II SA/Op 286/10

WyrokWSA w Opolu2010-08-03

Skład orzekający: Roman Ciąglewicz, Teresa Cisyk, Elżbieta Naumowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo odmówił wznowienia postępowania administracyjnego, nie odnosząc się merytorycznie do oświadczenia strony o wycofaniu wcześniejszych twierdzeń dotyczących daty powzięcia wiadomości o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, odmawiając wznowienia postępowania, naruszył zasadę związania orzeczeniem sądu (art. 153 P.p.s.a.) oraz przepisy postępowania administracyjnego (art. 7, 77, 80, 107 § 3, 138 § 1 K.p.a.). Nie dokonał merytorycznej analizy oświadczenia strony o wycofaniu wcześniejszych twierdzeń dotyczących daty powzięcia wiadomości o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, co skutkowało brakiem prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona.
Stan faktyczny
K. K. wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej, powołując się na wyrok NSA. Organ odmówił wznowienia, uznając, że wniosek został złożony po terminie. WSA w Opolu uchylił tę decyzję, wskazując na konieczność zbadania terminu powzięcia wiedzy o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. Organ pierwszej instancji ustalił datę powzięcia wiedzy, ale organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję o odmowie wznowienia, nie odnosząc się do późniejszego oświadczenia strony o wycofaniu wcześniejszych twierdzeń i błędnym podaniu daty.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i określa, że zaskarżona decyzja w całości nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie: sędzia WSA Teresa Cisyk – spr. sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant : st. sekretarz sądowy Katarzyna Johan po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2010r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że zaskarżona decyzja w całości nie podlega wykonaniu. K. K. wnioskiem z dnia 18 grudnia 2008 r. wystąpiła o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją ostateczną z dnia 27 kwietnia 2004 r., którą Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił jej przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej. Żądała wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., podnosząc, że urodziła się podczas deportacji matki, która pracowała w niewolniczych warunkach. W trakcie postępowania administracyjnego, K. K. wniosek ten doprecyzowała, poprzez powołanie się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2004 r., sygn. akt OSK 135/04. Decyzją z dnia [...], organ odmówił wznowienia postępowania. W wyniku złożonego przez stronę środka odwoławczego, tj. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ orzekający utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. K. K. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Opolu, który wyrokiem z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt II SA/Op 181/09, uchylił decyzję organu pierwszej i drugiej instancji. Podkreślając istotę postępowania nadzwyczajnego Sąd wskazał, że w fazie wszczęcia postępowania wznowieniowego nie jest dopuszczalne badanie wystąpienia ustawowych przesłanek wznowienia postępowania. Dopiero po wznowieniu postępowania organ dokonuje ustaleń co do rzeczywistego zaistnienia przesłanek stanowiących podstawę wznowienia, a następnie w razie ich wystąpienia, w kolejnym etapie postępowania przeprowadza postępowanie wyjaśniające w celu merytorycznego rozpoznania sprawy będącej przedmiotem weryfikacji decyzji. Sąd wskazał także na konieczność zbadania przez organ terminu z art. 148 K.p.a., tj. powzięcia wiedzy przez skarżącą o okolicznościach stanowiących podstawę jej wniosku. Po otrzymaniu powyższego wyroku, organ pierwszej instancji, pismem z dnia 14 stycznia 2010 r., zwrócił się do strony o wskazanie terminu, w którym dowiedziała się o wyroku NSA w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2004 r., o sygn. akt OSK 135/04. Odpowiadając pismem z dnia 19 stycznia 2010 r., K. K. oświadczyła, że o przedmiotowym wyroku dowiedziała się w dniu 25 sierpnia 2004 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych - działający jako organ pierwszej instancji - decyzją z dnia [...], odmówił K. K. wznowienia postępowania administracyjnego, ze względu na uchybienie miesięcznego terminu do złożenia wniosku. W uzasadnieniu organ przywołał treść art. 148 § 1 K.p.a., podkreślając, że podanie o wznowienie postępowania wnosi