I SA/Po 152/17
WyrokWSA w Poznaniu2017-06-29
Skład orzekający: Karol Pawlicki, Katarzyna Nikodem, Waldemar Inerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo ustaliły wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, opierając się na zgromadzonym materiale dowodowym, w sytuacji gdy skarżący kwestionuje sposób gromadzenia i odbioru odpadów?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z powodu istotnych braków w ustaleniu podstawy faktycznej. Organy naruszyły zasady postępowania dowodowego, w szczególności art. 122 i 187 § 2 Ordynacji podatkowej, oraz przekroczyły granice swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.). Materiał dowodowy był niewystarczający do pewnego ustalenia, z którego pojemnika odbierano odpady komunalne w spornym okresie, co uniemożliwiło prawidłowe zastosowanie stawki opłaty.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia przez Zarząd Komunalnego Związku Gmin wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla firmy prowadzącej restaurację. Organ I instancji ustalił wyższą opłatę, twierdząc, że odpady były gromadzone w większym pojemniku niż zadeklarowano. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący kwestionował ustalenia organów, twierdząc, że większy pojemnik służył do gromadzenia odpadów specjalnych, a nie komunalnych, i że organy nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Komunalnego Związku Gmin Regionu, zasądzając jednocześnie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zarządu Komunalnego Związku Gmin Regionu [...] z dnia [...], nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zarząd K. decyzją z dnia [...] października 2016 r., nr [...], określił firmie A J. W. (dalej jako: "podatnik", "strona" lub "skarżący") wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstającymi na nieruchomości niezamieszkałej położonej w [...] przy ul. [...], w wysokości [...] zł za każdy miesiąc, za okres od lipca 2013 r. do listopada 2015 r.
W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że podatnik w złożonej w dniu [...] czerwca 2013 r. deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstającymi na ww. nieruchomości zadeklarował nieselektywny sposób gromadzenia odpadów z pojemnika o pojemności [...] l z częstotliwością obioru [...] razy w miesiącu. Ponadto wskazał, że nieruchomość jest niezamieszkała i pracują na niej [...] osoby. Przeprowadzona w dniu [...] października 2015 r. wizja terenowa wykazała, że na ww. nieruchomości prowadzona jest restauracja R. , oferująca organizację wesel oraz przyjęć okolicznościowych, a także wynajem pokoi. Ustalono, że nieruchomość wyposażona została w pojemnik o pojemności [...] l, a z relacji pracownika restauracji wynikało, że jest to jedyny pojemnik, z którego oddawane są odpady. W dniu kontroli pojemnik był w znacznej części zapełniony odpadami komunalnymi. Podatnik w piśmie z dnia [...] listopada 2015 r. wyjaśnił, że odpady komunalne z posesji wywożone są z pojemnika o pojemności [...] l, który znajduje się w pomieszczeniu kotłowni, natomiast duży blaszany pojemnik o pojemności [...] l usytuowany z tyłu posesji służy do gromadzenia plastikowych wiader ze zużytym olejem, posegregowanych butelek po alkoholu oraz puszek aluminiowych po piwie i jest on opróżniany przez firmy prywatne średnio raz w tygodniu. Ponadto podatnik wskazał, że w miesiącach od października do kwietnia, pomimo, iż jest to "martwy okres" dla prowadzonej przez niego działalności, nie rezygnuje z wywozu odpadów komunalnych.
