II SAB/Op 14/16
WyrokWSA w Opolu2016-03-21
Skład orzekający: Teresa Cisyk, Grażyna Jeżewska, Daria Sachanbińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Okręgowy Sąd Lekarski Opolskiej Izby Lekarskiej jest zobowiązany do udostępnienia kserokopii lub skanów orzeczeń wydanych w latach 2011-2014 w trybie dostępu do informacji publicznej?Ratio decidendi
Okręgowy Sąd Lekarski, jako organ samorządu zawodowego wykonujący zadania publiczne, jest zobowiązany do udostępnienia orzeczeń wydanych w postępowaniu dyscyplinarnym jako informacji publicznej. Odmowa udostępnienia takiej informacji, nawet ze względu na ochronę prywatności lub tajemnic ustawowo chronionych, powinna nastąpić w formie decyzji administracyjnej, a nie zwykłego pisma. Brak wydania takiej decyzji stanowi bezczynność organu.Stan faktyczny
Stowarzyszenie A wniosło skargę na bezczynność Okręgowego Sądu Lekarskiego (OSL) w Opolu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w postaci kserokopii lub skanów orzeczeń OSL z lat 2011-2014. Organ odpowiedział pismem, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Stowarzyszenie argumentowało, że orzeczenia te są informacją publiczną, a ich nieudostępnienie narusza przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zobowiązał Okręgowy Sąd Lekarski Opolskiej Izby Lekarskiej w Opolu do wydania aktu lub dokonania czynności załatwiającej wniosek Stowarzyszenia A w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku, stwierdził bezczynność organu, stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził od organu na rzecz Stowarzyszenia zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 marca 2016 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A w [...] na bezczynność Okręgowego Sądu Lekarskiego Opolskiej Izby Lekarskiej w Opolu w przedmiocie informacji publicznej 1) zobowiązuje Okręgowy Sąd Lekarski Opolskiej Izby Lekarskiej w Opolu do wydania aktu lub dokonania czynności, załatwiającej wniosek Stowarzyszenia A w [...] z dnia 18 lutego 2015 r., w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku, 2) stwierdza, że Okręgowy Sąd Lekarski Opolskiej Izby Lekarskiej w Opolu dopuścił się bezczynności, 3) stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4) zasądza od Okręgowego Sądu Lekarskiego Opolskiej Izby Lekarskiej w Opolu na rzecz Stowarzyszenia A w [...] kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z 23 września 2015 r. Stowarzyszenie A w [...] (dalej jako: "Stowarzyszenie" lub "skarżący"), reprezentowane przez radcę prawnego P. P., wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na bezczynność Okręgowego Sądu Lekarskiego Opolskiej Izby Lekarskiej (dalej jako: "OSL" lub "organ") polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznych, których dotyczył wniosek z 18 lutego 2015 r., [...], o udzielenie informacji w trybie dostępu do informacji publicznej. Z powołaniem się na zarzuty naruszenia art. 13 i art. 14 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112 poz. 1198, z późn. zm.; dalej w skrócie: "u.d.i.p.) poprzez nieudzielenie odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej - skarżący wniósł o:
1) zobowiązanie organu do prawidłowego rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej – z uwzględnieniem okoliczności, że wnioskowane dane mają charakter informacji publicznych – w terminie 14 dni, 2) dopuszczenie dowodu uzupełniającego z załączonych dokumentów (wniosek o udostępnienie informacji publicznej oraz dowód jego przesłania) na okoliczność treści wniosku oraz tego, że został on przesłany stronie przeciwnej, 3) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, z uwzględnieniem: opłaty sądowej (100 zł), wynagrodzenia pełnomocnika (240 zł), opłaty skarbowej (17 zł) i opłaty pocztowej (4,20 zł), 4) rozpoznanie sprawy w najszybszym możliwym terminie. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że przesłał w dniu 18 lutego 2015 r. do organu pocztą elektroniczną na adres [email protected] wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie kserokopii lub skanów orzeczeń OSL, wydanych w latach 2011–2014. Organ udzielił odpowiedzi w piśmie z dnia 2 marca 2015 r., wyrażając stanowisko, iż żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Zdaniem skarżącego, stanowisko to jest nietrafne w świetle orzecznictwa, stąd postanowił wnieść skargę na bezczynność OSL. W ocenie skarżącego, Stowarzyszenia informacje, których dotyczy skarga, stanowią informację publiczną (informację o sprawach publicznych) w rozumieniu art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 u.d.i.p., czego dowodzą przywołane w skardze wyroki sądów administracyjnych poświęcone odpowiedzialności dyscyplinarnej (pracowników naukowych, radców prawnych, notariuszy), w których wskazuje się, że sprawowanie władzy dyscyplinarnej jest formą wykonywania władzy publicznej. Z kolei, odnosząc się do kwestii zdolności sądowej OSL w niniejszym postępowaniu, skarżący wskazał na orzeczenie sądu administracyjnego, w którym wypowiadano się na temat zdolności sądowej Sądu Dyscyplinarnego Izby Notarialnej i obowiązku udostępniania przezeń informacji o walorach informacji publicznej, a także na art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., gdyż, w ocenie skarżącego, OSL jest jednostką organizacyjną wykonującą zadania publiczne polegające na sprawowaniu sądownictwa dyscyplinarnego, a co za tym idzie, m.in. decyduje o możliwości wykonywania zawodu zaufania publicznego. Na poparcie swego stanowiska Stowarzyszenie powołało szereg orzeczeń sądowoadministracyjnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotem skargi jest bezczynność OSL w rozpoznaniu wniosku z dnia 18 lutego 2015 r. przesłanego mailowo o udostępnienie informacji publicznej, poprzez przesłanie pocztą elektroniczną na wskazany przez wnioskodawcę adres bądź pocztą tradycyjną kserokopii lub skanów orzeczeń Okręgowego Sądu Lekarskiego, wydanych w latach 2011-2014. Poza tym, zdaniem organu, w sprawie ma zastosowanie wyrok NSA z dnia 5 września 2014 r., sygn. akt OSK 3062/13, w którym stwierdzono, ze orzeczenia komisji ds. orzekania o zdarzeniach medycznych nie stanowią informacji publicznej. Również organ wyjaśnił, że orzeczenia takie zapadają w sprawach o charakterze indywidualnym i prywatnym, dlatego też nie mogą być udostępniane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. W myśl bowiem art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2), stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.).
Odnotować w tym miejscu przyjdzie, że treść art. 149 P.p.s.a., od dnia 15 sierpnia 2015 r. uległa zmianie - na podstawie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658). Stosownie do art. 2 ustawy zmieniającej, przepisy art. 149 P.p.s.a. w nowym brzmieniu mają zastosowanie do postępowań wszczętych od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej, tj. od 15 sierpnia 2015 r. W niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte skargą wniesioną po dniu 15 sierpnia 2015 r., dlatego omawiany przepis znajduje w rozpoznawanej sprawie w swym aktualnym brzmieniu.
Oceniając w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi stwierdzić należy, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 52 P.p.s.a., gdyż - zgodnie z treścią art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782, z późn. zm.) - przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. W związku z tym przepisy K.p.a. nie mają zastosowania w zakresie pozostałych czynności podejmowanych przez organ na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym do czynności materialno-technicznych w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., natomiast ustawa o dostępie do informacji publicznej nie wskazuje dodatkowych środków prawnych przeciwko czynnościom podejmowanym w ramach jej realizacji, za wyjątkiem art. 16 ust. 1 i 2 tej ustawy.
