II SO/Op 10/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Jeżewska po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T. H. o wymierzenie grzywny Prezesowi Agencji Rozwoju Nysy Sp. z o.o. za nieprzekazanie skargi na decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej postanawia 1) wymierzyć Prezesowi Agencji Rozwoju Nysy Sp. z o.o. grzywnę w wysokości 100 (sto) złotych, 2) zasądzić od Prezesa Agencji Rozwoju Nysy Sp. z o.o. na rzecz T. H. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 28 sierpnia 2017 r. T. H., powołując się na przepis art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm. [obecnie Dz. U z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.], zwanej dalej P.p.s.a.), zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o wymierzenie grzywny Prezesowi Agencji Rozwoju Nysy Sp. z o.o. (dalej: Spółka) za nieprzekazanie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w terminie skargi, jaką w dniu 8 sierpnia 2017 r. wniósł osobiście za pośrednictwem Agencji na decyzję Prezesa Agencji Rozwoju Nysy Sp. z o.o. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Skarżący na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie praw (Dz. U. z 2011 r. nr 34, poz. 173), w zw. z art. 154 § 2 P.p.s.a. wniósł też o: orzeczenie czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie grzywny w wysokości 300 zł i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Do wniosku dołączył kserokopię pisma z dnia 8 sierpnia 2017 r., kierowanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu i zatytułowanego "Skarga na decyzję Agencji Rozwoju Nysy Sp. z o.o. z dnia 25 lipca 2017 r. znak [...] doręczonej w dniu 31 lipca 2017 r." Powyższy wniosek, przesłany przez Sąd na adres Prezesa Agencji Rozwoju Nysy Sp. z o.o., został doręczony w dniu 25 września 2017 r. za pisemnym pokwitowaniem. W odpowiedzi na powyższy wniosek, zawartej w piśmie z dnia 29 września 2017 r., przesłanym pocztą, listem nadanym w tym samym dniu na adres Sądu, o czym świadczy data stempla pocztowego na kopercie przesyłki, Prezes Zarządu Agencji wniósł o oddalenie wniosku wskazując, że skarga T. H. na decyzję w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, zgodnie z obowiązującym obiegiem dokumentów, została zaewidencjonowana, zadekretowana i przekazana pracownikowi, który zajmuje się tematyką udostępniania informacji publicznej. Wyjaśnił, że ze względu na liczne obowiązki służbowe pracownik nie zajął się sprawą natychmiast, natomiast w drugiej połowie sierpnia br. przebywał na urlopie wypoczynkowym i dopiero po powrocie z urlopu nadał niezwłocznie bieg sprawie, więc opóźnienie w przekazaniu skargi było wynikiem trwającego okresu urlopowego. Podał, że skarga wraz z odpowiedzią na skargę i załącznikami została wysłana 6 września 2017 r., podczas gdy termin przesłania skargi upływał 23 sierpnia 2017 r. Z uwagi na nieznaczne przekroczenie terminu przekazania skargi organ wniósł o oddalenie wniosku. W ocenie Prezesa Zarządu, w opisanym stanie faktycznym brak jest również podstaw do ewentualnego stwierdzenia, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, odnosząc się do twierdzenia skarżącego, iż brak reakcji ze strony organu uniemożliwia rozpoznanie sprawy przez Sąd, dostrzegł, że w dniu 28 września 2017 r. WSA w Opolu wydał wyrok w przedmiotowej sprawie (sygn. akt II SA/Op 446/17). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Przedmiotem rozpoznania jest wniosek T. H. o wymierzenie Prezesowi Agencji Rozwoju Nysy Sp. z o.o. grzywny w kwocie 300 zł na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. za nieprzekazanie Sądowi skargi z dnia 8 sierpnia 2017 r., na ww. decyzję, wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Zgodnie z art. 54 P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (§ 1). Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (§ 2). Powołany przepis ustanawia obowiązek przekazania sądowi dokumentów warunkujących przeprowadzenie kontroli sądowej. Rozpoczęcie takiej kontroli uwarunkowane jest jednak posiadaniem przez Sąd materiałów koniecznych do jej przeprowadzenia, a także wiedzy, że skarżący wszczął postępowanie. Na gruncie niniejszej sprawy odnotować trzeba, że zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Taką ustawą szczególną jest ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764, z późn. zm.), która w art. 21 stanowi, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy czym w ust. 1 tego przepisu komentowana ustawa określa, że przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania przez organ skargi. Ten przepis szczególny wyłącza stosowanie art. 54 § 2 P.p.s.a. Przytoczone regulacje oznaczają, że obowiązek przekazania Sądowi skargi istnieje niezależnie od tego, czy dany podmiot uznaje, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego, czy też uzna, że nie jest organem administracji, albo nie jest dysponentem żądanych informacji. Już tylko samo żądanie strony nadania skardze określonego biegu obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu. Sąd bowiem dopiero w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny wniosku i ustalić, czy skarga, będąca pismem kierowanym do Sądu, mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, czy żądane informacje były informacją publiczną oraz czy adresat wniosku o udzielenie tych informacji zobowiązany był do rozpoznania wniosku stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podkreślić przy tym należy, że na zasadzie art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne i inne podmioty wykonujące zadania publiczne, przy czym w sprawach o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie akt w sprawach dotyczących skarg na decyzje w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej Sąd nie jest uprawniony do badania przesłanek, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. Sąd bada jedynie, czy organ wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 P.p.s.a. Stosownie do art. 55 § 1 P.p.s.a, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów, które według komunikatu Prezesa GUS z dnia 11 maja 2016 r. w I kwartale 2016 r. wyniosło 4181, 49 zł (Mon. Pol. z 2016 r. poz. 443), Grzywna wymierzona zostać może zatem do wysokości 41.814,90 zł. Powołane wyżej przepisy statuują dwa warunki, których spełnienie pozwala sądowi na wymierzenie grzywny. Pierwszym z nich jest stwierdzenie uchybienia przez organ terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, natomiast drugim - złożenie przez stronę wniosku o wymierzenie grzywny. Wobec tego przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi w ustawowym terminie, bez względu na przyczyny takiego stanu rzeczy. Zauważyć przy tym należy, że ustawodawca określił wyłącznie górną granicę grzywny, nie wskazał natomiast jej minimalnej kwoty oraz nie określił dyrektyw jej wymierzania. Ustalając grzywnę w określonej wysokości, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku. Należy też zauważyć, że dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a. z uchybieniem terminu nie skutkuje oddaleniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny, czy też umorzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Jak wskazano w uchwale NSA z dnia 3 listopada 2009 r. (II GPS 3/09, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej CBOSA), skoro z art. 54 § 2 P.p.s.a. wynika obowiązek dochowania określonego terminu, to uchybienie tej powinności mieści się w "niezastosowaniu się do obowiązków", będącym przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 tej ustawy. W istocie zatem przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 ustawy obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności (por. postanowienie NSA z 30 stycznia 2013 r., I OZ 45/13, powołana strona internetowa CBOSA). W przekonaniu Sądu, podzielić należy też pogląd, że grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a., ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny, a wyłączną, materialnoprawną przesłanką jej wymierzenia jest niewypełnienie obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi do sądu (por. postanowienia NSA: z 23 września 2014 r., I OZ 759/14; z 22 lipca 2014 r., I OZ 489/14; z 6 czerwca 2013 r., I OZ 429/13; z 25 kwietnia 2013 r., I OZ 278/13, CBOSA). W związku z tym przyczyny, które spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi, nie mają znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny. Mogą one mieć wpływ jedynie na wysokość grzywny. W ocenie Sądu, wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny zasługuje na uwzględnienie. Prezes Zarządu Agencji nie wykonał ustawowego obowiązku przekazania skargi w przewidzianym do tego terminie. Skoro skarga wpłynęła do Spółki w dniu 8 sierpnia 2017 r., co wynika z prezentaty na skardze, to określony w art. 21 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej termin piętnastu dni od dnia otrzymania skargi przez Prezesa Agencji, upływał z dniem 23 sierpnia 2017 r. Przekazanie przez Prezesa Zarządu odpisu skargi nastąpiło natomiast w dniu 6 września 2017 r., czyli po 15 dniach od upływu terminu. Określając natomiast wysokość grzywny, Sąd wziął pod uwagę przede wszystkim fakt, że okres zwłoki w przekazaniu skargi do Sądu nie był długi, a nadto, że Prezes Zarządu wypełnił ten obowiązek niezwłocznie po otrzymaniu wniosku. Sąd uznał, że opóźnienie w realizacji ustawowego obowiązku przekazania skargi nie posiadało cech celowego, umyślnego naruszenia przepisów, w świetle przedstawionej argumentacji w odpowiedzi na wniosek. Zdaniem Sądu, grzywna w kwocie 100 zł jest adekwatna do wagi naruszenia dokonanego przez Prezesa Zarządu Spółki i wymierzenie jej w tej wysokości służyć będzie realizacji zarówno funkcji dyscyplinującej, jak i represyjnej oraz prewencyjnej, zapobiegając popełnianiu w przyszłości podobnych naruszeń, narażających strony na negatywne skutki bezczynności w zakresie informacji publicznej. W niniejszej sprawie Sąd nie miał podstaw prawnych do orzeczenia, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, gdyż art. 55 § 1 P.p.s.a. stanowi jedynie o uprawnieniu do wymierzenia grzywny. Z tych względów, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 1 postanowienia. O kosztach postępowania, które obejmują uiszczony wpis od skargi, orzeczono na wniosek skarżącego na podstawie art. 200 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a.