W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2015 r. ponownie stwierdzono, że w pojemniku o pojemności [...] l gromadzone są odpady komunalne pochodzące z prowadzonej przez podatnika działalności. W związku z powyższymi ustaleniami, organ nie dał wiary wyjaśnieniom podatnika, w świetle których w pojemniku o pojemności [...] l gromadzone są wyłącznie odpady typu zużyty olej jadalny oraz produkty przeterminowane i nie przydatne do spożycia. Ponadto podczas wizji terenowej w dniu [...] listopada 2015 r. (dzień odbioru odpadów komunalnych przez [...] L. S.. z o. o. wynikający z harmonogramu) stwierdzono, że pojemnik o pojemności [...] l został opróżniony. Na podstawie danych z systemu GPS ustalono, że odbioru odpadów komunalnych z nieruchomości dokonywała spółka [...] L. z częstotliwością [...] razy w miesiącu, także w miesiącach, w których, zgodnie z wyjaśnieniami podatnika, restauracja nie funkcjonowała. Ponadto podkreślono, że podatnik w piśmie z dnia [...] maja 2016 r. wyjaśnił, że restauracja posiada [...] pokoje gościnne, z których korzystają głównie goście weselni. Na stronie internetowej restauracji [...] znajduje się natomiast informacja mówiąca o [...] pokojach gościnnych i o prowadzonej działalności cateringowej. Przy piśmie z dnia [...] maja 2016 r. podatnik przedłożył kserokopię umowy zawartej z firmą B M. S. na odbiór olei jadalnych, produktów przeterminowanych lub nie przydatnych do spożycia oraz kserokopie kart przekazania odpadów. W dniu [...] maja 2016 r. M. S. przekazała organowi tożsame kserokopie kart przekazania odpadów.
W celu ustalenia, czy po ostatniej kontroli (listopad 2015 r.) odpady nadal gromadzone są w pojemniku o pojemności innej niż zadeklarowano, przeprowadzono kolejne wizje terenowe, podczas których ustalono, że odpady z ww. nieruchomości odbierane są z pojemnika [...] l. Wobec tego uznano, że zasadnym będzie naliczenie opłaty za odbiór pojemnika o pojemności [...] l z częstotliwością [...] razy w miesiącu za okres od lipca 2013 r. do listopada 2015 r. W konsekwencji poczynionych ustaleń organ I instancji określił podatnikowi wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, powołując jako podstawę m. in. § 2 ust. 4 pkt 10 uchwały Nr [...] Zgromadzenia Związku Międzygminnego "K. " z dnia [...] marca 2015 r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty (Dz. Urz. Woj. Wlkp. 2015 r., poz. 1533 - w skrócie: "Uchwała"), w wysokości [...] zł (za [...] odbiory w miesiącu odpadów komunalnych z pojemnika o pojemności [...] l), za okres od lipca 2013 r. do listopada 2015 r.
W odwołaniu z dnia [...] października 2016 r. podatnik wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy, podnosząc, że decyzję organu I instancji traktuje "jako chęć wyłudzenia" od niego pieniędzy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO w pełni podzieliło ustalenia i argumentację zawartą w decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że stan faktyczny sprawy został wyczerpująco ustalony. Wynika z niego, że podatnik pomimo zadeklarowania w dniu [...] czerwca 2013 r. nieselektywnego sposobu gromadzenia odpadów w pojemniku o pojemności [...] l z częstotliwością odbioru [...] razy w miesiącu, w rzeczywistości gromadził odpady w pojemniku o pojemności [...] l, co potwierdziły kontrole przeprowadzone w dniach [...] października oraz [...] i [...] listopada 2015 r. Z kolei z przedłożonych przez M. S. kart przekazania przeterminowanych produktów spożywczych i oleju jadalnego przez restaurację [...] wynika, że w kwietniu 2014 r. przekazano [...] kg odpadów, w maju 2015 r. - [...] kg, w listopadzie 2015 r. - [...] kg, w marcu 2016 r. - [...] kg i w kwietniu 2016 r. - [...] kg odpadów. Ponadto wskazano, że kolejne kontrole przeprowadzone po listopadzie 2015 r. na nieruchomości podatnika potwierdziły odbiór odpadów komunalnych z pojemnika o pojemności [...] l zgodnie ze złożoną deklaracją. Mając na względzie powyższe, SKO stwierdziło, że organ I instancji prawidłowo naliczył podatnikowi opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstającymi na nieruchomości niezamieszkałej położonej w [...] przy ul. [...], w wysokości [...] zł za każdy miesiąc, za okres od lipca 2013 r. do listopada 2015 r.