W konsekwencji powyższego przyjąć należy, że skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez wzywania właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa, a ponadto nie są wiążące żadne terminy do jej skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje nie tylko w przypadku faktycznego "milczenia" podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale również w sytuacji, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu. Wówczas sąd zobligowany jest do rozpoznania skargi i rozstrzygnięcia, czy żądana informacja jest informacją publiczną i czy rzeczywiście wnioskodawca mógł skutecznie domagać się jej udostępnienia. Należy w tym miejscu podkreślić, że aby można było uznać, iż nie zachodzi bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej (także tej, której organ nie posiada), podmiot zobowiązany do jej udzielenia w formie uregulowanej ustawą o dostępie do informacji publicznej powinien wypowiedzieć się w tym przedmiocie. Tylko w takim przypadku uwolni się od zarzutu bezczynności w sprawie. Identycznie powinien postąpić w sytuacji, gdy posiada żądane informacje, lecz z uwagi na ograniczenia dostępu nie może ich udostępnić (por. wyrok NSA z 17 kwietnia 2013 r., I OSK 3109/12, dostępny na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie skarga dotyczy bezczynności Okręgowego Sądu Lekarskiego Opolskiej Izby Lekarskiej w Opolu, polegającej na nieudostępnieniu skarżącemu Stowarzyszeniu informacji żądanych wnioskiem z dnia 18 lutego 2015 r., kserokopii lub skanów orzeczeń tego sądu wydanych w latach 2011–2014. W związku z powyższym od razu wskazania wymaga, że organy samorządu zawodowego należą do grupy innych podmiotów wykonujących zadania publiczne, o jakich mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stanowisko to, które można uznać za utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych, Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela. W tej kwestii należy wziąć pod uwagę, że z mocy art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (Dz. U. z 2015 r. poz. 651) członkowie izb lekarskich stanowią samorząd zawodowy lekarzy i lekarzy dentystów. Według art. 3 ust. 1 i 2 tej ustawy jednostkami organizacyjnymi samorządu posiadającymi osobowość prawną są okręgowe izby lekarskie, Wojskowa Izba Lekarska i Naczelna Izba Lekarska, które działają przez organy określone w ustawie. Natomiast stosownie do art. 21 omawianej ustawy, organami okręgowej izby lekarskiej są: okręgowy zjazd lekarzy, okręgowa rada lekarska, okręgowa komisja rewizyjna, okręgowy sąd lekarski oraz okręgowy rzecznik odpowiedzialności zawodowej. Tym samym, Okręgowy Sąd Lekarski Opolskiej Izby Lekarskiej w Opolu jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi należy przypomnieć, że jej przedmiotem uczyniono bezczynność Okręgowego Sądu Lekarskiego Opolskiej Izby Lekarskiej polegającą na nieudostępnieniu kserokopii lub skanów orzeczeń tego sądu wydanych w latach 2011–2014, których dotyczył wniosek Stowarzyszenia z 18 lutego 2015 r., [...]. Stąd, dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy niezbędne było udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy żądana informacja jest informacją publiczną. Analizując tę kwestię wypada wyjść od stwierdzenia, że prawo dostępu do informacji publicznej wynika wprost z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, która w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji RP). Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji RP).
Tryb udzielania informacji, o jakich mowa w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, określają ustawy (art. 61 ust. 4 Konstytucji RP). Z kolei, aktem prawnym regulującym tę problematykę jest ustawa o dostępie do informacji publicznej, która normuje podstawowe zasady oraz tryby udostępniania tego rodzaju informacji. Jednocześnie ustawa ta wprowadziła definicję legalną "informacji publicznej", przez którą, zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., należy rozumieć "każdą informację o sprawach publicznych". Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu, w którym znalazły się m.in. informacje o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. - a więc w szczególności o organach samorządów zawodowych (art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.) - i zasadach ich funkcjonowania, w tym o przedmiocie ich działalności i kompetencjach (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c u.d.i.p.) oraz sposobach przyjmowania i załatwiania spraw, stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d i lit. e u.d.i.p.), a także informacje o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze u.d.i.p.).
W myśl definicji legalnej zamieszczonej w art. 6 ust. 2 u.d.i.p., dokumentem urzędowym w rozumieniu tej ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. W świetle wyliczenia zawartego w art. 115 § 13 k.k. funkcjonariuszem publicznym w rozumieniu tego kodeksu jest m.in. osoba orzekająca w organach dyscyplinarnych działających na podstawie ustawy (pkt 3 in fine). Wobec tego należy stwierdzić, że wniosek o udostępnienie rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym na podstawie ustawy jest żądaniem udostępnienia dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze in fine u.d.i.p. (por. wyroki WSA: z dnia 3 września 2015 r., sygn. akt II SAB/Sz 67/15; z dnia 1 grudnia 2015 r., sygn. akt II SAB/Bk 70/15, dostępne http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto, podkreślić należy - na co trafnie zwrócono także uwagę w skardze - że sprawowanie władzy dyscyplinarnej jest formą wykonywania władzy publicznej. W konsekwencji informacja o sposobie (wyniku) wykonywania owej władzy dyscyplinarnej jest informacją o sprawach publicznych, czyli informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Stanowisko, że orzeczenia sądów dyscyplinarnych (różnych grup zawodowych) stanowią informację publiczną, jest powszechnie przyjmowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 391/11; z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 196/13; z dnia 23 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 315/14; z dnia 2 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 2057/14; a także postanowienie NSA z dnia 18 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 294/15 - wszystkie orzeczenia dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozstrzygnięcia sądów dyscyplinarnych samorządów zawodowych odnoszą się do spraw publicznych, gdyż służą realizacji zadań publicznych, które cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji i w ustawach regulujących działanie samorządu zawodowego. Powyższe odnosi się również do orzeczeń dyscyplinarnych wydawanych przez okręgowe sądy lekarskie (por. m.in. wyroki WSA: z d nia 3 września 2015 r., sygn. akt IV SAB/Gl 59/15; z dnia 3 września 2015 r., II SAB/Sz 67/15; z dnia 1 grudnia 2015 r., sygn. akt II SAB/Bk 70/15). Z tych wszystkich względów należy uznać, że żądana przez skarżącego informacja, w postaci kserokopii lub skanów orzeczeń OSL wydanych w latach 2011–2014, jest informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p.
Odrębną natomiast kwestią pozostaje, czy możliwość udostępnienia takiej informacji nie będzie w konkretnym przypadku podlegać określonym ograniczeniom. Sam bowiem fakt, że dana informacja (dokument będący nośnikiem takiej informacji) stanowi (zawiera) informację publiczną, nie oznacza jeszcze bezwarunkowego obowiązku jej udostępnienia wnioskodawcy. Zasadnicze sposoby (tryby) udzielania informacji publicznej, a także ograniczenia w jej udostępnianiu, normują przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Na gruncie tej ustawy przyjmuje się, że udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej. Natomiast powiadomienie o tym, że żądana informacja nie jest informacją publiczną – zwykłym - pismem. Zastosowanie w takim przypadku formy decyzji byłoby równoznaczne z jej wydaniem bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. (por. np. wyrok WSA z dnia 10 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 295/13). Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział natomiast w takich przypadkach, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia bądź zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), tj. gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej (art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p), bądź przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).
W myśl art. 5 ust. 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, do których niewątpliwie należy także tajemnica lekarska (por. wyroki WSA: z dnia 23 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 612/13; z dnia 18 lutego 2014 r., sygn. akt II SAB/Ol 116/13). Ponadto, zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., prawo to podlega ograniczeniu także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, przy czym ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że przyczyną odmowy udostępnienia przez organ żądanych kserokopii lub skanów orzeczeń dyscyplinarnych był - jak wynika z treści odpowiedzi na skargę - także wzgląd na potrzebę ochrony "z powodu, że zapadają w sprawach o charakterze indywidualnym i prywatnym". Od razu należy wyjaśnić, korygując błędne w tym zakresie stanowisko organu, że fakt, iż dana informacja, wykazująca cechy informacji publicznej, może dotykać lub nawet dotyka także sfery prywatności określonej osoby lub objęta jest którąś z tajemnic ustawowo chronionych, sam w sobie nie pozbawia tej informacji statusu informacji publicznej. Może jedynie uzasadniać odmowę udostępnienia takiej informacji - co wynika z treści art. 5 ust. 1 i 2 (w zw. z art. 16 ust. 1) u.d.i.p., w których mowa jest tylko o "ograniczeniu" (a nie np. "wyłączeniu") prawa do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej lub ochronę ww. tajemnic. Wobec tego, w ocenie Sądu, nie można uznać, iż ww. stwierdzenie w treści odpowiedzi na skargę stanowiło właściwe załatwienie wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej, gdyż w świetle art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej - w tym także ta motywowana potrzebą ochrony prywatności osoby fizycznej lub tajemnic ustawowo chronionych (art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.) - winna nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, a nie – zwykłym - pismem. Tym bardziej nie mogło stanowić właściwego załatwienia sprawy, wzmiankowane w odpowiedzi na skargę, pismo organu z dnia 2 marca 2015 r.
Należy podkreślić, że w postępowaniu wywołanym skargą na bezczynność kognicja sądu administracyjnego ogranicza się do badania czy organ miał wynikający z przepisów prawa obowiązek wydania aktu lub czynności i czy dokonał tego w zakreślonym przez ustawodawcę terminie. W postępowaniu tym Sąd nie bada natomiast sprawy pod kątem merytorycznym i nie ocenia przyczyn niepodjęcia przez organ czynności lub aktu, do którego był zobowiązany na mocy odpowiednich przepisów prawa materialnego - jest to badane przez Sąd dopiero w przypadku wytoczenia skargi na określone rozstrzygnięcie organu. Wyrok uwzględniający skargę na bezczynność nie może dotyczyć kwestii mających wpływ na merytoryczną treść przyszłego aktu lub czynności (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1721/11). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy oznacza to, że w niniejszym postępowaniu Sąd nie był władny rozstrzygać, czy żądana informacje (kserokopie/ skany orzeczeń OSL) faktycznie zawierają dane dotykające sfery prywatności osób fizycznych (pacjentów obwinionego lekarza) lub tajemnic ustawowo chronionych (zwłaszcza tajemnicy lekarskiej), lecz zmuszony był poprzestać na konstatacji, że jeżeli - jak twierdzi organ - żądane orzeczenia rzeczywiście takie dane zawierają (lub zachodzą inne przeszkody w jego udostępnieniu zgodnie z wnioskiem), to zawarta w odpowiedzi na skargę odmowa udostępnienia Stowarzyszeniu żądanych kopii orzeczeń dyscyplinarnych została dokonana w niewłaściwej formie, bo - zwykłym - pismem, zamiast w drodze decyzji administracyjnej, o jakiej mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p., do której stosuje się przepisy K.p.a. z uwzględnieniem szczególnych wymogów określonych w art. 16 ust. 2 pkt 1 i 2 u.d.i.p.
Uwzględniając poczynione rozważania stwierdzić przyjdzie, że Okręgowy Sąd Lekarski nie załatwiając wniosku skarżącego z dnia 18 lutego 2015 r., dopuścił się bezczynności w jego rozpoznaniu. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (w rozpoznawanej sprawie termin ten upływał z dniem 4 marca 2015 r.), z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2 oraz art. 15 ust. 2 u.d.i.p. (ten ostatni przepis dotyczy możliwości poboru opłaty na pokrycie kosztów udostępnienia żądanej informacji). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.).
W realiach niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż z przedłożonych akt wynika, że organ pismem z dnia 2 marca 2015 r. udzielił skarżącemu Stowarzyszeniu odpowiedzi na wniosek z dnia 18 lutego 2015 r., jednak wobec przedstawionych wyżej wywodów dotyczących pojęcia informacji publicznej oraz organów zobowiązanych do jej udzielenia, w ocenie Sądu, nie można uznać, że doszło do jej udzielenia tym pismem, stwierdzającym przy tym, że treść orzeczeń sądów lekarskich nie stanowi informacji publicznej.
Oznacza to, że w dacie wniesienia przedmiotowej skargi na bezczynność, co miało miejsce we wrześniu 2015 r., organ pozostawał w zarzucanej bezczynności - rozumianej ogólnie jako niezałatwienie sprawy w przepisanym terminie - w załatwieniu wniosku skarżącego Stowarzyszenia o udostępnienie informacji publicznej.
Ponadto, za udzielenie odpowiedzi na wniosek nie można również uznać informacji zawartej w odpowiedzi na skargę z dnia 6 listopada 2015 r. Odpowiedź na skargę jest bowiem pismem procesowym skierowanym do Sądu i stanowi przejaw wykonania przez organ wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a. obowiązku o charakterze procesowym w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Poza tym, jak wywiedziono już wyżej, informacja powinna być aktualna na dzień udzielenia odpowiedzi na wniosek i powinna obejmować wszystkie kwestie zawarte we wniosku. Tymczasem w odpowiedzi na skargę organ ustosunkował się jedynie ogólnie o braku podstaw do udzielenia informacji publicznej, uznając, iż żądane dokumenty (orzeczenia) nie stanowią informacji publicznej.
Z przedstawionych względów za zasadny należało uznać postawiony w skardze zarzut bezczynności. Jednocześnie Sąd nie dopatrzył się w bezczynności organu rażącego naruszenia prawa. Jak wynika jednoznacznie z treści odpowiedzi na skargę, bezczynność organu wynikała bowiem z błędnej wykładni przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, sprowadzającej się do wadliwego przyjęcia, że żądana informacja nie jest informacją publiczną.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku, zobowiązując Okręgowy Sąd Lekarski Opolskiej Izby Lekarskiej w Opolu do załatwienia wniosku skarżącego Stowarzyszenia w zakreślonym terminie, stwierdzając w trzecim punkcie wyroku, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O kosztach orzeczono na wniosek skarżącego w oparciu o przepis art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło