany jest do uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Niespełnienie którejkolwiek z przesłanek wskazanych w art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., nawet przy zaistnieniu pozostałych, czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Rolą organu jest zatem ustalenie, czy wszystkie zostały spełnione. Zaznaczyć przy tym trzeba, że trzy pierwsze przesłanki mają charakter formalny, a merytoryczna ocena wniosku - w kontekście braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu, może być dokonana dopiero wtedy, gdy wniosek spełnia wszystkie formalne wymogi. Ustalone w art. 58 k.p.a. kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, może zatem podlegać ocenie dopiero po ustaleniu, że zachowany został 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Przesłanka dochowania siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku w trybie art. 58 k.p.a., który w myśl art. 58 § 3 k.p.a. nie podlega przywróceniu, jest pierwotna w stosunku do pozostałych przesłanek. Ustalenie, że powyższy termin nie został zachowany, uniemożliwia tym samym uwzględnienie wniosku i zawsze skutkuje odmową przywrócenia terminu. Podsumowując zauważenia wymaga, że w niniejszej sprawie skarżący wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania dokonał wymaganej czynności do jego złożenia. Wskazał również, że o wydaniu decyzji objętej odwołaniem dowiedział się podczas rozmowy telefonicznej, jaką przeprowadziła pełnomocnik skarżącego z pracownikiem Urzędu Miasta Opola. W ocenie Sądu, w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy, uznać można było zatem w niniejszej sprawie, że spełnione zostały trzy przesłanki formalne wymagane do złożenia wniosku. Następnie też, Kolegium prawidłowo dokonało oceny w zakresie kryterium merytorycznego. Ustalone w art. 58 k.p.a. kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przy ocenie przesłanki braku winy w uchybieniu terminu należy odwołać się do obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Należy zatem brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. wyrok NSA z 28 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 1096/11 orzeczenia sądów administracyjnych przytaczane w uzasadnieniu dostępne są na stronie Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA). Przeszkoda powodująca uchybienie terminu powinna mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego oraz trwać przez cały bieg terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. W konsekwencji o braku winy można mówić jedynie wówczas, gdy nawet przy użyciu przez stronę największego w określonym stanie faktycznym wysiłku, nie była ona w stanie przezwyciężyć przeszkody, która uniemożliwiła jej dokonanie czynności w terminie. Oznacza to, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Chodzi tu o okoliczność nagłe, nietypowe i nadzwyczajne. Każdy natomiast, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu, wyłącza możliwość jego przywrócenia. Podstawą do odmowy przywrócenia terminu będzie nie tylko wina umyślna, ale również niedbalstwo, rozumiane jako niedołożenie należytej staranności w dbałości o swoje interesy (por. wyroki NSA z 1 września 2017 r., sygn. akt II GSK 3422/15, z 29 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 396/18 i z 14 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 3265/15). Należy przy tym podkreślić, że przesłankę braku winy w uchybieniu terminu należy badać w odniesieniu do tego podmiotu, który dopuścił się tego uchybienia, tj. strony, uczestnika postępowania lub pełnomocnika. Jeżeli niezachowanie terminu do dokonania czynności procesowych nastąpiło w wyniku zaniechań strony, to w odniesieniu do niej badamy spełnienie przesłanki braku winy. Natomiast jeśli uchybienie jest wynikiem zaniechań pełnomocnika, to badamy, czy pełnomocnik uprawdopodobnił swój brak winy w uchybieniu terminu. Ale w istocie zaniechanie pełnomocnika obciąża samą stronę. Strona ponosi bowiem odpowiedzialność za dobór osób, którymi posługuje się przy dokonywaniu czynności procesowych (por. wyrok NSA z 9 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1989/16). Brak winy w uchybieniu winien zostać uprawdopodobniony, a więc powinien być uwiarygodniony przez wnioskodawcę stosowną argumentacją wskazującą na staranność oraz na to, że przeszkoda w uchybieniu terminowi była od strony niezależna, obiektywna, istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu i pomimo dochowania należytej staranności nie można było jej usunąć. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że również w zakresie kryterium merytorycznego Kolegium dokonało prawidłowej i koniecznej oceny. Dostrzec przy tym należy, że we wniosku o przywrócenie terminu jako przyczynę uchybienia terminu skarżący wskazał oczekiwanie na rozpatrzenie zgłoszonych przez niego w postępowaniu uwag i wniosku. Uzupełniając swoja argumentacje, w kolejnym piśmie podniósł również, że obwieszczenie o decyzji nie zostało prawidłowo zamieszczone w strukturze BIP przez co było niedostępne dla stron, a tym samym brak było jego winy w chybieniu terminu. Wskazał, że obwieszczenie zostało zamieszczone w zakładce "System informacji o środowisku" a powinno być w zakładce "Obwieszczenia". Rozważając staranność skarżącego w dochowaniu terminu do wniesienia odwołania zauważyć przyjdzie, że o braku winy można mówić jedynie wówczas, gdy strona działała z najwyższą starannością, a dopełnienie czynności w terminie stało się obiektywnie niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od strony. Przeszkoda taka ma zwykle nagły charakter i nie można przezwyciężyć jej nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Nie stanowi również o braku winy strony jej nieznajomość prawa. W konsekwencji, zdaniem Sądu, sam fakt, że skarżący nie zapoznał się z prawidłowo dokonanym prawnie obwieszczeniem, nie może stanowić o spełnieniu przesłanki przywrócenia terminu, o której mowa w art. 58 k.p.a., tj. o uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminu. Jak wskazał NSA w wyroku z 13 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1086/17 niedopuszczalne jest powoływanie się przez stronę postępowania na taką okoliczność, że pomimo publicznego ogłoszenia o wydaniu decyzji, o tej decyzji nie wiedziała. Prowadziłoby to bowiem do podważenia sensu regulacji zawartej w art. 49 k.p.a. Z jednej strony, po upływie 14 dni od dnia publicznego ogłoszenia decyzje uznawane byłyby za ostateczne. Z drugiej strony każda ze stron postępowania mogłaby domagać się wznowienia postępowania twierdząc, że skoro faktycznie decyzji jej nie doręczono, to nie brała udziału w postępowaniu. Dostrzec ponadto należy, że rozporządzenie Ministra Sprawa Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 stycznia 2007 r., w sprawie Biuletynu Informacji Publicznej (Dz.U. Nr 10, poz. 68) nie określa wymogów co do szczegółowego oznaczenia menu przedmiotowego BIP, a tym samym brak jest uregulowań stanowiących o tym jakie zakładki powinny zostać utworzone w BIP. Skoro na stronie Urzędu Miasta Opola obwieszczenie o wydaniu decyzji zostało zamieszczone w przeznaczonej do tego zakładce: "System informacji o środowisku", to nie sposób wywodzić braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do odwołania z tego, że nie zapoznał się on z tym obwieszczeniem. Ocena skarżącego, że zakładka przeznaczona do publikacji obwieszczeń o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach winna zostać oznaczona jako: "obwieszczenia" jest tu bez znaczenia. Jego obowiązkiem jako podmiotu uczestniczącego w postępowaniu i należycie dbającego o swoje interesy było zapoznanie się z układem BIP urzędu miasta i jego menu przedmiotowym. W ocenie Sądu nie wykazał on w tym względzie należytej staranności skoro, jak sam wskazał w piśmie uzupełniającym do wniosku o przywrócenie terminu do odwołania (pismo z dnia 21 grudnia 2023 r.), w zakresie postępowań w których uczestniczy monitoruje jedynie zakładki BIP właściwe dla publikacji obwieszczeń. Przyjęcie takiego wewnętrznego założenia i brak zapoznania się ze strukturą BIP danego organu nie stanowi niezależnej od strony przeszkody, mającej charakter nagły i trudnej do przezwyciężenia, której nie mógł usunąć. Na gruncie niniejszej sprawy dostrzec ponadto trzeba, że w zawiadomieniu o zakończeniu postępowania, dokonanym w formie obwieszczenia z dnia 27 czerwca 2023 r. organ pierwszej instancji poinformował strony, że przewiduje termin wydania decyzji do dnia 20 lipca 2023 r. Ponadto, skarżący dnia 25 września 2023 r. przedłożył do akt pełnomocnictwo udzielone do zapoznania się w jego imieniu z aktami sprawy, a we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wskazał, że o wydaniu decyzji z rozmowy telefonicznej z pracownikiem urzędu miasta. Wszystkie te okoliczności potwierdzając, że miał wiedzę o toczącym się postępowaniu i o możliwości podejmowania w nim czynności, dzięki którym mógł uzyskać wiedzę o jego przebiegu oraz o wydaniu decyzji. Fakt, że ich nie podjął sam w sobie – bez wskazania na nadzwyczajne przeszkody – nie świadczy o braku winy lecz wskazuje na brak należytej staranności w dbałości o własne sprawy. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że Kolegium prawidłowo ustalając stan faktyczny uznało, że skarżący nie spełnił materialnej przesłanki przywrócenia terminu. Nie uprawdopodobnił bowiem zaistnienia niezależnej przeszkody uniemożliwiającej mu wniesienie odwołania we właściwym terminie. Jeszcze raz podkreślić należy, że kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest natomiast dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, co (por. wyrok WSA w Gdańsku z 21 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 733/23). Przyczyna uchybienia terminu musi zatem być niezależna od strony, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Reasumując, w ocenie Sądu, motywy wskazane przez skarżącego nie mogły uzasadniać uznania, że uchybił terminowi do wniesienia odwołania bez własnej winy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.