W skardze z dnia [...] stycznia 2017 r. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. J. W. wniósł o uchylenie powyższej decyzji SKO w L. i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1) art. 8 i art. 11 w zw. z art. 107 § 3 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. - w skrócie: "K.p.a.") poprzez niepodjęcie wszelkich czynności do ustalenia stanu faktycznego sprawy,
2) art. 6j ust. 3 ustawy z dnia [...] września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 250 ze zm. - dalej w skrócie: "u.u.c.p.g.") w zw. z § 2 ust. 4 pkt 10 Uchwały poprzez zastosowanie niewłaściwej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z terenów, na których nie zamieszkują mieszkańcy.
W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że nie kwestionuje faktu, że pojemnik o pojemności [...] I znajduje się na nieruchomości w [...] przy ul. [...], ale wbrew twierdzeniom organu I instancji, służy on do gromadzenia produktów spożywczych przeterminowanych oraz nieprzydatnych do spożycia oraz olei jadalnych, które odbierane są przez firmę utylizacyjną, a nie na zmieszane odpady komunalne. Na potwierdzenie powyżej okoliczności skarżący przedstawił organom umowę z dnia [...] stycznia 2013 r. zawartą z firma B M. S., której przedmiotem jest odbiór olei jadalnych, produktów spożywczych przeterminowanych lub nieprzydatnych do spożycia. M. S. przedłożyła natomiast karty odbioru ww. odpadów, potwierdzające ich wywóz. Autor skargi zarzucił także, że organ I instancji nie przedstawił żadnego dowodu na okoliczność przeprowadzenia rozmowy z pracownikiem restauracji [...], ani nie podał danych osobowych tego pracownika. Skarżący podkreślił, że D. J., brygadzista oraz kierowca pojazdu komunalnego (śmieciarki), w obecności A. B. - kierownika administracji i handlu, podczas wewnętrznej kontroli złożył oświadczenie, że z nieruchomości w [...], przy ul. [...], pracownicy [...] Sp. z o.o. w L. dokonywali wywozu odpadów komunalnych zmieszanych zgromadzonych w pojemniku o pojemności [...] I, a nie jak twierdzi organ I instancji z pojemnika o pojemności [...] I. Powyższe, zdaniem skarżącego, potwierdza, że pracownicy spółki [...] dokonywali odbioru odpadów komunalnych z pojemnika o pojemności [...] I, zgodnie ze złożoną deklaracją. Jednocześnie autor skargi zanegował twierdzenie organów, że zapis z systemu GPS, w które wyposażone są śmieciarki spółki [...], stanowi dowód na to, że z jego nieruchomości odbierano odpady z pojemnika o pojemności [...] l, a nie z pojemnika o pojemności [...] l. W tym kontekście stwierdził, że organ nie podjął wszelkich czynności w celu rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Końcowo wskazał, że od lipca 2013 r. regularnie uiszcza opłatę za odbiór odpadów komunalnych w wysokości [...] zł, zgodnie ze złożoną deklaracją.
W odpowiedzi na skargę SKO w L. podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonym akcie i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W toku sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów zawartych w skardze, kluczową dla rozstrzygnięcia sprawy była zasadność określenia skarżącemu wysokości opłaty za gospodarowanie opłatami komunalnymi w wysokości [...] zł za każdy miesiąc, za okres od lipca 2013 r. do listopada 2015 r. Rozstrzygnięcie organów oparte zostało na podstawowym i najistotniejszym w sprawie ustaleniu faktycznym, z którego wynika, że wbrew treści złożonej wcześniej deklaracji, skarżący gromadził w sposób nieselektywny i przekazywał do odbioru we wskazanym okresie odpady w pojemniku o pojemności [...] l, zamiast w pojemniku o pojemności [...] l, od którego dotychczas organ pobierał opłatę.
Kontrola zaskarżonej decyzji musi w pierwszej kolejności dotyczyć tych ewentualnych naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na prawidłowe ustalenie podstawy faktycznej rozstrzygnięć organów podatkowych. Jak trafnie wskazano w orzecznictwie, rozważania w przedmiocie zastosowania określonego przepisu prawa materialnego mają uzasadnienie dopiero na tym etapie stosowania prawa, na którym nie ma już żadnych wątpliwości, co do stanu faktycznego. Jeśli zaś materiał dowodowy w sprawie zawiera luki, co do istotnych okoliczności, to wybór rozstrzygnięcia (zastosowania prawa materialnego) jest przypadkowy i nielogiczny, a ponadto narusza art. 187 § 1 O.p. (tak NSA oz. w Łodzi w wyroku z dnia 8 stycznia 2003 r., I SA/Łd 2272/02, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podkreślić także należy, że postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych ma na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego w kontekście określonej normy materialnego prawa podatkowego. Postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych nie jest celem w samym sobie, lecz stanowi poszukiwanie odpowiedzi, czy w określonym stanie faktycznym sytuacja podatnika podpada, czy też nie podpada pod hipotezę (a w konsekwencji i dyspozycję) określonej normy materialnego prawa podatkowego (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 2 września 2014 r., I SA/Bd 682/14, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Dokonując oceny wskazanych zarzutów kwalifikowanych jako naruszenia przepisów postępowania, Sąd miał na uwadze wyrażony w piśmiennictwie pogląd, według którego, chodzi tu o pewne wady stosowania przez organy regulacji proceduralnych, które mogą polegać na:
- niedopełnieniu przez organy obowiązków wynikających z tych regulacji,
- uniemożliwieniu stronie skorzystania z zawartych w tych regulacjach uprawnień,
- błędnej wykładni poszczególnych przepisów regulacji proceduralnej stosowanej przez organ (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. R. Hausera i prof. M. Wierzbowskiego, Wyd. C.H. Beck W-wa 2011, s. 529).
Wszystkie wymienione wyżej postaci naruszeń, muszą mieć jednak wspólną cechę istotności, co oznacza, że gdyby organ nie naruszył prawa, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. Tylko bowiem takie naruszenia przepisów mogłyby uzasadniać zastosowanie przez Sąd pierwszej instancji środka przewidzianego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c (por. wyrok NSA z dnia 9 lipca 2013 r., I OSK 437/12, LEX nr 1375112). Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, wpływanie istotne na wynik sprawy, to prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc ukształtowanie w nich stosunku administracyjnego, materialnego lub procesowego. Sąd uchylając z tych powodów decyzję lub postanowienie musi wykazać, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (tak NSA w wyroku z dnia 14 lutego 2013 r., I GSK 363/12, LEX 1356919; wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2012 r., II OSK 1490/11, LEX nr 1286271). Podkreśla się także, że aby jednoznacznie uznać, że tego rodzaju naruszenie wystąpiło, nieodzowne jest wykazanie przez stronę, że wytykane naruszenie taki wpływ mogło mieć.
Mając powyższe na uwadze Sąd zważył, że punktem wyjścia dla analizy reguł postępowania podatkowego jest zasada wyrażona w art. 120 O.p. zgodnie z którą, organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, stanowiąca konkretyzację normy konstytucyjnej zawartej w art. 7 Konstytucji RP.
Zgodnie natomiast z art. 125 § 1 O.p. organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Należy podkreślić, że w myśl art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Na podstawie art. 188 O.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Przepisy te stanowią konkretyzację zasady prawdy materialnej, przewidzianej w art. 122 O.p. poprzez wprowadzenie dyrektywy zupełności postępowania dowodowego. To bowiem organ podatkowy zabiega w postępowaniu o udowodnienie każdego faktu za pomocą wszystkich dostępnych środków i źródeł dowodowych, by wydać stosowne orzeczenie.
W polskiej procedurze podatkowej obowiązuje wobec uregulowania wynikającego z art. 122 i art. 191 O. p. zasada swobodnej oceny dowodów, polegająca na pozostawieniu organom prowadzącym postępowanie swobody w ocenie materiału dowodowego i samodzielności w ocenie wagi oraz mocy poszczególnych dowodów. Ocena przydatności danego dowodu dla ustalenia stanu faktycznego sprawy jest weryfikowana wyłącznie wskazaniami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego (wyrok NSA z 30 stycznia 2013 r., II FSK 1212/11, LEX nr 1269916).
Zgodnie z art. 180 § 1 O.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z kolei na podstawie powołanego już art. 191 O.p. organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie zaś z art. 192 O.p. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.
Należy zwrócić uwagę, że konstrukcja prawna zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.) pozwala jedynie na twierdzenie, że organ podatkowy przy ustalaniu prawdy materialnej nie jest związany jakimikolwiek przepisami prawa, które określałyby wartość poszczególnych rodzajów dowodów. Analizując materiał dowodowy, organ podatkowy może wyciągać swobodne wnioski i swobodnie decydować o tym, jakie przepisy materialnego prawa podatkowego zastosuje, uwzględniając przyjęte przez siebie w sprawie podatkowej ustalenia faktyczne. Ocena dowodów przez organ podatkowy staje się dowolną dopiero wtedy, gdy w danej sprawie przekroczone zostaną granice swobodnej oceny dowodów. Te granice nie są jednak w żaden sposób bezpośrednio określone przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Dlatego przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów rozpatrywane być musi w każdej konkretnej sprawie podatkowej, przy uwzględnieniu reguł logicznej interpretacji faktów i zdarzeń. Należy wreszcie wskazać i na treść art. 181 O.p., który wprowadza otwarty katalog dowodów i żadnemu z nich nie nadaje pierwszeństwa.
Skuteczne zarzucenie naruszenia przepisu art. 191 O.p. wymaga wykazania, że organy podatkowe uchybiły zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, jedynie to bowiem może być przeciwstawione uprawnieniu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej niż przyjęta doniosłości poszczególnych dowodów i ich ocenie odmiennej niż przeprowadzona przez organy podatkowe. Dokonana przez organ odwoławczy ocena materiału dowodowego może być bowiem skutecznie podważona tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy rozumowanie organu wykracza poza reguły logiki albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia związku przyczynowo-skutkowego.
Mając na uwadze stanowisko skarżącego Sąd zauważa ponadto, że co do zasady, zarówno materiał dowodowy, jak i jego ocena winny – zgodnie z art. 210 § 4 O.p. znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji podatkowej. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać, w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie prawne musi zaś zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne winno być spójne i logiczne, tak by z jego treści w sposób nie budzący wątpliwości wynikał ustalony przez organ podatkowy stan faktyczny, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia podatkowego. Norma ta jest uzupełnieniem postanowień zawartych w art. 124 O.p. zgodnie z którym organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu.
Jakkolwiek co do zasady wymienione wyżej przepisy adresowane są przede wszystkim do organów podatkowych, to znajdują one także zastosowanie w stosunku do tych organów, które z mocy przepisów szczególnych, stosują w prowadzonym postępowaniu administracyjnym przepisy ustawy Ordynacja podatkowa.
W ocenie Sądu organy naruszyły przede wszystkim zasady wyrażone w art. 122 i art. 187 § 2 O.p., a ocena zebranych dowodów dokonana została z przekroczeniem granic, o których mowa w art. 191 O.p. W konsekwencji organy w sposób niepełny ustaliły stan faktyczny sprawy.
Zdaniem Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy, mimo istnienia wymagających wyjaśnienia wątpliwości, pozwala co najwyżej na określenie opłaty według wyższej stawki za listopad 2015 r., brak jest natomiast na obecnym etapie sprawy uzasadnionych podstaw do twierdzenia, że wyższą stawkę należy także zastosować w okresie od lipca 2013 r. do października 2015 r. Odnośnie tego okresu organy nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego, który uzasadnia objęcie go zaskarżoną decyzją. Należy zauważyć, że tego rodzaju ustalenia organy poczyniły w stosunku do okresu od grudnia 2015 r., stwierdzając wprost (na podstawie przeprowadzonych wizji terenowych), że odpady odbierane są z pojemnika [...] l. Tego rodzaju ustaleń organy nie poczyniły w stosunku do okresu wcześniejszego tj. od lipca 2013 r. do października
2015 r. Prawidłowa ocena dowodów, na które powołały się organy, nie daje podstaw do formułowania tak daleko idących wniosków.
W ocenie Sądu budzą uzasadnione wątpliwości ustalenia organów dotyczące listopada 2015 r. Oparte one zostały na trzech wizjach terenowych (w dniach: [...] października oraz [...] i [...] listopada 2015 r.). Wykonana dokumentacja fotograficzna wskazuje, że w pojemniku [...] l skarżący gromadził także odpady komunalne. Przeciwne twierdzenia skarżącego nie zasługują w tym zakresie na uwzględnienie. W aktach nie ma bezpośredniego dowodu, że pojemnik [...] l, w okresie między [...] i [...] listopada 2015 r., odebrany został przez [...] w L., natomiast ze złożonych do akt sprawy kart przekazania odpadu, wynika, że firma B odebrała odpady w dniu [...] listopada 2015 r. Organ I instancji nie ustalił w sposób pewny, który z wymienionych podmiotów odebrał odpady wskazane w dokumentacji fotograficznej w tej dacie.
Jakkolwiek treść i zakres przekazanych przez skarżącego informacji w toku postępowania, mogą budzić wątpliwości co do jego wiarygodności, to jednak w sytuacji, w której kwestionuje on informacje przekazane przez jego pracownika udzielone w trakcie wizji terenowej, należy przeprowadzić dowód z zeznań tego świadka, zapewniając stronie czynny udział w tym postępowaniu. Tymczasem organ oparł swoje ustalenia w tym zakresie wyłącznie na treści sporządzonej notatki służbowej, w której powołano się na wypowiedź nieustalonego z imienia i nazwiska pracownika skarżącego. Tego rodzaju dokument, wobec zaprzeczenia jego treści przez skarżącego, nie może zastępować dowodu z zeznań świadka i być podstawą wiążących ustaleń.
Należy zgodzić się ze skarżącym, że ze znajdujących się w aktach sprawy wydruków tras pojazdów odbierających odpady nie wynika, że we wskazanych datach dokonano odbioru odpadów z pojemnika [...] l. Wydruki te nie mogą być podstawą wiążących ustaleń, w szczególności wobec zawartych w skardze twierdzeń, że jeden z kierowców pojazdu komunalnego (D. J.) oświadczył w obecności pracownika organu (A. B.), że dokonano odbioru odpadów z pojemnika [...] l. Przyjęcie stanu faktycznego ustalonego przez organy podatkowe w zaskarżonych decyzjach, wymagałoby jednoczesnej akceptacji sytuacji, w której [...] w L. odbierało od skarżącego odpady w pojemniku [...] l, mimo złożonej deklaracji gromadzenia odpadów w pojemniku [...] l. Tego rodzaju wniosku nie sposób sformułować na podstawie zgromadzonych przez organy dowodów.
W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy budzi uzasadnione wątpliwości i jest niewystarczający do dokonania pewnych i wiążących w sprawie ustaleń faktycznych. Z powyższego wynika, że zastosowanie wyższej stawki opłaty uznać należy za przedwczesne.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji uzupełni materiał dowodowy, przeprowadzi dowód z zeznań świadków (pracownik skarżącego (po ustaleniu jego tożsamości) oraz wymienione wyżej osoby wskazane w skardze), a ponadto rozważy przeprowadzenie dowodu z informacji udzielonej przez przedsiębiorstwo dokonujące odbioru odpadów w spornym okresie, czy z przedmiotowej nieruchomości odbierano odpady komunalne także (lub wyłącznie) z pojemnika [...]. Skoro wysokość stawki opłaty zależna jest od pojemności pojemnika, to ustalenia w tym zakresie muszą być pewne i jednoznaczne. Okoliczności bezpośrednio wpływających na wymiar opłaty nie można bowiem domniemywać.
Wobec istotnych braków w zakresie ustalenia podstawy faktycznej kontrolowanych rozstrzygnięć Sąd uznał, że przedwczesne jest rozstrzyganie o zasadności zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 oraz art. 200 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016, poz. 718 ze zm.), orzekając w punkcie drugim wyroku o należnych skarżącemu kosztach sądowych (uiszczony wpis od skargi).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło