I SA/Po 2409/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka po rozpoznaniu w dniu 04 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A w P o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A w P na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Skarżąca A w P, reprezentowana przez pełnomocnika, pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Celnej. W skardze zamieściła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez Dyrektora Izby Celnej. W przypadku nieuwzględnienia tego wniosku przez organ wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazała, że nieuwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji skutkować będzie realnym zagrożeniem dla jej dalszego bytu, wiążącą się ze znaczną szkodą oraz trudnymi do odwrócenia skutkami. Skarżąca podała, że zgodnie z załączoną do niniejszego pisma dokumentacją finansową, obrazującą jej kondycję gospodarczą w roku [...] (sprawozdanie finansowe za [...], bilans zysków i strat za [...], sprawozdanie Zarządu A z działalności spółki za [...]), [...] zakończył się stratą w wysokości [...], co było spowodowane zaciągnięciem przez spółkę istotnych zobowiązań i poczynieniem wysokich nakładów finansowych, niezbędnych dla osiągnięcia oczekiwanego celu, jakim było prowadzenie zamierzonej działalności gospodarczej. W związku z silną konkurencją na rynku, uzyskiwany z tego tytułu zysk okazał się niższy niż zakładany przy planowaniu działalności. Dodatkowo wszczynane i prowadzone przeciwko spółce postępowania karnoskarbowe ([...] nowych postępowań wszczynanych w każdym kolejnym miesiącu) w sposób ciągły istotnie negatywnie wpływają na jej sytuację, bowiem wiążą się z zatrzymaniami urządzeń należących do skarżącej i znajdujących się w nich środków pieniężnych, a także koniecznością poniesienia kosztów na pomoc prawną, niezbędną dla odzyskania bezpodstawnie zatrzymanych urządzeń (zwrot urządzeń następuje dopiero po upływie co najmniej [...]). Postępowania karnoskarbowe prowadzone przeciwko skarżącej i poprzedzające je czynności kontrolne przeprowadzane przez urzędy celne w lokalach, negatywnie wpływają na kontrahentów spółki (właścicieli lokali, w których eksploatowane są urządzenia skarżącej). Powyższe powoduje, iż bardzo wielu kontrahentów (właścicieli lokali) rezygnuje ze współpracy ze skarżącą, pozbawiając ją tym samym możliwości czerpania spodziewanych (planowanych) zysków z eksploatacji automatów do gier w tych lokalach, co ma bezpośrednie przełożenie na kondycję finansową spółki. Skutkiem powyższego jest uzyskana w [...] strata z działalności na poziomie [...]. Skarżąca oświadczyła, że nie prowadzi innej niż wymieniona wyżej działalność gospodarcza. Tym samym jej sytuacja finansowa nie jest stabilna i nawet stosunkowo "nieznaczna" kara finansowa, w tej sytuacji może spowodować, że spółka będzie zmuszona ogłosić stan niewypłacalności, mimo zawisłości prawie [...] postępowań administracyjnych i karnoskarbowych, gdyż nie będzie w stanie uregulować swoich bieżących zobowiązań względem kontrahentów publicznoprawnych (zobowiązań podatkowych oraz składek z tytułu ubezpieczenia społecznego) oraz prywatnoprawnych. W ocenie spółki jest to w szczególności istotne na tle ilości postępowań w przedmiocie kar pieniężnych bowiem, oceniając stan finansowy strony i dokonując prognozy jej sytuacji majątkowej po wykonaniu zaskarżonej decyzji, trzeba również uwzględnić pozostałe grożące stronie kary finansowe w analogicznych postępowaniach, z których znaczna większość znajduje się już na etapie odwoławczym lub sądowym. Skarżąca wskazała, że łączna suma kar pieniężnych w postępowaniach toczących się względem spółki wynosi [...], a ostatecznie wymierzonych już ponad [...] (uwzględniając zaskarżoną decyzję), a zatem stanowi kwotę pieniężną, której zapłata wykraczałaby poza możliwości płatnicze skarżącej w realiach gospodarczej kondycji wyznaczanej przedmiotem jej działalności. Do wniosku załączyła sprawozdanie finansowe za [...], wykaz spraw prowadzonych w przedmiocie nałożenia kar pieniężnych, kserokopie decyzji o wymierzeniu kar pieniężnych. Pismem procesowym z dnia [...] skarżąca uzupełniła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Do pisma załączyła oświadczenie o posiadanym majątku trwałym z dnia [...] wraz z ewidencją środków trwałych oraz wykazem automatów znajdujących się w depozycie organów celnych, oświadczenie o posiadanych środkach z dnia [...] wraz z listą rachunków, aktualne zestawienie postępowań o wymierzenie wobec spółki kar pieniężnych. Skarżąca w uzasadnieniu podała, że w.w dokumenty potwierdzają, że kara nałożona zaskarżoną decyzją grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowania dla niej nieodwracalnych skutków. Z dokumentów tych wynika, że niezależnie od złej ogólnej sytuacji finansowej, skarżąca nie dysponuje również środkami niezbędnymi dla uiszczenia kary pieniężnej. Z kolei łączna wartość aktywów trwałych, w postaci automatów do gier, wynosi [...], przy czym aktywa te znajdują się w posiadaniu organów celnych (zostały zatrzymane przez organy celne), tym samym skarżąca nie może swobodnie dysponować tymi aktywami. Skarżąca oświadczyła, że na rachunkach bankowych spółki na dzień [...] znajdowały się środki pieniężne w kwocie [...], stan gotówki w kasie Spółki wynosi [...]. Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia [...] nr [...] odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy w z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W razie wniesienia skargi: na decyzję lub postanowienie – organ, który wydał decyzję lub postanowienie, może wstrzymać, z urzędu lub na wniosek skarżącego, ich wykonanie w całości lub w części, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (por. art. 61 § 2 pkt 1) P.p.s.a.). Na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Zestawiając treść tego przepisu z regulacją zawartą w art. 61 § 1 P.p.s.a., należy stwierdzić, że zasadą jest, że akty lub czynności z zakresu administracji publicznej powinny być wykonywane. Wniosek o wstrzymanie ich wykonania może zostać uwzględniony jedynie wówczas, gdy zaistnieje – z wyjątkami przewidzianymi w tym przepisie – niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć trzeba, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dotyczy tylko takich z nich, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Wykonanie aktu administracyjnego oznacza spowodowanie w sposób dobrowolny stanu rzeczy lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2012, s. 224). Jak wskazuje się w orzecznictwie, instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dotyczy tylko takich sytuacji, gdy akt organu administracyjnego nakłada na stronę określone obowiązki i kiedy wykonanie rozstrzygnięcia organu może spowodować wystąpienie po stronie skarżącego znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienia NSA: z 3 lipca 2008 r., II OZ 714/08; z 19 października 2012 r., II OZ 921/12, dostępne na stronie internetowej – www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei trudne do odwrócenia skutki, to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe, spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Ocena tej przesłanki nie może się ograniczyć do sytuacji materialnej strony jedynie w kontekście wykonania zaskarżonej decyzji, bez uwzględnienia pozostałych, toczących się spraw dotyczących nałożenia kar pieniężnych (por. postanowienia NSA z 30 września 2014 r., II GZ 497/14; z 10 czerwca 2014 r., II GZ 275/14; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Na względzie należy mieć, że art. 61 § 3 P.p.s.a. wymaga jedynie zagrożenia wystąpienia przesłanek wymienionych w tym przepisie, na co wskazuje użyty zwrot "zachodzi niebezpieczeństwo", czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym (por. J. Borkowski, Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym, Monitor Prawniczy 2005, nr 14, s. 677). Chodzi więc o skutki o charakterze potencjalnym, dotyczące zdarzeń przyszłych, będące spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności. Zauważyć należy, że ocena przedstawionych we wniosku okoliczności pozostaje w gestii Sądu, natomiast obowiązkiem strony jest nie tylko wskazanie na możliwość zaistnienia podanych wyżej zdarzeń, ale również umotywowanie złożonego wniosku. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca w sposób wystarczająco przekonujący uprawdopodobniła trudne do odwrócenia skutki i niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, dlatego też jej wniosek zasługiwał na uwzględnienie. W niniejszej sprawie nie ulega bowiem wątpliwości, że będąca przedmiotem zaskarżenia decyzja, wymierzająca skarżącej spółce karę pieniężną w kwocie [...] z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry, podlega wykonaniu i możliwe jest wstrzymanie jej wykonania. Uzasadniając złożony wniosek spółka, akcentując fakt nieosiągania zysków z zatrzymanych urządzeń oraz obciążenie licznymi karami egzekwowanymi nałożonymi w innych postępowaniach, wskazała na niebezpieczeństwo utraty płynności finansowej oraz wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody na skutek ewentualnego wykonania zaskarżonej decyzji. Jednocześnie przedłożone przez spółkę dokumenty, odnoszące się do jej stanu finansowego i majątkowego wskazują, że strata na dzień [...] wyniosła [...], a na koniec [...]. Skarżąca podała, że posiada dwa rachunki bankowe, saldo bieżące na jednym rachunku wynosi [...], na drugim [...], stan gotówki w kasie Spółki [...]. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznał, że skarżąca spółka uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki, co świadczy o wystąpieniu przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd wziął także pod uwagę okoliczność, że jakkolwiek kara nałożona na spółkę w kontrolowanym postępowaniu wynosi [...], to jednak względem spółki toczą się liczne postępowania w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, a łączna suma kar pieniężnych w tych sprawach wynosi [...] (stan na dzień uzupełnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji). Sąd uznał za uzasadnione stanowisko spółki, że wykonanie zaskarżonej decyzji, w połączeniu z pozostałymi karami, nałożonymi w innych postępowaniach, rzutować będzie w sposób istotny na sytuację ekonomiczną skarżącej, co w konsekwencji może doprowadzić do utraty przez nią płynności finansowej i spowodować niemożliwość kontynuowania prowadzonej działalności gospodarczej. Okoliczność ta faktycznie może przyczynić się do likwidacji prowadzonej działalności gospodarczej. Dlatego też mając na uwadze powyższe przychylenie się do złożonego wniosku było w ocenie Sądu uzasadnione. Stanowi bowiem ochronę tymczasową do czasu wydania orzeczenia uwzględniającego skargę lub uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. Ponadto stanowisko to koresponduje z dotychczasowym orzecznictwem sądowym, które jednoznacznie przyjmuje, iż wykonanie zaskarżonej decyzji skutkujące zakończeniem prowadzonej działalności stanowi spełnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. W tych kategoriach słuszne jest także twierdzenie, iż wykonanie decyzji może przyczynić się do wyrządzenia szkody o znacznych rozmiarach lub spowodować niebezpieczeństwo wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków. Biorąc po uwagę powyższe, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.