w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. K. K. nie godząc się z powyższą decyzją złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, nazwane "zażaleniem" wskazując, że organ "korzysta" z jej "kompletnej nieznajomości zadawanych pytań". Nie rozumiejąc zapytania organu podała datę "zupełnie bezmyślnie i fałszywie, aby pozbyć się korespondencji, której nie rozumie." Przesłane przez nią pismo z dnia 19 stycznia 2010 r. uznała za fałszywe i oświadczyła, że je odwołuje i unieważnia. Wyjaśniła, że w grudniu w 2008 r., przed świętami Bożego Narodzenia była w swoim Związku - Stowarzyszeniu [...] w O. - i wówczas poinformowano ją o tym, że ma prawo wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie świadczenia i taki wniosek złożyła i podpisała z datą 18 grudnia 2008 r. Zarzuciła organowi obejście prawa w tej sprawie (art. 58 K.c.) oraz naruszenie procedury administracyjnej (art. 9 K.p.a.). Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, jako organ odwoławczy, postanowił utrzymać w mocy decyzję własną, wydaną w pierwszej instancji, którą odmówił wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją z dnia 27 kwietnia 2004 r. W uzasadnieniu organ podniósł, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona nie wskazała, aby w przedmiotowej sprawie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające uchylenie decyzji. Powołując się na zasadę trwałości decyzji z art. 16 § 1 K.p.a. organ stwierdził, że po analizie "przedłożonych przez stronę dokumentów" w trakcie postępowania, strona w sposób rażący uchybiła miesięcznemu terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania od momentu powzięcia wiadomości o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Organ dodał, że przepisy dotyczące wznowienia postępowania mające charakter szczególnej i zupełnej regulacji prawnej, które w drodze wyjątku i tylko w określonych sytuacjach dopuszczają możliwość wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej, podlegają ścisłej wykładni i nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, o czym stanowi art. 149 § 1 kpa. Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 K.p.a. oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 K.p.a. W przypadku ujawnienia, że wniosek został złożony z uchybieniem terminu do jego złożenia, organ administracji na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. wydaje decyzję odmawiająca wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach, zdaniem organu, istnieje obowiązek wydania postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzenia go zgodnie z zasadami określonymi w art. 150 i 151 K.p.a. W niniejszej sprawie natomiast, strona zwróciła się z prośbą o wznowienie postępowania na podstawie wyroku NSA z dnia 19 sierpnia 2004 r., (sygn. akt OSK 135/04), o którym dowiedziała się w dniu 25 sierpnia 2004 r. (pismo z dnia 19 stycznia 2010 r.), zatem od tej daty należy liczyć bieg terminu do złożenia wniosku. Zdaniem organu, wniesienie podania o wznowienie postępowania nastąpiło z rażącym uchybieniem terminu określonym w art. 148 § 1 K.p.a. Z kolei, odnosząc się do argumentacji strony zawartej we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, organ stwierdził, że "brak jest podstaw do kwestionowania daty powzięcia wiadomości o wyroku NSA z dnia 19.08.2004 r., wskazanej przez stronę w piśmie z dnia 19.01.2010r." Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w Opolu złożyła K. K. Wniosła o uchylenie decyzji "powziętej na podstawie przekłamanego oświadczenia" i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Zaakcentowała, że w lutym 2004 r. wystąpiła do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o przyznanie jej świadczenia pieniężnego wedle zasad określonych w ustawie z dnia 31 maja 1996 r., z tytułu swego urodzenia w warunkach niewolniczej pracy matki na deportacji. Przyznała, że decyzja organu z dnia 27 kwietnia 2004 r., odmawiająca jej świadczenia była zasadna "bo nie było podstawy prawnej", ale stan ten zmienił wyrok NSA z dnia 19 sierpnia 2004 r., sygn. akt OSK 135/04. Zdaniem skarżącej, w wyroku tym stwierdzono, że świadczenie pieniężne przysługuje także dzieciom urodzonym z matek w miejscu ich przymusowego zesłania, poza granice przedwojennego państwa polskiego. Skarżąca wytknęła organowi, że w takiej sytuacji powinien wszcząć postępowanie z urzędu, bądź pouczyć ją o takiej możliwości, natomiast organ działa w jej sprawie mechanicznie. Oświadczyła, że przed świętami Bożego Narodzenia, tj. w dniu 18 grudnia 2008 r., była w Związku [...], do którego należy i wówczas tam, dowiedziała się, że z tytułu urodzenia na deportacji przysługuje jej świadczenie. W tej dacie podpisała wniosek o wznowienie postępowania na mocy art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Po otrzymaniu pisma, w którym organ oczekiwał odpowiedzi w przedmiocie powzięcia wiadomości o wyroku NSA, "strzeliła bezmyślną nieprawdę" patrząc na datę tego wyroku z dnia 19 sierpnia 2004 r., nieświadomie podała, że dowiedziała się o tym wyroku 25 sierpnia 2004 r. Skarżąca stwierdziła, że taka sytuacja wyniknęła z jej oczywistej niewiedzy, a wydane na tej podstawie decyzje są niewłaściwe, bo "anulowała fałszywe oświadczenie", którego organ nie wziął pod uwagę, ale podchwytliwie potraktował jej pismo w sprawie daty powzięcia wiadomości, jako podstawę i formalny dokument przesądzający o odmowie wznowienia postępowania. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W wyniku pozytywnego załatwienia wniosku skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy, postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu z dnia 2 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Op 286/10, K. K. została zwolniona od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a zatem w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest bowiem legalność zaskarżonego aktu administracyjnego. Jednocześnie też, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd wydaje przy tym rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Przedmiotem oceny jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję własną z dnia [...], Nr [...] o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją z dnia 27 kwietnia 2004 r. Przeprowadzona w tej sprawie, z uwzględnieniem powyższych zasad, kontrola legalności zaskarżonej decyzji organu odwoławczego wykazała, że decyzja ta nie odpowiada przepisom prawa. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja obarczona jest wadą skutkującą jej uchyleniem. W zakresie dokonanej oceny dostrzec przede wszystkim trzeba, że sprawa, której dotyczy niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne była już przedmiotem oceny sądowej. W sprawie tej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wypowiedział się w wyroku z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt II SA/Op 181/09. Stosownie też do tego zauważyć należy, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem postępowania. Wyrażona w powołanym przepisie zasada związania orzeczeniem Sądu oznacza, iż orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Zarówno organ administracji, jak i Sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku. Zauważyć przy tym należy, iż ocena prawna dotyczy wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego oraz sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku, w związku z rozpoznawaną sprawą. Determinuje ona zatem, podobnie jak zawarte w orzeczeniu wskazania, co do dalszego postępowania, działania każdego organu w postępowaniu administracyjnym, podejmowane w sprawie, której dotyczyło postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia. Związanie oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania samego Sądu oznacza z kolei, że Sąd zobowiązany jest do podporządkowania się wcześniej wyrażonemu w orzeczeniu poglądowi w pełnym zakresie. Podkreślić należy, że związanie samego Sądu administracyjnego w rozumieniu art. 153 P.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się orzeczeniu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. Powołany przepis ma bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani Sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu Sądu, gdyż są nimi związane (por. wyroki NSA z dnia 8 maja 2008 r., sygn. akt II FSK 297/07, LEX nr 488566; z 12 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 1092/09, LEX nr 553992). Przypomnieć należy, że w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt II SA/Op 181/09 Sąd podniósł, że w fazie wszczęcia postępowania nie jest dopuszczalne badanie wystąpienia ustawowych przesłanek wznowienia postępowania. Dopiero po wznowieniu postępowania organ dokonuje ustaleń co do rzeczywistego zaistnienia przesłanek stanowiących podstawę wznowienia, a następnie w razie ich wystąpienia, w kolejnym etapie postępowania, przeprowadza postępowanie wyjaśniające w celu merytorycznego rozpoznania sprawy będącej przedmiotem weryfikowanej decyzji. Ponieważ przedmiotem oceny była odmowa wznowienia postępowania, dlatego też Sąd podkreślił, że wskazania, co do dalszego postępowania sprowadzały się do ustalenia terminu powzięcia wiedzy przez skarżącą o okolicznościach stanowiących podstawę jej wniosku a następnie oceny dochowania terminu, o którym stanowi art. 148 § 1 K.p.a. Mając zatem na uwadze powyższy wyrok, w zakresie kontroli legalności zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie, w pierwszej kolejności wskazać należy, że organ pierwszej instancji zastosował się do wskazań w/w wyroku. Przede wszystkim na podstawie zebranego materiału dowodowego i przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ ustalił termin powzięcia wiedzy przez skarżącą o okolicznościach stanowiących podstawę jej wniosku. Swoje ustalenia organ pierwszej instancji oparł na udzielonej organowi, pismem z dnia 19 stycznia 2010 r., odpowiedzi skarżącej, w którym podała, że o wyroku NSA w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2004 r. dowiedziała się w dacie 25 sierpnia 2004 r. Decyzja organu pierwszoinstancyjnego, czyniła zatem zadość zobowiązaniu wynikającemu z wyroku, w kwestii ustalenia terminu powzięcia wiedzy przez skarżącą o okolicznościach stanowiących podstawę jej wniosku. W zakresie kontroli legalności, podobnej oceny Sąd nie można jednak przyznać decyzji wydanej przez organ drugoinstancyjny. Przede wszystkim organ ten w wydanym przez siebie rozstrzygnięciu nie dokonał ustaleń i oceny dochowania terminu w świetle oświadczenia i wyjaśnień skarżącej zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, nazwanego przez nią "zażaleniem". Skarżąca bowiem podniosła, że cofa swoje wcześniejsze oświadczenie dotyczące daty powzięcia przez nią wiedzy o wyroku NSA z dnia 19 sierpnia 2004 r., twierdząc, iż nierozumiejąc zapytania organu podała tę datę "zupełnie bezmyślnie i fałszywie, aby pozbyć się korespondencji, której nie rozumie". Ponadto opisała miejsce i okoliczności w jakich dowiedziała się o możliwości złożenia wniosku w przedmiocie wznowienia, z uwagi na zmiany w zakresie przysługującego jej prawa do świadczenia. W tym miejscu zauważyć trzeba, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się do podniesionej przez skarżącą kwestii, wskazując jedynie, bez dokonywania jakiejkolwiek analizy w tym przedmiocie, że brak jest podstaw do kwestionowania daty powzięcia wiadomości o wyroku NSA z dnia 19 sierpnia 2004 r. oznaczonej przez stronę w piśmie z dnia 19 stycznia 2010 r. W ocenie Sądu, wobec złożonego we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy oświadczenia o wycofaniu wcześniejszych twierdzeń zawartych w piśmie z dnia 19 stycznia 2010 r., obowiązkiem organu było przeprowadzenie analizy przedmiotowego oświadczenia w świetle opisanych wyjaśnień przez skarżącą oraz ponowne merytoryczne zbadanie, czy został zachowany termin określony w art. 148 K.p.a. Brak ustalenia przez organ drugiej instancji terminu powzięcia wiedzy przez skarżącą o wyroku NSA z dnia 19 sierpnia 2004 r., skutkuje tym, że nadal aktualne stały się wskazania Sądu poczynione w wyroku z dnia 26 października 2009 r. Organ odwoławczy nie odnosząc się merytorycznie do podniesionego w złożonym środku odwoławczym oświadczenia skarżącej, zaniechał tym samym kwestię swojego związania orzeczeniem Sądu, wynikającą z treści art. 153 P.p.s.a., będąc bowiem zobowiązanym do ustalenia terminu z art. 148 K.p.a., przyjął ustalenia organu pierwszej instancji za własne. Dodać też trzeba, że brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi także naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem decyzji. Na organie odwoławczym ciąży obowiązek ustosunkowania się do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów, zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 K.p.a., przez wskazanie faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, dla których odmówił innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej, a także przyczyn, dla których wnioskowanych dowodów nie przeprowadził i dlaczego nie uznał zasadności argumentów podniesionych w odwołaniu (por. wyrok z dnia 22 kwietnia 1998 r., sygn. akt I SA/Lu 21/98 - Lex nr 34147). Zasygnalizować wypada, że wspomniane żądania, wnioski i zarzuty mogą być rzecz jasna zawarte także w złożonym przez stronę odwołaniu. Podnieść także należy, że organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji (por. wyrok z dnia 20 grudnia 1999 r., sygn. akt IV SA 274/97 - Lex nr 48234). Pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 1611/00 - Lex nr 80635). W przedmiotowej sprawie obowiązkiem organu odwoławczego było dokonanie weryfikacji złożonego we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy oświadczenia. W szczególności organ nie ustosunkował się w treści uzasadnienia do twierdzeń skarżącej, iż podana przez nią data w piśmie z dnia 19 stycznia 2010 r. nie była prawdziwa, a samej skarżącej brakowało rozeznania co do postawionego jej przez organ pytania odnoszącego się do wskazania terminu, w którym dowiedziała się o wyroku NSA w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2004 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie wskazał motywów, dla których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej złożonego przez skarżącą oświadczenia, podając jedynie, iż brak jest podstaw do uznania za zasadne argumentów podniesionych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Tymczasem jak wynika z powołanego wyżej orzecznictwa, jak również z brzmienia art. 136 K.p.a., Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów, w celu wyjaśnienia podniesionych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy okoliczności, winien był podjąć działanie, czy oświadczenie to polega na prawdzie, czego nie uczynił. W przypadku, gdy organ odwoławczy uznaje złożone przez skarżącą oświadczenie za niewystarczające, wówczas zobowiązany jest do przeprowadzenia we własnym zakresie postępowania wyjaśniającego umożliwiającego ustalenie, czy rzeczywiście termin z art. 148 K.p.a. nie został zachowany. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77, art. 80 i art. 138 § 1 K.p.a. i jako taka nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a., z powodu braku prawidłowego, przekonywającego uzasadnienia faktycznego. Jakkolwiek wnoszący o wznowienie postępowania administracyjnego ma obowiązek udowodnić, iż podanie wniósł przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, to jednak organ, jak zostało to wyżej wskazane, zobowiązany jest do weryfikacji twierdzeń wnioskodawcy i wyjaśnienia wszelkich wątpliwości, jakie przy tej okazji mogą się pojawić, swobodnie oceniając dowody. Swoboda ta nie oznacza jednak dowolności, a zakwestionowanie prawdziwości twierdzeń wnoszącego podanie i odmówienie mu wiarygodności wymaga wykazania, że twierdzenia te nie są zgodne z ustalonymi przez organ faktami. W niniejszej sprawie, zdaniem składu orzekającego, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów po ponownym rozpoznaniu sprawy, obowiązku tego nie dopełnił. Dlatego też stwierdzić przyjdzie, że wydana przez organ odwoławczy zaskarżona decyzja, w wyniku ponownego rozpatrywania sprawy, która była przedmiotem oceny Sądu, nie uwzględnia wskazań zawartych w wyroku z dnia 26 października 2009 r. Podnieść tym samym należy, iż nieustosunkowanie się przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] do złożonego we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy oświadczenia o cofnięciu wcześniejszych twierdzeń dotyczących daty dowiedzenia się przez skarżącą o wyroku NSA, czyni wadliwą decyzje, również z uwagi na naruszenie zasady związania orzeczeniem z dnia 26 października 2009 r. Należy bowiem pamiętać, że przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Oznacza to, że ani organ ani Sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w wyroku z dnia 21 kwietnia 2009 r., gdyż są nimi związani. Dodać trzeba, że nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziłoby do niespójności działania systemu władzy publicznej (zob. wyrok z dnia 16 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 443/09, LEX nr 501813). Stąd należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 153 P.p.s.a. Stwierdzone uchybienie miało niewątpliwie istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności decyzji oparto o przepis art. 152 P.p.s.a. Wskazania co do dalszego postępowania, wynikają wprost z powyższych rozważań i sprowadzają się przede wszystkim do przeprowadzenia postępowania odwoławczego zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego oraz realizacji zasady związania orzeczeniem Sądu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło