II SA/Op 123/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Jeżewska po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. J. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi R. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia 22 grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: przywrócić termin. 7 Pismem z dnia 25 stycznia 2011 r. R. J., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia 22 grudnia 2011 r., nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 19 marca 2012 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 120 zł oraz do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podpisanie skargi lub nadesłanie podpisanego egzemplarza skargi, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwania zostały doręczone skarżącemu na adres podany w skardze w dniu 23 marca 2012 r., do rąk jego małżonki S. J., jako dorosłego domownika, co wynika ze zwrotnego pocztowego potwierdzenia odbioru przesyłki – k 30 akt. Skarżący nie odpowiedział na wezwania w terminie, wobec tego postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/OP 123/11, Sąd odrzucił jego skargę. Postanowienie Sądu doręczono skarżącemu w dniu 27 kwietnia 2012 r., ponownie do rąk małżonki skarżącego S. J.. Skarżący w dniu 2 maja 2012 r. (data stempla pocztowego) złożył do Sądu wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i do uiszczenia wpisu od skargi. Jednocześnie dokonał spóźnionych czynności, to jest złożył podpisany egzemplarz skargi i uiścił wymagany wpis od skargi. Uzasadniając wniosek podniósł, że naruszony został przepis art. 72 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., przez błędne przyjęcie, iż skutecznie doręczono w trybie doręczenia zastępczego wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi. Nieprawdą jest – według skarżącego- że doręczenie nastąpiło na adres podany w treści skargi, to jest ul. [...], [...], stanowiący adres zamieszkania skarżącego. Wadliwe doręczenie nastąpiło do rąk S. J., z którą skarżący jest w faktycznej separacji, na adres ul. [...], [...], to jest w miejscu jej pracy. Urząd Pocztowy w [...] nie ma żadnego upoważnienia, aby korespondencję do R. J. kierować na adres przy ul. [...], w dodatku do osoby, która nie złożyła doręczycielowi oświadczenia, że podejmuje się oddania adresatowi pisma sądowego. R. J. wskazał, że S. J. mieszka przy ul. [...] w [...], a on nie posiada z nią stałego kontaktu. Korespondencję, którą odebrała w jego imieniu, przekazała mu jedynie wybiórczo, bez wezwań Sądu, odebranych przez nią bezprawnie w dniu 2 marca 2012 r. Skarżący o treści tych wezwań dowiedział się dopiero w dniu 27 kwietnia 2012 r., kiedy zapoznał się z postanowieniem Sąd z dnia 23 kwietnia 2012 r. o odrzuceniu jego skargi. Wprawdzie postanowienie to zostało ponownie doręczone na adres miejsca pracy S. J., ale tym razem korespondencja została mu przekazana przy okazji jego kontaktu z małoletnim synem. Pismem z dnia 18 maja 2012 r., skarżący został wezwany do uzupełnienia braków wniosku o przywrócenie terminu poprzez uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a.), w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odmowy przywrócenia terminu, w tym o nadesłanie dowodów na poparcie twierdzeń skarżącego przedstawionych przez niego w jego wniosku o przywrócenie terminu z dnia 2 maja 2012 r., że: - wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało doręczone jego żonie S. J. w miejscu jej pracy, - skarżący jest w separacji z żoną, - S. J. nie zamieszkuje wspólnie ze skarżącym pod adresem wskazanym w skardze i jest zameldowana pod innym adresem. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu, do rąk jego brata D. J., jak wynika ze zwrotnego pocztowego potwierdzenia odbioru - k. 69 akt. W dniu 21 maja 2012 r. skarżący odpowiedział na nie pismem z dnia 26 maja 2012 r., nadanym w placówce pocztowej w dniu 28 maja 2012 r., i wniósł w nim o zobowiązanie przez Sąd listonosza UP w [...] do złożenia pisemnego oświadczenia na okoliczność doręczenia wezwania do usunięcia braków formalnych S. J. w miejscu jej pracy. Przesłał urzędowe poświadczenia zameldowania na pobyt stały jego i S. J., potwierdzające, że nie zamieszkują oni razem. Wniósł o zobowiązanie S. J. do złożenia pisemnego oświadczenia, że odebrała kierowaną do niego korespondencję sądową, pod adresem ul. [...] w [...] i zaniechała mu jej przekazania. Do Sądu wpłynęło także pismo S. J. z dnia 29 maja 2012 r. (data pisma i nadania w placówce pocztowej), zawierające jej oświadczenie, że list polecony z Sądu adresowany do jej męża, odebrała w [...] przy ul. [...], gdzie prowadzi działalność gospodarczą, a przesyłki tej nie przekazała skarżącemu, ponieważ nie miała z nim kontaktu na skutek spraw osobistych i rodzinnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu do skargi, zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwana dalej P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu, należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.), a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Może być stosowane, gdy przewidują je przepisy szczegółowe, pozwala na ustalenie okoliczności faktycznych bez przeprowadzania postępowania dowodowego. Dopuszczalne jest uprawdopodobnienie istnienia okoliczności faktycznych wskazujących na brak winy osoby, która uchybiła terminowi. (por. Barbara Adamiak[w:], B. Adamiak, J.Borkowski "Polskie postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne", Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1992, str. 132-133) Podstawowymi przesłankami, które warunkują przywrócenie terminu jest zatem zachowanie wymogu formalnego z art. 87 § 1 P.p.s.a., oraz stwierdzenie uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. W pierwszej kolejności należy odnotować, że skarżący wskazał dzień 27 kwietnia 2012 r., jako czas ustania przyczyny uchybienia terminu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego został przyjęty jednolity pogląd, że wniosek o przywrócenie terminu jest spóźniony, jeżeli został wniesiony po upływie 7- dniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 P.p.s.a., termin ten natomiast liczy się od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a nie od daty, w której strona dowiedziała się o uchybieniu terminu (patrz. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt I GSK 1555/11, System Informacji Prawnej Lex nr 1103968, postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2012 r.., sygn. akt II OZ 779/10, System Informacji Prawnej Lex nr 663839) ). Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu w dniu 2 maja 2012 r., a zatem siedmiodniowy termin określony w art. 87 § 1 P.p.s.a., został zachowany. Stosownie do art. 87 § 2 P.p.s.a., strona, która uchybiła terminowi powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Przepis o przywróceniu terminu do dokonywania czynności procesowych nie może być przy tym interpretowany w sposób rozszerzający, gdyż zasadą jest dokonanie czynności w terminie. O braku winy strony można mówić gdy dokonanie czynności w ogóle (w sensie obiektywnym) było wykluczone, jak również w takich przypadkach, w których w danych okolicznościach nie można było oczekiwać od strony, by zachowała dany termin procesowy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 1999 r., sygn. akt I PKN 103/99, opubl. OSNP 2000/19/719). Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny. Ocena, czy zaistniały przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu, pozwalające na uznanie, że wnioskodawca nie ponosi winy w uchybieniu terminowi, należy do Sądu. Badając tę kwestię, Sąd powinien przeanalizować wszystkie okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W kontekście obowiązującego stanu prawnego oraz w oparciu o całokształt okoliczności sprawy należy stwierdzić, iż przedstawiona przez R. J. argumentacja może stanowić pozytywną przesłankę, pozwalającą na przywrócenie uchybionego terminu. Poglądy przemawiające za takim stanowiskiem Sądu, zostały wyrażone w aprobowanym przez niego orzecznictwie, jak przykładowo w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I GZ 290/10, System Informacji Prawnej Lex nr 737479, gdzie NSA wyjaśnił, że mając na uwadze szczególny charakter doręczenia zastępczego, a także okoliczności, iż doręczenie zastępcze nie może stanowić zamknięcia drogi do sądowej ochrony interesów strony, sąd powinien uwzględnić wszystkie okoliczności związane z prawidłowością doręczenia dokonanego w sposób zastępczy, a w szczególności czy pismo dotarło do rąk adresata". Uzasadniając to orzeczenie Sąd wskazał, że doręczenie zastępcze może nastąpić do rąk dorosłego domownika, a za takiego uznaje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym osobę stale zamieszkującą w jakimś domu, człowieka mieszkającego z kimś razem, np. członka rodziny, współlokatora, czy pracownika domowego (por. postanowienie NSA z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 986/08). Skarżący przesłał aktualne urzędowe poświadczenie zameldowania jego małżonki na pobyt stały pod adresem [...] ul. [...] i swojego pod adresem [...] ul. [...]. Zameldowanie w lokalu bowiem, zgodnie z art. 9 ust. 2 b ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.), służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Urzędowe zaświadczenia o zameldowaniu, potwierdzają zatem, iż skarżący nie zamieszkuje pod tym danym adresem, co jego małżonka. Taka okoliczność, w świetle orzecznictwa powoduje, że trudno uznać S. J., za domownika skarżącego. W podobnej kwestii wyraził pogląd Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 362/06, System Informacji Prawnej Lex nr 299471, według którego doręczenie zawiadomienia o terminie rozprawy ojcu skarżącej, którego nie można uznać za domownika skarżącej, ponieważ nie jest on zameldowany pod tym samym adresem, co skarżąca, a w innej miejscowości i cierpi na chorobę Alzheimera, jest nieskuteczne. Ponadto samo doręczenie zastępcze oparte jest na domniemaniu, że pismo dotarło do adresata. Domniemanie to może zostać obalone. Adresat musi wykazać, że pisma mu nie doręczono lub nie doręczono w tym terminie, w którym potwierdzony został odbiór pisma. Domniemanie doręczenia można obalić zarówno wtedy, kiedy doręczenie zastępcze było wadliwe (niezgodne z treścią art. 72 P.p.s.a.), jak również wtedy, gdy było prawidłowe, ale pismo nie dotarło do rąk adresata. Obalenie domniemania stanowi podstawę przywrócenia terminu stronie, która uchybiała mu bez swojej winy. O braku winy można mówić zarówno wtedy, gdy doręczenie zastępcze było wadliwe, jak i wtedy, gdyby było prawidłowe, ale pismo nie dotarło do rąk adresata. Skuteczność doręczenia zastępczego zależy od zachowania wszystkich warunków takiego doręczenia. (patrz: B. Dauter, Komentarz do art. 72 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, System Informacji Prawnej Lex stan prawny na 30 marca 2011 r.). Zdaniem Sądu, w tej sytuacji trudno uznać, że wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi i do uiszczenia wpisu od skargi zostały skarżącemu skutecznie doręczone, mając także na uwadze oświadczenie jego żony przedłożone tut. Sądowi. Poglądy orzecznictwa i doktryny przemawiają zatem, za uznaniem, że skarżący wykazał, że doręczenie zastępcze nie było względem niego skuteczne i uprawdopodobnił tym samym bark swojej winy w uchybieniu terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi i do uiszczenia wpisu od skargi. Wobec powyższego na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.