II SA/Op 573/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Ewa Janowska – spr. po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 25 maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie kosztów związanych z usunięciem, przechowaniem i oszacowaniem pojazdu na skutek wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 8 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Op 573/16 o odrzuceniu skargi postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, decyzją z dnia 25 maja 2016 r., nr [...], utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o obowiązku zapłaty kwoty 29.248,00 zł z tytułu kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem pojazdu, należącego do Z. G. Powyższa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu wraz z pouczeniem o przysługujących środkach zaskarżenia oraz o sposobie i terminie ich wniesienia, przesłana została na adres Z. G. i tam doręczona w dniu 15 września 2016 r. Świadczy o tym adnotacja na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji (por. akta administracyjne sprawy). Z powyższą decyzją nie zgodził się Z. G., który pismem z dnia 13 października 2016 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu. Skarga ta zastała nadana w placówce pocztowej operatora publicznego w dniu 18 października 2016 r. i wpłynęła do organu w dniu 20 października 2016 r., co wynika z dołączonej do akt koperty oraz prezentaty organu umieszczonej na skardze. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia skargi. W skardze zawarty został wniosek o zwolnienie od uiszczenia wpisu. Na skutek powyższego, prawomocnym postanowieniem starszego referendarza sądowego, odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. Następnie, postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił wniesioną skargę z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Pismem z dnia 4 września 2017 r., skarżący dokonał szeregu czynności procesowych, w tym złożył zażalenie na postanowienia o odrzuceniu skargi i na orzeczenie o odmowie przyznania prawa pomocy. Wniósł także o przywrócenie terminu do wniesienia skargi oraz wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 8 sierpnia 2017 r. o odrzuceniu skargi. W uzasadnieniu pisma przedstawił okoliczności sprawy związane z postępowaniem w zakresie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa. Podniósł m.in., że czas jaki został mu wyznaczony do przedłożenia dodatkowych dokumentów był niewystarczający, wskazał ponadto na swoją złą sytuację materialną objawiającą się m.in. zajęciami komorniczymi. Wskazał, że skargę napisał 13 października 2016 r., a wysłanie wyniknęło z błędnych pieczątek pocztowych. Skarżący podniósł, że przyjął, iż datownik pokazujący datę 09.09.2016 r. + 14 dni do otrzymania daję datę 23.09.2016 r., czyli uznał, że może do dnia 23 października 2016 r. wysłać skargę. Z kolei odnosząc się do postanowienia z dnia 8 sierpnia 2017 r. podał, że składa zażalenie z opóźnieniem w związku z brakiem pieniędzy na znaczki pocztowe i nastąpi w dniu 8 września 2017 r. Postanowieniem z dnia 13 października 2017 r., tut. Sąd odrzucił zażalenie od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 8 sierpnia 2017 r. o odrzuceniu skargi, z uwagi na uchybienie siedmiodniowego terminu do jego wniesienia. Zarządzeniem z dnia 22 grudnia 2017 r., Starszy referendarz sądowy pozostawił kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, bez rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 8 sierpnia 2017 r. o odrzuceniu skargi, nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej P.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1, § 2 i § 4 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w okresie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie też z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Z przywołanej regulacji wynika, że przywrócenie terminu może nastąpić, jeżeli został złożony wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu; dopełniono czynności, dla której był ustanowiony termin oraz strona wykaże brak winy w uchybieniu terminu. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, decyzja będąca przedmiotem skargi została doręczona skarżącemu w dniu 15 września 2016 r., a zatem termin do wniesienia skargi w niniejszej sprawie upłynął z dniem 17 października 2016 r. Z powyższego wynika, że skarżący składając skargę w dniu 18 października 2016 r. uchybił terminowi do jej wniesienia, co tut. Sąd już rozstrzygnął w postanowieniu z dnia 8 sierpnia 2017 r. o odrzuceniu skargi. Odnosząc się do wniosku o przywrócenie terminu należy w pierwszej kolejności podać, że skarżący nie wskazał kiedy dowiedział się o przyczynie uchybienia terminu. Podkreślenia zatem wymaga, że w judykaturze wykształcił się pogląd, że w sytuacji, gdy nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie, czy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności został zachowany, to obowiązkiem sądu jest wydać rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiocie uchybienia terminu na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. (por.: postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt II OZ 974/13; postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 376/08; postanowienie NSA z dnia 28 czerwca 2006 r., sygn. akt II OZ 661/06; postanowienie NSA z dnia 15 września 2006 r., sygn. akt II OZ 885/06 – wszystkie przywołane w niniejszym postanowieniu orzeczenia dostępne są na stronie internetowej www.cbois.nsa.gov.pl). Sąd uznał, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem podawaną przez skarżącego przyczyną uchybienia terminu jest brak środków pieniężnych na kupno znaczku pocztowego, umożliwiającego prawidłowe nadanie zażalenia. Trudno w takich okolicznościach sprawy jednoznacznie 0ustalić ustanie przyczyny uchybienia, skoro w odrębnych postępowaniach wpadkowych rozpoznawane były wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy. Podkreślić jednak należy, że samo złożenie wniosku o przywrócenie terminu w przewidzianym do tego terminie oraz dokonanie czynności, dla której zakreślony był termin, nie jest wystarczającą przesłanką przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. Konieczne jest bowiem uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. Obowiązkiem strony jest bowiem, co wynika z przywołanego wyżej art. art. 86 § 1 i art. 87 § 2 P.p.s.a., uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak jej winy. Oznacza to, iż strona musi wykazać (uprawdopodobnić), że w czasie biegu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane jej działaniem i było od niej całkowicie niezależne. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że przy ocenie czy uchybienie terminu było zawinione należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Skoro art. 86 § 2 P.p.s.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 91/15 - LEX nr 1643289, 17 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 104/15 - LEX nr 1643284). W okolicznościach niniejszej sprawy jako podstawę uzasadniającą przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, skarżący wskazał nieposiadanie przez niego środków pieniężnych na opłacenie znaczka pocztowego w celu doręczenia ww. zażalenia do Sądu, a brak funduszy finansowych wynikał z jego złej sytuacji materialnej. W ocenie Sądu podane okoliczności nie stanowią o braku winy w uchybieniu terminu przez skarżącego, a twierdzenie to nasuwa się po literaturze dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Wynika z nich, że skarżący dwukrotnie zwrócił się do tut. Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie m.in. zwolnienia od kosztów sądowych. Pierwszy wniosek został rozpatrzony odmownie, wobec nie wykazania przez skarżącego spełniania przesłanek do przyznania tego prawa. Jak ocenił referendarz w postanowieniu z dnia 26 kwietnia 2017 r. "[...] Skarżący, pomimo kolejnego wezwania w tym przedmiocie, nie złożył żądanych dokumentów, które były niezbędne do wyjaśnienia wątpliwości powstałych po lekturze jego wniosku oraz nadesłanych przez niego, w wyniku dwóch wezwań, wyjaśnień i dokumentów. Brak jest zatem wystarczającego materiału pozwalającego na ocenę czy i w jakim zakresie ma on możliwości zapłaty kosztów postępowania". Z kolei kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, pozostawiono bez rozpoznania wobec nie przedłożenia przez skarżącego tego wniosku na stosownym formularzu. Trudno w tej sytuacji dopatrzyć się obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Skarżący, podnosząc złą sytuację materialną jako powód uchybienia terminu, jednocześnie nie podejmuje stosownych działań zmierzających do prawidłowego uzasadnienia wniosku o prawo pomocy, którego przyznanie umożliwiłoby mu prowadzenie postępowania sądowego bez obciążeń fiskalnych. Powyższe obliguje Sąd do wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, bowiem podane przez skarżącego okoliczności mające stanowić o jego braku winy, takiego charakteru w istocie nie posiadają. Brak jest zatem podstaw do pozytywnego uwzględnienia wniosku w trybie art. 87 § 2 P.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.