I SA/Po 268/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Karol Pawlicki po rozpoznaniu w dniu 09 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa [...] "[...]" Sp. z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze z dnia [...] stycznia 2016 r. skarżąca Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz trudnych lub wręcz niemożliwych do odwrócenia skutków, jakie dla strony skarżącej może spowodować wykonanie zaskarżonej decyzji ostatecznej. W ocenie pełnomocnika skarżącej analiza materiałów finansowych wskazuje na duży obrót w przedsiębiorstwie Spółki, która prowadzi szeroko zakrojoną działalność w zakresie środków transportu oraz urządzeń technicznych, jest także najemcą stacji paliw. Wnioskujący posiada także flotę samochodów transportowych, które są przedmiotem leasingu, co wiąże się z obowiązkiem comiesięcznego opłacania rat. Ponadto Spółka zatrudnia blisko 200 osób. Zapłata kary pieniężnej na tym etapie postępowania doprowadzić może do zachwiania sytuacji finansowej Spółki. Płynność finansowa dla Przedsiębiorstwa jest niezwykle istotna, ponieważ przy takiej ilości oraz wysokości zobowiązań wobec kontrahentów każde opóźnienie w zapłacie bieżących zobowiązań wiązać się będzie z rosnącymi kosztami odsetek, które nie przestaną być wymagalne nawet w przypadku uchylenia decyzji przez Sąd. Powołując się na orzecznictwo, skarżąca zwróciła uwagę, że trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Ponadto, przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Zapłata kary pieniężnej może zatem naruszyć sytuację finansową Spółki i naraża ją na pogorszenie sytuacji, która nie będzie mogła zostać naprawiona przez późniejsze orzeczenie. Trudno zaś przyjąć, aby tymczasowa ochrona w takich przypadkach nie była efektywnie możliwa, zwłaszcza dostrzegając, że w istocie nakładanie kar na przyjętej przez organy podstawie, w realiach postępowań polega również na uskutecznianiu przepisu z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (kara pieniężna wymierzana jest bowiem na podstawie zamieszczonego w art. 14 u.g.h. zakazu urządzania gier poza kasynem, który to przepis stanowi tzw. "regulację techniczną" i jako taki powinien podlegać uprzedniej notyfikacji Komisji Europejskiej; państwo polskie nie dopełniło jednak tego wymogu proceduralnego w związku z czym zakaz z art. 14 ust. 1 u.g.h. jako bezskuteczny, nie może być stosowany wobec jednostek, a tym samym sankcja za jego naruszenie również nie może być wymierzana ), czyli na działaniu z naruszeniem prawa europejskiego, co obliguje Sąd krajowy do udzielenia ochrony tymczasowej w drodze zastosowania najbardziej zdatnej do tego normy prawa krajowego, którą w niniejszej sprawie jest regulacja z art. 61 § 3 P.p.s.a. Dokonując oceny, czy wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków z samej swej istoty musi odnosić się do przyszłości, gdyż tylko w ten sposób możliwym staje się ustalenie faktycznego wpływu wykonanej decyzji na sytuację strony. Do wniosku dołączone zostało sprawozdanie finansowe Spółki za rok obrotowy 2014. Powyższe zestawienie zawiera bilans oraz rachunek zysków i strat za okres 2012-2014, rachunek przepływów pieniężnych za rok obrotowy 2014, zestawienie zmian w kapitale własnym za rok obrotowy 2014, dodatkowe informacje i wyjaśnienia oraz tabele leasingową (k. 16 – 36 akt sąd.). Postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: "P.p.s.a.") wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Z uwagi na treść normatywną powyższych przepisów należy stwierdzić, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Będące podstawą wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków są pojęciami nieostrymi, co wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich ogólnej normy i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Szkoda, o jakiej mowa w przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a., to taka szkoda, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2004 r., o sygn. akt GZ 138/04, dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Obowiązkiem strony, która wnosi o udzielenie jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, jest przedstawienie Sądowi tez, twierdzeń oraz dokumentów, które uprawdopodobnią zasadność uwzględnienia wniosku. Przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. został tak skonstruowany, że ciężar wykazania, iż okoliczności w nim wskazane istotnie zaistniały, spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienie NSA z dnia 4 października 2010 r., o sygn. akt II FZ 460/10, dostępnie na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków zależy orzeczenie Sądu. Brak wskazania