II SA/Op 376/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Ewa Janowska po rozpoznaniu w dniu 26 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy Skarbimierz na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości postanawia: odrzucić skargę. Działający w imieniu Gminy Skarbimierz, Wójt Gminy wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 marca 2014 r., nr [...], którą uchylono decyzję Wójta Gminy Skarbimierz z dnia 12 grudnia 2013 r., nr [...] w części objętej odwołaniem i w tym zakresie umarzającą postępowanie pierwszej instancji, w sprawie dotyczącej zatwierdzenia podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr A, k.m.[...], obręb [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie dóbr Gminy Skarbimierz, a także nie odniesienie do istoty sprawy, ale wyłącznie do odwołania strony. Zarzucono nie odniesienie się do argumentów Gminy zawartych w decyzji podziałowej nr [...] z dnia 12 grudnia 2013 r., jak i do pisma z dnia 30 grudnia 2013 r. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o jej odrzucenie, ponieważ Gmina Skarbimierz, ani będący jej organem wykonawczym Wójt Gminy Skarbimierz, nie są podmiotami uprawnionym do wniesienia skargi w rozumieniu art. 50 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kolegium podniosło, że Wójt Gminy wydał w sprawie decyzję jako organ pierwszej instancji, a to wyłącza możliwość dochodzenia przez niego interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego. Kolegium wskazując na poglądy wyrażone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podniosło, że jednostka samorządu terytorialnego w przedstawionej sytuacji, nie ma legitymacji procesowej strony, nie jest także podmiotem uprawnionym do zaskarżenia decyzji administracyjnych do Naczelnego Sądu Administracyjnego, ani legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 50 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym, jak również podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Przywołana treść art. 50 § 1 P.p.s.a. wskazuje, iż o statusie strony w postępowaniu sądowym decyduje posiadanie interesu prawnego. Interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, iż podmiot ten działa bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku. Kryterium "interesu prawnego" ma zatem charakter materialno – prawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a kontestowanym w skardze aktem lub czynnością organu administracji. O możliwości żądania wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego decydują przesłanki zbliżone do tych, które stanowią podstawę legitymacji procesowej strony w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2004, str. 89). W niniejszej sprawie skarga na decyzję odwoławczą wydaną w sprawie indywidualnej, wniesiona została przez Wójta Gminy Skarbimierz, reprezentującego Gminę Skarbimierz. Skoro jednak w postępowaniu administracyjnym decyzja w I instancji wydana została przez tego Wójta, działającego jako organ administracji publicznej, uznać należało, iż organowi temu, ani Gminie Skarbimierz nie przysługuje w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym status skarżącego, a wniesiona skarga jest niedopuszczalna. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji wyłącza co do zasady możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego czy sądowoadministracyjnego. Włączenie organów samorządowych do sytemu organów administracji publicznej prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie znacznie ogranicza co do zasady zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych (por. postanowienia NSA: z dnia 22 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 157/09; z dnia 6 października 2009 r., I OSK 1357/09; z dnia 6 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 67/09; z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 184/09 oraz wyrok NSA z dnia 28 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 782/08, zamieszczone na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym miejscu podkreślenia wymaga, że również Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 29 października 2009 r., sygn. K 32/08 uznał za zgodny z art. 165 § 1 i 2 Konstytucji RP art. 33 § 1 i 2 P.p.s.a. w zakresie, w jakim pozbawia prawa do udziału na prawach strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym gminę, której wójt (burmistrz, prezydent) wydał jako organ pierwszej instancji decyzję podatkową, a także za zgodny z art. 165 § 1 i 2 Konstytucji RP art. 50 § 1 P.p.s.a. w zakresie, w jakim pozbawia gminę prawa wniesienia skargi na decyzję organu wyższej instancji wydaną w wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez wójta (burmistrza, prezydenta) tej gminy w sytuacji, gdy decyzja organu odwoławczego ma wpływ na prawa i obowiązki tej gminy lub jej organów. Uznać zatem należy, że ani gmina jako jednostka samorządu terytorialnego, ani żaden jej organ nie są uprawnione do zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji organu odwoławczego, uchylającej lub zmieniającej wydaną w I instancji decyzję starosty. Nie do przyjęcia jest bowiem stanowisko, że gmina może w jednym postępowaniu, w zależności od etapu załatwiania sprawy indywidualnej z zakresu administracji publicznej, zajmować różną pozycję - raz organu wydającego decyzję, innym zaś razem strony postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 15 października 1990 r., sygn. akt SA/Wr 990/90, ONSA 1990/4/7; uchwała NSA z dnia 9 października 2000 r., sygn. akt OPK 14/00, ONSA 2001/1/17; wyrok NSA z dnia 16 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1017/04, System Informacji Prawnej LEX nr 171164). Dopuszczenie możliwości wniesienia skargi przez organ administracji publicznej, który wydał w sprawie rozstrzygnięcie nadawałoby temu organowi takie właśnie dwojakie uprawnienia. Uprawnień takich nie przewidują jednak przepisy o postępowaniu sądowoadministracyjnym, zawarte w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie NSA z dnia 14 października 2005 r., sygn. akt I OSK 580/05, niepublikowane; postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 67/09, zamieszczone na stronie internetowej - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro zarówno Gmina Skarbimierz, jak i będący jego organem Wójt, w świetle art. 50 § 1 i 2 P.p.s.a., nie posiadają uprawnienia do wniesienia skargi na decyzję w przedmiocie podziału nieruchomości, wniesioną w niniejszej sprawie - skargę uznać należało za niedopuszczalną. Podkreślić raz jeszcze należy, że podmioty te nie mieszczą się w grupie podmiotów mogących wykazywać swój interes prawny do wniesienia skargi, w rozumieniu art. 50 § 1 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne, orzeczono jak w sentencji.