I SA/Po 1134/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz po rozpoznaniu w dniu 21 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry; postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] maja 2015 r., skarżąca wniosła skargę na wymienioną w rubrum niniejszego orzeczenia decyzję Dyrektora Izby Celnej w P., którą to utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w X. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] wymierzającą skarżącej karę pieniężną w kwocie [...] zł z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry. W skardze skarżąca zawarła ponadto wniosek o wstrzymanie w trybie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej – "p.p.s.a.") wykonalności wyżej wymienionej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w X. Swój wniosek skarżąca uzasadniła powołując się na niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Do skargi dołączony został sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Po wezwaniu skarżącej przez referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku – postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2015 r. o sygn. akt I SA/Po 1134/15 referendarz sądowy tutejszego Sądu oddalił wniosek skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy we wskazanym powyżej zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Z uwagi na treść normatywną powyższych przepisów należy stwierdzić, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącą wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego Sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć należy, że chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, skarżąca ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W celu uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji należy zatem przedstawić dokumenty, które uprawdopodobnią opisywaną sytuację, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Potwierdza to orzecznictwo sądowoadministracyjne, np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 2109/13, w którym Sąd wyraźnie wskazał, że "wniosek (o wstrzymanie wykonania decyzji) poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego". Co więcej w orzecznictwie wskazuje się również, że ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu [tak: postanowienie NSA z dnia 12 września 2014 r. sygn. akt I FZ 332/14, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Sąd rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji powinien jednak uwzględnić nie tylko treść samego wniosku, ale także mieć na uwadze całe akta sprawy w rozumieniu art. 133 p.p.s.a. [por.: postanowienie NSA z dnia 31 sierpnia 2011 r. sygn. akt I FZ 211/11, oraz postanowienie NSA z dnia 22 października 2014 r. sygn. akt II FZ 1378/14, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Rozpoznając wniosek skarżącej należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, że skarżącą w skardze wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, zaznaczyć, w tym miejscu należy, że stosownie do postanowień art. 239a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. – dalej w skrócie "O.p") – decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Stosownie do poglądów doktryny wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego lub czynności może dotyczyć tylko takich z nich, które nadają się do wykonania i wymagają tego wykonania a tym samym takich, które wywołują skutki prawne. Wykonanie aktu administracyjnego oznacza spowodowanie, sprowadzenie, w sposób dobrowolny lub w trybie przymusowym, takiego stanu rzeczywistości społecznej, który jest zgodny z treścią aktu (patrz: T. Woś "Postępowanie sądowoadministracyjne" Wyd. Prawn. Warszawa 2000 r. str. 154). Jak wskazuje się ponadto w orzecznictwie – problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na postawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony [tak: postanowienie NSA z dnia 10 maja 2012 r. sygn. akt II FZ 358/12, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Poprzez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy natomiast rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2004, str. 122). Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że decyzja organu I instancji, tj. objęta wnioskiem skarżącej decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w X z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] nie nosi z mocy postanowień art. 239a O.p. znamion wykonalności i tym samym nie jest możliwe wstrzymanie jej wykonania w oparciu o regulacje art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd potraktował wniosek skarżącej jak wniosek o wstrzymanie wykonania objętej skargą decyzji wskazanej w rubrum niniejszego postanowienia. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku należy stwierdzić, że skarżąca w skardze nie wskazała okoliczności, w świetle których należałoby orzec, że wykonanie zaskarżonej decyzji łączyć się będzie dla niej z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadniając wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej strona skarżąca powołała się jedynie ogólnikowo na fakt, że wykonanie decyzji wiąże się z wyrządzeniem znacznej szkody oraz wyrze skutki trudne do odwrócenia. Odnosząc się do tak lakonicznego uzasadnienia, należy zauważyć, że samo powołanie się na skutki wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a., nie stanowi uprawdopodobnienia ich wystąpienia [tak: postanowienie NSA z dnia 26 października 2011 r. sygn. akt I OZ 803/11, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. W takiej sytuacji obowiązkiem Sądu rozpoznającego wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej jest dokonanie samodzielnej oceny, czy w świetle całokształtu okoliczności wynikających z akt sprawy w istocie wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się dla skarżącej z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak wskazuje się bowiem w orzecznictwie odpowiednie odczytanie przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a. dla postępowania wpadkowego, które kończy się postanowieniem dotyczącym wniosku strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego, polega na tym, że jako podstawę oceny sądu należy przyjąć akta sprawy, które dokumentują wszystkie ustalenia faktyczne poczynione w danym postępowaniu. Rozpoznając taki wniosek, wojewódzki sąd administracyjny nie może pomijać w swoim rozumowaniu informacji zawartych w aktach sprawy. Ich pełna analiza jest warunkiem prawidłowej oceny stanu faktycznego, która znajduje swoje odzwierciedlenie w postanowieniu sądu [tak: postanowienie NSA z dnia 12 lipca 2011 r. sygn. akt II FZ 330/11, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Dokonując zatem oceny zasadności wniosku skarżącej nie można tracić z pola widzenia złożonego przez nią wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz postanowienia referendarza sądowego rozstrzygającego ten wniosek. Ze złożonych przez skarżącą oświadczeń wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z mężem i dziećmi w wieku 18 i 20 lat, oraz z matką. Wnioskodawczyni podała również, że posiada przedwojenny dom o pow. [...] m2, mieszkanie o pow. [...] m2, nieruchomość rolną o pow. [...] m2, działkę, na której znajduje się budynek mieszkalny o pow. [...] m2 oraz budynek gospodarczy o pow. [...] m2, budynki te nadają się przy tym, zgodnie z wyjaśnieniami skarżącej do remontu i nie nadają się do zamieszkania. Skarżąca podała, że z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskuje dochód brutto w wysokości [...] zł, mąż w wysokości [...] zł, z umowy najmu [...] zł. Skarżąca mimo wezwania wystosowanego przez referendarza sądowego nie wyjaśniła, czy jej matka uzyskuje miesięczne dochody, jeżeli tak to z jakiego tytułu i w jakiej kwocie. Wnioskodawczyni nie podała również, czy ona i jej mąż uzyskują inne poza wskazanymi we wniosku dochody, m.in. z tytułu prowadzenia działalności rolniczej, upraw, dzierżawy, dopłat do nieruchomości rolnej. Skarżąca nie wskazała również w jakiej wysokości ona jak też osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym ponoszą koszty miesięcznego utrzymania, nie wykazała zatem, że z uzyskiwanych środków ponosi jedynie koszty koniecznego utrzymania i że nie jest w stanie zabezpieczyć środków pieniężnych na uiszczenie kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania wynoszą [...] zł (wpis od skargi). Skarżąca nie wyjaśniła również, czy ona i osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym posiadają udziały w spółkach lub pełnią funkcję członka zarządu, nie podano także czy ona i osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym posiadają lub użytkują pojazdy mechaniczne podlegające obowiązkowi rejestracji. Skarżąca nie przedłożyła odpisów zeznań rocznych podatkowych za 2013 i 2014 r. złożonych przez nią i osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, nie wyjaśniła nawet, czy zeznania roczne podatkowe do Urzędu Skarbowego składali, nie przedłożyła wyciągów z rachunków i lokat bankowych, w tym rachunków kart kredytowych za ostanie sześć miesięcy należących do niej i do osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, nie wyjaśniła, czy lokaty bankowe posiadają. Wnioskodawczyni do pisma z dnia [...] lipca 2015 r. załączyła wydruki z konta z realizacji zajęcia egzekucyjnego, z których wynika, że wnioskodawczyni posiada rachunek bankowy w B., z rachunku tego w dniu [...] czerwca 2015 r. pobrano tytułem zajęcia egzekucyjnego kwotę [...] zł, w dniu [...] lipca 2015 r. [...] zł i w dniu [...] lipca 2015 r. [...] zł. Skarżąca mimo wezwania nie podała od kiedy zawiesiła prowadzoną działalność gospodarczą, nie przedłożyła odpisu dokumentu o zawieszeniu działalności gospodarczej oraz zaświadczeń o zatrudnieniu i wysokości wynagrodzenia otrzymanego przez nią i małżonka za ostatnie sześć miesięcy. Mając na uwadze wynikające z akt sądowych informacje odnośnie sytuacji majątkowej i finansowej skarżącej należy stwierdzić, że w odniesieniu do niej nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak wynika bowiem z informacji zawartych we wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych zarówno skarżąca jak też jej mąż uzyskują miesięczne dochody z tytułu pracy w łącznej kwocie [...] zł. Skarżąca posiada ponadto majątek nieruchomy w postaci domu o powierzchni [...] m2 oraz mieszkania o powierzchni [...] m2, a także grunt o powierzchni [...] ha. Zaznaczyć przy tym należy, że skarżąca uchylając się od udzielenia odpowiedzi na wszystkie z wystosowanych przez referendarza sądowego pytań uniemożliwiła Sądowi ustalenie zobowiązań które ją obciążają. Skutki powyższego uchybienia obciążają przy tym stronę skarżącą, bowiem to na niej spoczywa zasadniczo obowiązek wykazania dowodów świadczących o zasadności jej twierdzeń. Wyjaśnić ponadto wypada, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności jest dolegliwością finansową, wpływającą w określony sposób na funkcjonowanie zobowiązanego do zapłaty kary, jednak co do zasady nie oznacza to wyrządzenia szkody, poza tym ma niewątpliwie charakter odwracalny. W tej sytuacji obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie, że na skutek zapłaty spornej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot zapłaconej dobrowolnie bądź wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami [tak: postanowienie NSA z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 1020/14, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. W niniejszej sprawie strona skarżąca takich okoliczności nie wykazała, nie dostrzegł ich również Sąd poprzedzając swoje rozstrzygnięcie analizą całokształtu akt sprawy stosownie do postanowień art. 133 § 1 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.