we wniosku tych przyczyn uniemożliwia Sądowi merytoryczną ocenę (por. postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., o sygn. akt FZ 65/04, dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się do zaprezentowanej we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji argumentacji należy w pierwszej kolejności zaznaczyć, że Sąd rozstrzygając kwestię wpadkową wywołaną wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, nie bada trafności zarzutów zgłoszonych w skardze odnośnie niezgodności zaskarżonego aktu z prawem, a jedynie dokonuje oceny wystąpienia ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie jego wykonania. Ustosunkowanie się do zarzutów skargi jest zatem na etapie rozpoznawania przedmiotowego wniosku niedopuszczalne (por. postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2014 r. sygn. akt II OZ 661/14). W orzecznictwie podnosi się przy tym, że oparcie wniosku o ochronę tymczasową na argumencie o niezgodności zaskarżonego aktu z prawem, a zwłaszcza rozstrzygnięcie Sądu w tym zakresie niweczy kontrolę sądową legalności zaskarżonego aktu (por. postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2014 r. sygn. akt II FSK 2195/13). W świetle powyższego, argumentacja strony skarżącej zmierzająca do wykazania, że przepisy u.g.h, stanowiące materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej są przepisami technicznymi w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE nie może wywrzeć zamierzonego efektu. Rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonalności zaskarżonego aktu, Sąd nie jest również władny do oceny trafności argumentacji skarżącej zmierzającej do wykazania, że przepisy u.g.h. stanowiące materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji są regulacjami technicznymi w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE. Podnieść należy, że skoro zaskarżoną decyzją wymierzono stronie karę pieniężną, to z uwagi na treść art. 61 § 3 P.p.s.a. rzeczowe uzasadnienie rozpoznawanego wniosku powinno precyzyjnie opisywać aktualną sytuację finansową i majątkową strony skarżącej, tak by Sąd rozpoznający ten wniosek doszedł do przekonania, że uiszczenie spornej kwoty przed rozpoznaniem sprawy rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu przedmiotowy wniosek nie zawiera informacji wskazujących na aktualne możliwości płatnicze skarżącej Spółki oraz na posiadany przez nią majątek. Sąd nie ma możliwości oceny, czy uiszczenie kwoty [...] zł przed rozstrzygnięciem niniejszej sprawy zagrozi płynności finansowej skarżącej Spółki, a tym bardziej czy doprowadzi do jej upadłości. Trzeba zatem przypomnieć, że ogólnikowe twierdzenia, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych dowodów, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (por. np. postanowienie NSA z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt II OZ 1099/14 publ. LEX nr 1550923). Nie wypełnia zatem przesłanek wstrzymania ogólny wywód skarżącej, że zapłata kary pieniężnej przed rozpoznaniem skargi, może doprowadzić do zachwiania sytuacji finansowej oraz podkreślenie, że płynność finansowa dla Spółki jest niezwykle istotna, ponieważ przy takiej ilości oraz wysokości zobowiązań wobec kontrahentów każde opóźnienie w zapłacie bieżących zobowiązań wiązać się będzie z rosnącymi kosztami odsetek. Tymczasem z przedłożonego przez skarżącą rachunku zysków i strat wynika tendencja wzrostowa wypracowanego zysku, bowiem na dzień [...] grudnia 2012 r. Spółka osiągnęła zysk netto w wysokości [...] zł, a na dzień [...] grudnia 2014 r. Spółka wypracowała zysk netto w wysokości [...] zł. W orzecznictwie sądowym akcentuje się, że przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze ewentualnej egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego, jednak wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej, a instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2015 r. o sygn. akt II FZ 449/15). Z argumentów dotyczących sytuacji finansowej nie wynika, żeby takie właśnie skutki Spółce groziły. Należy również wskazać, że uszczuplenie stanu finansowego nie jest wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z zaskarżonej decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt: I OZ 737/14). Każda bowiem decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji można otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt: II GZ 684/13). W niniejszej sprawie kara nałożona zaskarżoną decyzją w kwocie [....] zł, w ocenie Sądu, na tym etapie, nie grozi wyrządzeniem Spółce znacznej szkody lub spowodowaniem dla niej nieodwracalnych skutków. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.