I SA/Po 2574/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska (spr.) Sędziowie NSA Janusz Ruszyński Asesor sądowy Maciej Jaśniewicz Protokolant: sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu w dniu 08 listopada 2005r. sprawy ze skargi R.M. i W. K. byłych wspólników sc. A na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2000 roku I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] nr [...]; II. stwierdza, że decyzje określone w punkcie pierwszym nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/M.Jaśniewicz /-/M.Skwierzyńska /-/J.Ruszyński I SA/Po 2574/03 UZASADNIENIE Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z dnia [...] na podstawie m.in. art.2 ust.1 i ust.4, art.10 ust.2, art.19 ust.1, ust.2, ust.3a, art.23 pkt 1 i art.32 ust.1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz § 50 ust.4 pkt 5 lit.a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku do towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 109, poz. 1245 ze zm.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy określił W. K. i R. M. – byłym wspólnikom spółki cywilnej A w N. S. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2000 r. Wskazany organ ustalił, że we wszystkich składanych deklaracjach VAT-7 spółka zaniżyła wysokość podatku należnego, a ponadto zawyżyła wysokość podatku naliczonego określonego w 25 fakturach wystawionych w okresie od stycznie do maja 2000 r. przez firmę "B" oraz w 15 fakturach wystawionych od czerwca do grudnia 2000 r. przez P.H. "C", które organ kontroli uznał za fikcyjne i nieodzwierciedlające obrotu złomem. Faktury te stanowiące jedyny dowód dokonania transakcji podatnik zarejestrował w ewidencji zakupu i łącznie uregulował wynikające z nich należności w kwocie [...] zł, przelewem bankowym ze swojego konta na konto kontrahenta - firmy "B" oraz [...]zł na konto P.H. "C". Na przelewie nie wskazano numerów faktur, których dotyczyła płatność bądź określano je w sposób nie zawsze prawidłowy. Ustalono także, że tak firma "B" jak i "C" nie prowadzą działalności gospodarczej w miejscu określonym w zgłoszeniu do ewidencji działalności gospodarczej. Powyższe ustalenia zdaniem organu pierwszej instancji świadczą o tym, że wystawione przez te firmy faktury nie odzwierciedlają faktycznego zakupu przez spółkę złomu metali kolorowych, wobec czego nieuzasadnione było obniżenie podatku należnego o podatek naliczony wynikający z ww. faktur. W świetle powyższego Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił wspólnikom, rozwiązanej [...] marca 2001r. spółki cywilnej, podatek należny w wysokości nieobniżonej o podatek naliczony we wskazanych 40 fakturach. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ II instancji podzielił pogląd organu kontroli skarbowej, że zarówno dokonane ustalenia jak i zeznania przesłuchanych w sprawie świadków pozwalają uznać, ze faktycznie spółka cywilna nie dokonała zakupu złomu w firmach "B" i "C", a wystawione przez nie faktury nie dokumentują faktycznych transakcji. W związku z tym, zgodnie z § 50 ust.4 pkt 5a rozporządzenia Ministra Finansów dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, skoro faktury dokumentują czynności, które nie zostały dokonane, nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. Fakt, że spółka posiadała i sprzedawała firmie "D" złom metali kolorowych za kwotę [...] zł nie przesadza o tym, że kupowała go w firmie "B" i "C". Faktury zakupu nie mogą być absolutnym i jedynym dowodem zaistnienia zdarzenia gospodarczego. Przepis art.32 ust.1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług, z którego wynika, ze faktura VAT winna odzwierciedlać prawdziwy przebieg procesów gospodarczych, określać wartość sprzedaży i kwotę podatku, nie daje podstaw do przyjęcia domniemania prawdziwości faktury. Uzasadnione było więc zakwestionowanie odliczenia podatku naliczonego, określonego w pozornych fakturach od podatku należnego i określenie tego podatku w prawidłowej wysokości, skoro spółka nie spełniła ustawowego warunku otrzymania towaru przez nabywcę, a posiadany przez nią złom pochodził ze źródeł nieudokumentowanych. Decyzję tą pełnomocnik R. M. i W. K. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji pierwszej instancji, jako wydanych z naruszeniem: art.122 Ordynacji podatkowej przez niewyjaśnieni wszystkich istotnych dla wyjaśnienie sprawy okoliczności, sprzeczności ustaleń faktycznych z zebranym materiałem dowodowym, dowolną oceną zgromadzonych dowodów oraz z naruszeniem przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (art. 2 ust. 1 i 4, art. 19 ust. 1, 2 i 3a oraz art. 32 ust. 1) przez uznanie, że wystawione od stycznia do grudnia 2000 r. przez "B" i "C" faktury nie stanowiły podstawy do obniżenia podatku należnego. W uzasadnieniu skargi strona w szczególności podnosi, ze spółka otrzymywała towar (złom) od swoich kontrahentów i zapłaciła za niego. Zarzuca też organom podatkowym nieprzesłuchania właścicieli firmy "B" i "C", czego domagała się w odwołaniu od następnie uchylonej przez Izbę Skarbową decyzji organu kontroli skarbowej i w konsekwencji wydanie decyzji nie popartej prawidłowymi ustaleniami. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpatrując sprawę na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje: W rozpatrywanej sprawie przede wszystkim zauważyć należy, że w myśl przepisu art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.)formułującego zasadę oficjalności, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. W związku z tym sąd administracyjny obowiązany jest wziąć pod uwagę stwierdzone w sprawie naruszenie prawa. Stwierdzić wobec tego należy, że zgodnie z art.5 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz.50 ze zm.) podatnikiem podatku od towarów i usług była spółka cywilna A i tylko na tej spółce ciążył z mocy ww. ustawy obowiązek podatkowy i to do tego podatnika winna być skierowana decyzja określająca zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług. Niesporny jest jednak fakt, że ww. spółka została zlikwidowana z dniem [...] kwietnia 2001r., wobec czego w dniu wydania decyzji przez organ I instancji, tj. [...] podatnik ten nie istniał. Niekwestionowane w orzecznictwie sądów administracyjnych jest stanowisko, iż rozwiązanie (likwidacja) spółki cywilnej powoduje utratę jej podmiotowości prawno-podatkowej w aspekcie ww. ustawy z 8 stycznia 1993r. (vide np. wyrok NSA z dnia 18.VI.2001 sygn. akt I SA/Lu 672/00, z dnia 7.IV.2001 sygn. akt I SA/Wr 477/99, z dnia 5.IX.2002 sygn. akt I SA/Po 3214/00, z dnia 21.II.2003 sygn. akt I SA/Wr 2499/00, z dnia 23.I.2004 sygn. akt I SA/Łd 1274/02). Tym samym na gruncie Ordynacji podatkowej była spółka cywilna traci przymiot strony w postępowaniu podatkowym. Zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług nie wygasa jednak przez fakt likwidacji spółki cywilnej. Jego określenie może nastąpić na imię osób trzecich, jakimi są wspólnicy byłej spółki, jednakże nie dzieje się tak z mocy prawa, lecz wyłącznie na podstawie konstytutywnej decyzji organu podatkowego wydanej na podstawie przepisów art.107, 108, i 115 ordynacji podatkowej. Wydane w sprawie decyzje organów obu instancji adresowane na byłych wspólników spółki nie rozstrzygają jednak o odpowiedzialności podatkowej skarżących ani o jej zakresie i nie powołują się na wskazane wyżej przepisy Ordynacji podatkowej. Z tych względów na podstawie art.145 § 1 pkt 2, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono w sentencji. /-/M.Jaśniewicz /-/M.Skwierzyńska /-/J.Ruszyński L.Sz.