II SA/Op 559/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. R., G. B., M. R., K. F., M. F., B. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi I. R., G. B., M. R., K. F., M. F., B. K. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 23 września 2014 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. I. R., G. B., M. R., K. F., M. F. oraz B. K., zastąpieni przez pełnomocnika - r. pr. K. K., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 23 września 2014 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 21 lipca 2014 r., nr [...], nakazującą skarżącym oraz M. P. i Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Prezydenta Miasta Opola, rozbiórkę budynku z czterema boksami garażowymi, usytuowanego na działkach nr A, B, C, D, k.m. [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...]. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 lub § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować trudne do odwrócenia skutki w postaci poniesienia znacznych nakładów związanych z rozbiórką ciągu boksów garażowych stanowiących przedmiot tej decyzji. Ponadto skarżący podnieśli, że będąc właścicielami nieruchomości, na których posadowione są sporne garaże, nie są aktualnie posiadaczami tych garaży, co implikuje konieczność poniesienia dodatkowych kosztów związanych z procedurą przywrócenia posiadania. Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu przekazał skargę do tut. Sądu wraz z aktami sprawy. W odpowiedzi na skargę nie wypowiedział się odnośnie wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności będących jej przedmiotem. Natomiast stosownie do treści art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto zauważenia wymaga, że ochrona mająca na celu zapobieżenie powstaniu znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków następuje do czasu rozpoznania skargi przez sąd, gdyż na zasadzie art. 61 § 6 P.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Celem instytucji przewidzianej w powołanych przepisach jest zatem tymczasowe ukształtowanie stosunków. Zaakcentowania wymaga, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności nie przesądza o zasadności skargi, która będzie dopiero przedmiotem rozpoznania przez sąd administracyjny. Orzeczenie to ma bowiem jedynie charakter wpadkowy, a jego byt prawny kończy się z chwilą wydania wyroku. Przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a., polegające na możliwości wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie w wyniku uwzględnienia skargi dojdzie do jego wzruszenia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym na tle powyższego przepisu wskazuje się, że w sprawie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu sąd z urzędu ma obowiązek uwzględnić wszelkie okoliczności. Oznacza to wzięcie pod uwagę w rozpoznawanej sprawie nie tylko argumentów natury prawnej, ale też okoliczności faktycznych sprawy (por. postanowienie NSA z 31 marca 2005 r., II OZ 155/05, dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dokonując oceny wniosku skarżących pod kątem spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a., Sąd uznał, że zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu, nie sposób pominąć faktu, że z samej istoty decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego wynika możliwość wyrządzenia znacznej szkody, jak i powstania trudnych do odwrócenia skutków w przypadkach wykonania decyzji, która następnie zostałaby przez sąd administracyjny wzruszona. W orzecznictwie ugruntowany został pogląd, iż z zasady wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego łączy się z trudnymi do odwrócenia skutkami, jak i z niebezpieczeństwem powstania ewentualnej szkody (por. uchwała NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007 r., z. 4, poz. 77 oraz postanowienia NSA: z 1 marca 2011 r., II OZ 118/11, z 27 listopada 2009 r., II OZ 1040/09; z 10 marca 2008 r., II OZ 202/08; z 6 grudnia 2006 r., II OZ 1352/06; z 28 kwietnia 2005 r., II OZ 276/05 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W przypadkach wykonania decyzji, która następnie zostałaby przez sąd administracyjny wzruszona, należy mieć na względzie, że rozbiórka łączy się nierozerwalnie szeregiem prac o znacznej kapitałochłonności, zmierzających do trwałej zmiany substancji i powoduje, że konkretny obiekt budowlany przestaje istnieć. Natomiast wyeliminowanie decyzji, na podstawie której wykonano roboty rozbiórkowe, rzutuje na legalność tych robót i wiąże się z kwestią powrotu do stanu, jaki istniał przed ich rozpoczęciem. Ewentualna szkoda poniesiona przez skarżących na skutek rozbiórki budynku z boksami garażowymi związana jest zarówno z utratą środków finansowych poniesionych na budowę obiektu, jak też z poniesieniem kosztów w celu wykonania robót rozbiórkowych. Ponadto, po wykonaniu nałożonego obowiązku, powrót do stanu poprzedniego wymagałby również nakładów finansowych. W tych okolicznościach, jak zasadnie wskazano we wniosku, wyrządzenie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w wyniku rozbiórki może dotknąć skarżących. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.