I SA/Po 1157/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Karol Pawlicki po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za październik i listopad 2012 r. wraz z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić wniosek. W skardze z dnia [...] października 2017 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] września 2017 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za październik i listopad 2012 r. wraz z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego. Zdaniem strony skarżącej zachodzi rzeczywiste niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu szkody majątkowej z uwagi na ogromnych rozmiarów kwotę odpowiedzialności podatkowej skarżącego (ok. [...] zł) i istotę sporu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej: "P.p.s.a.") po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Podkreślić należy, że orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma fakultatywny charakter, a więc sąd może, lecz nie musi wstrzymać wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nawet w wypadku, gdy występują w sprawie przesłanki przewidziane w powołanym wyżej przepisie, od zaistnienia których ustawodawca uzależnia wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Ustawa wymienia w tym przepisie dwie przesłanki: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę majątkową, a także niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wnosząc o wstrzymane wykonania aktu wnioskodawca jest zobowiązany wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo zaistnienia przynajmniej jednej z dwóch wymienionych przesłanek. Przesłanka w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody jest utożsamiana z zagrożeniem dla już istniejącej, aktualnej sytuacji gospodarczej (ekonomicznej) strony postępowania administracyjnego. Chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być naprawiona, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Natomiast trudne do odwrócenia skutki powstają zwykle tam, gdzie po wykonaniu decyzji jest niemożliwy powrót do pierwotnego stanu sprawy. W obu sytuacjach chodzi o wyjątkowe zagrożenia odpowiadające szczególnej kategorii ochrony tymczasowej strony postępowania. Natomiast tam, gdzie ich wzruszenie w postępowaniu sądowym przywraca stan zgodny z prawem bez powyższych zagrożeń, sięganie po środki ochrony tymczasowej nie jest uzasadnione. Instytucja wstrzymania wykonania decyzji, o której mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. stanowi odstępstwo od zasady wynikającej z § 1 tego przepisu, zgodnie z którym wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, dlatego też warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przede wszystkim to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu w świetle art. 61 § 3 P.p.s.a. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zasadne. Nie wystarczy samo powtórzenie treści przepisu, a tym bardziej samo wniesienie o zastosowanie ochrony tymczasowej. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczający sam wywód strony. Skarżący powinien bowiem poprzeć swoje twierdzenia dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej, np. odpisami z zeznań rocznych podatkowych, deklaracji VAT-7, bilansu, rachunku zysku i strat oraz sprawozdania finansowego (por.: J.P. Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2006 r., s. 188). Brak dostatecznego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r., FZ 65/04; z dnia 3 października 2007 r., I OZ 707/07; z dnia 6 lutego 2009 r., II FZ 39/09; z dnia 19 października 2012 r., II OZ 905/12 i z dnia 6 czerwca 2013 r., II OZ 408/13). Twierdzenia strony wnioskującej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powinno znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej. Podkreślić również należy, iż podmiot występujący o ochronę tymczasową nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Okoliczności wskazane we wniosku muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy. Trzeba także zaznaczyć, że Sąd rozpoznając na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie dokonuje oceny zasadności skargi. Ponadto przytoczona przez skarżącego argumentacja służąca uprawdopodobnieniu, że wykonanie decyzji wywołałoby trudne do odwrócenia skutki lub znaczną szkodę, musi być dokładna i wyczerpująca. Jeżeli podstawą ustaleń faktycznych, pozwalających sądowi na podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji, są okoliczności wskazane przez wnioskodawcę, to powinna być to informacja kompletna, pozwalająca na zobrazowanie realnej sytuacji strony (postanowienie NSA z dnia 23 kwietnia 2013 r. sygn. I GSK 454/13). Wnioskodawca zobowiązany jest do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku przez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej (vide: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. R. Hausera i prof. M. Wierzbowskiego, Wyd. C.H. Beck Warszawa 2011 r., s. 337). W świetle powyższych rozważań należy stwierdzić, że argumenty zawarte we wniosku ograniczają się tylko do ogólnego twierdzenia, że zachodzi rzeczywiste niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu szkody majątkowej z uwagi na ogromnych rozmiarów kwotę odpowiedzialności podatkowej skarżącego (ok. [...] zł) i istotę sporu prawnego. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody lub że powstałe po jej wykonaniu skutki byłyby trudne do odwrócenia. Skarżący nie wyjaśnił na czym miałaby polegać szkoda w jego majątku, która w dalszej perspektywie będzie niemożliwa do naprawienia. Nie przedstawił do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji swojej sytuacji majątkowej i finansowej. Sąd stwierdza, że wykonanie świadczenia pieniężnego z natury rzeczy nie wywoła nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu wyegzekwowanej należności. Z tego względu takie obawy strony skarżącej nie mogą stanowić podstawy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Ponadto przedłożone dokumenty, tj. zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego oraz tytuły wykonawcze (k. 44 – 57 akt sąd.) nie są wystarczające dla zbadania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, skarżący nie wykazał możliwości zajścia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Skarżący nie wskazał dokumentów źródłowych odzwierciedlających jego sytuację materialną, nie podał aktualnych dochodów, ich źródła, ani stanu majątkowego. Pokreślić również należy, że w związku z obowiązywaniem w niniejszym postępowaniu zasady dyspozytywności, na Sądzie nie spoczywał obowiązek wyręczania skarżącego w kwestii podania przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, uprawdopodobnienia wniosku, jak i zbierania dokumentów (por. postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2007 r., II FZ 339/07, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie Sąd wyjaśnia, że postępowanie w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest postępowaniem wpadkowym, w którym Sąd nie rozstrzyga o istocie sprawy. Na tym etapie postępowania Sąd bada przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Zarzuty skargi będą badane dopiero przy rozpoznawaniu skargi co do meritum, czego wyrazem będzie orzeczenie kończące postępowanie. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji