I SA/Po 109/09
PostanowienieWSA w Poznaniu2009-04-03
Skład orzekający: Roman Wiatrowski, Włodzimierz Zygmont, Katarzyna Wolna-Kubicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien zawiesić postępowanie w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych, oczekując na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego w sprawie dotyczącej zgodności z Konstytucją przepisów zmieniających ulgi podatkowe dla zakładów pracy chronionej w podatku dochodowym od osób prawnych?Ratio decidendi
Sąd administracyjny zawiesił postępowanie, uznając, że rozstrzygnięcie sprawy o odmowę stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych zależy od wyniku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie dotyczącej zgodności z Konstytucją przepisów zmieniających ulgi podatkowe dla zakładów pracy chronionej w podatku dochodowym od osób prawnych. Istniało bowiem ryzyko, że Trybunał zajmie odmienne stanowisko niż w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług.Stan faktyczny
Podatnicy J. i A. A. złożyli wniosek o zwrot nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r., powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niekonstytucyjność przepisów pozbawiających podatników prowadzących zakłady pracy chronionej wcześniejszych uprawnień. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił stwierdzenia nadpłaty, uznając, że przedsiębiorstwo nie spełniało warunków do zastosowania orzeczenia TK. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. W skardze podatnicy zarzucili naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, Konstytucji RP oraz odmowę zwrotu nadpłaty. Sąd zawiesił postępowanie, oczekując na rozstrzygnięcie pytania prawnego przedstawionego przez WSA w Bydgoszczy do TK w sprawie zgodności przepisów dotyczących podatku od towarów i usług. Po wydaniu wyroku przez TK w tej sprawie, strona wniosła o ponowne zawieszenie postępowania, wskazując na toczące się przed TK inne postępowanie (SK 30/07) dotyczące podatku dochodowego od osób prawnych, które miało mieć bezpośrednie znaczenie dla niniejszej sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zawiesić postępowanie z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Roman Wiatrowski /spr./ Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2009r. sprawy ze skargi J. i A. A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000r. postanawia: zawiesić postępowanie z urzędu /-/ K.Wolna-Kubicka /-/ R.Wiatrowska /-/ W.Zygmont
I SA/Po 109/09
UZASADNIENIE
Pismem z dnia [...] J i A A , zastępowani przez pełnomocnika, wnieśli o zwrot nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za [...] , w kwocie [...]. Jako podstawę prawną wniosku powołali m.in. przepisy art. 72§1 pkt1 i art 74 pkt 1 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2005r., Nr 8, póz. 60 z późn. zm.; dalej powoływana jako Ordynacja podatkowa) oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2002r. sygn. akt K 45/01, stwierdzający niekonstytucyjność przepisów, podatkowych w zakresie, w jakim pozbawiają podatnika, prowadzącego zakład prac. chronionej, wcześniej nadanych uprawnień. Do wniosku dołączono m.in. korektę zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym [...] oraz kserokopie: decyzji Sekretarza Stanu w Ministerstwie Pracy i Polityki Socjalnej -Pełnomocnika do Spraw Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] Nr [...] stwierdzającej spełnienie przez prowadzone przez AA Przedsiębiorstwo A warunków określonych dla zakładu pracy chronionej i decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...], zmieniającej ww. decyzję w zakresie określenia miejsce prowadzenia działalności.
Decyzją z dnia [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił J i A A stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za [...]. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy, wskazał, że Przedsiębiorstwo A nie spełnia jednego z warunków, o jakich mowa w wyroku TK o sygn. akt K 45/01, tj. nie uzyskało statusu zakładu pracy chronionej na okres trzech lat. W konsekwencji, w ocenie organu, orzeczenie Trybunału nie ma w sprawie zastosowania zatem rozstrzygnięcie winno zostać oparte na treści przepisów ustawy z dnia 27.08.1997 o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych(Dz. U. Nr 123, póz. 776 ze zm.), w brzmieniu znowelizowanym ustawą z dnia 20.11.1999r o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 95, póz. 1101). W tym stanie prawnym dochody uzyskane w latach [...] z działalności gospodarczej; prowadzonej w formie zakładów pracy chronionej, podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
.
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego.
W skardze na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, podatnicy, zastępowani przez pełnomocnika wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, wraz z poprzedzającą ją decyzją organu podatkowego pierwszej instancji, oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przypisanych.
Wobec zaskarżonej decyzji postawiono zarzuty naruszenia następujących przepisów prawa:
- art. 122 oraz art. 127 w związku z art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania oraz niedopełnienie obowiązku podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy - w szczególności w zakresie oceny, czy Podatnik realizował długookresową inwestycję na rzecz osób niepełnosprawnych;
- art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - poprzez uznanie, że art. 2 pkt2 w związku z art. 4 ustawy z dnia 20.11.1999r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie jest niezgodny z zasadami ochrony praw nabytych i ochrony interesów w toku, wyrażonymi w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;
- art. 190 ust. l i ust. 4 Konstytucji RP oraz 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę zwrotu nadpłaty.
W uzasadnieniu skargi wskazano na fakt posiadania przez A w dniu [...] (data publikacji ww. ustawy z dnia 20.11.1999r.) statusu zakładu pracy chronionej, przyznanego mocą decyzji wydanej na czas nieokreślony, oraz na rozpoczęcie po dniu uzyskania statusu, a przed dniem [...], długookresowego przedsięwzięcia na rzecz osób niepełnosprawnych zatrudnionych w zakładzie, kontynuowanego po dniu [...]. Pełnomocnik podatników powołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] sygn. akt [...], wydany w analogicznej sprawie, w którym Sąd nakazał sprawdzenie, czy firma posiadająca status zakładu pracy chronionej na czas nieokreślony realizowała inwestycje na rzecz osób niepełnosprawnych. Ponadto Pełnomocnik wskazał na szczegółową argumentację, zawartą we wniosku z dnia [...] o zwrot nadpłaty.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.
Postanowieniem z dnia [...] o sygn. akt [...] Sąd zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu postanowienia Sąd zauważył, że postanowieniem z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy sygn.akt I SA/Bd 435/06 przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne dotyczące zgodności art. 1 pkt8 w związku z art. 3 ustawy z dnia 20 listopada 1999r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym ( Dz.U. Nr 95, poz. 1100) z art. 2 Konstytucji w zakresie, jakim nie przewidując przepisów przejściowych, zmienił zasadę wyliczenia kwoty podatku od towarów i usług podlegającej zwrotowi na rzecz zakładów pracy chronionej, które na dzień 30 listopada 1999r. miały status zakładu pracy chronionej przyznany bezterminowo decyzjami wydanymi na podstawie ustawy z dnia 09 maja 1991r. o zatrudnieniu i rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych ( Dz.U. Nr 46, pzo.201). W konsekwencji Sąd uznał, że rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy zależy od wyniku sprawy toczącej się przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie zagadnienia prawnego przedstawionego w ww. pytaniu prawnym WSA w Bydgoszczy z dnia 13 grudnia 2006r.
Wyrokiem z dnia 8 stycznia 2009r. o sygn. akt P 6/07 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 1 pkt 8 w związku z art. 3 ustawy z dnia 20 listopada 1999 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 95, poz. 1100 oraz z 2002 r. Nr 100, poz. 923):
a) jest zgodny z zasadą ochrony interesów w toku wyrażoną w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
b) jest zgodny z art. 32 Konstytucji, oraz
c) nie jest niezgodny z zasadą ochrony praw nabytych wyrażoną w art. 2 Konstytucji.
Postanowieniem z dnia [...] Sąd podjął zawieszone postępowanie z urzędu.
Pismem procesowym z dnia [...] strona zastępowana przez pełnomocnika wniosła o zawieszenie postępowania z urzędu na podstawie art. 125§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ewentualnie o niewyznaczalnie rozprawy do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy ze skargi konstytucyjnej zarejestrowanej pod sygnaturą SK 30/07.
W uzasadnieniu pisma strona podniosła, że wyrok TK w sprawie o sygn. P 6/07 dotyczy zgodności z Konstytucją przepisów odnoszących się do podatku od towarów i usług podczas, gdy niniejsza sprawa dotyczy podatku dochodowego. Bezpośrednie znaczenie w niniejszej sprawie będzie miał natomiast wynik innego postępowania toczącego się przez Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie o sygnaturze SK 30/07, której przedmiotem jest zbadanie zgodności z art. 2 pkt2 w zw. z art.4 ww. ustawy z dnia 20 listopada 1999r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych z art. 2, art.32, art. 64 ust.2, art. 69 Konstytucji RP.
Pełnomocnik strony zwraca uwagę na różny charakter zmian dokonanych w podatku dochodowym w stosunku do podatku od towarów i usług. Tylko, bowiem w podatku od towarów i usług występowały nieprawidłowości w rozliczeniach zakładów pracy chronionej. Ponadto nowelizacja dokonana art. 2 pkt.2 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 20 listopada 1999r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie zmieniła zasad zwolnienia ( a taki skutek był w podatku od towarów i usług, ale je w ogóle wyeliminowała).
Powyższe w ocenie pełnomocnika ma świadczyć, że pomiędzy sprawami P 6/07 i SK 30/07 istnieją istotne różnice i to rozstrzygnięcie wydane przez TK w drugiej sprawie będzie miało wpływ na wynik niniejszego postępowania.
Na rozprawie w dniu [...] pełnomocnik podtrzymał wniosek o zawieszenie postępowania z urzędu, albo na zgodny wniosek stron. Powołał się dodatkowo na konstytucyjną zasadę ochrony osób niepełnosprawnych, którą naruszyła likwidacja ulg w podatku dochodowym od osób prawnych, z którego wpłaty przekazywane były na Zakładowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.
Pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej wniosek strony o zawieszenie postępowania pozostawił uznaniu Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przedmiotem wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt P 6/07 była zgodność z Konstytucją art. 1 pkt8 w zw. z art. 3 ustawy z dnia 20 listopada 1999r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 95, poz. 1100 oraz z 2002r. Nr 100, poz.923)
Przedmiotem skargi konstytucyjnej w sprawie o sygn. SK 30/07 jest natomiast zbadanie zgodności art. 2 pkt 2 w zw. z art. 4 ustawy z 20 listopada 1999r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 95, póz. 1101) z art. 2, art. 32, art. 64 ust. 2 i art. 69 Konstytucji RP.
Stosownie do art. 2 pkt 2 ustawy z 20 listopada 1999r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w przepisie art. 31 ust. 2 ustawy z 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, póz. 776, z późn. zm.) dodano pkt 4 w brzmieniu "podatków dochodowych". Tym samym przewidziane w art. 31 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy zwolnienie prowadzącego zakład pracy chronionej z podatków nie dotyczyło, od dnia 1 stycznia 2000r., podatków dochodowych. Sąd zwraca przy tym uwagę, iż przepis art. 21 ust. 1 pkt 35 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. 2000, Nr 14, póz. 176, z późn. zm.), przewidujący zwolnienie z podatku dochodów z działalności gospodarczej osób zatrudniających osoby niepełnosprawne, w zakresie i na zasadach określonych w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, przestał obowiązywać, zgodnie z art. 8 ustawy z 9 listopada 2000r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 104, póz. 1104), dopiero z dniem 1 stycznia 2001 r. Nie ulega jednak wątpliwości, iż likwidacja zwolnienia w podatku dochodowym od osób fizycznych, wobec użycia określenia "podatków dochodowych" nastąpiła już 1 stycznia 2000r., mimo iż przepis art. 21 ust. 1 pkt 35 pdof formalnie skreślony został dopiero z dniem 1 stycznia 2001 r. Wspomniany przepis art. 31 ust. 2 pkt 4 ustawy o rehabilitacji pozostawał wobec art. 21 ust. 1 pkt 35 pdof lex specialis. Za takim poglądem przemawia również okoliczność, iż art. 21 ust. 1 pkt 35 pdof został wyłączony nowelą z 20 listopada 1999r., jako regulacją, która weszła w życie z późniejszą datą, aniżeli ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych - reguła kolizyjna chronologiczna (por. wyrok WSA we Wrocławiu l SA/Wr 1845/04, wyrok NSA II FSK 1436/06).
Mając na uwadze powyższe, uznać należy, iż rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależeć będzie od wyniku toczącego się przed Trybunałem postępowania o sygn. SK 30/07, które dotyczy utraty przez zakłady pracy chronionej ulg w podatku dochodowym od osób prawnych. Stanowisko strony skarżącej zaprezentowane we wniosku o zwieszenie postępowania z dnia [...] oraz na rozprawie pozwalają, bowiem przyjąć, że w kwestii utraty przez zakłady pracy chronionej posiadające taki status na czas nieokreślony ulg podatkowych w podatkach dochodowych, nie jest wykluczone zajęcie przez Trybunał Konstytucyjny stanowiska odmiennego, do wyrażonego w odniesieniu do ulg w podatku od towarów i usług w sprawie o sygn. P 6/07.
W związku z powyższym na podstawie art. 125§1 pkt1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił jak w sentencji.
/-/ W. Zygmont /-/ R. Wiatrowski /-/ K. Wolna- Kubicka
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło