I SA/Op 92/25

WyrokWSA w Opolu2025-04-24

Skład orzekający: Beata Kozicka, Elżbieta Kmiecik, Remigiusz Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na przesłankach z art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 k.p.a., został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a.?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu. W przypadku przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a., termin należy liczyć od dnia złożenia przez stronę oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczeń woli, a nie od dnia otrzymania decyzji GINB. Natomiast w przypadku przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., termin biegnie od dnia dowiedzenia się o decyzji, a nie od późniejszego powzięcia informacji o jej wadach. Ponieważ wniosek został złożony po upływie ustawowego terminu, organ prawidłowo odmówił jego wznowienia, nie badając merytorycznie przesłanek.
Stan faktyczny
Skarżący A.S. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia 18 lipca 2022 r. Jako podstawy wznowienia wskazał przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 k.p.a., powołując się na uchylenie się od skutków prawnych oświadczeń woli złożonych pod wpływem błędu i podstępu, nieprawidłowe doręczenia oraz potencjalne popełnienie przestępstwa. Organy administracji obu instancji odmówiły wznowienia postępowania, uznając wniosek za złożony z uchybieniem miesięcznego terminu. Skarżący zaskarżył postanowienie Wojewody, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia Starosty.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Wojewody Opolskiego z dnia 22 listopada 2024 r., nr IN.I.7721.10.8.2024.MS w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez A. S. (dalej zwanego również: stroną, skarżącym, inwestorem) jest postanowienie Wojewody Opolskiego (dalej także: Wojewoda) z dnia 22 listopada 2024 r., nr IN.I.7721.10.8.2024.MS, wydane po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego, utrzymujące w mocy postanowienie Starosty Prudnickiego (dalej także Starosta) z dnia 12 września 2024 r., nr AB-II.6740.4.86.2022, odmawiające wznowienia postępowania w sprawie udzielenia skarżącemu pozwolenia na budowę budynku garażu dwustanowiskowego, zakończonego decyzją ostateczną Starosty Prudnickiego z dnia 18 lipca 2022 r., nr [...]. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia 18 lipca 2022 r., nr [...], Starosta zatwierdził projekt zagospodarowania działki oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę garażu dwustanowiskowego w P. przy ul. [...] nr [...], na działce o nr a, obręb [...] P., jednostka ewidencyjna [...]. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 18 lipca 2022 r., za potwierdzeniem odbioru. W tym samym dniu inwestor złożył przez organem oświadczenie o zapoznaniu się z treścią ww. decyzji oraz o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania od tej decyzji. Następnie, wnioskiem z dnia 16 października 2023 r. inwestor wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją ostateczną. Formułując podstawy wznowienia wskazał, że załączonym do wniosku, pisemnym oświadczeniem z dnia 31 marca 2023 r. uchylił się od skutków prawnych oświadczenia we wniosku o pozwolenie na budowę oraz wszystkich późniejszych, w tym oświadczenia z dnia 18 lipca 2022 r. o zrzeczeniu się prawa do odwołania od decyzji z dnia 18 lipca 2022 r., jako złożonych pod wpływem błędu i podstępu. Załączają powołane oświadczenie z dnia 31 marca 2023 wraz z pocztowymi potwierdzeniami przesłania ich w dniu 31 marca 2023 r. do organu i G. T. Wyjaśnił, że w dniu 18 września 2023 r. odebrał decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej zwany również: GINB) z dnia 11 września 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 7 lipca 2023 r. o odmowie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty Prudnickiego z dnia 18 lipca 2022 r. W decyzji tej GINB wskazał, że ww. oświadczenie z dnia 31 marca 2023 r. o uchyleniu się od skutków prawnych jest podstawą do wznowienia postępowania. Dalej skarżący podniósł, że termin do złożenia niniejszego wniosku o wznowienie postępowania należy liczyć od dnia następnego po 18 września 2023 r., wobec czego został on złożony w terminie. Postanowieniem z dnia 27 października 2023 r. Starosta Prudnicki, działający jako organ pierwszej instancji, odmówił wznowienia postępowania na wniosek skarżącego. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez stronę wskutek czego Wojewoda, postanowieniem z 16 lutego 2024 r. uchylił ww. postanowienie Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji wskazując, że organ nie wyjaśnił kwalifikacji podstawy wniosku w zakresie wskazania przesłanki wznowienia oraz nie zbadał, czy został zachowany termin do jego złożenia. Ponownie rozpoznając sprawę, pismem z dnia 7 marca 2024 r. Starosta wezwał stronę do uzupełnienia wniosku o wznowienie przez dokładne wskazanie podstawy wznowienia oraz wykazanie dochowania terminu do złożenia przedmiotowego wniosku. Odpowiadając na powyższe wezwanie, w piśmie z dnia 15 marca 2024 r. skarżący wskazał jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 1, pkt 4 i pkt 5 k.p.a. Wywodząc, że wniosek o pozwolenie na budowę został złożony bez jego zgody, w wyniku nieuprawnionych działań G. T. mających na celu doprowadzenia inwestycji na działce G. T. do stanu zgodnego z prawem skarżący zaznaczył, że doręczenie decyzji o pozwoleniu na budowę nastąpiło nieprawidłowo za pośrednictwem G. T., a termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania należy liczyć od dnia następnego po doręczeniu mu w dniu 18 września 2023 r. decyzji GINB, z której wynika, że wskazane przez skarżącego okoliczności stanowią przesłankę do wznowienia postępowania. Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2024 r. Starosta orzekł o wznowieniu postępowanie z wniosku skarżącego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, pkt 4 i pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. W dniu 26 kwietnia 2024 r. Starosta wydał też kolejne postanowienie o wznowieniu przedmiotowego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 k.p.a. na wniosek B. S. Następnie, w wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącego oraz wniosku B. S., decyzją z dnia 5 czerwca 2024 r., nr [...], Starosta Prudnicki orzekł o odmowie uchylenia decyzji z dnia 18 lipca 2022 r., nr [...] stwierdzając, że nie wykazano zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. jak również, że nie zachodzą przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 k.p.a. W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez skarżącego oraz przez B. S. Wojewoda wydał decyzję z dnia 14 sierpnia 2024 r., nr [...], którą orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji Starosty z dnia 5 czerwca 2024 oraz o uchyleniu poprzedzających ją postanowień z dnia 10 i dnia 26 kwietnia 2024 r., wydanych w przedmiocie wznowienia postępowania. Uzasadniając rozstrzygnięcie Wojewoda zarzucił organowi pierwszej instancji brak zweryfikowania czy wnioskodawcy zachowali termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Po ponownym rozpoznaniu wniosku skarżącego, postanowieniem z dnia 12 września 2024 r., nr AB-II.67.4.86.2022, Starosta odmówił wznowienia postępowania stwierdzając uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że skarżący nie może powoływać się na fakt niewiedzy o uchyleniu się od skutków prawnych swego oświadczenia woli, skoro dnia 31 marca 2023 r. sam dokonał tego uchylenia. Ponadto oświadczenie to nie stanowi przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 k.p.a., albowiem zostało złożone po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Okoliczność sfałszowania dowodu powinna być z kolei uprzednio stwierdzona orzeczeniem sądu, a wady oświadczenia woli nie mogą stanowić przedmiotu badania w postępowaniu administracyjnym. Skarżący będąc inwestorem i stroną biorącą czynny udział w postępowaniu nie może też skutecznie podnosić zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, w którym podniósł, że o podstawach do wznowienia postępowania dowiedział się z pisma GINB, które odebrał 18 września 2023 r. Kwestionując prawidłowość postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę, objętego wnioskiem o wznowienie podniósł, że w postępowaniu tym zawiadomienia doręczane były przez stronę postępowania – G. T., co nie spełnia standardów k.p.a. i potwierdza, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. Wskazując na swoje oświadczenie z dnia 31 marca 2023 r. o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczeń woli wodził też, że czynność dokonana pod wpływem błędu, groźby lub podstępu jest bezwzględnie nieważna. Po rozpoznaniu ww. zażalenia, wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 22 listopada 2024 r., nr IN.I.7721.10.8.2024.MS, Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Starosty. W uzasadnieniu wskazał na cel i zakres postępowania wznowieniowego oraz powołał regulacje art. 145 § 1, art. 147 i art. 148 k.p.a. (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.), dalej przywoływanej nadal: k.p.a.. Wyjaśnił, że przed przystąpieniem do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania, tj. przed badaniem spełnienia przesłanki wznowieniowej i orzekania co do istoty sprawy, organ zobowiązany jest do zbadania terminowości wniesienia podania o wznowienie. W przypadku wniosku o wznowienie postępowania z art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. terminem tym jest miesiąc od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast w przypadku wniosku o wznowienie postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. termin ten biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Dokonując oceny w tym zakresie organ odwoławczy wskazał, że wniosek skarżącego, opierający się na przesłankach z art. 145 § 1 pkt, pkt 4 i pkt 5 k.p.a., został nadany w dniu 17 października 2023 r. W piśmie z dnia 15 marca 2024 r. skarżący wskazał, że termin w którym dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania należy liczyć od dnia 18 września 2023 r., ponieważ w tym dniu odebrał decyzję GINB. Stosownie do argumentacji podnoszonej we wniosku organ odwoławczy stwierdził, że skarżący nie może powoływać się na fakt niewiedzy o uchyleniu się od skutków prawnych swego oświadczenia woli, skoro to on pismem z dnia 31 marca 2023 r. sam dokonał tego uchylenia. Wyjaśnił przy tym, że gdy mowa o przesłankach z art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 k.p.a. termin na wystąpienie z wnioskiem o wznowienie należałoby liczyć od dnia następnego po dni złożenia oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli. W konsekwencji wniosek o wznowienie przedmiotowego postępowania oparty na tych przesłankach został złożony z uchybieniem terminu. Organ odwoławczy wyjaśnił, że bieg terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. rozpoczyna się od dnia uzyskania informacji o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym strona powzięła informację, że okoliczność ta może stanowić podstawę wszczęcia takiego postępowania. Bez znaczenia dla oceny zachowania terminu pozostaje kwestia, czy wnoszący podanie miał wiedzę odnośnie do prawnego znaczenia okoliczności faktycznych jako podstawy wznowienia. Stąd też, dzień odebrania przez skarżącego decyzji jest bez znaczenia dla zachowania terminu. W odniesieniu do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. organ odwoławczy ustalił z kolei, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, iż kwestionowaną decyzję skarżący odebrał dnia 18 lipca 2022 r. (na dokumencie widnieje podpis). W żadnym też miejscu skarżący nie wskazał, że o decyzji tej dowiedział się w innym terminie. Wobec tego nie sposób uznać, że o wydanej decyzji dowiedział się w jakimkolwiek innym terminie niż ten, który widnieje na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Stwierdzić zatem należało, że wniosek oparty na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. także został złożony z uchybieniem terminu. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skarżący zarzucił, że powyższe postanowienie został wydane z naruszeniem: - art. 149 § 3 k.p.a. w zw. z art. 148 § 1 k.p.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia w sytuacji, gdy ze względu na wszczęcie dochodzenia w sprawie popełnienia przestępstwa na szkodę skarżącego, zasadnym było zawieszenie postępowania wznowieniowego do czasu ukończenia postępowania przygotowawczego celem ustalania, czy wystąpiła przesłanka wznowieniowa wskazana w art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a.; - art. 149 § 3 k.p.a. w zw. z art. 148 § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezzasadnym przyjęciu, iż wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu w sytuacji, gdy regulacja przewidująca miesięczny termin dla złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego powinna odnosić się wyłącznie do tych przypadków, w których podstawą jej wniosku jest okoliczność, z powodu której organ nie może wznowić postępowania z urzędu; - art. 8 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a, w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, polegające na prowadzeniu postępowania i wydaniu postanowienia niezgodnie z zasadą pogłębiania zaufania oraz wyjaśniania zasadności przesłanek na podstawie których zostało wydane zaskarżone postanowienie, jak również poprzez sporządzenie jego uzasadnienia niezgodnie z ustawowymi wymogami; - art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, polegające na bezzasadnym pominięciu faktu, iż po wydaniu decyzji ujawniły się nowe, istotne dla sprawy okoliczności, dotychczas nieznane organowi, warunkujące wznowienie zakończonego postępowania administracyjnego. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Starosty Prudnickiego, a na podstawie na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a zawnioskował o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi wskazał, że istota jego żądania sprowadza się do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z dnia 18 lipca 2022 r., ponieważ została ona wydana w oparciu o oświadczenia woli, które zostały złożone przez niego pod wpływem błędu. Nadto, należy mieć na względzie, że w dniu 18 grudnia 2024 r. wszczęte zostało przez Komendę Powiatową Policji w P. dochodzenie o przestępstwo stypizowane w art. 270 § 1 k., sygn. akt [...], polegające na posłużeniu się - jako autentycznymi, dwoma podrobionymi dokumentami, tj. "Oświadczeniem o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (PB-5)" oraz "Wnioskiem pozwoleniem na budowę (PB-l)", czym działano na jego szkodę. W konsekwencji jak podniósł skarżący, organ przedwcześnie wydał zaskarżone postanowienie. W przedmiotowej sprawie wystąpiły bowiem uzasadnione podstawy do twierdzenia, że mogła zmaterializować się wskazana w art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. podstawa do wznowienia postępowania, tj. wydanie przywołanej decyzji wskutek popełnienia przestępstwa. Mając na względzie, że wszczęte dochodzenie ma na celu ustalenie, czy został popełniony czyn zabroniony i czy stanowi on przestępstwo, a także wykrycie jego sprawcy, postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania powinno zostać zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Odnosząc się do kwestii uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania skarżący wskazał, że regulacja przewidująca miesięczny termin dla złożenia wniosku powinna odnosić się wyłącznie do tych przypadków, w których podstawą wniosku jest okoliczność, z powodu której organ nie może wznowić postępowania z urzędu. Tylko w takich przypadkach niezachowanie przez stronę terminu może być samoistną przesłanką rezygnacji ze wznowienia postępowania. W konsekwencji, organ niezasadnie odmówił wznowienia w sytuacji, gdy wystąpiły przesłanki wznowieniowe określone w art. 145 § 1 pkt 1 oraz 4 k.p.a. Dalej skarżący podniósł również zarzut naruszenie art. 8, art. 11 i art. 124 § 2 k.p.a. w związku z barakiem uzasadnienia poglądu co do tego, że wniosek o wznowienie postępowania złożony został po upływie terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a. Wskazał, że bez względu na niedochowanie terminu postępowanie winno zostać wznowione. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. stwierdził, że w sprawie bezspornie ujawniły się nowe, dotychczas nieznane okoliczności faktyczne, które miały istotny wpływ na wydanie rozstrzygnięcia. Ową nową istotną okolicznością jest skuteczne uchylenie się przez niego od dwóch oświadczeń woli, które zostały złożone pod wpływem błędu co do ich skutków prawnych. Nadto, jak zaznaczył skarżący, wyrażany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd o braku dopuszczalności badania wad oświadczeń woli z art. 82-88 k.c. w sprawie administracyjnej nie jest powszechnie akceptowany, albowiem dopuszcza się możliwości ich badania, jeżeli wykluczenie takiej możliwości pozbawiałoby obywatela rzeczywistej ochrony prawnej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi i wywodu dotyczącego zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wskazał, że do etapu merytorycznej oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy nie mogło dojść w związku z faktem uchybienia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Wynik formalnej oceny wniosku uniemożliwił analizę przedmiotowej kwestii tj. wpływu potencjalnego popełnienia przestępstwa fałszowania (potencjalnego bowiem jak wynika z akt sprawy, żadne orzeczenie sądu właściwego w tej sprawie nie zapadłe). Wskazując, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zostały szczegółowo opisane przesłanki, które zadecydowały o podjęciu rozstrzygnięcia stwierdził, że z tej samej przyczyny bezzasadny jest argument sprowadzający się do wykazania, że w sprawie należało zawiesić postępowanie do momentu rozstrzygnięcia kwestii potencjalnego przestępstwa. W dalszym ciągu bowiem, wznowienie postępowania byłoby niemożliwe, w związku z uchybieniem terminu. Nie jest natomiast wątpliwe, że termin o którym mowa w art. 148 k.p.a. nie został zachowany. Ponadto, wskazana w skardze przesłanka z art. 145 § 1 pkt 2 nie była podnoszona w postępowaniu. Odnosząc się do stanowiska, zgodnie z którym zachowanie terminu z art. 148 k.p.a. nie będzie miało znaczenia w przypadku, gdy organ z urzędu może wznowić postępowanie, jako kluczowe organ odwoławczy wskazał to, że wznowienie z urzędu jest fakultatywne i to organ decyduje czy postępowanie wznowi czy też odmówi wznowienia. Nie jest zatem prawdą, że organ nie może odmówić wznowienia postępowania na wniosek w sytuacji, gdy tak jak w niniejszej sprawie, wniosek został złożony z uchybieniem terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność działania organu administracji publicznej, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) zwanej dalej: p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie to, zgodnie z art. 119 pkt 3 oraz art. 120 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na tej właśnie podstawie, w trybie uproszczonym, została rozpoznana skarga wniesiona w niniejszej sprawie na postanowienie wydane w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych powyżej kryteriów, kontrola legalności wykazała, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa w jakimkolwiek stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i podjęcie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. Zdaniem Sądu, postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, a podjęte rozstrzygnięcie odpowiada przepisom prawa. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), przywoływanej nadal jako: k.p.a. Na tej podstawie skład orzekający uznał, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu skarżący uchybił bowiem, określonemu w art. 148 § 1 k.p.a., miesięcznemu terminowi do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Uwzględniając okoliczności faktyczne sprawy w pierwszej kolejności podkreślić trzeba, że skarżący wystąpił o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty z dnia 18 lipca 2022 r., nr [...], zatwierdzającą projekt zagospodarowania działki oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającą skarżącemu pozwolenia na budowę. Stosownie do zakresu przedmiotowego wniosku wyjaśnić trzeba, że wznowienie postępowania jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, który stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną jeżeli postępowanie, w którym decyzja ta zapadła dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 1-8 oraz art. 145a i art. 145b k.p.a. Stosownie do art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania może nastąpić z urzędu lub na żądanie strony z tym, że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i 145b następuje tylko na żądanie strony. Zgodnie z art. 148 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1) z tym, że w przypadku złożenia podania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. termin ten biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2). Wniesienie przez stronę podania nie powoduje jednak automatycznego wznowienia postępowania. Stosownie do art. 149 § 1 k.p.a. o wznowieniu postępowania właściwy organ rozstrzyga w drodze postanowienia, które w myśl art. 149 § 2 k.p.a. stanowi dopiero podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Wydanie tego postanowienia odbywa się w tzw. fazie wstępnej postępowania, która ma charakter formalny. Na tym etapie organ bada kwestie dopuszczalności wznowienia postępowania w kontekście podmiotowym (tj. czy podanie pochodzi od strony), przedmiotowym (tj. czy dotyczy sprawy zakończonej ostateczną decyzją ), a nadto ustala, czy podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w ustawowym terminie i czy żądanie odnosi się do ustawowych przesłanek wznowienia. Nie może natomiast jeszcze oceniać, czy wskazane przez stronę podstawy wznowienia faktycznie wystąpiły. Dopiero pozytywna ocena co do spełnienia wszystkich ww. warunków formalnych skutkuje wydaniem postanowienia o wznowieniu i przejściem do fazy rozpoznawczej obejmującej ocenę w zakresie wystąpienia przesłanek wznowienia i w razie ich zaistnienia ponowne rozpoznanie sprawy. W przypadku ustalenia, że wskazane warunki formalne nie zostały spełnione organ zobowiązany jest natomiast wydać na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, które skutkuje zakończeniem postępowania na tym etapie oraz brakiem możliwości merytorycznego badania sprawy. Wydając takie postanowienie organ nie ocenia okoliczności faktycznych wskazanych we wniosku w kontekście wystąpienia przesłanek wznowienia. Ustalenia takie mogą być dokonane dopiero we wznowionym postępowaniu, po jego formalnym wszczęciu w drodze postanowienia, o którym mowa w art. 149 § 1 k.p.a. Mając na uwadze szczególny charakter instytucji wznowienia, jako stanowiącej wyjątek od zasady trwałości decyzji, podkreślić trzeba, że przepisy określające warunki tego trybu muszą być stosowane wprost, a ich wykładnia nie powinna być rozszerzająca. Ocena formalna dotycząca dopuszczalności i skuteczności wniosku skarżącego o wznowienie postępowania powinna tym samym zostać dokona stosownie do wymogów wynikających z ww. przepisów. W każdym zatem przypadku uchybienie miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie, określonego w art. 148 k.p.a., powinno prowadzić do odmowy wznowienia postępowania w drodze postanowienia wydanego na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Taka też była podstawa faktyczna wydania w rozpatrywanej sprawie zaskarżonego postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, które w ocenie Sądu jest prawidłowe. Wniesienie przez skarżącego podania o wznowienie postępowania, nastąpiło bowiem z uchybieniem jednomiesięcznego terminu, określonego w art. 148 k.p.a. Prawidłowo też w związku z tym odstąpiono przy wydaniu zaskarżonego postanowienia od zbadania czy rzeczywiście zaistniały powołane we wniosku podstawy wznowienia. Dostrzec należy, że skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania w dniu 16 października 2023 r., a jako podstawy wznowienia wskazał przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 (dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe), pkt 4 (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu), pkt 5 k.p.a. (wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję). Jednocześnie jako istotne dla ustalenia tych przesłanek wskazał złożone przez niego w dniu 31 marca 2023 r. oświadczenia o uchyleniu się od skutków oświadczeń składanych w związku z pozwoleniem na budowę udzielonym decyzją z dnia 18 lipca 2022 r. Uzasadniając podstawy wznowienia wywodził, że wniosek o pozwolenie na budowę został złożony bez jego zgody, w wyniku nieuprawnionych działań G. T., który wprowadzał go w błąd, że doręczenie decyzji o pozwoleniu na budowę oraz wszelkich pism w tym postępowaniu nastąpiło nieprawidłowo za pośrednictwem G. T., a oświadczenie z dnia 31 marca 2023 r. o uchyleniu się od skutków prawnych jest podstawą do wznowienia postępowania. W tych okolicznościach, w świetle twierdzeń zawartych w powołanym oświadczeniu skarżącego słusznie organ odwoławczy uznał, że w odniesieniu do przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 k.p.a. termin na wystąpienie z wnioskiem o wznowienie należało liczyć od dnia następnego po złożeniu oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych składanych wcześniej oświadczeń woli w sprawie dotyczącej wydania pozwolenia na budowę. Niewątpliwie bowiem na dzień złożenia oświadczenia z dnia 31 marca 2023 r. znane były skarżącemu wszystkie okoliczności wynikające z tego oświadczenia, powołane jako uzasadniające przesłanki wznowienia. Tym samym, oparty na ich podstawie wniosek o wznowienie z dnia 16 października 2023 r. został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., który należało liczyć od dnia następnego po złożeniu oświadczenia, tj. od dnia 1 kwietnia 2023 r. Bez znaczenia dla biegu i zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie była przy tym okoliczność doręczenia skarżącemu – jak sam wskazał w dniu 18 września 2023 r. - decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 września 2023 r. wydanej w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Sam fakt, że w decyzji tej wydający ją organ wskazał, że oświadczenie skarżącego z dnia 31 marca 2023 r. jest podstawą do wznowienia postępowania nie skutkuje tym, że od tego dnia należy liczyć termin do złożenia wniosku o wznowienie. Brak jest bowiem podstaw prawnych do rozstrzygania w sposób wiążący w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o zaistnieniu przesłanek wznowienia. Stwierdzenie nieważności decyzji i wznowienie postępowania administracyjnego są to dwa nadzwyczajne, ale odrębne i niekonkurencyjne tryby. Zakres oceny merytorycznej dokonywanej w tych postępowaniach jest odmienny i oparty na różnych podstawach prawnych. Postępowanie o stwierdzenie nieważności nie służy ustalaniu przesłanek wznowienia, a jakakolwiek ocena wyrażona w tym zakresie nie ma charakteru wiążącego. Poza tym zauważyć przyjdzie, że skarżący zdaje się nie dostrzegać, że czym innym jest powzięcie informacji o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a czym innym powzięcie informacji, że znana mu już okoliczność może stanowić podstawę do wznowienia postępowania – o czym w niniejszej sprawie skarżący dowiedział się z decyzji GINB. Podkreślić w związku z tym trzeba, że na podstawie art. 148 § 1 k.p.a. termin do wniesienia żądania o wznowienie postępowania jest liczony od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym strona powzięła informację, że okoliczność ta może stanowić podstawę wznowienia postępowania. Świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznych, jako podstawy wznowienia, nie ma zatem wpływu dla oceny zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z 13 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 1135/20; wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia są dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W zakresie przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 k.p.a. skarżący upatruje podstaw wznowienia postępowania w fakcie złożenia oświadczenia z dnia 31 marca 2023 r. oraz w okolicznościach wynikających z tego oświadczenia, które to maja wskazywać na to, że dowody na których podstawie ustalono istotne dla wydania pozwolenia na budowę okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe i które nie były znane organowi w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zauważyć jednak należy, że niewątpliwie fakt złożenia oświadczenia oraz okoliczności w nim powołane były skarżącemu znane w dniu złożenia oświadczenia, tj. 31 marca 2023 r. Tym samym złożenie wniosku o wznowienie postępowania w dniu 16 października 2023 r. nastąpiło bezsprzecznie z przekroczeniem miesięcznego terminu liczonego od dnia, w którym skarżący dowiedział się o okoliczności mogącej stanowić podstawę wznowienia postępowania. Podobnie uznać należało, że skarżący uchybił również terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W przypadku bowiem, gdy we wniosku o wznowienie postępowania strona wskazuje, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia tego wniosku biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Z akta administracyjnych sprawy wynika, że decyzja Starosty Prudnickiego z dnia 18 lipca 2022 r. udzielająca pozwolenia na budowę została doręczona skarżącemu w dniu 18 lipca 2022 r., za potwierdzeniem odbioru. W tym samym dniu skarżący złożył do Starosty Prudnickiego oświadczenie o zapoznaniu się z treścią tej decyzji i o zrzeczeniu się prawa do wniesienia od dniej odwołania. Mając to na uwadze, prawidłowo w zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy ustalił, że w tym właśnie dniu skarżący dowiedział się o wydaniu decyzji. W konsekwencji od tego dnia rozpoczął bieg miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie przedmiotowego postępowania, a wniosek z dnia 16 października 2023 r. został złożony z uchybieniem terminu. W ocenie Sądu prawidłowości ustaleń organu co do uchybienia terminu z art. 148 § 2 k.p.a. nie mogło podważyć, zawarte w oświadczeniu z dnia 31 marca 2023 r. twierdzenie skarżącego, że nie miał wiedzy o przedmiocie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę oraz, że o wydaniu pozwolenia na budowę garażu dowiedział się w październiku 2022 r. Z treści tego oświadczenia wynika bowiem, że bez wątpienia na dzień jego wydania wiedział już o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. W świetle art. 148 § 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie budzi natomiast wątpliwości to, że za dzień dowiedzenia się przez stronę o decyzji uznać należy dzień, w którym strona powzięła wiadomość o jej istnieniu, przy czym elementami istotnymi tej wiedzy - niezależnie od źródła, z którego ona pochodzi - jest fakt wydania decyzji i przedmiot zawartego w niej rozstrzygnięcia. Zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest zatem pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. Artykuł 148 § 2 k.p.a. nie wymaga natomiast dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Jednocześnie, jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, organ administracji jest obowiązany z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, godzące w zasadę trwałości decyzji administracyjnych wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z 29 maja 2024 r., sygn. akt III OSK 2324/22). Reasumując powyższe, w ocenie Sądu w zaskarżonym postanowieniu dokonano prawidłowej oceny co do uchybienia przez skarżącego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania i prawidłowo rozstrzygnięto o odmowie wznowienia postępowania w przedmiocie udzielenia skarżącemu pozwolenia na budowę. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić trzeba, że są one bezzasadne i nie mogły odnieść skutku. Jeszcze raz podkreślić trzeba, że zaskarżone postanowienie dotyczy tzw. fazy wstępnej postępowania, która ma charakter formalny i odnosi się do badania wymogów dopuszczalności wniosku o wznowienie. Na tym etapie organy nie oceniają, czy wskazane przez stronę przyczyny wznowienia faktycznie wystąpiły i nie rozpoznają ponownie sprawy objętej wznowieniem. Ta kwestia podlega ocenie dopiero w fazie następującej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Czynności podejmowane przed wszczęciem postępowania nie są czynnościami procesowymi, wobec czego w ich granicach nie mieści się ewentualne prowadzenie postępowania wyjaśniającego w kwestii zaistnienia przesłanek wznowienia i ponownego rozpoznania sprawy. Z tego też względu bezzasadny był zarzut dotyczący braku zawieszenia postępowania do czasu zakończenia dochodzenia w sprawie podrobienia dokumentów przedłożonych w postępowaniu objętym wnioskiem o wznowienie. Skarżący niewątpliwie bowiem już w ww. oświadczeniu z dnia 31 marca 2023 r. podnosił kwestię podejmowania nielegalnych działań w jego imieniu w postępowaniu o pozwoleniu na budowę, wobec czego już wówczas wiedział o tej okoliczności. Dotyczący tej okoliczności wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. złożony tym samym został z uchybieniem miesięcznego terminu liczonego od dnia, w którym się o niej dowiedział. Co wymaga przy tym podkreślenia, składając wniosek o wznowienie postępowania skarżący nie przedłożył dowodu w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego te okoliczności, a w skardze do sądu wprost wskazał, że dochodzenie w sprawie sfałszowania dokumentów jest w toku. Stosownie do zarzutów skargi - wyjaśniając w tym miejscu zagadnienia związane ze wznowieniem postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., podzielić w całości należy poglądy prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, wyrażone m.in. w wyroku NSA z 16 października 2024 r., sygn. akt II OSK 2835/21 (por. powołane w tym wyroku orzecznictwo), że - co do zasady - wznowienie postępowania możliwe jest dopiero po stwierdzeniu orzeczeniem sądu sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa. Strona, która domaga się wznowienia postępowania na tych podstawach musi zatem przedstawić organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego te okoliczności. Przed wydaniem takiego orzeczenia wznowienie jest możliwe tylko wówczas, gdy sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste i jednocześnie wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego (art. 145 § 2 k.p.a.), a także gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn wynikających z przepisów prawa, np. przedawnienie ścigania i orzekania, amnestia, abolicja czy ograniczenia wynikające z immunitetu (art. 145 § 3 k.p.a.). Przyjmuje się zatem, że warunkiem skutecznego żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. jest przedłożenie przez stronę dowodu w postaci orzeczenia sądowego lub innego właściwego organu stwierdzającego fałszerstwo dowodu. Dzieje się tak, gdyż konstrukcja prawna przesłanek wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. jest w znacznej części identyczna. Przestępstwo co do zasady powinno być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu i w tym zakresie jest to wymóg analogiczny jak w przypadku stwierdzenia fałszu dowodu (dokumentu). Zatem strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy lub że decyzję wydano w wyniku przestępstwa, musi przedłożyć organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego tę okoliczność. Zgodnie z art. 145 § 2 k.p.a. istnieje wprawdzie możliwość wznowienia postępowania, jeszcze przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu, jednak do zastosowania tego przepisu konieczne jest łączne wystąpienie obu wskazanych w nim przesłanek, tj. oczywistość fałszu oraz niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Fałszerstwo dowodu musi być bezsporne, pewne, nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości. Oczywistość powinna dotyczyć cech zewnętrznych fałszu. Przesłanka niebezpieczeństwa lub szkody dla interesu społecznego musi zaś być wynikiem przeprowadzonej oceny stopnia zagrożenia tych wartości. Ocena taka może być jednak przeprowadzona dopiero po wznowieniu postępowania, a uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie, jak w niniejszej sprawie, uniemożliwi jej dokonanie. Nie ma jednak przeszkód, aby po uzyskaniu orzeczenia sądowego lub innego właściwego organu stwierdzającego fałszerstwo dowodu w postępowaniu o pozwolenie na budowę, dysponując takim dokumentem skarżący wystąpił do organu o wznowienie postępowania i w takich okolicznościach być może organ wznowiłby postępowanie z urzędu. Podkreślić przy tym trzeba, że możliwość wznowienia postępowania z urzędu jest uzależniona od stanowiska organu, który samodzielnie ocenia, czy zostały spełnione przesłanki wznowieniowe. W tym zakresie nie jest trafna przedstawiona w skardze argumentacja, że regulacja przewidująca miesięczny termin złożenia przez stronę wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego odnosi się wyłącznie do tych przypadków, w których podstawą wniosku jest okoliczność, z powodu której organ nie może wznowić postępowania z urzędu. W pozostałych przypadkach, w opinii skarżącego, bez względu na to, czy strona zachowała termin, czy nie, organ jest zmuszony wznowić postępowanie - czego w niniejszej sprawie nie uczynił. W odniesieniu do tej argumentacji podzielić należy pogląd orzecznictwa, że organ może wznowić z urzędu postępowanie, jeżeli w okolicznościach danej sprawy uzna, że została spełniona przesłanka (bądź zostały spełnione przesłanki) do wznowienia postępowania. Jeżeli jednak w jego ocenie nie zachodzi taka sytuacja, to nie jest "zmuszony wznowić postępowanie", jak uważa skarżący, gdyż ewentualne wznowienie postępowania z urzędu zależy od oceny dokonanej przez organ, a nie przez stronę. Przyjęcie zaś stanowiska skarżącego sprawiałoby, że w sprawach, w których postępowanie może być wszczęte z urzędu, unormowanie z art. 148 § 1 k.p.a. nie miałoby w istocie zastosowania. W orzecznictwie NSA wielokrotnie wskazywano, że w żadnym wypadku zaniechanie wznowienia postępowania z urzędu nie może być podstawą zarzutu w sprawie odmowy wznowienia postępowania z powodu uchybienia przez stronę terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Gdyby przyjąć odmienny pogląd, to w każdej sprawie zakończonej decyzją o odmowie wznowienia postępowania z powodu uchybienia terminu do złożenia wniosku, właściwy organ powinien wznawiać postępowanie celem ustalenia, czy rzeczywiście istnieje przesłanka wznowienia postępowania. Taki obowiązek nie wynika jednak z żadnego przepisu prawa (por. wyrok NSA z 15 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 2918/19,). To organ decyduje, czy żądanie strony jest na tyle uzasadnione istnieniem jednej z okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., aby ewentualnie wszcząć postępowanie wznowieniowe z urzędu, jeżeli strona uchybiła terminowi z art. 148 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z 20 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 2029/18,). Wznowienie postępowania z urzędu przez organ jest jego prawem, co oznacza, że nie ma on obowiązku wszczynania postępowania w każdej ostatecznie zakończonej sprawie, celem ustalenia czy nie zachodzą podstawy do wznowienia postępowania. W razie negatywnego załatwienia wniosku strony, nie ma przeszkód prawnych by organ, do którego wpłynęło podanie o wznowienie postępowania, wszczął postępowanie z urzędu, ale w ramach odrębnej sprawy administracyjnej, o ile znajdzie przyczynę uzasadniającą wszczęcie postępowania wznowieniowego. Zaniechanie wznowienia postępowania przez organ z urzędu nie może być zatem podstawą zarzutu w sprawie odmowy wznowienia postępowania z powodu uchybienia przez stronę terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Uwzględniając powyższe, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do formułowania zarzutów podnoszących istnienie w niniejszej sprawie podstaw do wznowienia postępowania. Dostrzec również trzeba, że zaskarżone postanowienie zawiera prawidłowe uzasadnienie, w którym wskazano okoliczności stanowiące podstawę faktyczną stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie. Z uzasadnienia tego wynika, że w zakresie oceny formalnej wniosku, co do terminu jego złożenia, rozważono wszystkie istotne okoliczności faktyczne sprawy. W sposób spójny, logiczny i wyczerpujący przedstawiono w nim tok rozumowania organu, co umożliwiło w postępowaniu sądowym weryfikację zajętego przez organ stanowiska. Dokonana przez organ ocena i wydane na jej podstawie rozstrzygnięcie nie naruszają przepisów postępowania administracyjnego, w tym zasad wynikających z art. 8 i art. 11 k.p.a. Ocena organu jest bowiem zgodna z poglądami prawnymi utrwalonymi w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, dotyczącymi kwestii związanych ze wznowieniem postępowania, a w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśniono zasadność podjętego rozstrzygnięcia. Samo zaś kwestowanie przez skarżącego słuszności i zgodności z prawem podjętego rozstrzygnięcia nie świadczy o naruszeniu wskazanych zasad. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło