II SA/Op 295/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 28 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 18 czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania bez wymaganego pozwolenia gier na automatach o niskich wygranych postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. A Spółka z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: Spółka), reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 18 czerwca 2015 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu z dnia 31 marca 2015 r., nr [...], wymierzającą karę pieniężną w kwocie 12.000 zł z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry. W treści skargi Spółka wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez organ bądź przez Sąd. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie był przez niego rozpatrywany. W motywach wniosku skarżąca podała, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować utratę płynności finansowej Spółki, tym bardziej, że jej sytuacja finansowa nie jest stabilna i nawet stosunkowo "nieznaczna" kara finansowa może doprowadzić do zachwiania jej kondycji w stopniu utrudniającym lub uniemożliwiającym dalsze prowadzenie gospodarczej aktywności. Wymierzenie i tym samym wyegzekwowanie wymierzonej Spółce kary pieniężnej może zatem przyczynić się do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a więc takiego uszczerbku (w tym przypadku o charakterze majątkowym), który nie będzie mógł być usunięty przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Istotna dla przedmiotowej sprawy jest również okoliczność, że obecnie wobec Spółki prowadzonych jest kilka postępowań w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Łączna kwota grożących Spółce kar wynosi 156.000 zł. Wszystkie te sprawy znajdują się na etapie odwołań do właściwych Dyrektorów Izb Celnych, a zatem w każdej chwili mogą zostać wydane decyzje drugoinstancyjne, tym samym ostateczne i wykonalne, na mocy których może nastąpić wyegzekwowanie wymierzonych Spółce kar powodujących znaczną szkodę w jej majątku. Według Spółki, przepis dotyczący żądanego wstrzymania wykonania decyzji należy w realiach postępowania o udzielenie ochrony tymczasowej interpretować funkcjonalnie, oceniając łącznie prognozowane skutki wymierzenia kar pieniężnych w analogicznych sprawach, gdyż w przeciwnym wypadku instytucja ta byłaby w założeniu nieskuteczna we wszystkich przypadkach, gdy zamiast jednej zbiorczej, wysokiej kary, nakładane są kary pojedyncze, ale których zsumowanie przesądza o możliwości spowodowania poważnego oraz realnego zagrożenia dla bytu gospodarczego strony. Dodatkowo pełnomocnik skarżącej podniósł, że dokonując oceny, czy wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, należy odnieść się do przyszłości, gdyż tylko w ten sposób możliwym staje się ustalenie faktycznego wpływu wykonanej decyzji na sytuację strony. Powyższe, według Spółki, wskazuje jednoznacznie na to, że brak wstrzymania wykonalności decyzji skutkować będzie realnym zagrożeniem dla jej bytu gospodarczego i wiążącą się z tym znaczną szkodą oraz trudnymi do odwrócenia skutkami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek skarżącej Spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie. Na zasadzie art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji lub postanowienia, w całości lub w części, może postanowić organ, który wydał decyzję lub postanowienie, działając z urzędu lub na wniosek strony skarżącej, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 2 pkt 1 P.p.s.a.). Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a., również sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Na gruncie niniejszej sprawy od razu należy zauważyć, że z treści odpowiedzi na skargę wynika, iż organ nie rozpoznał wniosku Spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Powyższe wynika również z ustaleń Sądu (notatka z dnia 28 września 2015 r.). Z tego względu, po przekazaniu skargi, wniosek mógł zostać rozpoznany przez Sąd. Zaznaczyć także trzeba, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dotyczy tylko takich z nich, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Wykonanie aktu administracyjnego oznacza spowodowanie w sposób dobrowolny stanu rzeczy lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2012, s. 224). Jak wskazuje się w orzecznictwie, instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dotyczy tylko takich sytuacji, gdy akt organu administracyjnego nakłada na stronę określone obowiązki i kiedy wykonanie rozstrzygnięcia organu może spowodować wystąpienie po stronie skarżącego znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienia NSA: z 3 lipca 2008 r., II OZ 714/08; z 19 października 2012 r., II OZ 921/12, dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei, trudne do odwrócenia skutki, to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe, spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Ocena tej przesłanki nie może się ograniczyć do sytuacji materialnej strony jedynie w kontekście wykonania zaskarżonej decyzji, bez uwzględnienia pozostałych, toczących się spraw dotyczących nałożenia kar pieniężnych (por. postanowienia NSA z 30 września 2014 r., II GZ 497/14; z 10 czerwca 2014 r., II GZ 275/14; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy przy tym mieć na względzie, że art. 61 § 3 P.p.s.a. wymaga jedynie zagrożenia wystąpienia przesłanek wymienionych w tym przepisie, na co wskazuje użyty zwrot "zachodzi niebezpieczeństwo", czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym (por. J. Borkowski, Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym, Monitor Prawniczy 2005, nr 14, s. 677). Chodzi więc o skutki o charakterze potencjalnym, dotyczące zdarzeń przyszłych, będące spodziewanym skutkiem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że będąca przedmiotem zaskarżenia decyzja wymierzająca skarżącej Spółce karę pieniężną w kwocie 12.000 zł z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry, podlega wykonaniu i możliwe jest wstrzymanie jej wykonania. Uzasadniając złożony wniosek Spółka, akcentując fakt wydania wobec niej kilku decyzji wymierzających kary pieniężne (156.000 zł), wskazała na wpływ realizacji zaskarżonej decyzji na swą sytuację finansową oraz na możliwość wyrządzenia trudnych do odwrócenia skutków w razie ewentualnego wykonania zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, podzielić należy stanowisko Spółki, że wykonanie zaskarżonej decyzji, w połączeniu z pozostałymi karami nałożonymi w innych postępowaniach, będzie negatywnie oddziaływać na sytuację ekonomiczną skarżącej. W ocenie Sądu, takie okoliczności jak zgłoszona przez skarżącą niestabilna już obecnie sytuacja finansowa oraz kwota kar pieniężnych nałożonych na stronę w ramach innych postępowań, w tym również zawisłych przed tut. Sądem, których łączna wysokość jest znaczna, mogą rzutować w istotny sposób na byt skarżącej Spółki, stanowiąc ryzyko utraty przez nią płynności finansowej i w konsekwencji mogą doprowadzić do niemożliwości kontynuowania prowadzonej działalności gospodarczej, a tym samym spowodować trudne do odwrócenia skutki, co świadczy o wystąpieniu przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Na marginesie dodać należy, że wstrzymanie wykonania decyzji ma charakter tymczasowy, gdyż stosownie do treści art. 61 § 6 P.p.s.a. traci ono moc z dniem wydania przez Sąd orzeczenia uwzględniającego skargę (pkt 1) bądź uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę (pkt 2). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.