II SA/Op 164/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Krupiński po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy Cisek na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [,...] w przedmiocie zasiłku celowego - powodziowego na cele edukacyjne postanawia: 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić Gminie Cisek kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Gmina Cisek wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...], którą uchylono w całości decyzję Wójta Gminy Cisek z dnia [...], nr [...] odmawiającą przyznania zasiłku powodziowego na cele edukacyjne dla J. H. i przyznano wnioskodawczyni zasiłek celowy w formie jednorazowego świadczenia pieniężnego w wysokości 1.000 zł z przeznaczeniem na cele edukacyjne. Zaskarżonej decyzji Gmina Cisek zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 2 oraz art. 77 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) oraz błędne zastosowanie § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania pomocy finansowej uczniom na zakup podręczników oraz wypłaty zasiłku powodziowego na cele edukacyjne (Dz. U. Nr 95, poz. 612). W oparciu o powyższe zarzuty Gmina wniosła o uchylenie kwestionowanej decyzji i wstrzymanie jej wykonalności oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o jej odrzucenie, argumentując, że Wójt Gminy Cisek wydał w sprawie decyzję jako organ I instancji, a zatem nie jest uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w rozumieniu art. 50 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 50 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym, jak również podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. W niniejszej sprawie skarga na decyzję odwoławczą wydaną w sprawie indywidualnej wniesiona została przez Gminę Cisek. Skoro jednak w postępowaniu administracyjnym decyzja w I instancji wydana została przez Wójta Gminy Cisek, działającego jako organ administracji publicznej, uznać należało, iż Gminie Cisek nie przysługuje w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym status skarżącego, a wniesiona przez nią skarga jest niedopuszczalna. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji wyłącza co do zasady możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego czy sądowoadministracyjnego. Włączenie organów samorządowych do sytemu organów administracji publicznej prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie znacznie ogranicza co do zasady zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych (por. postanowienia NSA: z dnia 22 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 157/09; z dnia 6 października 2009 r., I OSK 1357/09; z dnia 6 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 67/09; z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 184/09 oraz wyrok NSA z dnia 28 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 782/08, zamieszczone na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym miejscu podkreślenia wymaga, że również Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 29 października 2009 r., sygn. K 32/08 uznał za zgodny z art. 165 § 1 i 2 Konstytucji RP art. 33 § 1 i 2 P.p.s.a. w zakresie, w jakim pozbawia prawa do udziału na prawach strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym gminę, której wójt (burmistrz, prezydent) wydał jako organ pierwszej instancji decyzję podatkową, a także za zgodny z art. 165 § 1 i 2 Konstytucji RP art. 50 § 1 P.p.s.a. w zakresie, w jakim pozbawia gminę prawa wniesienia skargi na decyzję organu wyższej instancji wydaną w wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez wójta (burmistrza, prezydenta) tej gminy w sytuacji, gdy decyzja organu odwoławczego ma wpływ na prawa i obowiązki tej gminy lub jej organów. Uznać zatem należy, że ani gmina, ani żaden jej organ nie są uprawnione do zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji organu odwoławczego uchylającej lub zmieniającej wydaną w I instancji decyzję burmistrza. Nie do przyjęcia jest bowiem stanowisko, że gmina może w jednym postępowaniu, w zależności od etapu załatwiania sprawy indywidualnej z zakresu administracji publicznej, zajmować różną pozycję - raz organu wydającego decyzję, innym zaś razem strony postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 15 października 1990 r., sygn. akt SA/Wr 990/90, ONSA 1990/4/7; uchwała NSA z dnia 9 października 2000 r., sygn. akt OPK 14/00, ONSA 2001/1/17; wyrok NSA z dnia 16 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1017/04, System Informacji Prawnej LEX nr 171164). Dopuszczenie możliwości wniesienia skargi przez organ administracji publicznej, który wydał w sprawie rozstrzygnięcie nadawałoby temu organowi takie właśnie dwojakie uprawnienia. Uprawnień takich nie przewidują jednak przepisy o postępowaniu sądowoadministracyjnym, zawarte w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie NSA z dnia 14 października 2005 r., sygn. akt I OSK 580/05, niepublikowane; postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 67/09, zamieszczone na stronie internetowej - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro zatem zarówno Gmina Cisek, jak i będący jej organem Wójt, w świetle art. 50 § 1 i 2 P.p.s.a., nie posiadają uprawnienia do wniesienia skargi na decyzję w przedmiocie zasiłku celowego - powodziowego na cele edukacyjne, wniesioną w niniejszej sprawie skargę uznać należało za niedopuszczalną. Podkreślić raz jeszcze należy, że podmioty te nie mieszczą się w grupie podmiotów mogących wykazywać swój interes prawny do wniesienia skargi, w rozumieniu art. 50 § 1 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne, orzeczono jak w sentencji postanowienia. Jednocześnie na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., w myśl którego Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego, należało zwrócić skarżącej Gminie uiszczony wpis, wobec powyższego orzeczono, jak w punkcie drugim postanowienia. Końcowo, wyjaśnienia wymaga, że rozpoznanie wniosku skarżącej Gminy o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji było niecelowe z uwagi na to, iż niniejsze postanowienie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w pierwszej instancji, a zatem w momencie jego wydania - stosownie do postanowień art. 61 § 6 P.p.s.a. - traci moc postanowienie w przedmiocie wstrzymania zaskarżonego aktu.